III CRN 280/76
WyrokIzba Cywilna1976-12-17
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dziecko, które ukończyło szkołę zawodową, zdobyło zawód i nie podjęło od razu studiów wyższych, może żądać od rodziców finansowania znacznie opóźnionych studiów wyższych?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że dziecko, które ukończyło szkołę zawodową, zdobyło zawód dający możliwość zatrudnienia i nie podjęło od razu studiów wyższych, nie może żądać od rodziców finansowania znacznie opóźnionych studiów. W takiej sytuacji dziecko powinno podjąć pracę zarobkową i wykorzystać możliwości studiów zaocznych. Obowiązek alimentacyjny rodziców zależy od tego, czy dziecko jest w stanie utrzymać się samodzielnie.Stan faktyczny
Powód, 23-letni absolwent technikum mechanicznego, domagał się od ojca alimentów na pokrycie kosztów studiów wyższych, które podjął dopiero za trzecim podejściem. Sąd Rejonowy zasądził alimenty w kwocie 1000 zł miesięcznie, a Sąd Wojewódzki oddalił rewizję powoda. Prokurator Generalny wniósł rewizję nadzwyczajną, domagając się uchylenia wyroków.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił rewizję nadzwyczajną Prokuratora Generalnego PRL, uznając, że zaskarżony wyrok mimo częściowo błędnego uzasadnienia w ostatecznym wyniku odpowiada prawu.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy z powództwa Lecha, Czesława W. przeciwko Wacławowi W. o alimenty na skutek rewizji nadzwyczajnej Prokuratora Generalnego PRL od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Bydgoszczy z dnia 6 maja 1976 r. - oddalił rewizję nadzwyczajną.Uzasadnienie faktyczneSąd Rejonowy w Bydgoszczy zasądził wyrokiem z 17 II 1976 r. od pozwanego na rzecz powoda alimenty po 1000 zł miesięcznie, a w pozostałej części powództwo oddalił, Sąd Wojewódzki w Bydgoszczy zaś wyrokiem z 6 V 1976 r. oddalił rewizję powoda.W rewizji nadzwyczajnej wniesionej w dniu 28 Х 1976 r. Prokurator Generalny PRL domagał się uchylenia obu wyroków i przekazania sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.Rewizja nadzwyczajna oparta jest na podstawie rażącego naruszenia art. 3 § 2, 244 § 1, 233 § 1, 316 § 1 i 328 § 2 k.p.c. oraz art. 133 i 135 § 1 k.r.o.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Sąd Rejonowy zasądził alimenty od pozwanego na rzecz jego syna, liczącego 23 lata, absolwenta technikum mechanicznego, mającego wyuczony zawód technika mechanika, zdolnego do pracy zarobkowej, który skończył naukę w szkole średniej w 1974 r., po czym przez okres około roku pracował jako sprzedawca w kwiaciarni i zarabiał ok. 1500 zł miesięcznie. Dwukrotne starania powoda o przyjęcie na studia wyższe nie powiodły się - dopiero za trzecim razem został przyjęty do Akademii Techniczno-Rolniczej w Olsztynie.Wywody rewizji nadzwyczajnej sprowadzają się do twierdzenia, że powodowi przysługuje w stosunku do ojca roszczenie alimentacyjne w pełnej wysokości do ukończenia podjętych studiów wyższych i że w konkretnej sprawie zasądzona kwota 1000 zł miesięcznie nie odpowiada potrzebom powoda i nie uwzględnia możliwości zarobkowych pozwanego. Poglądów tych nie można podzielić.Określony w art. 133 § 1 k.r.o. obowiązek alimentacyjny rodziców zależy ód tego, czy dziecko nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie. Zarówno w judykaturze, jak i w piśmiennictwie utrwalił się pogląd, że dziecku, które podjęło wyższe studia, przysługuje w stosunku do rodziców roszczenie alimentacyjne w zasadzie do ich ukończenia. Tak jest jednak z reguły wtedy, gdy dziecko nie mając jeszcze określonego zawodu od razu po ukończeniu szkoły średniej podejmuje studia wyższe. Odmiennie przedstawia się jednak sprawa, gdy dziecko ukończyło średnią szkołę zawodową, uzyskało konkretny zawód dający możliwość zatrudnienia i nie podjęło od razu wyższych studiów. W takim wypadku dziecko, którego wiek przekracza znacznie normalny wiek młodzieży rozpoczynającej wyższe studia, nie może żądać od rodziców finansowania znacznie opóźnionych studiów, lecz powinno podjąć pracę zarobkową i wykorzystać szerokie możliwości, jakie Państwo stwarza osobom dorosłym w zakresie zaocznych studiów wyższych.W takiej właśnie sytuacji znajduje się powód. Dlatego nie ma znaczenia - wbrew zarzutom rewizji nadzwyczajnej - pogląd obu sądów, że dziecko - któremu przysługuje roszczenie alimentacyjne względem rodziców - powinno "ze względu na chęć zdobycia wyższego wykształcenia" ograniczyć swoje potrzeby. Bez względu bowiem na wysokość zarobków rodziców powoda i na jego osobiste potrzeby, bezpodstawne jest domaganie się od pozwanego środków utrzymania przekraczających kwotę zasądzoną przez Sąd Rejonowy.Z tych przyczyn zaskarżony wyrok mimo częściowo błędnego uzasadnienia w ostatecznym wyniku odpowiada prawu, w związku z czym brak jest uzasadnionych podstaw rewizji nadzwyczajnej, co powoduje jej oddalenie (art. 421 § 1 k.p.c.).
Powiązane orzeczenia
- II CRN 439/85 1986-11-02Czy rodzice są zobowiązani do alimentacji dziecka, które podjęło studia wyższe, nawet jeśli przed podjęciem studiów pracowało i mogło się samodzielnie utrzymać?
- III CRN 144/80 1980-08-08Czy obowiązek alimentacyjny rodzica wobec pełnoletniego dziecka studiującego wygasa, jeśli dziecko nie czyni należytych postępów w nauce lub z własnej winy powtarza lata studiów, a także czy sąd prawidłowo ocenił możliwo…
- 3 CR 212/58 1959-09-01Czy zaprzestanie pracy zarobkowej przez rodzica w celu podjęcia studiów wyższych może być uznane za ważny powód w rozumieniu art. 76 k.r. przy ocenie obowiązku alimentacyjnego, i czy w takiej sytuacji należy uwzględniać…
- III CRN 18/81 1981-02-27Czy ukończenie przez dziecko 25 roku życia automatycznie zwalnia rodzica z obowiązku alimentacyjnego, jeśli dziecko jest inwalidą?
- III CZP 26/77 1977-10-05Czy obowiązek alimentacyjny rodzica względem dziecka obejmuje wpłaty na pokrycie wkładu mieszkaniowego w spółdzielni mieszkaniowej, mające na celu uzyskanie przez dziecko w przyszłości spółdzielczego prawa do lokalu?
Powołane przepisy
art. 3 § 2art. 133art. 133 § 1 KROart. 421 § 1 KPC§ 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026.