III SA/Wr 472/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA – Anna Moskała po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2010 r. na posiedzeniu niejawnym, wniosku skarżącej z dnia [...] r. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, w sprawie ze skargi K. L. – B., na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W., z dnia [...] r., Nr [...], w przedmiocie przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w pomniejszonej wysokości, postanawia: przywrócić termin do wniesienia skargi kasacyjnej. Wyrokiem z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę K. L. B. (zwanej dalej skarżącą) na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. opisaną w osnowie niniejszego postanowienia. Pismem z dnia [...] r. skarżąca zwróciła się o sporządzenie uzasadnienia do omawianego orzeczenia. Wyrok z uzasadnieniem doręczono skarżącej w dniu [...] r. Wnioskiem z dnia [...] r. skarżąca zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu, postanowieniem z dnia [...] r. przyznał skarżącej prawo pomocy we wnioskowanym zakresie. Dziekan Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych we W. pismem z dnia [...] r. wyznaczył stronie skarżącej pełnomocnika w osobie radcy prawnego K. S. – T. Pismem z dnia [...] r. mecenas S. – T. zawiadomiła skarżącą, że została ustanowiona jej pełnomocnikiem. W tym samym dniu skarżąca udzieliła pełnomocnictwa do reprezentowania jej przed m.in. Naczelnym Sądem Administracyjnym. Wtedy też pełnomocnik podjęła czynności zmierzające do zapoznania się z aktami sprawy, występując o przesłanie odpisów dokumentów znajdujących się w aktach sądowych. Następnie w dniu [...] r. wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, dokonując jednocześnie spóźnionej czynności. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że w dniu [...] r. strona przekazała jej dokumenty dotyczące sprawy. Zdaniem pełnomocnika dopiero w dniu przekazania akt, ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, albowiem od tego momentu miała realną możliwość sporządzenia skargi kasacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 86 § 1 i 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) strona może wnosić o przywrócenie uchybionego terminu, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie to nie nastąpiło z jej winy. Jednocześnie art. 87 § 1 p.p.s.a. nakłada na stronę obowiązek złożenia wniosku w ciągu siedmiu dni, od dnia ustania przeszkody stanowiącej przyczynę uchybienia terminowi. Ponadto, w myśl art. 87 § 4 p.p.s.a. strona powinna równocześnie z wnioskiem dokonać czynności, której terminowi uchybiła. Merytoryczną przesłanką przywrócenia terminu do dokonania czynności przed sądem jest brak winy przy jego uchybieniu. Przez brak winy należy rozumieć zachowanie należytej staranności w prowadzeniu sprawy, charakteryzującej osobę dbającą o własne interesy. Innymi słowy, podstawą przywrócenia terminu mogą być okoliczności o charakterze zewnętrznym i obiektywnym. Należy również wskazać, że zgodnie z art. 175 § 1 i 3 p.p.s.a., skarga kasacyjna może być sporządzona tylko przez profesjonalnego pełnomocnika (adwokata, radcę prawnego, w sprawach podatkowych doradcę podatkowego, a w sprawach własności przemysłowej przez rzecznika patentowego). Skarżąca występując z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w dniu [...] r. (tj. jeszcze w terminie do wniesienia skargi kasacyjnej) , w ocenie Sądu, dochowała należytej staranności w sprawie. Natomiast terminy rozpatrzenia jej wniosku i wyznaczenia pełnomocnika były okolicznościami niezależnymi od strony. Zgodnie z art. 244 § 2 p.p.s.a., w brzmieniu obowiązującym do dnia 10 kwietnia 2010 r., wyznaczenie profesjonalnego pełnomocnika stronie objętej prawem pomocy nie było równoznaczne z udzieleniem mu pełnomocnictwa. Tym samym należało uznać, że r. pr. K. S. – T. mogła skutecznie działać w imieniu skarżącej dopiero z dniem [...] r. Momentu umocowania pełnomocnika z urzędu nie można jednak utożsamiać z ustaniem przyczyny uchybienia terminowi do dokonania czynności przed sądem. Przyjęcie literalnej wykładni art. 87 § 1 p.p.s.a. oznaczałoby, że termin dla dokonania uchybionej czynności zamykałby się zawsze w ciągu siedmiu dni, od daty w której ustanowiono pełnomocnika wyznaczonego z urzędu, co dotyczyłoby także wnoszenia skargi kasacyjnej. Przyjęcie takiego założenia prowadziłoby do skrócenia pełnomocnikowi wyznaczonemu z urzędu terminu do sporządzenia skargi kasacyjnej do siedmiu dni, w sytuacji, gdy zgodnie z art. 177 § 1 p.p.s.a. skargę kasacyjną wnosi się w ciągu trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie wyroku wraz z uzasadnieniem. W praktyce mogłoby to oznaczać uniemożliwienie pełnomocnikowi wyznaczonemu z urzędu sporządzenie prawidłowo skonstruowanej skargi kasacyjnej. Należy również podkreślić, że w omawianym przypadku uprzywilejowani byliby pełnomocnicy ustanowieni w drodze wyboru, którzy formalnie zachowywaliby trzydzieści dni na wniesienie skargi kasacyjnej. Na gruncie p.p.s.a. brak jest podstaw do różnicowania pod tym względem obu kategorii pełnomocników. Ponadto, przyjęcie niekorzystnej dla strony skarżącej wykładni prowadziłoby do naruszenia zasady równości wobec prawa. Stąd też należy uznać, że siedmiodniowy termin, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. należy liczyć od dnia w którym pełnomocnik ustanowiony z urzędu miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej, co powinno gwarantować jej prawidłowe sporządzenie. Termin ten powinien jednak kończyć się nie później niż z upływem trzydziestego dnia liczonego od momentu udzielenia pełnomocnikowi wyznaczonemu z urzędu pełnomocnictwa. W przeciwnym wypadku bowiem, z kolei pełnomocnicy z urzędu zyskiwaliby "przewagę" procesową, polegającą na możliwości dodatkowo przedłużenia czasu na sporządzenie skargi kasacyjnej o kolejne siedem dni związane ze złożeniem samego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Takie też stanowisko wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w szeregu orzeczeń, między innymi w postanowieniu z dnia 27 stycznia 2009 r., sygn. akt II GZ 8/09 jak i postanowieniu z dnia 8 czerwca 2006 r., sygn. akt I FZ 198/06. Podkreślenia wymaga ponadto, że trzydziestodniowy termin do sporządzenia skargi kasacyjnej dla pełnomocnika wyznaczonego z urzędu nie jest tożsamy z terminem o którym mowa w art. 177 § 1 p.p.s.a., pełni on jedynie te same funkcje. Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że pełnomocnik skarżącej, składając wniosek o przywrócenie terminu do skargi kasacyjnej i jednocześnie wnosząc skargę kasacyjną zachowała wymogi formalne o których mowa w art. 87 p.p.s.a. Tym samym w oparciu o art. 86 § 1 p.p.s.a. należało przywrócić termin do wniesienia skargi kasacyjnej.