III SA/Wr 47/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sędziowie Sędzia WSA Anna Moskała, Sędzia WSA Maciej Guziński, Tomasz Świetlikowski (sprawozdawca), Protokolant Z-ca Kierownika Sekretariatu Wydziału III Halina Rosłan, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 2 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi "A" w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta K. w sprawie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości alkoholu 4,5% oraz piwa I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W z dnia [...] września 2016 r. nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz strony skarżącej kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych kosztów postępowania. Przystępując do rozstrzygania, Sąd przyjął stan faktyczny i prawny sprawy j/n. Ostateczną decyzją z [...] 2015 r. (nr [...]), Burmistrz Miasta K. zezwolił E. D. (dalej także: uczestnik postępowania) na sprzedaż napojów o zawartości alkoholu do 4,5% oraz piwa, przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży, tj. w lokalu położonym w K.przy ul. T. [...]. Wspólnota Mieszkaniowa nieruchomości przy ul. T. [...] i ul. C. [...] w K. (dalej: WM, strona, skarżąca) wniosła o stwierdzenie nieważności tej decyzji. Podniosła, że została ona wydana z rażącym naruszeniem art. 18 ust. 6 pkt 3 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 487 ze zm. - dalej: u.w.t.p.a.), gdyż wyrokiem Sądu Okręgowego w S. z [...] 2015 r. uchylono - ze skutkiem ex tunc - uchwałę wyrażającą zgodę na sprzedaż napojów alkoholowych w w/w lokalu. Decyzją z [...] 2016 r. (nr [...]), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej: SKO, Kolegium) odmówiło stwierdzenia nieważności powołanej na wstępie decyzji ostatecznej. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, SKO - skarżoną decyzją z [...] 2016 r. (nr[...]), działając na podstawie art. 127 § 3, art. 138 § 1 pkt 1, art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1 i § 2 oraz art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm. - dalej: K.p.a.) - utrzymało w mocy wydaną pierwotnie decyzję. Uznało, że pisemna zgoda na sprzedaż napojów alkoholowych jest dokumentem niezbędnym do ubiegania się o zezwolenie na taką sprzedaż lecz jej brak nie może być traktowany jako wada w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Wskazało, że wniosek E. D. o wydanie zezwolenia, jak i decyzja zezwalająca na sprzedaż napojów alkoholowych, spełniały wymogi z art. 18 ust. 1-9 u.w.t.p.a. Zważyło, że późniejsze uchylenie uchwały WM w sprawie zgody na sprzedaż alkoholu skutkowało, iż zezwolenie zostało dotknięte wadą prawną ex tunc. Wada zezwolenia i jego ewentualna nieważność wywołałyby jednak - w ocenie Kolegium - niekorzystne skutki nie dla WM, lecz dla E. D., której udzielono zezwolenia. Uchylenie decyzji zezwalającej na sprzedaż alkoholu - zdaniem Kolegium - byłoby tym samym trudne do zaakceptowania z punktu widzenia zasad praworządności, gdyż wywołałoby negatywne skutki dla przedsiębiorcy. Stąd - według Kolegium - nie sposób uznać, że w sprawie miało miejsce rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. a tylko takie naruszenie dałoby podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji zezwalającej na sprzedaż alkoholu. W skardze, WM zarzuciła naruszenie art. 157 § 2 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 124 § 1 K.p.a. w zw. z art. 18 ust. 6 pkt 3 i ust. 7 pkt 9 u.w.t.p.a. przez utrzymanie w mocy decyzji o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, zezwalającej na sprzedaż napojów alkoholowych i wniosła o: 1) uchylenie w całości obu wydanych przez SKO decyzji z powodu naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy; 2) zobowiązanie SKO do wydania - w zakreślonym terminie - decyzji stwierdzającej nieważność decyzji w sprawie zezwolenia na sprzedaż alkoholu; 3) zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych; 4) dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z odpisu pozwu z [...] 2015 r., w celu ustalenia przyczyn uchylenia uchwały WM. W uzasadnieniu WM podkreśliła, że brak zgody współwłaścicieli nieruchomości na sprzedaż napojów alkoholowych należy uznać za rażące naruszenie prawa, na potwierdzenie czego przywołała orzeczenia sądów administracyjnych. Wskazała, że organ wydający decyzję w sprawie zezwolenia na sprzedaż alkoholu winien był ustalić, czy wyrażająca zgodę na tę sprzedaż uchwała została skutecznie podjęta przez osoby do tego uprawnione. Dodała, że pozostawienie w obrocie prawnym decyzji zezwalającej na sprzedaż alkoholu będzie miało negatywne skutki dla mieszkańców WM. W odpowiedzi na skargę, SKO wniosło o jej oddalenie. W piśmie z [...] 2017 r., E. D., jako uczestnik postępowania, wniosła o oddalenie skargi. Wskazała, że w dacie wydania decyzji zezwalającej na sprzedaż alkoholu brak było przeszkód faktycznych i prawnych pozwalających na odmowne załatwienie jej wniosku o wydanie zezwolenia. Na rozprawie, Sąd dopuścił dowód z odpisu pozwu z [...] 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.), sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres sądowej kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w zw. z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - dalej: p.p.s.a.). Skarga może zostać uwzględniona, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy (art.145 § 1 pkt 1 lit. a/-c/ p.p.s.a.). Biorąc pod uwagę przytoczone zasady oceny dokonywanej przez sądy administracyjne, należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja SKO w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, zezwalającej na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości alkoholu 4,5% oraz piwa i poprzedzająca ją decyzja tego organu naruszają prawo w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie ich ze zbioru legalnych aktów administracji publicznej. Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowi m.in. art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., zgodnie z którym, organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Podkreślić przy tym trzeba, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej ma odrębną podstawę prawną i nie może być traktowane tak, jakby chodziło o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej orzeczeniem objętym wnioskiem o stwierdzenie nieważności. Postępowanie to ma na celu wyjaśnienie kwalifikowanej niezgodności z prawem a nie ponowne rozpoznanie zakończonej sprawy w jej całokształcie. Stwierdzenie nieważności ostatecznego orzeczenia jest bowiem wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości decyzji, wynikającej z art. 16 K.p.a. i może mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy orzeczenie to dotknięte jest w sposób niewątpliwy przynajmniej jedną z wad wynikających z art. 156 § 1 K.p.a. (por: wyrok NSA z 17 marca 2016 r., II GSK 2222/14, LEX nr 2113079). We wniosku o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji, zezwalającej na sprzedaż napojów alkoholowych, strona skarżąca wskazała, że decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem art. 18 ust. 6 pkt 3 u.t.w.p.a. Zgodnie z tym przepisem, do wniosku o wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych należy dołączyć m.in. zgodę właściciela, użytkownika, zarządcy lub administratora budynku, jeżeli punkt sprzedaży będzie zlokalizowany w budynku mieszkalnym wielorodzinnym. W rozpoznawanej sprawie, bezspornie punkt sprzedaży napojów alkoholowych jest zlokalizowany w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, liczącym więcej niż [...] lokali. Poza sporem pozostaje również fakt dołączenia przez E. D. do wniosku o wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych dokumentu o nazwie "uchwała obiegowa wspólnoty mieszkaniowej położonej w (...), podjętej w dniu [...] 015 r., w sprawie: wyrażenia zgody na sprzedaż napojów alkoholowych do 4,5% zawartości alkoholu oraz piwa, jak również powyżej 4,5% do 18% zawartości alkoholu (z wyjątkiem piwa)". Jak wynika z treści uchwały, została ona podjęta w trybie indywidualnego zbierania głosów (za uchwałą głosowało 59,89% ogółu właścicieli). Niewątpliwie, z treści w/w uchwały nie wynika natomiast, kto zbierał głosy. Nie została ona również opatrzona podpisami członków zarządu WM. Wobec powyższego, kwestią wymagającą rozstrzygnięcia jest ustalenie, czy w sprawie została skutecznie wyrażona zgoda na sprzedaż napojów alkoholowych, w formie przewidzianej prawem. W przypadku zaś udzielenia negatywnej odpowiedzi, jakie są skutki prawne braku tej zgody, a zwłaszcza, czy wydanie w takiej sytuacji zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych jest obarczone kwalifikowaną wadą prawną. W orzecznictwie podkreśla się, że art. 18 ust. 6 pkt 3 u.t.w.p.a. realizuje m.in. funkcję ochronną - nie tylko właściciela budynku, za którego należy uznać także poszczególnych współwłaścicieli w przypadku braku zarządcy wspólnego nieruchomości, ale również użytkowników lokali w budynkach wielorodzinnych - przed negatywnymi konsekwencjami sprzedaży napojów alkoholowych w takim budynku. Potencjalne ryzyko związane z tymi konsekwencjami musi być skonfrontowane z prawnie chronionym dobrem, jakim jest mir domowy (por.: wyrok NSA z 15 września 2011 r., II GSK 854/10, dostępny: CBOSA). Celem wprowadzenia art. 18 ust. 6 pkt 3 u.t.w.p.a. było wyrażenie troski ustawodawcy dla pełnego poszanowania stanowiska wymienionych w tym przepisie podmiotów, wobec zamiaru prowadzenia w budynku mieszkalnym wielorodzinnym tak specyficznej działalności gospodarczej, jak sprzedaż alkoholu. Dlatego też, tylko wymienione w tym przepisie podmioty są uprawnione do wyrażenia zgody na sprzedaż alkoholu. Uwzględniając rolę, jaką pełni uregulowana w powołanym przepisie zgoda, stwierdzić należy, że znaczenie może mieć wyłącznie taka wypowiedź, która pochodzi od podmiotu będącego "właścicielem, użytkownikiem, zarządcą lub administratorem budynku" w czasie rozpatrywania złożonego właściwemu organowi administracji publicznej wniosku. Jest ona warunkiem "wstępnym", jaki musi spełnić występujący o zezwolenie dążąc do jego otrzymania (por.: wyrok NSA z 4 września 2014 r., II GSK 1293/13, dostępny: CBOIS). Weryfikowanie przez organ administracji publicznej warunku zgody, o której mowa w art. 18 ust. 6 pkt 3 u.t.w.p.a., wyraża się w prowadzeniu ustaleń dotyczących tego, czy została ona złożona w formie pisemnej, ma charakter bezwarunkowy, pochodzi od uprawnionego do jej wyrażenia podmiotu (por.: wyrok NSA z 15 września 2011 r., II GSK 855/10, dostępny: CBOSA). W kontekście poczynionych wyżej uwag, trzeba wskazać, że - w ocenie Sądu - organ administracji publicznej, wydając zezwolenie na sprzedaż alkoholu, zobowiązany jest do dokonania weryfikacji oraz oceny złożonego wniosku i dołączonych do niego dokumentów, biorąc także pod uwagę uregulowania z zakresu przepisów szczególnych, w tym również prawa cywilnego. Przystępując do ustalenia, w jakiej formie i przez jaki podmiot wyrażona winna być zgoda na sprzedaż napojów alkoholowych, należy zaakcentować, że w sprawie punkt sprzedaży napojów alkoholowych jest zlokalizowany w budynku wielorodzinnym, obejmującym ponad 7 lokali, a zatem do zarządu nieruchomością wspólną znajdą zastosowanie przepisy ustawy o własności lokali, które wydający zezwolenie organ administracyjny powinien mieć na uwadze. Zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r., poz. 1892 ze zm. - dalej: u.w.l.), jeżeli lokali wyodrębnionych, wraz z lokalami niewyodrębnionymi, jest więcej niż [...], właściciele lokali są obowiązani podjąć uchwałę o wyborze jednoosobowego lub kilkuosobowego zarządu. Członkiem zarządu może być wyłącznie osoba fizyczna wybrana spośród właścicieli lokali lub spoza ich grona. Zarząd kieruje sprawami wspólnoty mieszkaniowej i reprezentuje ją na zewnątrz oraz w stosunkach między wspólnotą a poszczególnymi właścicielami lokali. Gdy zarząd jest kilkuosobowy, oświadczenia woli za wspólnotę mieszkaniową składają przynajmniej dwaj jego członkowie (art. 21 ust. 1 i 2 u.w.l.). W myśl art. 22 ust. 2 u.w.l., do podjęcia przez zarząd czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu potrzebna jest uchwała właścicieli lokali wyrażająca zgodę na dokonanie tej czynności oraz udzielająca zarządowi pełnomocnictwa do zawierania umów stanowiących czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu w formie prawem przewidzianej. Przepis art. 23 ust. 1 u.w.l. stanowi, że uchwały właścicieli lokali są podejmowane bądź na zebraniu, bądź w drodze indywidualnego zbierania głosów przez zarząd; uchwała może być wynikiem głosów oddanych częściowo na zebraniu, częściowo w drodze indywidualnego ich zbierania. W ocenie Sądu, wyrażenie zgody na sprzedaż napojów alkoholowych w lokalu usytuowanym w budynku wielorodzinnym jest czynnością przekraczającą zakres zwykłego zarządu. Należy bowiem mieć na uwadze, że sprzedaż alkoholu, zwłaszcza dokonywana w budynku wielorodzinnym, jest działalnością reglamentowaną o szczególnym charakterze. Może ona bowiem prowadzić do znacznego ograniczenia uprawnień właściciela lokalu mieszkalnego i jego najbliższych do spokojnego, niezakłóconego i umożliwiającego odpoczynek korzystania z lokalu, z zachowaniem prawa do prywatności i intymności życia rodzinnego (por.: wyrok WSA we Wrocławiu z 19 września 2012 r., III SA/Wr 182/12, dostępny: CBOSA). W konsekwencji zatem zgoda, o której mowa w art. 18 ust. 6 pkt 3 u.t.w.p.a., winna być - zgodnie z przepisami u.w.l. - wyrażona w formie uchwały właścicieli lokali, podjętej większością głosów. Ponadto, jeżeli uchwała podejmowana jest w trybie indywidualnego zbierania głosów (co miało miejsce w sprawie), głosy powinien zebrać zarząd. Niewątpliwie także, skoro - w myśl art. 21 ust. 1 u.w.l. - zarząd kieruje sprawami wspólnoty mieszkaniowej i reprezentuje ją na zewnątrz oraz w stosunkach między wspólnotą a poszczególnymi właścicielami lokali, uchwała powinna być opatrzona podpisami członków zarządu. Z dołączonej natomiast do wniosku o wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych uchwały WM nie wynika, kto zbierał głosy - nie została ona również opatrzona podpisami członków zarządu. Wstępna już zatem weryfikacja przedłożonej uchwały winna wzbudzić wątpliwości organu co do jej podjęcia zgodnie z przepisami i we właściwym trybie, a tym samym co do tego, czy zgoda została skutecznie udzielona. Niezależnie od powyższego, trzeba zauważyć, że omawiana uchwała została uchylona wyrokiem Sądu Okręgowego w S. z [...] 2015 r. ([...]). Z dopuszczonego w poczet materiału dowodowego pozwu o uchylenie uchwały WM w sprawie wyrażenia zgody na sprzedaż napojów alkoholowych wynika m.in., że głosy pod zaskarżoną uchwałą zbierały osoby nie będące członkami zarządu a także członkami WM. Nadto, część lokali stanowi współwłasność małżeńską, gdy tymczasem podpis pod uchwałą złożył tylko jeden z małżonków. Podkreślić przy tym należy, że w u.w.l. brak jest uregulowania w zakresie skutków uchylenia uchwały wspólnoty mieszkaniowej przez sąd i zakresu jej obowiązywania, jednak orzecznictwo i doktryna dopuszczają stosowanie - w drodze analogii - art. 42 § 9 ustawy z dnia 16 września 1982 r. Prawo spółdzielcze (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 21 ze zm.), zgodnie z którym, orzeczenie sądu ustalające nieistnienie albo nieważność uchwały walnego zgromadzenia bądź uchylające uchwałę ma moc prawną względem wszystkich członków spółdzielni oraz wszystkich jej organów. W konsekwencji, jeżeli sąd uchyli uchwałę mającą charakter normatywny, tj. taką, która dotyczy wszystkich członków spółdzielni (analogicznie wspólnoty mieszkaniowej), wówczas traci ona moc prawną ze skutkiem ex tunc w odniesieniu do wszystkich członków spółdzielni/wspólnoty mieszkaniowej (tak: Adam Stefaniak [w:] Prawo spółdzielcze. Ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych. Komentarz. LEX 2014). Podsumowując, stwierdzić trzeba, że - dołączona do wniosku o wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych - sporna uchwała WM niewątpliwie została podjęta w sposób naruszający obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa, co winno być zauważone przez organ wydający zezwolenie. Stwierdzenie tego naruszenia nie wymagało przy tym szczegółowej (kompleksowej) analizy przepisów prawa. Można rzec, że było ono do uchwycenia "na pierwszy rzut oka". Co więcej, uchwała ta została następnie uchylona wyrokiem sądu, ze skutkiem ex tunc. W konsekwencji powyższego - w dacie wydania decyzji - organ nie dysponował zgodą pochodzącą od uprawnionego podmiotu i udzieloną w formie odpowiadającej prawu. Brak zgody wyrażonej na piśmie w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami prawa stanowi natomiast negatywną przesłankę do wydania wnioskodawcy zezwolenia na sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych. Decyzja wydana bez uzyskania zgody strony skarżącej naruszała zatem prawo w sposób rażący. Oczywistość uchybienia prawu wynika z charakteru naruszonych przepisów, tj. art. 18 ust. 6 pkt 3 u.t.w.p.a. i u.w.l. regulujących tryb wyrażenia zgody na czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu, które są jasne i nie budzą wątpliwości. Decyzja wydana jest z rażącym naruszeniem prawa wówczas, kiedy naruszono przepis prawa, którego treść - bez żadnych wątpliwości interpretacyjnych - może być ustalona w bezpośrednim rozumieniu. Rażącym naruszeniem prawa jest sprzeczność pomiędzy rozstrzygnięciem a treścią przepisu. Taka sytuacja ma miejsce wtedy, gdy załatwienie sprawy decyzją administracyjną stanowi zaprzeczenie jej stanu prawnego. Inaczej mówiąc, chodzi o takie załatwienie sprawy, które nie odnosi się do rozpoznawanej sprawy, lecz do jej kontratypu. W takiej sytuacji zachodzi konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwej decyzji z racji istnienia w niej wad o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym (tak: J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz, Wydawnictwo CH. Beck Warszawa 1998 r. str. 806 i 813). Z tych względów, Sąd uznał, że stwierdzone w rozpoznawanym przypadku skutki naruszenia prawa są niemożliwe do zaakceptowania w kontekście zasady praworządności. Wystąpiła zatem przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta K. z [...] 2015 r. w sprawie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości alkoholu do 4,5% oraz piwa, przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Ponownie rozpoznając sprawę, SKO obowiązane jest uwzględnić stanowisko Sądu. Sąd nie podzielił tym samym - wyrażonego w skarżonej decyzji - stanowiska SKO, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodziły przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji. W świetle powyższych rozważań - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 135 p.p.s.a. - należało orzec jak w punkcie I sentencji wyroku. Na zasądzoną kwotę kosztów sądowych (pkt II sentencji wyroku) składają się: wpis sądowy od skargi ([...] zł), koszty zastępstwa prawnego ([...] zł) oraz opłata za złożenie dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa ([...] zł). Powyższe znajduje podstawy prawne w art. 200 p.p.s.a. w zw. z § 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.) oraz art. 1 ust. 1 pkt 2 i poz. nr IV załącznika ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 1827 ze zm.).