II CZ 80/89
PostanowienieIzba Cywilna1989-05-15
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pełnoletnie dziecko, uczące się i pozostające na utrzymaniu rodziców, powinno zostać zwolnione od kosztów sądowych, jeśli rodzice mają wystarczające dochody, aby pokryć te koszty?Ratio decidendi
Pełnoletnie dziecko, które uczy się i pozostaje na utrzymaniu rodziców, nie jest automatycznie uprawnione do zwolnienia od kosztów sądowych. Obowiązek alimentacyjny rodziców może obejmować również środki na prowadzenie przez dziecko procesu, jeśli jest to uzasadnione i rodzice mogą to uczynić bez uszczerbku dla własnego utrzymania. W takich przypadkach o zwolnieniu decydują możliwości zarobkowe i majątkowe rodziców.Stan faktyczny
Powód, pełnoletni uczeń, wystąpił o odszkodowanie i wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Sąd Wojewódzki oddalił wniosek, uznając, że rodzice powoda, zarabiający 180.000 zł miesięcznie, są w stanie pokryć wpis od pozwu. Powód w zażaleniu podniósł, że nie posiada własnych dochodów i pozostaje na utrzymaniu rodziców.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN Cz. Bieske.Sędziowie SN: Ł. Grygołajtys (spr.), T. Żyznowski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 15 maja 1989 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa Andrzeja K. przeciwko Skarbowi Państwa - Wojewódzkiemu Urzędowi Spraw Wewnętrznych w W. o odszkodowanie na skutek zażalenia powoda na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w W. z dnia 7 kwietnia 1989 r.postanawia:oddalić zażalenie.Uzasadnienie faktycznePowód wystąpił o odszkodowanie przeciwko Skarbowi Państwa za skutki pobicia, jakiego doznał z winy funkcjonariuszy pozwanego. W pozwie powód zgłosił wniosek o zwolnienie go od kosztów sądowych w zakresie wpisu stosunkowego.Postanowieniem z dnia 7.04.1989 r. Sąd Wojewódzki w W. oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Sąd ten stwierdził, że powód urodz. 15.07.1968 r. był uczniem Liceum Ogólnokształcącego w W. w latach 1985-1988 i obecnie będzie przystępował do matury. Rodzice jego zarabiają łącznie ok. 180.000 zł miesięcznie, zaś wpis od pozwu wynosi 130.000 zł, co umożliwia im uiszczenie wpisu od pozwu.W zażaleniu powód zarzuca, że nie posiada własnych źródeł dochodów i pozostaje na utrzymaniu rodziców, którzy w ramach świadczeń alimentacyjnych nie mają obowiązku dostarczania środków na prowadzenie przez niego procesuUzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Okoliczność, że pełnoletnie dziecko, które nie posiada własnego majątku, uczy się i pozostaje na utrzymaniu rodziców, nie uzasadnia jeszcze zwolnienia od kosztów sądowych. Z istoty obowiązku alimentacyjnego wynika bowiem, że w wypadkach uzasadnionych prowadzenia procesu w interesie dziecka, które nie osiągnęło możliwości samodzielnego utrzymania, rodzice winni wyłożyć potrzebne na ten cel środki, jeżeli mogą to uczynić bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W takim wypadku o zwolnieniu od kosztów sądowych decydują możliwości zarobkowe i majątkowe rodziców. Ze złożonych w sprawie zaświadczeń wynika, że uzyskiwane przez rodziców powoda dochody sięgają kwoty 180.000 zł, co pozwala, im na pokrycie wpisu od pozwu. Na podkreślenie też zasługuje, że zgodnie z utrwalonymi orzecznictwem osoba, która ma zamiar wytoczyć powództwo, winna w miarę możliwości, zgromadzić wcześniej środki potrzebne, na zapłaty kosztów sądowych. Ograniczenie w tym celu bieżących wydatków było w niniejszej sytuacji realne, skoro wpis od pozwu jest niższy od miesięcznych dochodów rodziców powoda.Z przytoczonych względów, skoro zarzuty podniesione w zażaleniu są nietrafne, z mocy art. 387 w zw. z art. 387 w zw. z art. 397 § k.p.c. Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- V CZ 57/14 2014-09-18Czy odmowa zwolnienia od kosztów sądowych studentce, która korzysta z pomocy finansowej rodziców, jest uzasadniona, gdy rodzice posiadają znaczące dochody i majątek, mimo że studentka zaciągnęła wysoki kredyt?
- III CRN 144/80 1980-08-08Czy obowiązek alimentacyjny rodzica wobec pełnoletniego dziecka studiującego wygasa, jeśli dziecko nie czyni należytych postępów w nauce lub z własnej winy powtarza lata studiów, a także czy sąd prawidłowo ocenił możliwo…
- III CZP 43/07 2007-05-17Czy strona wnosząca apelację w sprawie o rozwód, domagająca się jedynie podwyższenia alimentów na dziecko, jest zwolniona z opłaty od apelacji na podstawie art. 96 ust. 1 pkt 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywil…
- III CRN 280/76 1976-12-17Czy dziecko, które ukończyło szkołę zawodową, zdobyło zawód i nie podjęło od razu studiów wyższych, może żądać od rodziców finansowania znacznie opóźnionych studiów wyższych?
- 2 CO 13/56 1956-11-28Czy roszczenie z art. 1221 Kodeksu cywilnego o zwrot kosztów utrzymania i wychowania stanowi roszczenie alimentacyjne w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 5 przepisów o kosztach sądowych w sprawach cywilnych?
Powołane przepisy
art. 387art. 397
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026.