III SA/Wr 555/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Malinowska – Grakowicz, Sędzia WSA Józef Kremis, Jerzy Strzebinczyk (sprawozdawca), , Protokolant Halina Rosłan, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 22 lutego 2012 r. sprawy ze skargi J. N. na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego kwotę [...] ([...]) złotych kosztów postępowania; III. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do dnia prawomocności wyroku. W decyzji z dnia [...] r. (Nr [...]) D. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego we W. (dalej "WITD") nałożył – między innymi także na skarżącego w niniejszej sprawie – karę pieniężną w kwocie [...] zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia. Przesyłka zawierająca odpis tej decyzji – skierowana do skarżącego – została zwrócona organowi z datą [...] r., z adnotacją o następującej treści: "Odmowa przyjęcia [...]" i opatrzona nieczytelną parafą (uczynioną prawdopodobnie przez doręczyciela). Na dzień [...] r. datowana jest notatka urzędowa sporządzona przez pracownika organu na okoliczność pozostawienia przesyłki, o której mowa, w aktach sprawy, ze skutkiem doręczenia adresatowi w dniu [...] r. W dniu [...] r. do siedziby WITD wpłynęło odwołanie strony skarżącej, wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia, w ramach którego zakwestionowano skuteczność doręczenia odwołującemu się przesyłki zawierającej odpis decyzji WITD z dnia [...] r. W dniu [...] r. Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej "GITD") wydał dwa postanowienia: jedno – odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania; drugie – stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu postanowienia odmawiającego przywrócenia terminu organ ten stwierdził, iż z materiału dowodowego sprawy wynika, że odwołujący się odmówił przyjęcia przesyłki zawierającej odpis kwestionowanej przez niego decyzji. Zostały zatem spełnione przesłanki skutecznego doręczenia tej decyzji, na podstawie art. 47 k.p.a. W tej sytuacji nie można przyjąć, iż składając wniosek o przywrócenie terminu wykazał brak swojej winy w uchybieniu terminu. W piśmie skierowanym do GITD, a datowanym na dzień [...] r., które – według wyjaśnień zainteresowanego, złożonych na żądanie organu oraz tutejszego Sądu – należy traktować jako skargę na oba wymienione postanowienia zapadłe w dniu [...] r., strona ponownie zarzuciła bezskuteczność doręczenia kwestionowanej decyzji w trybie art. 47 § 2 k.p.a., ze względu na brak jednoznacznego wykazania przez doręczyciela, iż to skarżący odmówił przyjęcia przesyłki. W uzupełnieniu skargi złożonym na rozprawie skarżący rozwinął argumentację. W odpowiedzi strona przeciwna wniosła o odrzucenie skargi, twierdząc, że została ona złożona po terminie. Organ nadesłał ponadto do akt sprawy pismo wyjaśniające Naczelnika Urzędu Pocztowego B. G. z dnia [...] r., zawierające informację, iż to skarżący odmówił przyjęcia kontrowersyjnej przesyłki w dniu [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a."), w tym także – jak w rozpoznawanym przypadku – na postanowienia stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego każdego postanowienia wydanego z co najmniej jednym naruszeniem przepisów określonych w art. 145 § 1 (w związku z art. 166) p.p.s.a. Godzi się dodatkowo podkreślić, iż – stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. – rozstrzygając w granicach sprawy, sąd nie jest jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną w niej podstawą prawną. Biorąc pod uwagę przytoczone zasady oceny dokonywanej przez sądy administracyjne, należy stwierdzić, iż zaskarżone postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania nie mogło być utrzymane w obrocie prawnym, z następujących powodów. Nieuzasadniony jest zarzut o rzekomej nieterminowości skargi. Została ona wniesiona pismem datowanym na dzień [...] r. natomiast w późniejszym terminie – na żądanie tutejszego Sądu – skarżący doprecyzował jedynie, że pismo z dnia [...] r. należy traktować jako skargę na oba postanowienia GITD wydane w dniu [...] r. Okolicznością przesądzającą o kierunku rozstrzygnięcia Sądu w niniejszej sprawie ma niewątpliwie wyrok tegoż Sądu wydany w dniu [...] r. w sprawie III SA/Wr 578/11, w którym wyeliminowano już z obrotu (uchylono) postanowienie GITD z dnia [...] r. odmawiające przywrócenia skarżącemu terminu do wniesienia odwołania od decyzji D. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego we W. z dnia [...] r. (Nr [...]). W uzasadnieniu tamtego wyroku stwierdzono niewłaściwe zastosowanie trybu doręczenia przewidzianego w art. 47 k.p.a., konkludując, iż w rozpoznawanej sprawie brak jest w ogóle nie budzącego wątpliwości dowodu na to, że decyzja D. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego we W. z dnia [...] r. (Nr [...]) została kiedykolwiek skutecznie doręczona adresatowi. Konstatacja ta prowadzi do kolejnego spostrzeżenia. Brak skutecznego doręczenia wyklucza możliwość przyjęcia – jak to uczynił organ – że doszło do uchybienia terminu do wniesienia odwołania, który to termin nie rozpoczął w istocie biegu. Dlatego też należało uchylić zaskarżone postanowienie (punkt I wyroku), na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. w związku z art. 134 k.p.a. O kosztach (punkt II wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a., natomiast rozstrzygnięcie pomieszczone w punkcie III wydano na podstawie art. 152 tej samej ustawy.