III SA/Wr 513/17

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu Michał Kazek po rozpoznaniu w dniu 29 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale III wniosku adwokata A.B. o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu w sprawie ze skargi C.D. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania postanawia 1. przyznać adwokatowi A.B. z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu kwotę 295,20 zł (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych 20/100), w tym podatek od towarów i usług w kwocie 55,20 zł (słownie: pięćdziesiąt pięć złotych 20/100), tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji; 2. przyznać adwokatowi A.B. z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu kwotę 147,60 zł (słownie: sto czterdzieści siedem złotych 60/100), w tym podatek od towarów i usług w kwocie 27,60 zł (słownie: dwadzieścia siedem złotych 60/100), tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu przed sądem administracyjnym w drugiej instancji; 3. odmówić przyznania adwokatowi A.B. kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu ponad kwoty przyznany w punkcie 1. i 2. sentencji postanowienia. Postanowieniem z dnia 21 lutego 2018 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu przyznał stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata. Pismem z dnia 2 marca 2018 r. Okręgowa Rada Adwokacka we Wrocławiu wyznaczyła adwokata A.B. jako pełnomocnika procesowego z urzędu dla skarżącej. Wyznaczony z urzędu adwokat reprezentował skarżącą w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji, w tym złożył wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu z dnia 26 października 2017 r. oraz wniosek o przywrócenie terminu na złożenie wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku, a następnie sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyżej wskazanego wyroku. W treści pisma procesowego przewodniego do tej opinii pełnomocnik zawarł wniosek o przyznanie od Skarbu Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej w sprawie w zakresie postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu na podstawie § 21 ust. 1 pkt 1) lit. a w związku z § 8 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. poz. 1714 ze zm. - dalej: Rozporządzenie) oraz w zakresie przygotowania opinii o braku podstaw do sporządzenia skargi kasacyjnej na podstawie § 21 ust. 1 pkt 2) lit. b Rozporządzenia i wskazał, że w sprawie przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna, obejmująca sumę składek, których umorzenia domagała się skarżąca. Oświadczył również, że koszty te nie zostały opłacone ani całości ani w części. W sprawie zważono, co następuje. Stosownie do brzmienia art. 250 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2018 r. poz. 1302) wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Stosownie do § 2 pkt 1) i 2) Rozporządzenia koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę ustaloną zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia oraz niezbędne i udokumentowane wydatki adwokata ustanowionego z urzędu. W § 21 ust. 1 pkt 1) Rozporządzenia ustalone zostały stawki opłat za konkretne czynności procesowe w pierwszej instancji postępowania przed sądem administracyjnym. Przepis ten przewiduje odpowiednie stawki za występowanie w postępowaniu w pierwszej instancji w postępowaniu przed sądami administracyjnymi: w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna - opłatę obliczoną na podstawie § 8 (lit. a), za sporządzenie skargi i udział w rozprawie w sprawie skargi na decyzję lub po-stanowienie Urzędu Patentowego - 600 zł (lit. b) i w innej sprawie - 240 zł (lit. c). W sprawie przedmiotem skargi do Sądu jest decyzja o odmowie wszczęcia postępowania w przedmiocie rozpatrzenia wniosku skarżącej w części dotyczącej umorzenia składek na ubezpieczenie społeczne i na ubezpieczenie zdrowotne za osoby zgłaszane do ubezpieczeń w części finansowanej przez ubezpieczonych. Oznacza to, że przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna, jak błędnie wskazał adwokat wyznaczony z urzędu, ale rozstrzygnięcie proceduralne. Przedmiotem kontroli przez sąd administracyjny w tej sprawie była zgodność z prawem stwierdzenia wystąpienia przesłanek odmowy wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia składek w wyżej wskazanym zakresie. W konsekwencji, sprawę ze skargi na decyzję o odmowie wszczęcia postępowania w przedmiocie rozpatrzenia wniosku skarżącej w części dotyczącej umorzenia składek na ubezpieczenie społeczne i na ubezpieczenie zdrowotne za osoby zgłaszane do ubezpieczeń w części finansowanej przez ubezpieczonych należy zaliczyć do kategorii spraw wskazanych w § 21 ust. 1 pkt 1) lit. c Rozporządzenia, dla których stawka opłaty maksymalnej za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji wynosi 240 zł. Stosownie do § 4 ust. 3 Rozporządzenia w sprawach, których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu opłatę, o której mowa w ust. 1, podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług. Ponieważ stawka podatku od towarów i usług wynosi 23% (art. 5 ust. 1 pkt 1) w zw. z art. 8 ust. 1, art. 41 ust. 1 i art. 146a pkt 1) ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity w Dz. U. 2017 r. poz. 1221 ze zm.) podatek, o który podwyższeniu podlega wynagrodzenie adwokata, wynosi w sprawie 55,20 zł (23% kwoty 240 zł). Reasumując, referendarz sądowy postanowił przyznać ustanowionemu z urzędu adwokatowi koszty za udział w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji w łącznej kwocie 295,20 zł (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych 20/100). Rozstrzygnięcie w tym zakresie znalazło wyraz w punkcie 1. sentencji postanowienia. Przepisy Rozporządzenia przewidują również odpowiednie stawki za występowanie w postępowaniu w drugiej instancji w postępowaniu przed sądami administracyjnymi za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - 50% opłaty określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji sprawy nie prowadził ten sam adwokat - 75% tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł (lit. b pkt 2) ust. 1 § 21 Rozporządzenia). Z przywołanego przepisu § 21 ust. 1 pkt 2) lit. b Rozporządzenia wynika, że w ramach tej samej jednostki redakcyjnej przewidziane zostały dwie hipotezy, do których zastosowanie mają różne zasady określania wysokości opłaty należnej adwokatowi działającemu w postępowaniu przed sądem administracyjnym drugiej instancji z urzędu. Pierwsza z nich to sytuacja, w której adwokat (autor opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjne) nie prowadził sprawy przed sądem administracyjnym pierwszej instancji, stanowi podstawę do żądania wynagrodzenia w wysokości 75% opłaty maksymalnej. Druga hipoteza wynikająca z analizowanego przepisu prawa obejmuje wszystkie sytuacje oprócz rozważanej w ramach pierwszej hipotezy, w ramach których pełnomocnik sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, uzasadnia żądanie przez niego wynagrodzenia w wysokości 50% opłaty maksymalnej. Z uwagi na fakt, że w sprawie adwokat, który sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, występował w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, jego wynagrodzenie należało określić według zasady przyjętej dla drugiej z rozważanych wyżej hipotez, tj. w wysokości 50 % opłaty maksymalnej określonej w Rozporządzeniu – w kwocie 120 zł. Również to wynagrodzenie podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług, tj. o kwotę 27,60 zł (23% kwoty 120 zł). W konsekwencji referendarz sądowy postanowił przyznać ustanowionemu z urzędu adwokatowi koszty za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, powiększone o podatek od towarów i usług obliczony według wyżej wskazanej stawki podatkowej w kwocie 27,60 zł, w łącznej kwocie 147,60 zł (słownie: sto czterdzieści siedem złotych 60/100), o czym orzekł w punkcie 2. sentencji postanowienie. W odniesieniu do żądania przyznania kosztów zastępstwa adwokackiego obliczonych z uwzględnieniem przedmiotu zaskarżenia w postaci należności pieniężnej, obejmującej sumę składek, których umorzenia domagała się skarżąca, referendarz sądowy stwierdził, że jest ono błędne, gdyż przedmiotem zaskarżenia jest rozstrzygnięcie proceduralne, a przedmiotem kontroli przez sąd administracyjny w tej sprawie była, jak to już wskazano, zgodność z prawem stwierdzenia wystąpienia przesłanek odmowy wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia składek w wyżej wskazanym zakresie. Koniecznym było więc odmówienie przyznania adwokatowi wyznaczonemu z urzędu wynagrodzenia tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej ponad kwoty przyznane w punkcie 1. i 2. sentencji postanowienia. Orzeczenie w tym zakresie znalazło wyraz w punkcie 3. sentencji postanowienia. Postanowienie referendarza sądowego w przedmiocie zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu znajduje oparcie w wyżej wskazanych przepisach prawa oraz w art.258 § 1 i § 2 pkt 8) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Mając na uwadze powyższe referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu postanowił jak w sentencji.