II GSK 2222/14
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-03-17
Skład orzekający: Andrzej Kisielewicz, Maria Jagielska, Stefan Kowalczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych może zostać uznana za nieważną z powodu rażącego naruszenia prawa lub rozstrzygnięcia sprawy uprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że decyzja ustalająca kwotę nienależnie pobranych płatności nie była dotknięta wadami uzasadniającymi stwierdzenie jej nieważności. Sąd podkreślił, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ma charakter procesowy i nie polega na ponownym merytorycznym rozpoznaniu sprawy. W analizowanym przypadku nie stwierdzono tożsamości sprawy rozstrzygniętej wcześniejszą decyzją, ani rażącego naruszenia prawa, w tym przepisów dotyczących przedawnienia zwrotu płatności.Stan faktyczny
Skarżący domagał się stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej kwotę nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych. Wskazywał na wadliwe podstawy prawne, rozstrzygnięcie sprawy uprzednio rozstrzygniętej oraz rażące naruszenie przepisów unijnych dotyczących zwrotu płatności. Organ administracji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny uznały te zarzuty za nieuzasadnione. Skarżący wniósł skargę kasacyjną od wyroku WSA, podtrzymując swoje argumenty.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz Sędzia NSA Maria Jagielska Sędzia del. WSA Stefan Kowalczyk (spr.) Protokolant Marta Woźniak po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 29 maja 2014 r. sygn. akt V SA/Wa 251/14 w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych oddala skargę kasacyjną.
II GSK 2222/14
U Z A S A D N I E N I E
Wyrokiem z dnia 29 maja 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, oddalił skargę A. S. (dalej: Skarżący), na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi ( dalej:MR) z dnia [...] października 2013 r., wydanej w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji, o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt.
Ze stanu sprawy przyjętego przez sąd pierwszej instancji wynikało, że:
Decyzjami z dnia [...] maja 2005 r. i [...] czerwca 2006 r. przyznano Skarżącemu płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt na lata 2004 – 2005.
W dniu 26 kwietnia 2006 r. Skarżący złożył wniosek kontynuacyjny o przyznanie płatności na rok 2006 do powierzchni 73,47 ha. W wyniku przeprowadzonej weryfikacji wniosku oraz kontroli w gospodarstwie rolnym w zakresie kwalifikowalności powierzchni, stwierdzono nieprawidłowości dotyczące deklaracji powierzchni poszczególnych działek rolnych, która według ustaleń kontroli wynosiła 35,84 ha. W konsekwencji decyzją z [...] marca 2007 r. odmówiono przyznania Skarżącemu płatności rolnośrodowiskowej na rok 2006.
Następnie w wyniku rozpoznawania wniosków o przyznanie płatności za lata 2007 i 2008 organy wydały w dniu [...] stycznia 2008 r. oraz w dniu [...] grudnia 2008 r. decyzje odmawiające przyznania płatności.
Decyzją z [...] września 2008 r. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ( dalej: Prezes ARMiR) ustalił Skarżącemu kwotę nienależnie pobranych płatności w wysokości 19.218,80 zł. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie wskazał, że podstawą wydanej decyzji jest fakt, że Skarżący zmniejszył powierzchnię użytków rolnych, na których zobowiązał się realizować program rolnośrodowiskowy.
Po wszczęciu w dniu [...] stycznia 2012 r. kolejnego postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia nienależnie pobranych środków finansowych, decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. Prezes ARiMR ustalił Skarżącemu kwotę nienależnie pobranych płatności w wysokości 30.342,90 zł. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie wskazał, że Skarżący od 2007 r. nie prowadził działalności rolniczej metodami ekologicznymi.
Wnioskiem z 22 kwietnia 2013 r. (data nadania) Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] lutego 2012 r. wskazując, że zaskarżona decyzja:
- zawiera nieprawidłowo podaną podstawę prawną, co powoduje jej nieważność,
- dotyczy kwestii uprzednio już rozstrzygniętych ostatecznymi decyzjami Kierownika Biura Powiatowego ARiMR przyznającymi stronie płatności na rok 2004 oraz 2005, a także decyzją z [...] września 2008 r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych,
- rażąco narusza przepis art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania, zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009 oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz.Urz. UE L. 141 z 30.04.2004, dalej: rozporządzenie 796/2004) poprzez przyjęcie, że Skarżący pomimo upływu 4 letniego okresu jaki upłynął od wydania decyzji przyznających jej płatność rolnośrodowiskową zobligowany jest do zwrotu kwoty nienależnie pobranych płatności.
Decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. MR odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z [...] lutego 2012 r. ustalającej nienależnie pobrane płatności. Uznał bowiem, że decyzja została wydana przez organ właściwy w sprawie. Brak jest również podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja wydana została bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa. Odnosząc się do zarzutu rażącego naruszenia art. 73 ust. 5 rozporządzenia 796/2004 uznał go za nieuzasadniony.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy MR, decyzją z dnia [...] października 2013r., utrzymał w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej nienależnie pobrane płatności rolnośrodowiskowe.
W jego ocenie decyzja objęta wnioskiem o stwierdzenie nieważności, nie jest dotknięta żadną kwalifikowaną wadą prawną wskazaną w art. 156 k.p.a. Analizując zarzuty stwierdził, że decyzja z [...] lutego 2012 r. nie została wydana bez podstawy prawnej ani z rażącym naruszeniem prawa. Błędne bowiem powołanie podstawy decyzji stanowi wadę formy decyzji lecz nie oznacza, że decyzja została wydana bez podstawy prawnej i nie uzasadnia twierdzenia, że zaskarżona decyzja wydana została bez podstawy prawnej. Decyzja została wydana na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008r o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ( t.j. Dz.U. z 2014 poz. 1438 z póżn.. zm. dalej: ustawa o ARiMR), z którego wynika upoważnienie Prezesa ARiMR do ustalenia w drodze decyzji administracyjnej kwoty nienależnie pobranych płatności.
Analizując zarzut rażącego naruszenia art. 73 ust. 5 rozporządzenia 796/2004, stwierdził, iż Prezes ARiMR wskazując, iż zwrot płatności uznaną za nienależną ulega przedawnieniu jeżeli okres między datą płatności pomocy, a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez władze o nieuzasadnionym charakterze płatności jest dłuższy niż 10 lat, a w przypadku gdy beneficjent działał w dobrej wierze okres ten ogranicza się do czterech lat, uznał iż w okolicznościach tej sprawy przepis ten nie może mieć zastosowania. Natomiast, brak dokładnego ustosunkowania się organu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, co do istnienia "dobrej wiary", nie stanowi o oczywistym i bezwzględnym naruszeniu prawa.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego przesłanki rażącego naruszenia prawa poprzez wydanie decyzji która dotyczy sprawy już uprzednio rozstrzygniętej inną decyzja ostateczną ( art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.), to jest wydania decyzji z dnia [...] lutego 2012 r. w związku z uprzednio wydaną decyzją z dnia [...] września 2008 r., MR wskazał, że decyzja z dnia [...] lutego 2012r. oraz z dnia [...] września 2008r., dotyczy odrębnych postępowań prowadzonych w innym stanie faktycznym wynikającym z odmiennych zaniedbań Skarżącego. Przyczyną wydania decyzji z [...] września 2008 r. było ustalenie, że działalność gospodarcza była prowadzona na obszarze mniejszym, niż obszar objęty zobowiązaniem rolnośrodowiskowym, a decyzja z [...] lutego 2012 r. wydana została w wyniku ustalenia, że Skarżący zaniechał w ogóle prowadzenia działalności ekologicznej objętych zobowiązaniem rolnośrodowiskowym.
Na powyższą decyzję Skarżący wniósł skargę wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości zarzucając jej naruszenie:
- art. 156 § 1 kpa poprzez odmowę stwierdzenia nieważności decyzji rażąco naruszającej prawo, jak również rozstrzygającej sprawę uprzednio rozstrzygniętą innymi decyzjami ostatecznymi,
- art. 73 ust. 5 rozporządzenia 796/2004 oraz analogicznego art. 49 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) 2419/2001 z 11 grudnia 2001 r., poprzez przyjęcie, że nie narusza rażąco prawa decyzja wydana bez rozważenia, czy Skarżący był w złej wierze.
Wyrokiem z dnia 29 maja 2014 r. sygn. akt V SA/Wa 251/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił powyższą skargę.
W ocenie Sądu nie można uznać, że decyzja, o której stwierdzenie nieważności Skarżący wystąpił, została wydana bez podstawy prawnej. Sąd wskazał, że brak podstawy prawnej nie oznacza, że decyzja podstawy takiej nie posiada, Nie można bowiem utożsamiać tej wady z brakiem wskazania tej podstawy, bądź błędnym jej wskazaniem, mimo jej istnienia. W rozważanej sprawie brak było podstaw do uznania, iż brak było takiej podstawy, bowiem decyzja z dnia [...] lutego 2012 r została wydana w oparciu o przepis art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Z tego przepisu wynika upoważnienie Prezesa ARiMR do ustalenia w drodze decyzji administracyjnej, kwoty nienależnie pobranych płatności.
Decyzja z dnia [...] lutego 2012r. nie została wydana również z naruszeniem art. 73 ust. 5 rozporządzenia 796/2004, bowiem w uzasadnieniu tej decyzji Prezes ARiMR wskazując na przesłanki jego zastosowania stwierdził, że art. 73 ust. 5 Rozporządzenia 796/2004 nie znajduje zastosowania w okolicznościach tej sprawy, co oznacza, iż okoliczności uzasadniające przyjęcie braku obowiązku zwrotu nienależnie pobranych płatności były przez organ rozważane.
Zaskarżona decyzja z [...] lutego 2012 r. nie dotyczy również sprawy już rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, bowiem powyższa decyzja jak i decyzja z dnia 9 września 2008r., dotyczy odrębnego postępowania prowadzonego w innym stanie taktycznym wynikającym z odmiennych zaniedbań, jakich dopuścił się Skarżący.
Od powyższego wyroku Skarżący wniósł skargę kasacyjną zarzucając:
I. naruszenie przepisów postępowania, tj:
1. art. 145 § 1 pkt 1 c) p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa przejawiające się w tym, że Sąd I instancji oddalił skargę mimo, iż zaskarżona decyzja błędnie odmawiała stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa,
2. art. 145 § 1 pkt 1 c) p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa i art. 7 kpa oraz art. 77 § 1 kpa i art. 107 § 3 kpa przejawiające się w tym, że Sąd I instancji oddalił skargę mimo, iż zaskarżona decyzja błędnie odmawiała stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 17.02.2012 r. Organy obu instancji orzekające w postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia nieważności nie podjęły bowiem niezbędnych czynności do wszechstronnego zbadania sprawy, w szczególności zaniechały ustaleń, czy i dlaczego organ wydający decyzję z dnia [...] 02.2012 r. przypisywał Skarżącemu złą czy dobrą wiarę i na jaką datę, oraz nie podały własnej wykładni art. 73 ust 5 rozporządzenia Komisji 796/2004,
3. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 c) p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 3 kpa (ewentualnie w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa) przejawiające się w tym, że Sąd I instancji oddalił skargę mimo, że zaskarżona decyzja odnosiła się częściowo do kwestii rozstrzygniętej już wcześniejszą ostateczną decyzją administracyjną z dnia [...].09.2008r.,
II. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
1. art. 73 ust. 5 rozporządzenia 796/2004 przez przyjęcie, że nie narusza rażąco prawa decyzja wydana z przywołaniem tego przepisu i wskazaniem, że nie ma on zastosowania bez wyjaśnienia z jakiego powodu zastosowanie przepisu miałoby być wyłączone,
2. art. 73 ust 5 rozporządzenia 796/2004 przez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że wystarczające do zachowania tego przepisu jest przywołanie treści przepisu bez wyjaśnienia stanowiska organu co do wykładni przepisu ani co do stanu faktycznego w sprawie w zakresie uregulowanym tym przepisem.
3. art. 73 ust 5 rozporządzenia 796/2004 przez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że do jego zastosowania wystarczy, że "okoliczności uzasadniające przyjęcie "dobrej wiary" zostały przez organ rozważone, podczas gdy w rzeczywistości do zastosowania tego przepisu konieczne jest również wyraźne i jednoznaczne ustalenie przez organ administracji, czy strona postępowania pozostawała zdaniem organu w dobrej czy złej wierze na datę otrzymania płatności pomocy i przyczyn takiego ustalenia.
Skarżący podnosząc powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i uwzględnienie skargi na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 października 2013 r. w całości. Wniósł także o zasądzenie od organu na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do brzmienia art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która zachodzi w wypadkach określonych w § 2 tego przepisu.
Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną, zostały określone w art. 174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia oznacza nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, czyli mylne rozumienie określonej normy prawnej, natomiast niewłaściwe zastosowanie to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, czyli niezasadne uznanie, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania - może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w tym wypadku ustawa wymaga, aby skarżący nadto wykazał istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy.
Oceniając skargę kasacyjną przy zastosowaniu powyższych kryteriów oceny, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zarzuty skargi kasacyjnej nie były skuteczne.
Skarżący wskazał w skardze kasacyjnej na zarzut naruszenia przepisów postępowania to jest: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a oraz na naruszenie art. 145 § 1 pkt. 1 litc) w zw. z art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. i art. 7 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a. i arrt. 107 § 3 k.p.a.
W związku z tak sformułowanymi zarzutami, wskazać należy, że w drodze tak przedstawionego zarzutu naruszenia przepisów postępowania nie można wyrokowi Sądu I instancji zarzucić naruszenia art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a p.p.s.a. Przepis ten nie był, bowiem podstawą rozstrzygnięcia. Przedmiotem kontroli kasacyjnej jest wyrok oddalający skargę, zatem podstawą prawną działania Sądu I instancji był art. 151 p.p.s.a., a nie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Skarżący winien w związku z tym, sformułować zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a., bowiem Sąd I instancji jego zdaniem niezasadnie oddalił skargę, w sytuacji naruszenia wskazanych przepisów. Skarżąc tego jednak nie uczynił.
Odnosząc się do zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej należy również podkreslić, iż przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest sprawa której przedmiotem jest ocena prawidłowości decyzji kończącej postępowanie zwykłe, pod kątem kwalifikowanych wad prawnych. W postępowaniu tym organ nie może dokonać merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej materialnej. Przedmiot tego postępowania jest ograniczony wyłącznie do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy procesowej (B. Adamiak, Przedmiot postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, PiP 2001, z. 8, s. 31).
W tym postępowaniu organ nie może dokonywać oceny przysługujących Skarżącemu uprawnień lub ciążących na niej zobowiązań, a winien dokonać oceny legalności decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Przedmiotem tego postępowania nie jest bowiem ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy, która już została rozstrzygnięta kontrolowaną decyzją. Ocena ta dotyczy zbadania, czy kwestionowana decyzja została dotknięta jedną z wad, określonych w art. 156 § 1 k.p.a.
Zgodnie z powyższym przepisem organ administracji stwierdza nieważność decyzji, która m.in.: wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa ( art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a., czy też dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną ( art. 156 § 1 pkt. 3 k.p.a.)
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. uznać należy iż jest on nie uzasadniony.
Skarżący argumentował, iż decyzja z dnia [...].02.2012r. dotyczyła już kwestii rozstrzygniętej wcześniejszą ostateczną decyzją z dnia [...].09.2008r.
Stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. możliwe jest tylko w przypadku stwierdzenia, że istnieje tożsamość sprawy rozstrzygniętej kolejno po sobie dwoma decyzjami, z których pierwsza jest ostateczna. Istotnym jest, że aby zaistniała tożsamość sprawy konieczne jest aby obie decyzje dotyczyły tożsamego podmiotu oraz tożsamego przedmiotu sprawy, przy jednoczesnej tożsamości stanu prawnego jak i faktycznego", (wyrok NSA z dnia 9 czerwca 2010 r., II OSK 931/09, LEX nr 597967, za: M. Jaśkowska- komentarz do art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. - Lex 2016)
Sąd I instancji zasadnie stwierdził, iż MF prawidłowo uznał brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji w oparciu o powyższą podstawę.
Jak wynika bowiem z decyzji z dnia [...] 08.2008r. Skarżący otrzymał płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt na rok 2004 w kwocie 16.094,10 złotych. Otrzymał również płatności z tytułu realizacji tych przedsięwzięć na rok 2005 w kwocie 33.467,60 złotych.
Skarżący złożył również wniosek o przyznanie powyższych płatności za rok 2006. Jednakże na skutek stwierdzenia różnic między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku na 2006r, a powierzchnią rzeczywistą Kierownik Biura Powiatowego ARiMR odmówił przyznania płatności na 2006r. bowiem ogólna powierzchnia deklarowana w ramach realizacji przedsięwzięć w stosunku do poziomu zobowiązania jakie powstało w roku 2004, w związku przyznaniem płatności za ten rok, uległa zmniejszeniu.
Wobec powyższego, Prezes ARiMR uznał, iż część płatności która została przyznana Skarżącemu do działek rolnych objętych zmniejszeniem w kwocie 19.218,80 podlegała zwrotowi.
Natomiast Prezes ARiMR w decyzji z dnia [...] lutego 2012r. stwierdził, iż Kierownik Biura Powiatowego ARiMR odmówił przyznania płatności z powyższego tytułu na rok 2007, bowiem w toku kontroli nie stwierdzono spełnienia wymagań dotyczących płatności rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt na powierzchni deklarowanej przez Skarżącego. Z tego samego też powodu Kierownik Biura Powiatowego ARiMR odmówił płatności na rok 2008 r.
Po wszczęciu postępowania i po jego przeprowadzeniu ustalono, iż Skarżący od 2007r. nie prowadził już działalności rolniczej metodami ekologicznymi, co w konsekwencji skutkowało ustaleniem kwoty do zwrotu w wysokości 30.342,90 złotych.
Jak wynika z tych okoliczności brak jest podstaw do uznania, iż obie decyzje spełniały łącznie przesłanki dotyczące tożsamego podmiotu oraz tożsamego przedmiotu sprawy, przy jednoczesnej tożsamości stanu prawnego jak i faktycznego.
Decyzja z dnia [...] 08.2008 r. odnosiła się bowiem do zmniejszenia płatności na skutek zadeklarowania powierzchni większej niż w rzeczywistości, a umniejszenie dotyczyło różnicy między powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych do płatności a powierzchnią działek, na których rzeczywiście realizowano przedsięwzięcie rolnośrodowiskowe.
Natomiast decyzja z dnia [...] lutego 2012 r. odnosiła się do płatności przyznanych Skarżącemu (odnoszących się do działek na których prowadził on działalność rolniczą metodami ekologicznymi i otrzymał z tego tytułu płatności w 2004 r. i 2005 r., nie objętych przednio zmniejszeniem), na skutek stwierdzenia, że od 2007 r. zaprzestał prowadzenia w ogóle działalności metodami ekologicznymi, a tym samym nie dotrzymał pięcioletniego zobowiązania o którym mowa w art. 23 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999r w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej.
Nie uzasadniony okazał się również zarzut naruszenia przepisów postępowania to jest art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. jak również naruszenia przepisów prawa materialnego to jest art. 73 ust. 5 rozporządzenia 796/2004.
Jak wynika z podniesionego zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. Skarżący zarzucił, iż organy orzekające w postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia nieważności nie dokonały ustaleń, czy i dlaczego organ przypisywał Skarżącemu złą czy dobrą wiarę i w jakiej dacie, a także że nie dokonały wykładni art. 73 ust. 5 rozporządzenia 796/2004..
Przypomnieć należy, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej ma odrębną podstawę prawną i nie może być traktowane tak, jakby chodziło o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej orzeczeniem objętym wnioskiem o stwierdzenie nieważności. Postępowanie to ma na celu wyjaśnienie kwalifikowanej niezgodności z prawem, a nie ponowne rozpoznanie zakończonej sprawy. Stwierdzenie nieważności ostatecznego orzeczenia jest bowiem wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości decyzji wynikającej z art. 16 k.p.a. i może mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy orzeczenie to dotknięte jest w sposób niewątpliwy przynajmniej jedną z wad wynikających z art. 156 § 1 k.p.a.
Tak więc, wobec powyższego, brak jest należytych podstaw do uznania powyższego zarzutu za skuteczny. Organ bowiem nie może dokonywać wykładni art. 73 ust. 5 Rozporządzenia 796/2004, jak również nie może dokonywać ustaleń co dobrej i złej wiary Skarżącego, bo w istocie do tego zmierzał zarzut Skarżącego.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa materialnego to jest art. 75 ust. 5 rozporządzenia 769/2004, podkreślić należy, iż formułując zarzuty skargi kasacyjnej, Skarżący winien spełnić wymogi określone w art. 176 p.p.s.a. Zarzut naruszenia prawa musi być bowiem postawiony wyraźnie, to znaczy należy wskazać konkretny przepis prawa i określić sposób jego naruszenia, gdyż Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do precyzowania za stronę zarzutów skargi kasacyjnej bądź do poszukiwania za nią naruszeń prawa (por. np. wyrok NSA z dnia 16 listopada 2011 r., II FSK 861/10 - publik.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl i cytowane tam orzecznictwo).
Natomiast sformułowanie zarzutów określonych jako naruszenie prawa materialnego jest bardzo niejasne i nieklarowne. Z sformułowania zarzutów można wnosić, iż owo naruszenie prawa materialnego Skarżący zarzuca zaskarżonemu wyrokowi. Jednakże dalsza treść zarzutu wskazuje iż w istocie zarzut nie dotyczy wyroku Sądu I instancji i zarzutów prawa materialnego, a naruszenia przepisów procesowych. Jak można jedynie przypuszczać, z ich treści zarzut naruszenia art. 75 ust. 5 rozporządzenia 769/2004 dotyczy, niepełnego skrótowego uzasadnienia decyzji, co do której Skarżący wniósł o stwierdzenia nieważności.
Należy wobec powyższego podkreślić, iż prawidłowe określenie zarzutów w skardze kasacyjnej nakazuje, aby Skarżący wskazał przede wszystkim przepisy, które zdaniem Skarżącego zostały rażąco naruszone przez organ podatkowy, w powiązaniu z przepisami postępowania przed Sądem I instancji, a także wskazania przyczyn dla których Skarżący zarzuca naruszenie w odniesieniu do każdego z wskazanych przepisów
Skarżący natomiast nie dopełnił powyższych obowiązków, co nie pozwala na ocenę przedstawionego zarzutu.
Dodać należy, iż jak wskazał Sąd I instancji, z uzasadnienia podważanej decyzji wynika, że Prezes ARiMR. wskazał na brak możliwości zastosowania art. 73 ust. 5 rozporządzenia 796/2004. Może on bowiem mieć zastosowanie, w przypadku istnienia dobrej wiary, w sytuacji gdy okres między datą płatności pomocy, a datą pierwszego powiadomienia Skarżącego o nieuzasadnionym charakterze danej płatności, jest dłuższy od 4 lat, jak też, że brak jest podstaw do jego zastosowania ponieważ nie upłynął okres 10 lat wskazany w art. 73 ust. 5 rozporządzenie 796/2004.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło