III SA/Wr 551/15
PostanowienieWSA we Wrocławiu2017-06-12
Skład orzekający: Michał Kazek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Jaka jest podstawa prawna i sposób ustalenia wysokości wynagrodzenia adwokata ustanowionego z urzędu za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej w postępowaniu przed sądem administracyjnym, w szczególności w kontekście zmiany przepisów rozporządzeń dotyczących kosztów nieopłaconej pomocy prawnej?Ratio decidendi
Wynagrodzenie adwokata ustanowionego z urzędu za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej, w sytuacji gdy nie reprezentował on strony w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, powinno być ustalone na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu. Stawka wynosi 75% opłaty maksymalnej określonej w tym rozporządzeniu, powiększona o podatek od towarów i usług.Stan faktyczny
Wniosek o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej złożony przez adwokata A.B., ustanowionego z urzędu dla skarżącej C.D., w związku ze sporządzeniem i wniesieniem skargi kasacyjnej od wyroku WSA oddalającego skargę na decyzję SKO w E. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił tę skargę kasacyjną. Adwokat nie reprezentował strony w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji. Wniosek dotyczył wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu.Rozstrzygnięcie
Przyznano adwokatowi A.B. wynagrodzenie w kwocie 442,80 zł (w tym 82,80 zł VAT) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu Michał Kazek po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale III wniosku adwokata A.B. o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu w sprawie ze skargi C.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w E. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej i odmowy rejestracji pojazdu postanawia przyznać adwokatowi A.B. z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wynagrodzenie w kwocie 442,80 zł (słownie: czterysta czterdzieści dwa 80/100), w tym podatek od towarów i usług w kwocie 82,80 zł (słownie: osiemdziesiąt dwa 80/100), tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej.
Postanowieniem z dnia 16 marca 2016 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu przyznał C.D. prawo pomocy w zakresie obejmującym również ustanowienie adwokata.
Pismem z dnia 10 maja 2016 r. Okręgowa Rada Adwokacka we Wrocławiu wyznaczyła adwokata A.B. jako pełnomocnika procesowego z urzędu dla skarżącej.
Z akt sprawy wynika, że wyznaczony z urzędu adwokat sporządził i w dniu 15 czerwca 2016 r. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu z dnia 20 listopada 2015 r. oddalającego skargę na wyżej oznaczoną decyzję. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem wydanym na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 marca 2017 r. (sygn. akt I OSK 2573/16) oddalił skargę kasacyjną wywiedzioną przez pełnomocnika procesowego z urzędu.
Wyznaczony z urzędu profesjonalny pełnomocnik procesowy pismem z 29 maja 2017 r. wniósł o przyznanie na jego rzecz kosztów nieopłaconej pomocy prawnej i oświadczył, że koszty te nie zostały w całości pokryte.
W sprawie zważono, co następuje.
Stosownie do brzmienia art. 250 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
W sprawie wyznaczony dla strony skarżącej adwokat sporządził i wniósł skargę kasacyjną.
W tym miejscu konieczne jest przywołanie § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. poz. 1714) (dalej: Rozporządzenie z 2016 r.), które weszło w życie z dniem 1 listopada 2016r. (§ 24 Rozporządzenia z 2016 r.), a zgodnie z którym do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. W niniejszej sprawie, w której postępowanie przed sądem administracyjnym w drugiej instancji zostało wszczęte wniesieniem w dniu 15 czerwca 2016 r. skargi kasacyjnej, zastosowanie znajdą przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. poz. 1801, dalej Rozporządzenie z 2015 r.), które weszło w życie z dniem 1 stycznia 2016 r. (§ 23 Rozporządzenia z 2015 r.), stosownie bowiem do § 22 Rozporządzenia z 2015 r. do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji.
Według § 2 pkt 1) i 2 ) Rozporządzenia z 2015 r. koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę ustaloną zgodnie z przepisami Rozporządzenia oraz niezbędne i udokumentowane wydatki adwokata.
Z kolei w § 21 Rozporządzenia z 2015 r. ustalone zostały stawki opłat maksymalnych za konkretne czynności procesowe w pierwszej i drugiej instancji postępowania przed sądem administracyjnym. Przepis ten przewiduje odpowiednie stawki za występowanie w postępowaniu w pierwszej instancji w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna - opłatę maksymalną obliczoną na podstawie § 8, za sporządzenie skargi i udział w rozprawie w sprawie skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego - 1200 zł oraz w innej sprawie - 480 zł (odpowiednio lit. a, b, c pkt 1) ust. 1 § 21 Rozporządzenia). Natomiast za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej opłaty maksymalne wynoszą - 50% opłaty maksymalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji - 75% tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł (lit. b pkt 2) ust. 1 § 21 Rozporządzenia).
W sprawie wyznaczony dla strony skarżącej adwokat, który nie reprezentował jej w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji, sporządził i wniósł skargę kasacyjną.
Na mocy § 4 ust. 1 Rozporządzenia opłatę ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy.
Z przytoczonych przepisów wynika, że sprawa ze skargi na decyzję w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej i odmowy rejestracji pojazdu należy do kategorii spraw wskazanych w § 21 ust. 1 pkt 1. lit. c) Rozporządzenia z 2105 r., dla których stawka opłaty maksymalnej za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji wynosi 480 zł, przy czym zasadą jest, że opłatę ustala się w wysokości co najmniej 1/2 tej opłaty maksymalnej.
Z przywołanego przepisu § 21 ust. 1 pkt 2) lit. b Rozporządzenia z 2015 r. wynika, że w ramach tej samej jednostki redakcyjnej przewidziane zostały dwie hipotezy, do których zastosowanie mają różne zasady określania wysokości opłaty należnej adwokatowi działającemu w postępowaniu przed sądem administracyjnym drugiej instancji z urzędu. Pierwsza z nich to sytuacja, w której adwokat (autor skargi kasacyjnej) nie prowadził sprawy przed sądem administracyjnym pierwszej instancji, stanowi podstawę do żądania wynagrodzenia w wysokości 75% opłaty maksymalnej. Druga hipoteza wynikająca z analizowanego przepisu prawa obejmuje wszystkie sytuacje oprócz rozważanej w ramach pierwszej hipotezy, w ramach których pełnomocnik sporządził i wniósł skargę kasacyjną, i uzasadnia żądanie przez niego wynagrodzenia w wysokości 50% opłaty maksymalnej.
Z uwagi na fakt, że w sprawie adwokat, który sporządził i wniósł skargę kasacyjną, nie występował w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, jego wynagrodzenie należało określić według zasady przyjętej dla pierwszej z rozważanych wyżej hipotez, tj. w wysokości 75% opłaty maksymalnej określonej w Rozporządzeniu z 2015 r. – 360 zł.
Stosownie do § 4 ust. 3 Rozporządzenia z 2015r. w sprawach, których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu opłaty sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. Ponieważ stawka podatku od towarów i usług wynosi 23% (art. 5 ust. 1 pkt 1) w zw. z art. 8 ust. 1, art. 41 ust. 1 i art. 146a pkt 1) ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity w Dz. U. 2016 r. poz. 710 ze zm.) podatek, o który podwyższeniu podlega wynagrodzenie adwokata, wynosi w sprawie po 82,80 zł (23% kwoty 360 zł).
Reasumując, referendarz sądowy postanowił przyznać ustanowionemu z urzędu adwokatowi wynagrodzenie za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej w kwocie 360 zł, powiększone o podatek od towarów i usług obliczony według wyżej wskazanej stawki podatkowej w kwocie 82,80 zł, w łącznej kwocie 442,80 zł (słownie: czterysta czterdzieści dwa 80/100).
Postanowienie referendarza sądowego w przedmiocie zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu znajduje oparcie w wyżej wskazanych przepisach prawa oraz w art. 258 § 1 i § 2 pkt 8) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Mając na uwadze powyższe referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło