III SA/Wr 487/18
WyrokWSA we Wrocławiu2019-04-04
Skład orzekający: Magdalena Jankowska-Szostak, Annetta Chołuj, Barbara Ciołek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zatwierdzenie organizacji ruchu, polegające na wprowadzeniu znaku zakazu wjazdu pojazdów o masie powyżej 3,5 tony na drodze gminnej, która jest jedyną drogą dojazdową do nieruchomości przedsiębiorcy, narusza jego interes prawny i konstytucyjne zasady swobody działalności gospodarczej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że właściciel nieruchomości położonej przy drodze, na której wprowadzono zmianę organizacji ruchu ograniczającą dostępność do jego terenu, posiada interes prawny do zaskarżenia tej zmiany. W niniejszej sprawie, wprowadzone ograniczenie tonażowe na drodze gminnej, mimo że stanowiło utrudnienie dla działalności gospodarczej skarżącej, było uzasadnione potrzebą zapewnienia bezpieczeństwa w ruchu drogowym oraz ochrony drogi przed zniszczeniem, co uzasadniało prymat interesu publicznego nad interesem prywatnym. Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów Konstytucji RP ani ustaw dotyczących swobody działalności gospodarczej.Stan faktyczny
Skarżąca spółka "A" Sp. z o.o. zaskarżyła akt Starosty Powiatu W. z dnia [...] listopada 2017 r. zatwierdzający zmiany organizacji ruchu, polegające na wprowadzeniu znaku zakazu wjazdu pojazdów o masie powyżej 3,5 tony na drodze gminnej ul. T.K., która stanowiła jedyną drogę dojazdową do nieruchomości spółki. Spółka zarzuciła naruszenie konstytucyjnych zasad równości, swobody działalności gospodarczej oraz przepisów wykonawczych dotyczących zarządzania ruchem, wskazując na utrudnienia w prowadzeniu działalności. Gmina S. wniosła o dopuszczenie do udziału w sprawie, podkreślając, że droga ta jest drogą osiedlową, nieprzystosowaną do ruchu ciężkich pojazdów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak, (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Sędzia WSA Anetta Chołuj, Barbara Ciołek, Protokolant Katarzyna Kiermacka, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w W. na akt Starosty Powiatu W. z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu stałej organizacji ruchu oddala skargę w całości.
Zatwierdzeniem nr "A"z dnia [...] listopada 2017 r., którego ważność przedłużono zarządzeniem z dnia [...] kwietnia 2018 r. w przedmiocie zatwierdzenia zmian organizacji ruchu w ramach inwestycji stałej organizacji ruchu na terenie gminy S. - w zakresie dróg gminnych publicznych (znak: [...]) Starosta Powiatu W. wprowadził na drodze gminnej ul. T.K.(dz. nr [...]) w miejscowości S. przy zjeździe ze W. Obwodnicy W. ograniczenia poruszania się pojazdów o rzeczywistej masie całkowitej powyżej 3,5 tony poprzez umieszczenie znaku drogowego B-18 oznaczającego "zakaz wjazdu pojazdów o rzeczywistej masie całkowitej ponad 3,5 t". Spod tego ograniczenia wyłączone zostały pojazdy służące obsłudze bytowej mieszkańców.
Zaskarżony akt został wydany na podstawie art. 10 ust.5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 128 , dalej u.p.r.d.) oraz przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym urządzaniem (Dz.U. Nr 177, poz. 1729, dalej rozporządzenie w sprawie zarządzania ruchem, rozporządzenie o zarządzaniu ruchem).
Pismem z [...] sierpnia 2018 r. "X"(dalej jako spółka) wywiodła skargę na powyższe zarządzenie Starosty, wniosła o stwierdzenie nieważności zarządzenia w zaskarżonej części i zasadzenie kosztów postępowania. Zarzuciła naruszenie:
1) naruszenie art. 32 Konstytucji RP tj. konstytucyjnej zasady równości wobec prawa poprze: nieuzasadniony zakaz wjazdu na ulicę ul. K. pojazdów o masie całkowitej powyżej 3,5 tony: jednoczesnym wyłączeniem spod zakazu pojazdów służących obsłudze bytowej mieszkańców;
2) naruszenie art. 20 i art. 22 w zw. z art. 2 Konstytucji RP poprzez nieuzasadnione utrudniania rozwoju i normalnego funkcjonowania działalności gospodarczej skarżącej, kiedy ograniczeni- działalności gospodarczej jest dopuszczalne tylko w drodze ustawy i tylko ze względu na ważny interes publiczny w demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasad sprawiedliwości społecznej,
3) naruszenie art. 2 i art. 12 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców poprze: naruszenie możliwości prowadzenia działalności gospodarczej na równych prawach skutkując podejmowaniu działań utrudniających rozwój przedsiębiorstwa, a także nieprowadzenia przez organ postępowania w sposób budzący zaufanie przedsiębiorców do władzy publicznej, kierując si: zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania, nadto z ostrożności wskazuje iż zaskarżone zarządzenie w momencie jego wydania naruszało przepis art. 6 ust. 1 i art. E obowiązującej wówczas ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej poprzez naruszenie możliwości prowadzenia swobodnej działalności gospodarczej i podejmowanie działań utrudniających rozwój działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącą,
4) naruszenie § 5 ust. 1 pkt. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 roku w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem poprzez brak koniecznego opisu technicznego zawierającego charakterystykę drogi i ruchu na drodze, a następnie poprzez zatwierdzenie projektu zmian organizacji ruchu mimo braku załączenia do niego opisu technicznego zawierającego charakterystykę ruchu na drodze i braku przeprowadzenia badań technicznych;
5) wydanie aktu administracyjnego - zatwierdzenia organizacji ruchu - niezawierającego jakiegokolwiek uzasadnienia, ani nawet jakiejkolwiek dokumentacji pozwalającej na choćby formalną weryfikację podjętych przez organ działań, przez co akt zaskarżony nie poddaje się jakiejkolwiek kontroli czy weryfikacji, albowiem owo zatwierdzenie nie może być zweryfikowane przez żadną dokumentację, co stanowi o rażącym naruszeniu w szczególności § 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 roku w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem (Dz.U. Nr 177, poz. 1729 ze zm.) poprzez niepodjęcie jakichkolwiek czynności związanych z wyjaśnieniem okoliczności związanych z wprowadzeniem nowej organizacji ruchu, a w szczególności nierozpatrzenie wątpliwości związanych z wniesionym projektem, w tym podjęcia czynności zmierzających do szczegółowego wyjaśnienia potrzeb wprowadzenia zmiany ograniczeń;
6) naruszenie § 8 ust. 6 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 roku w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem poprzez nadużycie władztwa administracyjnego przejawiające się w dowolnym zatwierdzeniu projektu, który przewiduje postawienie znaku zakazu B - 18 na ul. K., która jest jedyną drogą dojazdową do nieruchomości stanowiącej własność skarżącej, a położonej przy ul. K. , [...] S. na działce nr [...] obręb S., powodując tym samym bezpośrednio drastyczne i niczym nieuzasadnione pozbawienie w możliwości prowadzenia działalności gospodarczej.
W uzasadnieniu skargi spółka wskazała, że jest właścicielem nieruchomości położonej przy ul. K., [...] S. na działce nr [...] obręb S. i prowadzi na tej nieruchomości działalność gospodarczą w formie przedstawicielstwa, a transport drogowy stanowi jej nieodłączny element, bez którego nie jest możliwe prowadzenie działalności gospodarczej przez Spółkę. Bez możliwości transportu towarów, a transport taki nie może być wykonywany przy wykorzystaniu pojazdów o [...] do 3,5 ton, dalsze istnienie Przedstawicielstwa w S. całkowicie traci sens.
Gmina S. (w tym osobiście Burmistrz S.) uczestniczyła w procesie inwestycyjnym, którego celem było uruchomienie Przedstawicielstwa Spółki w S. Trzeba zauważyć, że:
- decyzją z dnia [...] r. (nr [...]) Burmistrz S. zezwolił na lokalizację zjazdu z drogi gminnej ul. T.K.do Przedstawicielstwa Spółki,
- pismem z dnia [...].11.2015 r. (nr [...]) Burmistrz S. dokonał uzgodnienia projektu budowlanego zjazdu z drogi gminnej ul. T.K.do Przedstawicielstwa Spółki, przy czym projekt ten obejmował konstrukcję dla pojazdu miarodajnego o łącznej masie całkowitej 20 ton. Ponadto Gmina S. otrzymywała od odpowiednich organów dokumentację dotyczącą inwestycji.
Strona skarżąca zaznaczyła, że podczas wielu rozmów zarówno z Burmistrzem S., jak też z jego przedstawicielami, przedstawiciele Spółki informowali jaka działalność będzie prowadzona przez Spółkę oraz jakiego rodzaju pojazdy będę wykorzystywane do prowadzenia tej działalności. Gmina S. posiadała też informację, że ułożenie nowej nawierzchni na części drogi gminnej ul. T.K.wykonane zostało w całości ze środków własnych Spółki.
W odpowiedzi na skargę Starosta Powiatu W. wskazał, że zatwierdził projekt pod względem zgodności opracowania biorąc pod uwagę warunki techniczne dla lokalizacji oznakowania oraz pod względem zgodności z załącznikiem 1 – 4 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach ( Dz. U z 2003 r. Nr 220, poz. 2181).
W piśmie z [...] grudnia 2018 r. Gmina S. wniosła o dopuszczenie do udziału w sprawie. Uzasadniała, że rozstrzygnięcie niniejszej sprawy ma bezpośredni wpływ na sferę praw i obowiązków Gminy S., gdyż organizacja ruchu zatwierdzona spornym zarządzeniem Starosty dotyczy dróg znajdujących się na obszarze Gminy S.. Nadto to Gmina, w zakresie dróg gminnych, posiada kompetencję zapewnienia należytej organizacji ruchu na drogach będących w jej zarządzie.
Gmina S. podkreśliła, że w ramach swoich kompetencji ma obowiązek planować organizację ruchu na drogach, którymi zarządza, tak aby sposób tej organizacji był zgodny z planami zagospodarowania przestrzennego i dodała, że przygotowując plany realizuje obowiązek zapewnienia, aby projektowany sposób korzystania z dróg był zgodny ze sposobem, w jaki wykorzystywane są tereny, przez które przebiegają drogi. Realizuje też obowiązek zapewnienia bezpieczeństwa oraz należytego stanu dróg.
Gmina wskazała, że w spornym przypadku zatwierdzona przez Starostę organizacja ruchu była wynikiem powyżej przedstawionych priorytetów, wpisujących się wprost w ustawowe zadania Gminy. Ulica T. K., na której Gmina wprowadziła ograniczenie tonażowe to droga położona w strefie zamieszkania, przeznaczona dla mieszkańców Gminy do dojazdu do ich posesji. Standard, w którym została wykonana w istocie pozwala wyłącznie na takie wykorzystanie.
Burmistrz S. podkreślił, że w czasie gdy skarżąca Spółka rozpoczęła prowadzenie działalności gospodarczej w miejscowości S., została rzetelnie poinformowana przez władze Gminy, że korzystanie z drogi - ul. K. z uwagi na jej stan techniczny w ramach obsługi komunikacyjnej prowadzonej przez skarżącą działalności ma się odbywać ulicą K. w kierunku ul. Z. i dalej do [...]. W konsekwencji tych ustaleń skarżąca Spółka zadeklarowała Gminie modernizację drogi - ul. K. właśnie w kierunku ul. Z.. Mimo deklaracji spółka modernizacji w całości nie przeprowadziła, dokonała jej tylko do swojej posesji i korzystała z drogi - ul. K. w kierunku W. obwodnicy W., poruszając się pojazdami o tonażu przekraczającym 3,5 tony, po drodze, która swoim standardem nie była i nie jest przygotowana na taki sposób korzystania, czego skutkiem jest znaczne zniszczenie tej drogi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny ustalił, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 czerwca 2014 r., sygn. I OPS 14/13, zatwierdzenie organizacji ruchu jest aktem podlegającym kognicji sądów administracyjnych, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Warunkiem wniesienia skargi do sądu administracyjnego na akt organu jednostki samorządu z zakresu administracji bardziej jest wykazanie przesłanki z art. 87 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym (Dz. U z 2016 r. poz.814 ze zm., dalej u.s.p.) związanej z naruszeniem interesu prawnego.
W przypadku aktu jakim jest zatwierdzenie organizacji ruchu na drodze powstaje kwestia, kto i na jakiej podstawie może wywodzić swój interes prawny oraz w jaki sposób może on zostać naruszony. Niewątpliwie nie może źródłem tego interesu być sam charakter drogi publicznej i prawo do korzystania z niej na podstawie art. 1 ustawy o drogach publicznych. Przy takim podejściu katalog podmiotów uprawnionych byłby praktycznie nieograniczony. Równocześnie nie można uznać, że mimo objęcia tego rodzaju aktów kognicją sądów administracyjnych, w praktyce nikt nie jest w stanie wykazać przesłanki z art. 87 ust. 1 u.s.p. W ocenie Sądu krąg podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi winien być weryfikowany w okolicznościach danej sprawy. Właściciel nieruchomości położonej przy danej drodze znajduje się niewątpliwie w innej sytuacji, niż podmiot jedynie korzystający z drogi. Lokalizacja nieruchomości jest okolicznością stałą, a jej skomunikowanie i ewentualne zmiany w dostępności oddziałują na sposób korzystania z gruntu i znajdujących się na nim obiektów. Zatem właściciel gruntu położonego przy danej drodze, mający lub mogący mieć urządzony na nią zjazd, w przypadku zmiany organizacji ruchu, posiada interes prawny w kwestionowaniu wprowadzonej zmiany organizacji ruchu (por. m. in. wyroki WSA w Gliwicach z 22 czerwca 2015 r., II SA/Gl 1496/14 oraz WSA w Poznaniu z 20 lipca 2016 r., III SA/Po 170/16, orzeczenia.nsa.gov.pl). Analizując powyższą kwestię należy mieć na uwadze, że skoro dany akt podlega kognicji sądu administracyjnego, to interpretacja art. 101 ust. 1 u.s.g. czy też art. 87 ust. 1 u.s.p., na podstawie którego wnoszona jest skarga na dany akt, nie może dochodzić do sytuacji, w której w praktyce w tego rodzaju sprawach nikt nie byłby w stanie wykazać istnienia przesłanki naruszenia swego interesu prawnego lub uprawnienia, wynikającej z tych przepisów. Sąd stoi zatem na stanowisku, że właściciel gruntu położonego przy danej drodze, mający lub mogący mieć urządzony na nią zjazd, w przypadku zmiany organizacji ruchu ograniczającej dostępność do jego terenu ma zarówno interes prawny w sprawie kwestionowania wprowadzonej zmiany organizacji ruchu, jak i spełniona jest przesłanka jego naruszenia. W rozpoznawanej sprawie Spółka jest właścicielem działki położonej m. in. przy ul. K. 11w S.ach i wykazała, że po uzgodnieniu z zarządcą drogi, dopuszczalne było dla niej urządzenie zjazdu na tę drogę. W tej sytuacji należy uznać, że zmiana organizacji ruchu ma wpływ na prawa i obowiązki właściciela, zwłaszcza że teren ma charakter inwestycyjny, a zmiana organizacji ruchu ogranicza poruszanie się po drogach pojazdów przekraczających 3,5 tony. Na tej podstawie Sąd przyjął legitymację skargową Spółki w niniejszej sprawie.
Okoliczności powyższe uzasadniały więc merytoryczne rozpoznanie skargi przez Sąd.
Procedura postępowania w sprawie zatwierdzenia organizacji ruchu (w tym zmiany dotychczasowej organizacji) została wyczerpująco uregulowana przepisach rozporządzenia w sprawie zarządzania ruchem, gdzie wskazano między innymi wymogi formalne, jakim winien odpowiadać projekt organizacji ruchu, podmioty uprawnione do przedłożenia projektu, zakres niezbędnych uzgodnień, dopuszczalność przeprowadzania dodatkowych dowodów np. z opinii rzeczoznawcy lub odpowiedniej komisji, organy uprawnione do jego zatwierdzenia oraz katalog i przesłanki dopuszczalnych rozstrzygnięć tych organów.
Jednocześnie prawodawca w przepisach tych nie tylko nie wprowadził wymogu uczestniczenia w procedurze zatwierdzenia organizacji ruchu podmiotów posiadających w tym zakresie interes prawny bądź faktyczny, w tym właścicieli nieruchomości położonych przy drodze, której zatwierdzana organizacja ruchu dotyczy, lecz nawet obowiązku informowania ich o prowadzeniu postępowania w przedmiocie zatwierdzenia (w tym zmiany) organizacji ruchu. O tym, że wolą prawodawcy nie było włączenie do procesu zatwierdzania organizacji ruchu podmiotów innych, niż wyraźnie wskazane w przepisach rozporządzenia w sprawie zarządzania ruchem, świadczy w ocenie Sądu szczególnie wyraźnie okoliczność, iż nie przewidział on także formy jakiegokolwiek ogłaszania bądź obwieszczania o planowanym zatwierdzeniu organizacji ruchu na danych obszarze, w tym w zmianach w tej organizacji.
Ochrona interesu prawnego naruszonego w związku z zatwierdzeniem organizacji ruchu w aktualnym stanie prawnym aktualizuje się dopiero na etapie postępowania przypadającym już po zatwierdzeniu organizacji ruchu i wyraża się w uprawnieniu do zaskarżenia tego aktu do sądu administracyjnego, z którego to uprawnienia skarżąca spółka w niniejszej sprawie skorzystała.
Realizacja celu jakim jest bezpieczny ruch na drodze zależy od poziomu merytorycznego projektu organizacji ruchu, a więc dokumentacji przedkładanej organowi właściwemu do jej zatwierdzenia. W szczegółowy sposób reguluje to wspomniane rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarzadzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzeniem.
Przechodząc do merytorycznej kontroli sprawy należy wskazać, że zgodnie z art. 10 pkt 5 Prawa o ruchu drogowym, Starosta zarządza ruchem na drogach powiatowych i gminnych, z zastrzeżeniem ust. 6., który stanowi, że Prezydent miasta zarządza ruchem drogowym na drogach publicznych położonych w miastach na prawach powiatu, z wyłączeniem autostrad i dróg ekspresowych. Podkreślenia wymaga, że S. nie są miastem na prawach powiatu, stąd w rozpoznawanej sprawie organem zarządzającym ruchem jest Starosta. Należy przy tym odróżnić zadania jakie ciążą na zarządcy drogi, zgodnie z ustawą o drogach publicznych, w zakresie planowania, budowy, modernizacji, utrzymania i ochrony dróg, od obowiązków organu zarządzającego ruchem na drogach w rozumieniu prawa o ruchu drogowym. Elementy składające się na organizację ruchu wymienia § 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia w sprawie zarządzania ruchem, należą do nich mające wpływ na ruch drogowy: geometria drogi, zakres dostępu do drogi, sposób umieszczenia znaków, zasady działania sygnalizacji. Właściwą organizację ruchu stanowi zatem zespół czynników mających bezpośredni wpływ na ruch drogowy w kontekście jego bezpieczeństwa. Przedmiotem jest zatem nie droga i jej stan techniczny, ale ruch i jego bezpieczeństwo. Oczywiście stan techniczny drogi może być elementem wymagającym uwzględnienia przy decydowaniu o organizacji ruchu na danej drodze, ale nie jest on celem, ale ewentualnie kryterium wprowadzanej organizacji. Działania w zakresie zarządzania ruchem polegają m.in. na podejmowaniu czynności organizacyjno-technicznych, w tym zatwierdzaniu organizacji ruchu (§ 2 ust. 1 pkt 1 lit. d rozporządzenia w sprawie zarządzania ruchem). Organizacja ruchu powinna przede wszystkim zapewniać bezpieczeństwo ruchu drogowego oraz pozostawać w zgodzie z przepisami dotyczącymi warunków umieszczania na drogach znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego. Zgodnie z § 8 ust. 5 rozporządzenia w sprawie organizacji ruchem, organ zarządzający ruchem odrzuca projekt organizacji ruchu w przypadku stwierdzenia: 1) że projektowana organizacja ruchu zagraża bezpieczeństwu ruchu drogowego; 2) niezgodności projektu z przepisami dotyczącymi warunków umieszczania na drogach znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego. Natomiast zgodnie z ust. 6 cyt. § 8, organ zarządzający ruchem może odrzucić projekt organizacji ruchu w przypadku stwierdzenia: 1) niezgodności projektowanej organizacji ruchu z założeniami polityki transportowej lub potrzebami społeczności lokalnej; 2) nieefektywności projektowanej organizacji ruchu.
Przedmiotem zaktu o zatwierdzeniu organizacji ruchu jest projekt organizacji ruchu. Jest to materiał dający podstawę do oceny, czy projektowana organizacja będzie z punktu widzenia ruchu drogowego i jego bezpieczeństwa właściwa i optymalna
Przedmiotowa zmiana organizacji ruchu, w spornym zakresie, polega, najogólniej rzecz ujmując, na ustawienia znaku drogowego B-18 zakazującego, na odcinku, wjazdu na drogę publiczną - ul. T.K.od strony W. Obwodnicy W. obręb S., Gmina S. pojazdom o rzeczywistej masie całkowitej ponad 3,5 tony. Spod tego ograniczenia wyłączone zostały pojazdy służące obsłudze bytowej mieszkańców.
Na gruncie kontrolowanej sprawy powstanie przedmiotowego ograniczenia spełnia wszystkie wymagane przepisami prawa warunki techniczne. W aktach sprawy znajduje się (zgodnie z § 5 rozporządzenia o zarządzaniu ruchem) projekt organizacji ruchu zawierający zgodnie z planowymi zmianami w organizacji ruchu plan orientacyjny, plan sytuacyjny, opis techniczny. Sąd stwierdza, że do przedmiotowego projektu organizacji ruchu, w zakresie poddanym w niniejszej sprawie kontroli sądowej, nie było koniecznym dołączenie opinii komendanta wojewódzkiego Policji (projekt nie obejmowała dogi krajowej ani wojewódzkiej), opinii komendanta powiatowego Policji (projekt nie obejmował drogi powiatowej), komendanta miejskiego Policji (droga nie jest położona w mieście na prawach powiatu, ani w W.), opinii zarządu drogi, gdyż to zarząd drogi – Burmistrz był jednostką składającą projekt. (§ 7 rozporządzenia o zarzadzaniu ruchem). Organizacja ruchu została zatwierdzona zgodnie z treściwa §6 rozporządzenia o zarzadzaniu ruchem. Z treści zgromadzonej dokumentacji nie wynika również, aby w sprawie doszło do naruszenia § 8 pk1 rozporządzenia o zarządzaniu ruchem.
Sąd stwierdził również, że nie zaistniała żadna z przesłanek wskazanych w § 8 ust. 5 rozporządzenia w sprawie zarządzania ruchem obligująca organ zarządzający ruchem do odrzucenia projektu organizacji ruchu. Wprowadzona organizacja ruchu jest zgodna przepisami dotyczącymi warunków umieszczania na drogach znaków, a nadto nie zagraża bezpieczeństwu ruchu drogowego, a wręcz przeciwnie – to bezpieczeństwo zwiększa.
Podkreślenia wymaga, że organ wszczął postępowanie w sprawie zatwierdzenia projektu organizacji ruchu na skutek wniosku Gminy S. w związku z realizacją inwestycji "Stałej organizacji ruchu na terenie Gminy S. – w zakresie dróg gminnych publicznych, w części dotyczącej ograniczenia poruszania się pojazdów o rzeczywistej ma się całkowitej powyżej 3,5 tony na ul. K. w S. Gmina uczyniła to z inicjatywy mieszkańców osiedla, którzy skarżyli się, że ruch samochodów TIR-ów uniemożliwia funkcjonowanie, wskazywali, że zarówno nawierzchnia drogi jak i jej szerokość uniemożliwiają przemieszczanie się po tej drodze aut ciężarowych, które niszczą nie tylko nawierzchnie drogi ale i chodnik ( k. 70 akt). Burmistrz S. podkreślił w korespondencji, że wprowadzenie znaku B-18 zostało podjęta w celu przeciwdziałania niszczeniu drogi, podkreślił, że biorąc pod uwagę rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie z dnia 2 marca 1999 r.(Dz. U. Nr. 4 poz. 430) oraz przy zachowaniu zasad wynikających z Prawa budowlanego sporna droga gminna nie posiada parametrów technicznych odpowiadających dla dróg gminnych publicznych wobec niewystarczającej szerokości jezdni, szerokości pasa drogowego, nośności i stateczności konstrukcji. Zdaniem Burmistrza powoduje to brak bezpieczeństwa użytkowania (k. 78 akt).
W tym stanie faktycznym Sąd nie stwierdził zaistnienia okoliczności wymienionych w § 8 ust. 6 cyt. rozporządzenia.
Nie można więc zarzucić Staroście, że zatwierdzona przez ten organ organizacja ruchu, w zakresie poddanym w niniejszej sprawie kontroli sądowej, narusza prawo.
Ograniczenie w korzystaniu przez skarżącą spółkę z jej nieruchomości jest w niniejszej sprawie uzasadnione potrzebą zapewnienia bezpieczeństwa w ruchu drogowym, która to potrzeba nie tylko może ograniczać uprawnienia właściciela nieruchomości do swobodnego korzystania ze swojej własności, lecz jest także podstawowym kryterium uzasadniającym przyjęcie danej organizacji ruchu. Stąd też wobec kolizji interesu właściciela nieruchomości położonej w obszarze oddziaływania drogi z interesem publicznym wynikającym z potrzeby zapewnienia możliwie wysokiego poziomu bezpieczeństwa w ruchu drogowym, zasadnym będzie przyznanie prymatu zasadzie bezpieczeństwa w ruchu. Podkreślić należy, że wynikające z prawa własności uprawnienie do korzystania z nieruchomości nie jest prawem absolutnym i może doznawać szeregu ograniczeń, jeżeli wynikają one z przepisów prawa. Z sytuacją takową mamy zaś do czynienia w niniejszej sprawie. Ponadto wskazać trzeba, że skarżąca spółka, była informowana o stanie drogi, nadto istnieje alternatywna możliwość obsługi komunikacyjnej prowadzonej przez skarżąca spółkę działalności.
Odnosząc się w dalszej kolejności do zarzutów skargi Sąd stwierdził, że przepis art. 22 Konstytucji RP wymaga, by ograniczenia wolności działalności gospodarczej były ustanawiane "tylko w drodze ustawy", natomiast w aspekcie materialnym domaga się aby ograniczenia te ustanawiano tylko "ze względu na ważny interes publiczny". Wymaganie zachowania formy ustawy nie oznacza jednak zakazu rozdzielania normowanej materii pomiędzy ustawy a akty wykonawcze. W odniesieniu do wolności działalności gospodarczej przyjmuje się, że ustawa może zawierać upoważnienia do regulacji w aktach wykonawczych (vide: wyrok TK z dnia 8 kwietnia 1998r. sygn. akt K 10/97; wyrok TK z dnia 10 kwietnia 2001r. sygn. akt U 7/00). Przepisy rozporządzenia w sprawie zarzadzania ruchem mają swe oparcie w delegacji ustawowej – art. 10 ust. 12 u.p.r.d.,
Odnosząc się natomiast do wyrażonej w omawianym przepisie przesłanki "ważnego interesu publicznego" należy podkreślić, że definiowany on jest przez wartości chroniące zasadę demokratycznego państwa prawnego, które służą ochronie bezpieczeństwa lub porządku publicznego, ochronie środowiska, zdrowia publicznego albo wolności i praw innych osób, które pozostają wyżej w wewnętrznej hierarchii wartości konstytucyjnych niż wolność prowadzenia działalności gospodarczej, a tym samym cenniejsza jest wartość uzasadniająca ograniczenia owej wolności (vide: wyrok TK z dnia 16 października 2014r. sygn. akt SK 20/12). Tym samym Sąd uznał, że nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 22 Konstytucji RP, bowiem zarówno przepisy u.p.r.d., jak i przepisy wykonawcze do tej ustawy, rozwijając normy art. 5 Konstytucji RP (nakazu zapewniania bezpieczeństwa obywateli) i art. 38 Konstytucji RP (zasady ochrony życia), stanowią wystarczającą podstawę do wprowadzenia w ruchu drogowym zakazów, które w konsekwencji mogą powodować ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej, nie powodując jednocześnie naruszenia art. 22 Konstytucji RP. Za spełniony uznać zatem wypada postulat proporcjonalności dokonanej ingerencji powyższym ograniczeniem w prawa i wolności chronione konstytucyjnie, w tym w wolność prowadzenia działalności gospodarczej (art. 2 Konstytucji RP) (vide: wyrok TK z dnia 3 października 2000r. sygn. akt K. 33/99).
Z akt sprawy wynika, że skarżąca spółka miała pełną świadomość projektowanych zmian w organizacji ruchu. Podejmowane były rozmowy o możliwościach odmiennych rozwiązań mających na celu prowadzenie działalności spółki z uwzględnieniem wskazanych w projekcie ograniczeń. W tej sprawie Sąd nie dopatrzył się naruszenia art 20 Konstytucji RP.
Sąd uznał również, że zaskarżony akt nie narusza art. 32 Konstytucji RP, gdyż w świetle zasad sprawiedliwości różnicowanie podmiotów powinno pozostawać w odpowiedniej relacji do różnic w ich sytuacji. Wyrażona w ten sposób sprawiedliwość rozdzielcza oznacza, że "równych powinno się traktować równo, a podobnych podobnie". Tak rozumiana sprawiedliwość oznacza akceptację różnego traktowania przez prawo różnych podmiotów, z tym jednak, że różne traktowanie powinno być uzasadnione. (vide: wyrok TK z dnia 16 grudnia 1997r. sygn. akt K 8/97, OTK 1997, nr 5–6, poz. 70; wyrok TK z dnia 13 kwietnia 1999r. sygn. akt K 36/98, OTK 1999, nr 3, poz. 40).Innymi słowy każda spółka prowadząca działalność gospodarczą, wymagająca ruchu pojazdów przekraczających 3,5 tony w tej części ulicy K. musiałaby respektować identyczne ograniczenia, dopiero gdyby jedna z nich nie musiała się do tego ograniczenia stosować należałoby stwierdzić naruszenie art 32 Konstytucji RP. Z taka sytuacja nie mamy miejsca w tej sprawie.
Powołując się na przedstawione powyższych akapitach uzasadnienia argumenty Sąd stwierdza, że w tej sprawie nie doszło ponadto do naruszenia art 2 i 12 ustawy Prawo przedsiębiorców, ani art 6 ust. 1 i art 8 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Trzeba też wyjaśnić, że przedmiotem kontroli Sądu jest legalność zakwestionowanego zarządzenia, przedmiotem badania jest zatem zgodność tego aktu z przepisami prawa regulującymi jego wydanie, a nie w kontekście przesłanek pochodzących z ustaw mających odmienny przedmiot regulacji. Kwestie swobody działalności gospodarczej czy wykonywanie jej na równych prawach nie są przedmiotem regulacji aktu o zatwierdzeniu organizacji ruchu na drodze.
Odnosząc się do zarzutu braku uzasadnienie spornego aktu i braku dokumentacji wskazania wymaga, że niezbędną częścią aktu zatwierdzającego projekt stałej organizacji ruchu jest ten projekt i to on stanowi uzasadnienie tego spornego aktu, dodatkowo zaznaczyć należy, że w procedurze zmiany organizacji ruchu przewidzianej w rozporządzeniu w sprawie zarządzania ruchem, nie stosuje się przepisów k.p.a., albowiem zagadnienia związane ze zmianą organizacji ruchu nie stanowią spraw indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych. Podkreślenia ponadto wymaga, że projekt organizacji ruchu został sporządzony przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia w tym zakresie i zatwierdzony pod względem zgodności opracowania projektu z warunkami technicznymi dla lokalizacji oznakowania i pod względem zgodności z załącznikiem nr 1-4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach (Dz. U. Nr 220, poz.2128 ze zm.). Nadto, na podstawie § 12 ust. 1 rozporządzenia w sprawie zarzadzania ruchem, o zmianie organizacji ruchu został powiadomiony organ zarządzający ruchem, zarząd drogi i właściwego komendanta Policji o terminie wprowadzenia, co najmniej 7 dni przed dniem wprowadzenia organizacji ruchu
Z tych to powodów Sąd skargę oddalił na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.). Przepis ten stanowi, że w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło