III SA/Wr 535/18

WyrokWSA we Wrocławiu2019-01-24

Skład orzekający: Katarzyna Borońska, Barbara Ciołek, Tomasz Świetlikowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny może obciążyć wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego obejmującymi opłatę za zajęcie rachunku bankowego, jeśli na rachunku tym nie było środków umożliwiających skuteczną egzekucję, a także czy wysokość tych kosztów jest zgodna ze standardami konstytucyjnymi?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, uznając, że opłata egzekucyjna za zajęcie rachunku bankowego może być pobrana wyłącznie w przypadku faktycznego zajęcia wierzytelności pieniężnych, co oznacza istnienie środków na rachunku. Ponadto, organy administracji pominęły stanowisko Trybunału Konstytucyjnego dotyczące konieczności zachowania racjonalnej zależności między wysokością opłat egzekucyjnych a czynnościami organu, co prowadziło do dowolnego ustalenia kosztów.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła obciążenia wierzyciela (Starosty O.) kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie 3.234,81 zł, w tym opłatą za zajęcie rachunku bankowego zobowiązanego, mimo braku środków na tym rachunku. Organ egzekucyjny umorzył postępowanie egzekucyjne z powodu bezskuteczności. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego obciążające wierzyciela kosztami. Wierzyciel wniósł skargę do sądu, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz standardów konstytucyjnych wynikających z wyroku Trybunału Konstytucyjnego.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. i zasądził od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Borońska Sędziowie Sędzia WSA Barbara Ciołek Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski (sprawozdawca) Protokolant st. inspektor sądowy Ewa Bogulak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 24 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi S. O. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie określenia kosztów postępowania egzekucyjnego i obciążenia tymi kosztami wierzyciela I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] ; II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz strony skarżącej 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przystępując do rozstrzygania, Sąd przyjął stan faktyczny i prawny sprawy j/n. Zaskarżonym postanowieniem - po rozpatrzeniu sprawy w trybie zażaleniowym - Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: Dyrektor IAS) utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. (dalej: Naczelnik US, organ egzekucyjny), wydane w przedmiocie określenia kosztów postępowania egzekucyjnego, prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z [...] maja 2013 r. wobec B. S. (dalej: zobowiązany) i obciążenia tymi kosztami w kwocie 3.234.81 zł wierzyciela, tj. Starosty O. (dalej: Starosta, wierzyciel, skarżący). Jako podstawę prawną postanowienia podał art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm. - dalej: K.p.a.) oraz art. 64c § 1, § 4 i § 7 w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2018 r., poz. 1314 ze zm. - dalej: u.p.e.a.). Z akt sprawy wynika, że Naczelnik US, jako organ egzekucyjny, prowadził wobec zobowiązanego - na podstawie w/w tytułu wykonawczego - postępowanie egzekucyjne. W jego toku, podejmował - bezskutecznie - działania mające na celu wyegzekwowanie - wynikającej z tytułu wykonawczego - zaległości, jak i ustalenie majątku zobowiązanego. W związku z nieujawnieniem - podlegających egzekucji - składników majątku zobowiązanego, Naczelnik US umorzył postępowanie egzekucyjne, ze względu na jego bezskuteczność. Rozstrzygnięcie to nie zostało przez wierzyciela zakwestionowane. Dalej, Naczelnik US poinformował wierzyciela o wysokości kosztów postępowania egzekucyjnego. W odpowiedzi na wniosek Starosty, Naczelnik US - działając na podstawie art. 64c § 4 i § 7 u.p.e.a. - obciążył Starostę, jako wierzyciela egzekucyjnego - z uwagi na niemożność ich ściągnięcia od zobowiązanego - kosztami egzekucyjnymi w wysokości 3.234,81 zł. W zażaleniu, wierzyciel zakwestionował zasadność obciążenia go kosztami egzekucyjnymi w w/w kwocie. Wniósł o uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zarzucił naruszenie przepisów: 1) art. 124, art. 107 § 3 w zw. z art. 126 K.p.a w zw. z art. 18 u.p.e.a., poprzez brak wystarczającego uzasadnienia faktycznego i prawnego postanowienia, co uniemożliwiło mu zweryfikowanie prawidłowości naliczenia obciążającej go kwoty kosztów; 2) art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a., poprzez obciążenie go, jako wierzyciela, kosztami zajęcia rachunku bankowego, pomimo że faktycznie nie doszło do zajęcia wierzytelności pieniężnych, albowiem na rachunku bankowym zobowiązanego nie było środków umożliwiających skuteczną egzekucję; 3) art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a., poprzez ustalenie kosztów egzekucyjnych od zajęcia rachunku bankowego z naruszeniem standardów określonych w wyroku Trybunału Konstytucyjnego (dalej: TK, Trybunał) z 28 czerwca 2016 r. (SK 31/14); 4) art. 64 § 6 u.p.e.a. w zakresie, w jakim opłata manipulacyjna przekracza poniesione faktycznie przez organ wydatki na czynności manipulacyjne oraz poprzez jej ustalenie z naruszeniem standardów wynikających z w/w wyroku TK. Po rozpoznaniu sprawy w toku instancyjnym, Dyrektor IAS utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika US. Uzasadniając, Dyrektor IAS pierwotnie powołał regulacje traktujące o kosztach (opłatach i wydatkach) egzekucyjnych, tj. art. 64c § 1, art. 64 § 2, art. 64 § 6, art. 64 § 10 i art. 64b § 1 pkt 1 u.p.e.a. Wyłożył, że przyjęty w u.p.e.a. sposób uregulowania kosztów egzekucyjnych nie wiąże wysokości naliczonych opłat z rzeczywistymi kosztami ponoszonymi przez organ egzekucyjny w związku z podjętymi działaniami mającymi na celu wyegzekwowanie należności objętej danym tytułem wykonawczym, czy też z wysokością kwot wyegzekwowanych w toku postępowania. Podniósł, że obowiązujące przepisy w sposób precyzyjny wskazują nie tylko, w jakiej wysokości mają być naliczone opłaty za dokonane czynności, ale też wyznaczają wprost moment powstania obowiązku ich uiszczenia. Dodał, że organ egzekucyjny nie ma w tym zakresie swobody działania (uznania). Zdaniem Dyrektora IAS, Naczelnik US - jako organ egzekucyjny - prawidłowo zastosował w/w przepisy. Według niego, w uzasadnieniu postanowienia precyzyjnie zaprezentował skarżącemu sposób naliczenia kosztów, wskazując rodzaj czynności i podstawę prawną tego naliczenia. Dyrektor IAS zauważył, że organ egzekucyjny naliczył opłatę manipulacyjną za doręczenie odpisu tytułu wykonawczego, opłatę za spisanie protokołu o stanie majątkowym zobowiązanego, opłatę za zajęcie rachunku bankowego zobowiązanego oraz koszty przejazdu poborcy do miejsca zamieszkania zobowiązanego (przedstawił w tabeli całościowe zestawienie kosztów egzekucyjnych). Odnosząc się do zarzutów zażalenia, Dyrektor IAS nie stwierdził naruszenia art. 124 i art. 107 § 3 w zw. z art. 126 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. Dyrektor IAS uznał, że - skoro egzekucja nie mogła być już kontynuowana a pozostały niezaspokojone koszty egzekucyjne - w pełni uprawnionym było zwrócenie się do wierzyciela o pokrycie należnych kosztów egzekucyjnych. Co do zarzutu dotyczącego bezzasadności domagania się zapłaty kosztów egzekucyjnych, w sytuacji, gdy organ egzekucyjny nie wyegzekwował żadnych kwot z rachunku bankowego, Dyrektor IAS zwrócił uwagę na treść art. 80 § 2 u.p.e.a., z którego wynika, że zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1 i obejmuje również kwoty, których nie było na rachunku bankowym w chwili zajęcia a zostały wpłacone na ten rachunek później, tj. po dokonaniu zajęcia. Wyraził pogląd, że przepis ten nie wiąże skuteczności zajęcia z istnieniem środków pieniężnych na rachunku bankowym (na poparcie swoich racji przywołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego /dalej: NSA/ z 11 lutego 2014 r. /II FSK 578/12/). Przypomniał, że obowiązek uiszczenia opłat, o których mowa w art. 64 § 1 i 6 u.p.e.a., powstaje za zajęcie wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych u dłużnika zajętej wierzytelności z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu (art. 64 § 9 pkt 2 u.p.e.a.). Ustosunkowując się do zarzutu wskazującego na naruszenie art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a., przez ustalenie kosztów egzekucyjnych z naruszeniem standardów określonych w wyroku TK (SK 31/14, z 28 czerwca 2016 r.), Dyrektor IAS podkreślił, że wyrok ten nakłada na ustawodawcę obowiązek dokonania nowelizacji u.p.e.a. jednak nie uchyla mocy obowiązującej przepisów art. 64 § 1 pkt 4 i art.64 § 6 u.p.e.a. Uznał, że organy egzekucyjne obowiązane są stosować te przepisy, jako obowiązujące, nie będąc uprawnionymi do samodzielnej oceny ich konstytucyjności. Dyrektor IAS podsumował, że skarżone zażaleniem postanowienie nie narusza prawa i tym samym brak jest podstaw do jego wyeliminowania z obrotu prawnego. W skardze, Starosta zarzucił naruszenie prawa poprzez: 1) błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. przez: - obciążenie wierzyciela kosztami zajęcia rachunku bankowego, mimo że nie doszło w istocie do zajęcia wierzytelności pieniężnych, albowiem na rachunku bankowym zobowiązanego nie było środków umożliwiających skuteczną egzekucję; - ustalenie kosztów egzekucyjnych od zajęcia rachunku bankowego z naruszeniem standardów określonych w wyroku TK z 28 czerwca 2016 r. (SK 31/14); 2) błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 64 § 6 u.p.e.a., w zakresie, w jakim opłata manipulacyjna przekracza poniesione faktycznie przez organ wydatki na czynności manipulacyjne i poprzez jej ustalenie z naruszeniem standardów określonych w w/w wyroku TK. Tak stawiając zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia Naczelnika US oraz zasądzenie kosztów. Skarżący uzasadnił swoje stanowisko w sprawie. Stwierdził, że rozstrzygnięcia orzekających w sprawie organów naruszają prawo i stoją w sprzeczności z najnowszą linią orzeczniczą sądów administracyjnych (odwołał się do konkretnych tez wyroków). W odpowiedzi na skargę, Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga okazała się uzasadniona. Zgodnie z treścią art. 64c § 1 u.p.e.a., opłaty, o których mowa w art. 64 § 1 i 6 oraz w art. 64a, wraz z wydatkami poniesionymi przez organ egzekucyjny stanowią koszty egzekucyjne. Koszty egzekucyjne, z zastrzeżeniem § 2-4, obciążają zobowiązanego. Przepis § 4 stanowi, że wierzyciel pokrywa koszty egzekucyjne, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego. Sąd stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie prawidłowo zastosowano regulację art. 64c § 4 u.p.e.a., skoro - w związku z brakiem majątku po stronie zobowiązanego, z którego można byłoby przeprowadzić egzekucję, postanowieniem z 7 czerwca 2017 r. - organ egzekucyjny umorzył postępowanie egzekucyjne. Słusznie wywodzi Naczelnik US, że umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzi do jego zakończenia i utraty możliwości uzyskania kosztów egzekucyjnych od zobowiązanego, jeżeli wcześniej nie zostały one wyegzekwowane (co w sprawie miało miejsce). Po zakończeniu postępowania egzekucyjnego, dotyczącego należności pieniężnych, organ egzekucyjny nie posiada już bowiem, w stosunku do zobowiązanego, wierzytelności o zapłatę kosztów egzekucyjnych, wobec czego nie może ich od niego ściągnąć, co czyni zasadnym obciążenie tymi kosztami wierzyciela. Powyższe - co do zasady - nie jest w sprawie sporne. Sporny między stronami pozostaje natomiast sam fakt obciążenia wierzyciela kosztami zajęcia rachunku bankowego, w sytuacji, kiedy na rachunku bankowym zobowiązanego nie było środków umożliwiających skuteczną egzekucję, jak i wysokość kosztów egzekucyjnych nałożonych na skarżącego. W myśl art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a., organ egzekucyjny, z zastrzeżeniem § 2, w egzekucji należności pieniężnych, pobiera za dokonane czynności egzekucyjne opłaty za zajęcie innych niż wymienione w pkt 2 i 3 wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych - w wysokości 5% kwoty egzekwowanej należności, nie mniej jednak niż 4 zł 20 gr. Za NSA (wyrok z 10 kwietnia 2018 r., II FSK 914/16, dostępny: CBOSA), Sąd przyjął, że we właściwym odczytaniu powołanego przepisu wystarczające jest zastosowanie wykładni językowej. Prymat tego rodzaju wykładni prawa wynika z faktu, że prawo dociera do adresatów w postaci konkretnych przepisów prawnych i mogą oni oczekiwać, że ich obowiązki, czy uprawnienia, są kształtowane treścią tekstu prawnego (zob. B. Brzeziński, Wykładnia prawa podatkowego, Gdańsk 2013, s. 24). Treść art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. nie pozostawia jakichkolwiek wątpliwości, że opłata egzekucyjna może być pobrana wyłącznie wówczas, gdy nastąpi faktyczne zajęcie wierzytelności pieniężnych. Jednocześnie - w analizowanym przepisie - ustawodawca nie zawarł przyzwolenia na pobieranie stosownych opłat egzekucyjnych także wówczas, gdy dojdzie do zajęcia rachunku bankowego, na którym nie było jakichkolwiek środków finansowych. NSA zauważył także, że w doktrynie prawa od dawna podnosi się, że podstawową wadą konstrukcyjną omawianych regulacji jest brak jakiejkolwiek zależności pomiędzy poborem opłat a skutecznością prowadzonej egzekucji, co prowadzi w niektórych sytuacjach do generowania wysokich kosztów egzekucyjnych przy jednoczesnym braku realizacji, chociażby w części, dochodzonego obowiązku pieniężnego (zob. R. Hauser, W. Piątek w: R. Hauser, A. Skoczylas (red.), Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Warszawa 2016, s. 327). Wskazywane postulaty de lege ferenda nie są jednak dostrzegane przez ustawodawcę. Zaprezentowane wyżej rozumienie omawianego przepisu nie może być przy tym podważane przez nawiązanie do treści art. 80 § 1 u.p.e.a., co także przesądził NSA. Przepis ten wskazuje bowiem, w jaki sposób dokonuje się czynności zajęcia rachunku bankowego i wcale nie potwierdza stanowiska, że zajęcie wierzytelności można utożsamiać z zajęciem rachunku bankowego. Wręcz przeciwnie, w treści art. 80 § 2 u.p.e.a. mowa jest o "zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego", co dowodzi trafności stanowiska skarżącego, że warunkiem zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego jest istnienie na zajętym rachunku bankowym środków pieniężnych. Sąd podziela w związku z tym zapatrywanie, że opłata egzekucyjna w wysokości określonej w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. może być pobrana wyłącznie wówczas, gdy nastąpi faktyczne zajęcie wierzytelności pieniężnych, co w rozpatrywanej sprawie nie miało miejsca. W sprawie - orzekające w obu instancjach - organy administracji błędnie przyjęły stanowisko odmienne od reprezentowanego wyżej przez Sąd, co było jedną z przyczyn uchylenia wydanych przez nie postanowień. Niezależnie od powyższego, Sąd zauważył, że obie strony postępowania odwołują się do wyroku TK z 28 czerwca 2016 r. (31/14), formułując jednak - w oparciu o ten wyrok - odmienne wnioski. W skarżonym postanowieniu, zaaprobowano określenie kosztów egzekucyjnych tytułem opłaty za zajęcie rachunku bankowego i opłaty manipulacyjnej za doręczenie odpisu tytułu wykonawczego, naliczonych zgodnie z art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a., tj. przy przyjęciu - odpowiednio - stawek 5% i 1% egzekwowanych należności (pozostałe wydatki nie są przedmiotem sporu). Skarżący neguje wyliczenia organu egzekucyjnego w zakresie "wyceny" w/w czynności. Ocena legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia musi niewątpliwie uwzględniać stanowisko wyrażone przez TK w wyroku z 28 czerwca 2016 r. (31/14). TK, którego orzeczenia, na mocy art. 190 ust. 1 Konstytucji RP, mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne, stwierdził w nim m.in., że: - art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji; - art. 64 § 6 u.p.e.a. w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji. W uzasadnieniu wyroku (pkt 4.3.) Trybunał wskazał, że nie budzi wątpliwości konstytucyjnych dopuszczalność stosowania stawek stosunkowych (procentowych), jako jednej z metod określania wysokości danin publicznych, także opłat. W tym sposobie określania wysokości danin publicznych, uwzględniając obiektywny wymiar danej opłaty, co do zasady nie bierze się pod uwagę sytuacji indywidualnego podmiotu, który te opłaty uiszcza. Stawki stosunkowe są obciążeniem proporcjonalnym do wysokości konkretnej kwoty podlegającej egzekucji. Tak określona wysokość opłaty egzekucyjnej może nie być w pełni adekwatna do nakładu pracy organu egzekucyjnego i stopnia skuteczności jego działań w konkretnej egzekucji. Jest to jednak sytuacja konstytucyjnie dopuszczalna. W tym zakresie ustawodawca ma bowiem znaczną swobodę regulacyjną. Z samej też istoty opłat wynika, że nie zawsze wiążą się one z ekwiwalentnym świadczeniem podmiotu publicznego. Swoboda ustawodawcy określania wysokości opłat nie jest jednak nieograniczona. Problematyka wysokości opłat w egzekucji jest bowiem nierozerwalnie związana z zapewnieniem właściwej równowagi między interesem państwa, polegającym na otrzymaniu zwrotu wydatków za przeprowadzone postępowanie egzekucyjne, a ochroną podmiotów przed nadmiernym fiskalizmem państwa. Bez wątpienia wysokość i zasady pobierania tych opłat powinny być ukształtowane w taki sposób, aby zapewnić finansowanie aparatu egzekucyjnego. Funkcja fiskalna opłat w egzekucji powinna polegać na uzyskaniu częściowego przynajmniej zwrotu kosztów funkcjonowania tego aparatu. Istotne jest jednak zachowanie przez ustawodawcę racjonalnej zależności między wysokością opłat w egzekucji a czynnościami organów, za podjęcie których opłaty te zostały naliczone. W przeciwnym razie rola tych opłat sprowadza się do swoistej kary z tytułu niewykonania określonego obowiązku, co jest niespójne z podstawowym celem postępowania egzekucyjnego, za który należy uznać wykonanie przez dłużnika ciążącego na nim obowiązku. TK motywował, że mechanizm ustalania opłaty stosunkowej z wyznaczoną górną jej granicą gwarantuje, że wartość wyznaczona kwotowo zakreśla maksymalny pułap opłaty i dzięki temu limituje kwotę określoną procentowo przed jej nadmierną wysokością. W ocenie TK, brak określenia górnej granicy przedmiotowych opłat powoduje, że z punktu widzenia organu egzekucyjnego stają się one formą dochodu nieuzasadnionego wielkością, czasochłonnością czy stopniem skomplikowania podejmowanych czynności egzekucyjnych. W ujęciu materialnym stają się więc obciążeniem podatkowym. Wyjaśniając skutki swojego orzeczenia, TK wskazał, że dla właściwej jego realizacji w rozpatrzonej sprawie konieczna będzie interwencja ustawodawcy, który powinien, w granicach norm konstytucyjnych i z uwzględnieniem wniosków wynikających z wyroku Trybunału, określić maksymalną wysokość opłaty egzekucyjnej, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. oraz opłaty manipulacyjnej, o której mowa w art. 64 § 6 u.p.e.a., ale także maksymalną wysokość innych opłat egzekucyjnych, przeciwko którym można wysunąć zarzuty podobne do rozpatrzonych w sprawie. Wspomnianej interwencji ustawodawca dotychczas nie podjął, nie mniej jednak, organy rozstrzygające o wysokości kosztów egzekucyjnych zobowiązane były uwzględnić stanowisko TK. Zdaniem Sądu, w rozpatrywanej sprawie organy pominęły, że TK jednoznacznie zanegował dopuszczalność całkowitego zerwania związku między świadczeniem czynności organu egzekucyjnego a wysokością ponoszonych za dokonanie tychże czynności opłat. TK pokreślił, że - w takich sytuacjach - opłaty te nie są formą zryczałtowanego wynagrodzenia organu prowadzącego egzekucję za podejmowane czynności, ale z perspektywy podmiotu obciążonego kosztami stają się jedynie sankcją pieniężną. Mimo tak jednoznacznego stanowiska TK, Dyrektor IAS (wcześniej Naczelnik US) w sposób dowolny rozważył (faktycznie w ogóle nie rozważył) adekwatność wysokości ustalonych kosztów (opłat) egzekucyjnych do stopnia skomplikowania (czasochłonności...) podejmowanych przez organ egzekucyjny czynności. W ocenie Sądu, wymienionych w skarżonym postanowieniu czynności egzekucyjnych nie sposób uznać za na tyle czasochłonne i skomplikowane, aby wycenić je na kwotę 519,20 zł (opłata manipulacyjna za doręczenie odpisu tytułu wykonawczego - art. 64 § 6 u.p.e.a.) i 2.680,61 zł (opłata za zajęcie rachunku bankowego - art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a.). Tym bardziej, że określając minimalne stawki opłaty za zajęcie innej wierzytelności na kwotę 4,20 zł (art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a.) a opłaty manipulacyjnej na kwotę 1,40 zł (art. 64 § 6 u.p.e.a.), ustawodawca zasugerował, aby organ egzekucyjny podejmował czynności egzekucyjne, za które należne opłaty będą znikome, a wręcz symboliczne. W opinii Sądu, w realiach rozpatrywanej egzekucji, nie wykazano związku między świadczeniem organu egzekucyjnego a wysokością ponoszonych za dokonanie tych czynności opłat. Mając na uwadze powyższe, stwierdzając naruszenie art. 64 § 1 pkt 4 oraz art. 64 § 6 u.p.e.a., Sąd - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) - orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. O kosztach postanowił zgodnie z art. 200 w zw. z art. 205 § 1 tej ustawy (pkt II sentencji wyroku). Ponownie rozpoznając sprawę, należy rozważyć obciążenie wierzyciela kosztami egzekucyjnymi, uwzględniając zaprezentowaną wyżej wykładnię art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. oraz wskazania TK, zawarte w wyroku z 28 czerwca 2016 r. (SK 31/14).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło