III SA/Wr 537/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA - Bogumiła Kalinowska, , , po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku C.M.M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata na skutek sprzeciwu od zarządzenia referendarza sądowego z dnia 8 listopada 2007 r. sygn. akt III SA/Wr 537/07 w sprawie ze skargi C. M. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. w przedmiocie określenia należności wynikających z długu celnego, określenia podatku akcyzowego i VAT z tytułu importu towaru postanawia: przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Pismem z dnia [...] C. M. M. wniosła skargę na opisaną w osnowie niniejszego postanowienia decyzję Dyrektora Izby Celnej we Wrocławiu. W skardze zawarła wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych i przydzielenie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu, podnosząc że do 12 października 2007 r. odbywa staż pracy za wynagrodzeniem [...] netto i nie posiada żadnych dodatkowych źródeł dochodu, przy czym stałe miesięczne koszty utrzymania mieszkania wynoszą łącznie [...] zł, a więc żeby się utrzymać zmuszona jest korzystać z pomocy materialnej rodziców rencistów. W dniu 31 października 2007 r. doręczono skarżącej wezwanie o wypełnienie i nadesłanie urzędowego formularza wniosku o przyznanie o prawa pomocy oraz przedstawienie stosownych dokumentów i zaświadczeń potwierdzających opisaną sytuację materialną, w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. W zakreślonym terminie strona ustosunkowała się do treści zarządzenia, informując, że obecnie jest osoba bezrobotną bez prawa do otrzymywania zasiłku, nie korzysta ze świadczeń opieki społecznej, nie posiada nieruchomości ani wartościowych ruchomości, utrzymuje się jedynie dzięki pomocy rodziców. Jednocześnie skarżąca przedstawiła zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy, kserokopie wyciągów bankowych za ostatnie dwa miesiące oraz zestawienie ponoszonych stałych miesięcznych kosztów. Zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 8 listopada 2007 r. pozostawiono wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, z uwagi na niezłożenie go na urzędowym formularzu, stosownie do treści art. 257 w zw. z art. 258 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie jako "p.p.s.a.". Pismem z dnia 4 grudnia 2007 r. skarżąca wniosła sprzeciw od powyższego zarządzenia, składając jednocześnie wypełniony i podpisany formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy. Sygn. akt III SA/Wr 537/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 260 p.p.s.a. w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd. Takie rozwiązanie normatywne oznacza, że sprawę o przyznanie prawa pomocy uznaje się za nierozstrzygniętą i jest ona ponownie rozpoznawana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, jako sąd pierwszej instancji. Stosowanie do treści art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a przyznanie takiego prawa osobie fizycznej następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 245 § 2 oraz art. 256 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od tych wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a przyznanie tego prawa osobie fizycznej jest uzależnione od wykazania, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny (art. 245 § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W świetle utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego, ukształtowanego na podstawie analogicznych unormowań art. 113 kodeksu postępowania cywilnego, sformułowanie " osoba fizyczna (...) nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny" oznacza, iż ubiegający się o zwolnienie powinien wykazać, że nie jest w stanie poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny (por. postanowienie SN z dnia 24 września 1984 r., sygn. akt II CZ 104/84). Nawiązując do wniosku skarżącej, wniosła ona o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i przyznanie adwokata z urzędu. Sygn. akt III SA/Wr 537/07 Zgodnie z treścią art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje w sytuacji, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Stosownie do powyższego, to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, że ze względu na okoliczności życiowe został on pozbawiony całkowicie środków do życia. Dokonując analizy sytuacji materialnej skarżącej Sąd uznał, iż obecna sytuacja finansowa strony uzasadniała przyznanie stronie tego prawa, zgodnie z wnioskiem. W ocenie Sądu, przedstawione okoliczności (brak uzyskiwania jakichkolwiek dochodów, przy jednoczesnym braku oszczędności), poparte stosownymi dokumentami, uzasadniały przyjęcie, iż skarżąca nie jest w stanie uiścić wymaganego w sprawie wpisu od skargi i ewentualna odmowa przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, skutkowałaby pozbawieniem strony prawa do sądu. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.