2 CO 13/56

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Zenony D. przeciwko Jerzemu D. o alimenty po rozpoznaniu zażalenia powódki od zarządzenia przewodniczącego w Sądzie Powiatowym w Gorzowie z dnia 14 czerwca 1956 r. i zagadnienia prawnego przedstawionego przez Sąd Wojewódzki w Zielonej Górze w trybie art. 388 k.p.c. Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia:"Czy roszczenie z art. 1221 k.z. o zwrot kosztów utrzymania i wychowania stanowi roszczenie alimentacyjne w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 5 przepisów o kosztach sądowych w sprawach cywilnych"udzielił odpowiedzi.Uzasadnienie faktycznePowódka dochodzi od pozwanego zapłaty 5000 zł tytułem zwrotu kosztów utrzymania, łożonych przez nią na dziecko stron w czasie od 1 maja 1950 r. do 1 maja 1955 r. Przewodniczący wezwał powódkę do uiszczenia wpisu w sumie 193 zł, a ponieważ powódka w zakreślonym terminie kwoty powyższej nie wpłaciła, zarządził zwrot pozwu.Od tego zarządzenia powódka wniosła zażalenie z wnioskiem o jego uchylenie. Powołuje się na uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 29 stycznia 1954 r. I C. 3074/52 (OSN 1955/IV poz. 68), według której roszczenie z art. 1221 k.z. o zwrot kosztów utrzymania lub wychowania stanowi roszczenie alimentacyjne w rozumieniu art. 28, 153 § 5, 209 § 3, 236 § 2, 329 § 2 pkt 2 i 644 § 2 k.p.c. jak również roszczenie majątkowe ze stosunków rodzinnych w rozumieniu art. 380 § 2 k.p.c.Sąd Wojewódzki przedstawił Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia w trybie art. 388 k.p.c. pytanie prawne przytoczone w sentencji niniejszej j uchwały.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Roszczenie z art. 1221 k.z. ma niewątpliwie charakter roszczenia alimentacyjnego, skoro przechodzi na uprawnionego mocą ustawy, a zatem musi posiadać w osobie jego taki sam charakter, j jaki miał u poprzednika. Niemniej okoliczność taj nie prowadzi jeszcze do wniosku, że do roszczenia tego należy stosować art. 3 ust. 1 pkt 5 przep. o koszt. sąd. Wprawdzie w myśl art. 176 k.z. obowiązuje w przypadku art. 1221 k.z. przepis art. 170 § 1 k.z. Atoli i prawa związane z wierzytelnością pozostają pod działaniem nadrzędnej normy art. 168 k.z., czyli że prawa takie mogą razem z wierzytelnością przejść na nabywcę, jeżeli nie sprzeciwiają się temu ich właściwości. Zwolnienie zaś od opłat przewidziane w art. 3 ust. 1 pkt i jest związane ściśle z osobą pierwotnego wierzyciela roszczenia alimentacyjnego. Zwolnienie bowiem ma swe wytłumaczenie właśnie w tym, że osoba dochodząca alimentów nie posiada środków na pokrycie kosztów procesu. Mamy i dalsze uprawnienia procesowe, które są tak samo ściśle osobiste i nie przechodzą na następcę prawnego, np. zwolnienie z art. 3 ust. 1 pkt 1 i 3 przep. o koszt. sąd. albo z art. 112 k.p.c. Tym uzasadniona jest negatywna odpowiedź na stawiane pytanie.