III SA/Wr 505/18

WyrokWSA we Wrocławiu2019-05-09

Skład orzekający: Katarzyna Borońska, Barbara Ciołek, Magdalena Jankowska-Szostak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nałożenie dodatkowej kary administracyjnej na rolnika, który zadeklarował grunty nieznajdujące się na obszarze ONW, jest uzasadnione w sytuacji, gdy nie doszło do realnego zagrożenia dla interesów finansowych Unii Europejskiej?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej nałożenia sankcji, uznając, że nie można mówić o realnym zagrożeniu dla interesów finansowych Unii Europejskiej, które uzasadniałoby nałożenie dodatkowej kary administracyjnej. Stosowanie sankcji musi być powiązane z takim zagrożeniem, a w tym przypadku oczywiste nieprawidłowości we wniosku nie stwarzały ryzyka wypłaty nienależnej płatności, które wymagałoby interwencji karnej.
Stan faktyczny
Rolnik Ł. P. złożył wniosek o przyznanie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi (ONW) za rok 2017. Organy ARiMR odmówiły przyznania płatności, stwierdzając, że zadeklarowane grunty nie leżą na obszarach ONW, a następnie nałożyły na rolnika sankcję finansową. Rolnik zaskarżył decyzję w części dotyczącej nałożenia sankcji, argumentując, że jego działanie nie miało na celu wyłudzenia środków, a wynikało z zaufania do organów i logicznego rozumowania, biorąc pod uwagę warunki naturalne sąsiednich obszarów.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej nałożenia sankcji i zasądził od Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR we W. na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Borońska (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Ciołek, Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak, , Protokolant Katarzyna Kiermacka, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu [...] kwietnia 2019 r. sprawy w sprawie ze skargi Ł. P. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia[...] sierpnia 2018 nr [...] w przedmiocie nałożenia sankcji I. uchyla zaskarżoną decyzję w zaskarżonej części dotyczącej nałożenia sankcji; II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. na rzecz skarżącego 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego (OR) ARiMR we W. ( dalej: organ odwoławczy, Dyrektor ARiMR) utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w L. nr [...] z dnia [...] r. w przedmiocie przyznania Ł.P. (dalej: skarżący, strona, rolnik) płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) za rok 2017 r. oraz nałożenia na niego sankcji w wysokości [...] zł. Organy ARiMR obu instancji uznały, że należało odmówić przyznania stronie ww. płatności, ponieważ zadeklarowane przez nią grunty, nie są położone na obszarach ONW, które zostały wymienione w załączniku do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 40, poz. 329, z późn. zm.). Powierzchnia deklarowana kwalifikowana we wniosku o przyznanie płatności ONW w strefie górskiej wynosiła 25,65 ha. Powierzchnia stwierdzona na obszarze ONW strefa górska wynosi 0,00 ha. Powierzchnia ta została ustalona w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 70 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. L 347 z 20.12.2013 r., s. 549, z późn. zm.), zwanego dalej rozporządzeniem (UE) nr 1306/2013. Zgodnie z § 3 ust. 2 rozporządzenia ONW PROW 2014-2020, płatność ONW przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. b rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014 r., str. 48, z późn. zm.) - dalej rozporządzeniee (UE) nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Zgodnie z art. 19a ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 640/2014, jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną (kwalifikowaną) we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną przekracza 3% lub 2 ha, wówczas pomoc oblicza się na podstawie obszaru stwierdzonego, pomniejszonego o 1,5-krotność stwierdzonej różnicy. Dodatkowo kara administracyjna nie może przekroczyć 100% kwot wyliczanych w oparciu o obszar zgłoszony. Mając na uwadze powyższe, po wyznaczeniu wartości przedeklarowania zgodnie z art. 19a ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 640/2014 stwierdzono, że zmniejszenie wyliczone jako 1,5-krotność stwierdzonej różnicy przekracza powierzchnię stwierdzoną do płatności, w związku z powyższym płatność została odmówiona a na stronę nałożono karę administracyjną w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu skarżonej decyzji, Dyrektor OR ARiMR we W. wskazał w jakich przypadkach możliwe jest odstąpienie od nałożenia kary administracyjnej, jednakże w omawianej sprawie przesłanki te nie wystąpiły. Strona z pełną świadomością, mając wiedzę o tym, że obręb [...] (0005) nie leży na obszarze ONW, zgłosił je we wniosku o przyznanie płatności ONW (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. z dnia 13.01.2017 r. o sygn. akt III SA/Wr 1115/16). Strona złożyła na opisaną wyżej decyzję Dyrektora ARiMR we W. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W., wnosząc o jej uchylenie w części dotyczącej nałożenia sankcji. Zarzuciła naruszenie art. 8, 9 i 11 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie okoliczności, iż przed złożeniem wniosku poczyniła w Ministerstwie Rolnictwa i Urzędzie Marszałkowskim Województwa D. starania o powzięciu informacji o stanie prawnym dotyczącym wspierania rolników gospodarujących na obszarach ONW. Strona podaje, że skoro sąsiadujące obręby mają identyczne warunki naturalne jak obszar, na którym położone jest jej gospodarstwo, to jest logicznym, że jej gospodarstwo podlegać powinno takiemu samemu traktowaniu. W ocenie skarżącego doszło do uchybienia i niedbalstwa po stronie organów, które ustalały wykazy obrębów, a to nie powinno obciążać jego. Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w zakresie ustalonej sankcji, bowiem jej działanie nie miało na celu wyłudzenia środków, ale miało podstawę w logicznym rozumowaniu i zaufaniu do organów władzy, iż działają one w oparciu o znajomość analogicznych warunków występujących na terenie całego górskiego rejonu. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoją argumentację i stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. Na wstępie należy wskazać, że skargą strona objęła jedynie część decyzji tj. nałożenie na nią sankcji karnej w kwocie [...] zł, nie kwestionowała natomiast powyższej decyzji w zakresie, w jakim decyzją tą odmówiono skarżącemu płatności ONW za 2017 r. Powyższe miał wpływ na zakres kontroli Sądu administracyjnego, który, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygał w granicach sprawy, choć nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi. Kwestia nałożonej na stronę dodatkowej sankcji, jakkolwiek powiązana z kwestią prawa strony do płatności stanowiła w niniejszej sprawie odrębny przedmiot oceny i stosowania prawa, jakkolwiek rozstrzygniecie w tym zakresie objęto jedną sentencją. To umożliwiało Sądowi, wobec uznania skargi za zasadną w tym zakresie, uchylenie decyzji tylko w tej części W sprawie bezsporne jest, że działki o nr ewidencyjnych [...],[...] i [...]położone w gminie M., obręb [...] (0005), nie stanowią żadnego z typów obszarów ONW, wymienionych w załączniku do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 40, poz. 329, z późn. zm.). Zgodnie § 2 ust. 1 pkt 2 oraz § 3 ust. 7 Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. poz. 364 ze zm.), - dalej rozporządzenie ONW, tylko do takich obszarów może zostać przyznane wsparcie. Okoliczność, że grunty skarżącego, położone na tych działkach i użytkowane przez niego rolniczo, nie różnią się od gruntów okolicznych, które zostały ujęte w ww. załączniku pozostaje bez znaczenia wobec jednoznacznego brzmienia cytowanego przepisu. Uwzględnienie cech gruntów w wykazach późniejszych, na skutek starań skarżącego, nie może mieć przełożenia na ocenę spełnienia warunków do otrzymania płatności za 2017 r., gdy grunty skarżącego niewątpliwie nie były ujęte w wykazie ONW. Sąd nie podzielił natomiast stanowiska organu co do kwestii będącej przedmiotem skargi tj. obowiązku nałożenia na stronę dodatkowej kary w związku z zadeklarowaniem gruntów położonych na obszarach nie będących obszarami ONW. Zaskarżona decyzja została w tej części opata na regulacji art. 19a ust.1 rozporządzenia 640/2014. Przepis ten traktuje o pomniejszeniu pomocy w razie zawyżenia deklaracji obszaru m.in. płatności ONW, a także o dodatkowych karach nakładanych w takich przypadkach. Jak bowiem wskazał organ w uzasadnieniu skarżonej decyzji, zgodnie z art. 18 ust. 6 rozporządzenia nr 640/2014 w przypadku wniosków o przyznanie pomocy w ramach środków wsparcia obszarowego (w tym płatności ONW), bez uszczerbku dla kar administracyjnych zgodnie z art. 19, w przypadku wniosków o przyznanie pomocy w ramach środków wsparcia obszarowego, jeżeli obszar zadeklarowany (zgłoszony) przekracza obszar zatwierdzony dla danej grupy upraw, o której mowa w art. 17 ust. 1 pomoc oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego dla tej grupy upraw. Szczegółowy sposób obliczenia wsparcia w takim wypadku dla upraw zgłoszonych do płatności ONW określa art. 19a ust. 1. W rozpoznawanej sprawie skarżącemu wsparcie nie zostało w ogóle przyznane, gdyż zgłoszone w wniosku o płatność działki w ogóle nie znajdowały się obszarze ONW, wobec czego powierzchnia obszaru zatwierdzonego wyniosła 0. Jednocześnie, zgodnie z art. 19 ust. 2 rozporządzenia 640/2014, jeżeli różnica pomiędzy obszarem zgłoszonym do płatności a obszarem zatwierdzonym przekracza 50%, beneficjent podlega dodatkowej karze równej kwocie pomocy lub wsparcia odpowiadającej różnicy między obszarem zgłoszonym a obszarem zatwierdzonym zgodnie z art. 18. Dla płatności, do których ma zastosowanie art. 19a (w tym ONW) kara nie przekracza 100% wartości kwot obliczonych w oparciu o zgłoszony obszar - art. 19a ust. 1 zdaniem drugie. Stosując powyższe regulacje organ podkreślił, że zgłoszona we wniosku o przyznanie płatności powierzchnia gruntów stanowi podstawową dla wielkości pomocy finansowej i w ogóle dla możliwości udzielenia tej pomocy kwestię, określając ciężar finansowy tej pomocy. Tym samym, jak dowodził organ, "wnioskujący o pomoc rolnik, wskazując powierzchnię do płatności, musi czynić to w pełni świadomie, bowiem tylko on bierze na siebie odpowiedzialność za zgłoszone dane. Tylko skarżący jako podpisujący wniosek, a także składający oświadczenie o odpowiedzialności karnej za fałszywe oświadczenia, w wyniku których mógłby uzyskać nienależną korzyść finansową, odpowiada za treść złożonego wniosku o przyznanie płatności (wyrok WSA w Warszawie z 29.04.2014 r., sygn. akt II GSK 308/13)". W cytowanym wyżej stanowisku ( zawartym w odpowiedzi na skargę), z którym zasadniczo należy się zgodzić, organ wskazał na istotną kwestię, jaką jest związek odpowiedzialności beneficjenta za rzetelność danych zawartych we wniosku z koniecznością uniknięcia sytuacji, w której podanie nieprawidłowych danych dotyczących powierzchni obszaru zgłoszonego do płatności mogłoby prowadzić do uzyskania przez rolnika nienależnych korzyści finansowych. Jednocześnie organ nie rozważył jednak w tym właśnie kontekście warunków zastosowania w stanie faktycznym niniejszej sprawy sankcji w postaci dodatkowej kary finansowej, o jakiej mowa w art. 19a rozporządzenia 640/2014. Ograniczając się do przyjęcia, że skoro skarżący wykazał we wniosku o płatność grunty nie znajdujące się na obszarach ONW, a więc powierzchnia obszaru zatwierdzonego wyniosła 0, to stan ten jest objęty dyspozycją art. 19 ust. 2 i 19a ust. 1 rozporządzenia 640/2014, organ pominął jednak bardziej ogólne zasady dotyczące stosowania sankcji w prawie wspólnotowym, które odnosić trzeba także do sankcji ustanowionych powyższym rozporządzeniem. W przywołanym przez organ pkt 19 preambuły do rozporządzenia 640/2014, prawodawca unijny wskazuje: "Kary administracyjne należy ustanowić z uwzględnieniem ich odstraszającego charakteru i zasady proporcjonalności oraz szczególnych problemów związanych z przypadkami działania siły wyższej, jak również nadzwyczajnymi okolicznościami. Kary administracyjne powinny być stopniowane w zależności od wagi niezgodności, włącznie z całkowitym wykluczeniem na określony czas z jednego lub więcej systemów pomocy obszarowej lub środków wsparcia obszarowego. Powinny one uwzględniać szczególny charakter różnych systemów pomocy lub środków pomocy w odniesieniu do kryteriów kwalifikowalności, zobowiązań i innych obowiązków oraz możliwość, że beneficjent nie zgłosi wszystkich swoich obszarów, aby sztucznie stworzyć warunek zwalniający go z obowiązków dotyczących zazieleniania. Kary administracyjne na podstawie niniejszego rozporządzenia należy uważać za wystarczająco odstraszające, aby zniechęcić do umyślnej niezgodności". Warunek proporcjonalności kary należy jednak postrzegać zawsze nie tylko w kontekście wyważenia rozmiaru kary do wagi uchybienia konkretnym wymogom danego systemu pomocy oraz ograniczając się do ram konkretnego aktu prawnego. Proporcjonalność sankcji i kar w prawie unijnym musi być zawsze oceniana przez pryzmat celów, jakie mają one spełniać. Zwraca na to uwagę TSUE przykładowo w wyroku z 26 października 2017 r., w sprawie C-195/16, każąc - oprócz przesłanek zastosowania kary, wynikających z brzmienia dyrektywy 2006/126 - uwzględnić także, czy zaistniało realne zagrożenie interesów chronionych tym aktem prawnym ( w tym przypadku bezpieczeństwo ruchu drogowego). Innymi słowy, pierwszoplanowym warunkiem zastosowania sankcji, który organ i sąd krajowy muszą brać pod uwagę nawet przed oceną warunków skonkretyzowanych, wynikających ze szczegółowej normy prawnej, jest to, czy przez działanie strony, naruszające regulacje prawne, faktycznie doszło lub przynajmniej mogło potencjalnie dojść do naruszenia interesów Unii chronionych w danym obszarze. Nie można tracić z oczu, że kara dodatkowa, wymierzana na podstawie art. 19a rozporządzenia 640/2014, należy do systemu środków ochrony finansowych interesów Unii i ze względu na ten cel została wprowadzona do przepisów rozporządzenia. W tym miejscu wskazać trzeba na art. 1 rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych wspólnot europejskich (Dz.U.UE.L.1995.312.1 z dnia 1995.12.23) – dalej: rozporządzenie 2988/95, ustalający wspólne zasady prawne we wszystkich obszarach polityki Wspólnot, zgodnie z którym jakiekolwiek naruszenie przepisów prawa Unii, wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego, które spowodowało lub mogło spowodować szkodę w ogólnym budżecie Unii lub w budżetach, które są przez nią zarządzane, jest kwalifikowane jako "nieprawidłowość" i prowadzi do stosowania "środków i kar administracyjnych". Przepis powyższy stanowi realizację bardziej ogólnej zasady traktatowej, wyrażonej w art. 325 ust. 1 TFUE, zgodnie z którym "Unia i państwa członkowskie zwalczają nadużycia finansowe i wszelkie inne działania nielegalne naruszające interesy finansowe Unii (...)". W myśl art. 325 ust. 2 TFUE "Państwa członkowskie podejmują takie same środki do zwalczania nadużyć finansowych naruszających interesy finansowe Unii, jakie podejmują do zwalczania nadużyć finansowych naruszających ich własne interesy finansowe". W odniesieniu do systemów wsparcia udzielanego rolnikom rodzaje środków (przede wszystkim pomniejszenia pomocy) oraz kar i szczegółowe warunki ich zastosowania zostały opisane w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia rady (EWG) nr 352/78, (we) nr 165/94, (we) nr 2799/98, (we) nr 814/2000, (we) nr 1290/2005 i (we) nr 485/2008 (Dz.U.UE.L.2013.347.549 z dnia 2013.12.20) – dalej: rozporządzenia 1306/2013, oraz uzupełniającym je rozporządzeniu 640/2014. Postulat ochrony interesów finansowych Unii został tam wprost wyrażony np. w art. 58 rozporządzenia 1306/2013. Wprowadzone tymi aktami środki i kary mają pełnić funkcję zapobniegawczo-dyscyplinujacą oraz kompensacyjną i służyć zwalczaniu powstawania oraz skutków nieprawidłowości (a ta definiowana jest w art. 1 ust. 2 rozporządzenia 2988/95, do którego odsyła art. 2 ust. 1 pkt g rozporządzenia 1306/2013 właśnie poprzez powiązanie naruszenia przepisów prawa wspólnotowego z realną lub potencjalną szkodą w budżecie Unii) oraz nadużyć finansowych. W przypadku systemów pomocy udzielanej rolnikom, sankcje służą więc zapobieganiu sytuacjom, w których płatności mogłyby zostać wypłacone, gdy nie zostały spełnione warunki do ich otrzymania, a więc mogłoby dojść do otrzymania nienależnej korzyści - na co zwracał uwagę sam organ, choćby w przytoczonym fragmencie odpowiedzi a skargę. Zagrożenie dla budżetu unijnego, związane z naruszeniem przepisów obowiązujących dla danego systemu wsparcia dla rolników może mieć postać bezpośrednią, związaną z nienależną wielkością wnioskowanej pomocy, bądź wynikać z utrudnień, jakie naruszenie przepisów wywołuje w zakresie kontroli udzielania pomocy – jednak w każdym wypadku stosowanie sankcji musi następować w powiązaniu z takim zagrożeniem, w przeciwnym bowiem wypadku nie realizują one w ogóle swojego celu i funkcji. Podkreślić trzeba, że jakkolwiek, w świetle przywołanego art. 1 rozporządzenia 2988/95, szkoda w budżecie Wspólnot może mieć także charakter potencjalny, to jednak musi on wynikać z realnego zagrożenia jej wystąpieniem, a nie mieć wymiar czysto teoretyczny. Z powyższym koresponduje m.in wyrażona w pkt 17 preambuły do rozporządzenia 640/2014 zasada niekarania beneficjentów, którzy w jakimkolwiek momencie (ale przed uzyskaniem informacji o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu lub wykrytych niezgodnościach we wniosku) powiadomili właściwy organ o nieprawidłowościach, bez względu na powód niezgodności – bowiem zapobiegli oni zagrożeniu wystąpienia szkody w budżecie Unii, bez konieczności przeprowadzenia kontroli i innych czynności wyjaśniających przez organy. Reasumując, w świetle zatem zarówno ogólnych zasad i celów formułowanych w odniesieniu do sankcji w przywołanych aktach prawnych, jak i orzecznictwa TSUE uzasadniony jest wniosek, że z punktu widzenia warunków zastosowania kary wobec beneficjenta systemu wsparcia dla rolników, istotny jest związek pomiędzy stwierdzonym naruszeniem prawa, a realnym zagrożeniem dla interesów finansowych Unii Europejskiej. W rozpoznawanej sprawie, zdaniem Sądu, nie można mówić o powstaniu jakiegokolwiek realnego zagrożenia dla interesów budżetu unijnego które wyrażałoby się w możliwości wypłaty skarżącemu nienależnej płatności. Jak zaznaczono na wstępie, fakt nieujęcia wskazanych we wniosku skarżącego działek w wykazie ONW, umieszczonym w załączniku do rozporządzenia ONW był oczywisty i jego "wykrycie" nie wymagało przeprowadzenia żadnych czynności wyjaśniających ze strony organów, a tym bardziej kontroli. Pośrednio potwierdza to sam organ, wskazując w odpowiedzi na skargę, że Skarżący, w celu ustalenia, czy wnioskowane działki leżą na terenach ONW nie potrzebował zwracać się do żadnych, ale wystarczające było zapoznanie się z informacją umieszczoną na stronie ARiMR lub przepisem obowiązującego prawa. Nie kwestionując, że skarżący nie zapoznając się z tymi informacjami lub je ignorując niezgodnie z przepisami wykazał we wniosku działki położone całkowicie poza obszarami ONW, to w kontekście oceny zagrożenia wypłatą nienależnych płatności, powyższe uwagi można jednak odnieść także do organu. Organ już tylko przez porównanie wniosku z treścią aktu prawnego mógł bez trudu ustalić, że płatność nie może być stronie przekazana z uwagi na to, że zgłoszone działki nie leżą na obszarach ONW ujętych w wykazie, do którego odsyła rozporządzenie ONW. W tym kontekście całkowicie nie realizuje się również funkcja prewencyjna zastosowanej kary. Redakcja przepisów art. 18-19a rozporządzenia 640/2014 prowadzi do wniosku, że ustanowione tam środki mają przeciwdziałać sytuacjom, w których beneficjent bezpodstawnie zawyżałby we wniosku obszar gruntów uprawnionych do płatności, stwarzając tym samym zagrożenie wypłaty nienależnej korzyści – do czego mogłoby dojść, o ile nieprawidłowości te nie zostałyby wykryte w trakcie kontroli lub nie wystąpił przypadek, o którym mowa w powołanym pkt 17 preambuły do rozporządzenia. W rozpoznawanej sprawie jednak, zdaniem Sądu, nie doszło do sytuacji, której ma zapobiegać sankcja uregulowana w art. 19a rozporządzenia 640/2014, skarżący bowiem nie "przedeklarował" gruntów, stwarzając tym samym ryzyko wypłaty płatności, której nienależny charakter mógłby zostać ujawniony dopiero wskutek kontroli. Jakkolwiek działanie skarżącego było niezgodne z przepisami, to pociągało za sobą realnego zagrożenia dla interesów finansowych Unii, co było w tym przypadku warunkiem generalnym i podstawowym stosowania sankcji. W istocie, skarżący nie tyle zawyżył obszar gruntów, w stosunku do których co do zasady mogłaby być przyznana płatność ONW, co w ogóle zgłosił te grunty do niewłaściwego systemu płatności ONW – a co miało charakter oczywisty i w prawidłowo działającym systemie wypłaty pomocy nie powinno nieść ryzyka wypłaty nienależnej płatności . Ta sytuacja, w przekonaniu Sądu nie jest objęta zakresem regulacji art. 19a rozporządzenia 640/2014. Mając powyższe na uwadze Sąd uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej orzeczenia o nałożeniu na skarżącego sankcji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło