III SA/Wr 557/17

WyrokWSA we Wrocławiu2017-11-02

Skład orzekający: NSA, Anna Moskała, Magdalena Jankowska – Szostak, Wojciech Śnieżyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest zobowiązany do merytorycznego zbadania przesłanek wznowienia postępowania, jeśli wniosek o wznowienie został złożony po terminie?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie jest zobowiązany do merytorycznego badania przesłanek wznowienia postępowania, jeśli wniosek o wznowienie został złożony po terminie. W przypadku niedochowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, organ jest zobowiązany do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. Termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie "A" złożyło wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. ustalającą kwotę dotacji do zwrotu. Stowarzyszenie argumentowało, że zostało pozbawione prawa do sądu z powodu nieodebrania wezwania do usunięcia braków formalnych skargi, co skutkowało jej odrzuceniem. Organ odmówił wznowienia postępowania, wskazując na uchybienie miesięcznego terminu do złożenia wniosku. Po uchyleniu przez SKO postanowienia organu I instancji, SKO również odmówiło wznowienia postępowania, podtrzymując argument o przekroczeniu terminu. Stowarzyszenie wniosło skargę do WSA, kwestionując brak merytorycznego zbadania sprawy przez organ i możliwość wznowienia postępowania z urzędu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sędziowie Sędzia WSA Anna Moskała, Magdalena Jankowska – Szostak (sprawozdawca), asesor WSA Wojciech Śnieżyński, Protokolant referent Aneta Szmyt, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 2 listopada 2017 r. sprawy ze skargi "A" w L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę w całości. Zaskarżonym postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. utrzymało w mocy postanowienie tego Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] r.nr [...] odmawiające Stowarzyszeniu "A" w L. (dalej strona, Stowarzyszenie) wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] r. nr [...]. Sporne postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. utrzymało w mocy decyzję z [...] r. nr [...] Starosty L. ustalającą Stowarzyszeniu "A" w L. wysokość kwoty dotacji przypadającej do zwrotu w łącznej wysokości [...] zł oraz określającą termin naliczania odsetek należnych oraz nakazał dokonania zwrotu powyższej kwoty. Strona złożyła skargę na powyższą decyzję Kolegium do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W., który postanowieniem [...] r., sygn. akt [...], odrzucił skargę Stowarzyszenia. Naczelny Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z [...] r., sygn. akt [...], oddalił skargę kasacyjną Stowarzyszenia na przedmiotowe rozstrzygnięcie uznając, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Wnioskiem z dnia [...] r., skierowanym do Starostwa Powiatowego w L., Stowarzyszenie wniosło o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Starosty L.. Strona podała, że decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., Motywując swój wniosek Stowarzyszenie podało, że odwołało się do tut. Kolegium od decyzji organu I instancji, a następnie złożyło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W.. Zarządzeniem z dnia [...] r. Przewodniczący Wydziału III wezwał stronę skarżącą do usunięcia braków formalnych skargi. Z uwagi na to, że skarżący przesyłki nie odebrał, zwrócono ją adresatowi. Skutkowało to tym, że decyzja administracyjna stała się ostateczna, a niezawisły Sąd nie odniósł się merytorycznie do skargi, przez co Stowarzyszenie zostało pozbawione prawa do sądu oraz możliwości wykazania i udowodnienia argumentów podnoszonych w skardze. Zostało pozbawione prawa do udziału w postępowaniu. Podsumowując Stowarzyszenie stwierdziło, że na skutek braku doręczenia pisma z przyczyn zawinionych przez osoby trzecie poniosło tego konsekwencje, a na skutek wadliwego doręczenia pozbawione zostało konstytucyjnego prawa do sądu oraz merytorycznego rozpoznania skargi. Postanowieniem z [...] r. nr [...] Starosta L. odmówił wznowienia postępowania, ze względu na przekroczenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, jak również ze względu na fakt, że postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone i zakończone zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. postanowieniem z [...] r. nr [...] uchyliło w całości zaskarżone postanowienie Starosty L., uznając, że organem właściwym do rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania było Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L., gdyż to ten organ orzekał jako ostatni w sprawie ustalenia kwoty dotacji przypadającej do zwrotu. Postanowieniem [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L., na podstawie art. 149 § 3 w związku z art. 148 k.p.a., odmówiło wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją tut. Kolegium z dnia [...] r. Wnioskiem z [...] r. Stowarzyszenie wystąpiło o ponowne rozpatrzenie w/w sprawy. Strona stwierdziła, że w toku postępowania wyjaśniającego Kolegium nie poczyniło ustaleń merytorycznych odnośnie zaistnienia (bądź nie) okoliczności podniesionych przez Stowarzyszenie na uzasadnienie wniosku o wznowienie postępowania. Zdaniem strony organy nie powinny poprzestać na samym stwierdzeniu braku podstaw do wznowienia postępowania z uwagi na ewentualne przekroczenie przez skarżącego terminu określonego w art. 148 § 1 k.p.a., ale w oparciu o zebrany materiał powinny ponadto rozważyć, czy w takiej sytuacji nie byłoby zasadne wznowienie postępowania z urzędu oraz dać wyraz tym rozważaniom w uzasadnieniu swych decyzji, jak tego wymagają przepisy art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. oraz art. 11 K.p.a. Stowarzyszenie podniosło, że brak merytorycznego rozpoznania skargi spowodował, że zostało ono pozbawione prawa do zgodnego z prawem rozliczenia dotacji oraz zachodzi wysokie prawdopodobieństwo, graniczące z pewnością, że decyzja w kształcie wydanym przez organ I instancji nie ostałaby się, z uwagi na podniesione zarzuty. Tym samym, w opinii strony, Starostwo Powiatowe w L. uzyskało świadczenie nienależne, uzyskane niezgodnie z ustawą o finansach publicznych, a SKO nie uwzględniło słusznego interesu strony oraz interesu społecznego. Strona nie kwestionowała, że wznowienie postępowania z urzędu przez organ jest jego prawem. Skoro jednak na organie administracji ciąży obowiązek wznowienia postępowania w razie znalezienia przyczyny wznowienia, to w opinii strony powinnością organu rozstrzygającego wniosek o wznowienie postępowania, który z powodu niedochowania terminu z art. 148 § 1 k.p.a. nie zasługiwałby na uwzględnienie, jest również rozważyć i wypowiedzieć się co do tego, czy przywołane przez wnioskodawcę okoliczności i przedstawione dowody oraz materiał zebrany w fazie wstępnej rozpoznawania wniosku (w związku z badaniem przesłanek formalnych warunkujących wznowienie postępowania) nie wykazują w stopniu dostatecznym istnienia przyczyny uzasadniającej wznowienie postępowania z urzędu. Stowarzyszenie wywiodło ponadto, że okoliczność, iż określone naruszenia przepisów postępowania mogły stanowić przesłankę wznowienia postępowania samoistnie nie przesądza o tym, iż nie mogą one stanowić przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji o ile można im przypisać cechę kwalifikowanego, rażącego naruszenia prawa. Podkreślono również, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym naruszenie prawa do czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym stanowi podstawę do uchylenia decyzji, jeżeli naruszenie praw procesowych mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Stowarzyszenie wskazało, że na przestrzeni ostatnich lat w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wypracowany został jednolity pogląd, iż uprawnioną do zgłoszenia zarzutu pominięcia w postępowaniu administracyjnym bez własnej winy jest wyłącznie osoba, której zarzut ten dotyczy, a sąd administracyjny tylko wówczas może ten zarzut uwzględnić o ile korzysta z niego strona, która bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. wydając zaskarżone postanowienie przywołało treść art. 145 § 1 k.p.a., 147 k.p.a., 148 k.p.a., 149 k.p.a. oraz 150 k.p.a. Kolegium przypomniało również, że składając przedmiotowy wniosek Stowarzyszenie jednoznacznie wskazało, że wnosi o wznowienie postępowania na podstawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. SKO w L. podkreśliło, że oceniając spełnienie przez Stowarzyszenie przesłanek dopuszczalności wznowienia postępowania, wskazać należy, że z wnioskiem o wznowienie postępowania wystąpiła strona, tj. Stowarzyszenie "A" w L., a więc została spełniona przesłanka podmiotowa do wznowienia postępowania. Organ ponownie rozpoznający sprawę wyjaśnił, że wniosek Stowarzyszenia z dnia [...] r. został oparty na jednej z ustawowych przesłanek wznowienia wymienionych enumeratywnie w art. 145 § k.p.a., a konkretnie na okoliczności wynikającej z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W sprawie została wydana również ostateczna decyzja administracyjna, tj. decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] r. nr [...], co do której miałoby nastąpić wznowienie postępowania. Wobec powyższego, w opinii SKO w L., zostały spełnione przesłanki przedmiotowe wznowienia. Organ zaznaczył, że ostatnim stadium pierwszego z etapów postępowania wznowieniowego jest zbadanie czy wniosek o wznowienie postępowania został złożony w ustawowym terminie i wskazał, że zgodnie z przepisem art. 148 § 2 k.p.a. termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. SKO w L. wyraźnie zaznaczyło, że z akt przedmiotowej sprawy bezsprzecznie wynika, że o ostatecznej decyzji tut. Kolegium z dnia [...] r. nr [...] Stowarzyszenie dowiedziało się [...] r., gdyż w tym dniu decyzja ta została doręczona stronie (co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji, znajdującego się w aktach sprawy). Wniosek o wznowienie postępowania został złożony w dniu [...] r. (za dzień złożenia wniosku, stosownie do art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a., należało przyjąć datę nadania pisma w placówce pocztowej, wynikającą ze stempla pocztowego uwidocznionego na kopercie przesyłki), a więc oczywistym jest, że Stowarzyszenie nie dochowało miesięcznego terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania, który biegł od dnia [...] r. Tym samym nie została więc spełniona ostatnia z przesłanek dopuszczalności wznowienia postępowania, która jest badana w pierwszym etapie postępowania wznowieniowego. Organ stwierdził, że nie dochowanie przez Stowarzyszenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania powoduje, że Kolegium było zobowiązane do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania w oparciu o przepis art. 149 § 3 k.p.a. Odnosząc się do argumentacji Stowarzyszenia zawartej we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, SKO stwierdziło, że strona błędnie podniosła, że w toku postępowania wyjaśniającego, niejako "przy okazji" badania kwestii dochowania terminu do złożenia wniosku, Kolegium powinno było poczynić ustalenia merytoryczne odnośnie zaistnienia (bądź nie) okoliczności podniesionych przez Stowarzyszenie na uzasadnienie wniosku o wznowienie postępowania. Zdaniem organu ponownie rozpoznającego sprawę strona nie ma również racji twierdząc, że Kolegium uchybiło powinności dotyczącej rozważenia i wypowiedzenia się co do tego, czy przywołane przez wnioskodawcę okoliczności i przedstawione dowody oraz materiał zebrany w fazie wstępnej rozpoznawania wniosku (w związku z badaniem przesłanek formalnych warunkujących wznowienie postępowania) nie wykazują w stopniu dostatecznym istnienia przyczyny uzasadniającej wznowienie postępowania z urzędu. Kolegium wyraźnie podkreśliło, że wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. następuje tylko na żądanie strony. Stowarzyszanie nie godząc się z tym rozstrzygnięciem sformułowało skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W.. W skardze strona przywołując orzecznictwo sadów administracyjnych podkreśliła, że za błędne należy uznać przystąpienie przez organ do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w kwestii dochowania przez Stowarzyszenie terminu do złożenia wniosku, bez uprzedniego wydania postanowienia o wznowieniu postępowania, za nieuzasadnione również uznać należy argumentację SKO, że organ nie ma możliwości wznowienia postępowania z urzędu, gdyż pozostaje w sprzeczności z orzecznictwem sądowym. Oceniając prawidłowość zaskarżonego postanowienia Stowarzyszenie powtarzając argumentację zawartą we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wyjaśniło, że nie można ponadto abstrahować od tego, że w toku postępowania, niejako "przy okazji" badania kwestii dochowania terminu do złożenia wniosku, organy poczynił ogólnikowe ustalenia merytoryczne odnośnie zaistnienia (bądź nie) okoliczności podniesionych przez skarżącego na uzasadnienie jego wniosku o wznowienie. W takim przypadku organy nie powinny poprzestać na samej tylko konstatacji braku podstaw do wznowienia postępowania z uwagi na przekroczenie przez skarżącego terminu określonego w art. 148 § 1 k.p.a., ale w oparciu o zebrany materiał powinny ponadto rozważyć, o co wnosiła strona, czy w takiej sytuacji nie byłoby zasadne wznowienie postępowania z urzędu (por. wyrok NSA z dnia 25.08.2010 r., II OSK 1324/09, CBOSA) oraz dać tym rozważaniom wyraz w uzasadnieniu swych decyzji - jak tego wymagają przepisy art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 11 k.p.a. Stowarzyszenie wskazało, że w doktrynie, regulacja przewidująca miesięczny termin dla złożenia przez stronę wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego powinna odnosić się wyłącznie do tych przypadków, w których podstawą jej wniosku jest okoliczność, z powodu której organ nie może wznowić postępowania z urzędu - tylko w takich przypadkach niezachowanie przez stronę terminu może być samoistną przesłanką rezygnacji ze wznowienia postępowania. W pozostałych przypadkach, jeżeli żądanie strony jest uzasadnione istnieniem jednej z okoliczności wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a., to bez względu na to, czy strona zachowała termin, czy nie, organ będzie zmuszony wznowić postępowanie (zob. Z.R. Kmiecik, Uruchomienie nadzwyczajnego postępowania administracyjnego ze względów prawnych, "Samorząd Terytorialny" nr 7-8/2009, s. 128). Tym samym w opinii Stowarzyszenie powinnością organu rozstrzygającego wniosek strony o wznowienie postępowania, który z powodu niedochowania terminu z art. 148 § 1 k.p.a. nie zasługiwałby na uwzględnienie, jest również rozważyć i wypowiedzieć się co do tego, czy przywołane przez wnioskodawcę okoliczności i przedstawione dowody oraz materiał zebrany w fazie wstępnej rozpoznawania wniosku (w związku z badaniem przesłanek formalnych warunkujących wznowienie postępowania) nie wykazują w stopniu dostatecznym istnienia przyczyny uzasadniającej wznowienie postępowania z urzędu. Powinności tej organ, zdaniem strony, uchybił w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (rozumianej jako sprawa w przedmiocie wznowienia postępowania, bez względu na jego tryb), gdyż nie sposób na tym etapie wykluczyć, że zebrany w niniejszej sprawie materiał dowodowy daje jednak materialnoprawne podstawy do wznowienia postępowania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w rozważaniach nad stanem faktycznym i prawnym sprawy przyjął, co następuje; Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 poz. 1066.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 2017, poz. 1369.) – dalej jako p.p.s.a. W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. o utrzymaniu w mocy postanowienia tego Kolegium odmawiającego wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] r. ustalającą kwotę dotacji przypadającej do zwrotu przez Stowarzyszenie "A". Na wstępie podnieść trzeba, iż kontrolowane przez Sąd postanowienie wydane zostało w postępowaniu wszczętym przez stronę wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną ustalającą wysokość otrzymanej przez Stowarzyszenie dotacji, którą Stowarzyszenie to powinno zwrócić jako świadczenie nienależne. Jako postawę złożonego podania strona określiła art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 zwanej dalej k.p.a.). Uzasadniając swoje podanie Stowarzyszenie wskazało, że odwołało się do Kolegium Odwoławczego w L. od decyzji organu I instancji, następnie złożyło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W.. Zarządzeniem z dnia [...] r. Przewodniczący Wydziału III wezwał stronę skarżącą do usunięcia braków formalnych skargi. Z uwagi na to, że skarżący przesyłki nie odebrał, zwrócono ją adresatowi. Skutkowało to tym, że decyzja administracyjna stała się ostateczna, a niezawisły Sąd nie odniósł się merytorycznie do skargi, przez co Stowarzyszenie zostało pozbawione prawa do sądu oraz możliwości wykazania i udowodnienia argumentów podnoszonych w skardze. Zostało pozbawione prawa do udziału w postępowaniu. Przypomnienia wymaga, że tryb wznowienia postępowania administracyjnego stwarza prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie zwykłe, w którym zapadła ta decyzja dotknięte było kwalifikowaną wadliwością prawną przewidzianą, między innymi, w art. 145 § 1 k.p.a. Postępowanie wznowieniowe ma więc własną, odrębną podstawę prawną i polega na ponownym rozpatrzeniu sprawy zakończonej decyzją ostateczną w celu sprawdzenia, czy któraś z wad wymienionych w art. 145 § 1 pkt 1-8 k.p.a. nie wpłynęła na treść decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Istotne jest przy tym, iż wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym środkiem procesowym i stanowi odstępstwo od ustanowionej w art. 16 § 1 k.p.a. ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznej. Z tej przyczyny, tryb ten może być stosowany tylko w ściśle określonych w ustawie przypadkach i po spełnieniu koniecznych warunków. Zgodnie z art. 145 § 1 k.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: 1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe; 2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa; 3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27; 4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu; 5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję; 6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu; 7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2); 8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. W myśl art. 147 k.p.a. wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 oraz w art. 145a i art. 145b następuje tylko na żądanie strony. Natomiast według art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (art. 148 § 2 k.p.a.). Artykuł 149 § 1 k.p.a. stanowi, że wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia. Odmowa wznowienia postępowania następuje również w drodze postanowienia (art. 149 § 3 k.p.a.). W odniesieniu do przesłanki wznowienia wskazanej przez stronę postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.) wznowienie postepowania może nastąpić więc wyłącznie na wniosek strony, która związana jest terminem do jego złożenia. Z chwilą wpłynięcia do organu administracji podania o wznowienie postępowania organ ten uzyskuje uprawnienie do badania: czy żądanie zostało złożone przez podmiot mający w tym interes prawny, czy podmiot ten posiada zdolność procesową, a także czy zachowany został termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Negatywny wynik tego badania spowodować musi wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. W ocenie jednak składu orzekającego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w przypadku oparcia wniosku o wznowienie postępowania na przesłance z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. – strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu - okoliczność czy podanie pochodzi od podmiotu posiadającego interes prawny, czy został zachowany termin do wniesienia podania o wznowienie postepowania badana jest przed wydaniem rozstrzygnięcia w przedmiocie wznowienia postępowania – postanowienia o wznowieniu postępowania ewentualne postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. Natomiast, gdy okaże się, że podanie takie złożyła strona, we właściwym terminie to po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania, a więc w toku wznowionego postępowania, przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 będzie badana wyłącznie pod kątem ustalenia czy rzeczywiście wystąpiła sytuacja, iż bez własnej winy nie brała ona udziału w tym postępowaniu. Inaczej mówiąc, przedmiotem wznowionego postępowania w zakresie ustalenia czy przesłanka wznowienia w rzeczywistości wystąpiła będzie wyłącznie sprawdzenie braku zawinienia strony w nieuczestniczeniu w postępowaniu, a jeżeli się on potwierdzi, to także wpływ tej okoliczności na byt prawny ostatecznej decyzji. Z art. 148 § 2 k.p.a. wynika wprost, że termin do wniesienia żądania wznowienia postępowania jest liczony od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji, a nie od dnia, w którym miała taką możliwość. Strona żądająca wznowienia postępowania jest zobowiązana do udowodnienia, kiedy dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, ze względu na konieczność ustalenia, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia (wyrok NSA z [...] r., [...], LEX nr [...]). W przypadku złożenia przez stronę podania o wznowienie postępowania po terminie określonym w art. 148 § 2 k.p.a. organ administracji jest zobowiązany do wydania, na podstawie art. 149 § 3 k.p.a., postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że rację ma Samorządowe Kolegium odwoławcze w L., które uzasadniając swoje rozstrzygnięcie wskazało, że bezspornym jest, iż strona o ostatecznej decyzji Kolegium z dnia [...] r. nr [...] dowiedziała się w dniu [...] r., gdyż w tym dniu decyzja ta została doręczona stronie (co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji, znajdującego się w aktach sprawy). Natomiast wniosek o wznowienie postępowania został złożony w dniu [...] r. (za dzień złożenia wniosku, stosownie do art. 57 § 5 pkt 2 K.p.a., należało przyjąć datę nadania pisma w placówce pocztowej, wynikającą ze stempla pocztowego uwidocznionego na kopercie przesyłki), a więc oczywistym jest, że Stowarzyszenie nie dochowało miesięcznego terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania, który biegł od dnia [...]r. Tym samym nie została więc spełniona ostatnia z przesłanek dopuszczalności wznowienia postępowania, która jest badana w pierwszym etapie postępowania wznowieniowego. Nie dochowanie przez Stowarzyszenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania spowodowało prawidłową reakcję Kolegium i wydanie przez ten organ administracji postanowienia o odmowie wznowienia postępowania w oparciu o przepis art. 149 § 3 k.p.a. W konsekwencji argumenty strony podnoszone w skardze, że organ powinien badać czy strona dochowała termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania po uprzednim wydaniu postanowienia o wznowieniu postepowania, nie mogą zasługiwać na uwzględnienie. Sąd wskazuje jednak, ze wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego na podstawie art. 145§ 1 pkt 4 k.p.a. był całkowicie chybiony, gdyż strona brała udział w postępowaniu administracyjnym, w którym zapadły decyzje określające obowiązek zwrotu nienależnie wypłaconej Stowarzyszeniu części dotacji zarówno w pierwszej jak i drugiej instancji (wynika to bezpośrednio z akt sprawy), skoro jednak termin do jego złożenia został przez stronę uchybiony to organ nie mógł badać, czy w sprawie rzeczywiście wystąpiła sytuacja, że bez własnej winy nie brała ona udziału w sprawie. W opinii Sądu złożony przez stronę wniosek miał na celu próbę wzruszenia decyzji nakazującej stronie zwrot części dotacji, na którą wniesiono skargę do Sądu jednak z powodu nie uzupełnienia braków formalnych tej skargi (odpis KRS i opłata) została ona przez ten Sąd odrzucona, a postanowienie w tym przedmiocie zostało skontrolowane w postępowaniu instancyjny przez Naczelny Sąd Administracyjny, który postanowieniem z dnia [...] skargę kasacyjną Stowarzyszenia na postanowienie WSA we W. w przedmiocie odrzucenia skargi na decyzję z [...]r. oddalił. Z powyższych przyczyn Sąd skargę Stowarzyszenia na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił w całości.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło