III SA/Wr 570/18

WyrokWSA we Wrocławiu2019-04-04

Skład orzekający: Magdalena Jankowska-Szostak, Annetta Chołuj, Barbara Ciołek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, ponownie rozpatrując sprawę po uchyleniu jego decyzji przez sąd administracyjny, prawidłowo zastosował się do oceny prawnej i wskazań sądu zawartych w poprzednim wyroku, w szczególności w zakresie konieczności przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego w celu ustalenia, czy urządzenie jest automatem do gier hazardowych?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, ponownie rozpatrując sprawę po uchyleniu jego decyzji przez sąd administracyjny, naruszył art. 153 p.p.s.a., nie stosując się do oceny prawnej i wskazań sądu zawartych w poprzednim wyroku, który stwierdził konieczność przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego w celu ustalenia charakteru urządzenia. Organ przedwcześnie wydał decyzję utrzymującą w mocy karę pieniężną, nie wyjaśniając należycie stanu faktycznego i nie stosując się do zaleceń sądu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na spółkę "A" Sp. z o.o. za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Organy celne stwierdziły, że automat znaleziony w lokalu spełnia definicję automatu do gier hazardowych. Po uchyleniu przez WSA poprzedniej decyzji, organy ponownie wydały decyzję nakładającą karę, nie przeprowadzając jednak dowodu z opinii biegłego, co było zaleceniem sądu. Spółka zarzuciła naruszenie art. 153 p.p.s.a. i innych przepisów.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] września 2018 r. i zasądził od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz strony skarżącej kwotę 4017 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak, Sędziowie Sędzia WSA Sędzia WSA Anetta Chołuj (sprawozdawca), Barbara Ciołek, Protokolant Katarzyna Kiermacka, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz strony skarżącej kwotę 4017 (cztery tysiące siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W., po rozpatrzeniu odwołania "A" sp. z o.o. w J. G. (dalej: spółka, strona, strona skarżąca), utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego w W. z [...].06.2018 r., nakładającą na spółkę karę pieniężną w wysokości 12 000 zł, w związku z urządzaniem poza kasynem gier na automacie o nazwie [...] nr [...][...]. Z akt sprawy wynika, że funkcjonariusze celni przeprowadzili w dniu [...].04.2016 r. kontrolę w lokalu - kontenerze mieszczącym się na stacji paliw w miejscowości N. koło D., należącej do grupy "B" [...] sp. z o.o. - w zakresie przestrzegania przepisów regulujących urządzanie i prowadzenie gier hazardowych. W jej trakcie stwierdzili, że w badanym pomieszczeniu znajdował się automat do gier (opisany na wstępie), stanowiący własność strony skarżącej. Wykonany na miejscu eksperyment wykazał, że ujawnione urządzenie wyczerpywało znamiona definicji gry na automacie, zawartej w art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2009r., Nr 201, poz. 1540 ze zm. - dalej: u.g.h.) Funkcjonariusze ustalili ponadto, że wspomniany lokal nie był kasynem gry w ujęciu art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.g.h. Następnie Naczelnik Urzędu Celnego wszczął z urzędu postępowanie wobec spółki w sprawie wymierzenia jej kary pieniężnej na podstawie art. 89 u.g.h. z tytułu urządzania gier na automatach wbrew warunkom ustawy. W toku postępowania organ pierwszej instancji – postanowieniem z [...].08.2016 r. włączył do akt sprawy dokumenty z przeprowadzonej kontroli, w tym umowę dzierżawy powierzchni użytkowej zawartej [...].11.2013 r. wraz z aneksami, a także wezwanie do zwrotu zatrzymanych rzeczy z dnia [...].04.2016 r. Ostatecznie, decyzją z dnia [...].09.2016 r., Naczelnik Urzędu Celnego nałożył na spółkę karę pieniężną w wysokości 12 000 zł, z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 89 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2 oraz art. 90 i art. 91 u.g.h. W uzasadnieniu organ celny podał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdził to, że ujawniony w sprawie automat spełniał wymogi ustawowe z art. 2 ust. 3 u.g.h., by uznać go za automat do gier, a samą spółkę za podmiot urządzający gry wbrew warunkom ustawy o grach hazardowych. Organ wskazał, że ustalenia te znajdują potwierdzenie w treści umowy dzierżawy powierzchni użytkowej z dnia [...].11.2013 r., z późniejszym aneksem, zawartej pomiędzy spółką "A" a spółką "B" sp. z o.o. Po rozpoznaniu odwołania spółki, Dyrektor Izby Celnej w W. – decyzją z dnia [...].02.2016 r. - utrzymał w mocy akt administracyjny organu pierwszej instancji. Dyrektor Izby Celnej podał, że, stosownie do art. 2 ust. 3 u.g.h. grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości. Odwołując się do ustaleń poczynionych w trakcie kontroli (wynik eksperymentu procesowego), Dyrektor Izby Celnej uznał, że ujawniony w sprawie automat (urządzenia elektroniczne) czyni zadość definicji ujętej w art. 2 ust. 3 u.g.h. Wskazano m.in. że badane urządzenie jest automatem do gier na którym zainstalowano gry komputerowe o charakterze losowym. Organizowane na automacie gry zawierały element losowości - bębny zatrzymywały się samoczynnie bez ingerencji grającego. W dodatku sam automat umożliwiał rozgrywanie gier o wygrane pieniężne i rzeczowe. Wreszcie, przedmiotowe gry były organizowane w celach komercyjnych poza kasynem gry, albowiem spółka nie posiadała odpowiedniej koncesji. Powołując się na treść umowy dzierżawy powierzchni użytkowej z [...].11.2013 r. oraz aneks do tej umowy, organ II instancji wskazał, że wynika z nich, iż wydzierżawiający wydzierżawił dzierżawcy powierzchnie [...] m² w lokalu użytkowym, w celu prowadzenia przez spółkę działalności gospodarczej, a mianowicie gier, w tym gier na automatach losowych w rozumieniu art. 2 ust. 3-5 u.g.h. Po rozpoznaniu skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 7 września 2017 r. sygn. akt III SA/Wr 279/17 uchylił zaskarżoną decyzję. W wyroku tym Sąd wskazał, że strona skarżąca przedłożyła w toku postępowania sądowoadministracyjnego, jako dowód w sprawie, wyciąg z umowy współpracy, zawartej w dniu [...].08.2015 r. ze spółką "C" sp. z o.o. Z umowy tej wynika, że skarżąca strona – określona jako właściciel kiosków – oddała w dzierżawę kioski multimedialne, tj. urządzenia oparte o architekturę PC z ekranem dotykowym oraz podzespołami peryferyjnymi służącymi do przyjmowania banknotów lub monet oraz ewentualnie ich wydawania celem prowadzenia z ich użyciem działalności gospodarczej przez "C". Z wyciągu do załącznika tejże umowy wynika, że przedmiotem umowy współpracy – przekazanego i odebranego przez "C"- jest urządzeni nr [...][...]. Sąd uznał, że przedłożone dokumenty, wskazują na istnienie wątpliwości co do prawidłowości ustaleń faktycznych poczynionych przez organy celne, w zakresie ustalenia podmiotu urządzającego gry, w rozumieniu ustawy o grach hazardowych i stosownie do art. 106 § 3 p.p.s.a. dopuścił wskazane dokumenty jako dowód w sprawie. Umowa współpracy z [...].08.2015 r. wskazuje, że automat do gier oznaczony nr [...][...] mógł być w dyspozycji innego podmiotu –"C" sp. z o.o. Podmiot ten przejął automat do eksploatacji. Zauważył, że umowa dzierżawy z [...].11.2013 r. zawarta pomiędzy skarżącą spółką a "B" sp. z o.o. wskazuje jedynie, że strona skarżąca wydzierżawiła powierzchnie [...] m² w lokalu użytkowym, celem prowadzenia w tym miejscu działalności gospodarczej. Wbrew zatem twierdzeniom orzekających w sprawie organów, z umowy tej nie wynika, że działalność gospodarcza polegać będzie na urządzaniu gier na automatach losowych w rozumieniu art. 2 ust. 3-5 u.g.h. Takich postanowień nie ma również w aneksie do tejże umowy. Sąd podkreślił, że "urządzanie gier" nie ma definicji ustawowej. Natomiast samo pojęcie "urządzanie" rozumiane jest jako synonim pojęć takich jak "utworzyć, uporządkować zagospodarować", "zorganizować, przedsięwziąć, zrobić" (Słownik poprawnej polszczyzny, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1994). W tym kontekście "urządzanie gier" obejmuje niewątpliwie podejmowanie (aktywnych) działań, czynności dotyczących zorganizowania i prowadzenia przedsięwzięcia w zakresie gier hazardowych (eksploatacji automatów), w znaczeniu art. 2 ust. 3 i ust. 5 ustawy. Natomiast urządzający gry w rozumieniu art. 89 ust. 1 u.g.h., to podmiot realizujący (wykonujący) te działania, czynności. W świetle przedłożonych wraz ze skargą dokumentów wskazujących, że ujawniony w sprawie automat mógł być w dyspozycji prawnej innego podmiotu, nie uznano, że stan faktyczny sprawy został ustalony właściwie, zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, co nie pozwala uznać za prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego. Zdaniem Sądu w światle powyższego, ustalenie czy strona skarżąca była urządzającym gry w rozumieniu ustawy o grach hazardowych, wymaga rozpoznania przez organ celny dokumentów dopuszczonych jako dowód w sprawie, w tym również powoływanego dopiero w odpowiedzi na skargę wezwania z dnia [...].04.2016 r. do zwrotu zatrzymanych rzeczy, w którym pełnomocnik powoływał się na przysługujące spółce uprawienie - na zasadzie wyłączności - do posiadania i eksploatowania terminalu internetowego nr [...] [...]. W konsekwencji jako przedwczesne uznano stanowisko organu uznające, że strona skarżący podlega karze pieniężnej w trybie art. 89 ust. 1 u.g.h. Skoro zatem w sprawie doszło do naruszeń procesowych, to w konsekwencji także do naruszenia art. 89-90 u.g.h. Zdaniem Sądu organy nie dysponowały bowiem wszystkimi dowodami dla uznania, że strona skarżąca urządzała gry na automacie. Decyzja o ukaraniu była zatem co najmniej przedwczesna, co uzasadniało wyeliminowanie z obrotu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi, Sąd stwierdził, że rozstrzygnięcie zaistniałego w sprawie sporu co do tego czy terminal internetowy uznać można za automat do gier, wymagało przede wszystkim ustalenia, czy kontrolowane urządzenie umożliwiało grę na automatach. Zgodnie z art. art. 2 ust. 3 u.g.h., grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości. Według unormowania art. 2 ust. 5 u.g.h., grami na automatach są także gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, organizowane w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy. W wydanych w sprawie - w obu instancjach - decyzji wskazano, że sporny terminal internetowy funkcjonował w lokalu niebędącym kasynem gry (poza kasynem gry), jako automat w rozumieniu art. 2 ust. 3 u.g.h. Zauważono, że przejęte w tym zakresie przez organy obu instancji ustalenia nie zostały podbudowane opinią biegłego sądowego, z której wynikałoby, że badane urządzenie typu "kiosk Internetowy" spełnia wymogi techniczne dla urządzeń podlegających przepisom u.g.h. Organy oparły się jedynie na ustaleniach kontrolujących funkcjonariuszy celnych, którzy w trakcie przeprowadzonego eksperymentu, stwierdzili m.in., że warunkiem uruchomienia automatu jest zakredytowanie go przez grającego wybraną kwotą pieniężną; wprawione w ruch bębny zatrzymują się samoczynnie; możliwe jest prowadzenie gry w formie automatycznej, bez udziału gracza, w automacie zainstalowano hopper służący do wypłaty wygranych; na badanym automacie rozgrywane były gry o wygrane pieniężne i rzeczowe. Według strony skarżącej, badane urządzenie jest typowym punktem odpłatnym dostępu do Internetu. Pobiera ono stałą cenę za usługę dostępu, bez względu na sposób wykorzystania wykupionego czasu przez klienta. Zdaniem Sądu, w sprawie należało zatem wyjaśnić, czy mamy do czynienia z automatem będącym urządzeniem mechanicznym, elektromechanicznym lub elektronicznym, w tym komputerowym, co miałoby wpływ na ocenę, czy w sprawie w ogóle mamy do czynienia z grami na automatach, w rozumieniu art. 2 ust. 3, czy też art. 2 ust. 5 u.g.h. Po uchyleniu decyzji organu I instancji przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego w W. decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] nałożył na spółkę karę pieniężną w kwocie 12.000 zł. Po rozpatrzeniu odwołania organ II instancji zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2018 r. znak sprawy [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Organ w wyniku dokonanej analizy - przedłożonej na wezwanie organu przez spółkę "C" umowy współpracy ze skarżącą z dnia [...] sierpnia 2015 r. - stwierdził, że umowa ta jednoznacznie wskazuje, że skarżącą należy uznać za podmiot urządzający gry hazardowe w dniu kontroli. Podkreślono, że skarżąca sama w wezwaniu do zwrotu zatrzymanych rzeczy przyznała, że jest podmiotem uprawnionym na zasadzie wyłączności do posiadania i eksploatacji terminalu internetowego. Organ wskazał, że przeprowadzone postępowanie potwierdziło, że badany automat jest urządzeniem elektronicznym a gry na nim urządzane zawierały element losowości, o którym mowa w art. 2 ust. 3 u.g.h., co zostało potwierdzone w protokole z kontroli z dnia [...] kwietnia 2016 r. podczas której powołani funkcjonariusze celni dokonali odtworzenia możliwości gry na przedmiotowym automacie. Organ opisując przeprowadzony przez funkcjonariuszy celnych eksperyment podkreślił, że badane automaty są urządzeniami elektronicznymi a gry na nich urządzane zawierały element losowości, spełniając tym samym kolejną przesłankę z przepisu art. 2 ust. 3 u.g.h. Gra ta spełniała także kolejny warunek tj. była organizowana w celach komercyjnych. Organ powołując treść przepisów art. 30, art. 32 ust. 1 pkt 13 ustawy o Służbie Celnej podkreślił, że funkcjonariusze wykonujący kontrole są uprawnieniu do przeprowadzania w uzasadnionych przypadkach eksperymentu i mają doświadczenie w tym zakresie i mieli prawo wykorzystać ten środek dowodowy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na powyższe rozstrzygnięcie DIAS spółka podniosła zarzut naruszenia: 1). art. 153 p.p.s.a. poprzez niewykonanie zaleceń WSA we Wrocławiu zawartych w wyroku z dnia 7 września 2017 r. sygn. akt III SA/Wr 279/17 tj. nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego sądowego na okoliczność ustalenia czy przedmiotowe urządzenie jest automatem będącym urządzeniem mechanicznym, elektromechanicznym lub elektronicznym w tym komputerowym oraz nieuwzględnienie oceny prawnej tegoż Sądu przy dokonywaniu wykładni art. 89 ust. 1 u.g.h.; 2). art. 89 ust. 1 pkt 2) u.g.h., które miało wpływ na wynik sprawy, a to poprzez jego zastosowanie i wymierzenie skarżącej kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry, podczas gdy skarżąca spółka nie jest podmiotem urządzającym gry na automatach w rozumieniu art. 89 ust 1 pkt 2) u.g.h;. 3). art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 181 oraz art. 187 § 1 i § 3 O.p. poprzez przyjęcie, że to skarżąca jest podmiotem urządzającym gry na automatach w sytuacji gdy w chwili kontroli nie władała lokalem i terminalem internetowym: 4). art. 180 § 1 i art. 187 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, przez całkowicie dowolne uznanie terminala internetowego za automat do gier, mimo iż cechy funkcjonalne tego urządzenia wykluczają taką jego kwalifikację, a ustalenia poczynione podczas eksperymentu przeprowadzonego przez funkcjonariuszy celnych, nie eliminują konieczności przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego sądowego w tym zakresie; 5). art. 8 w zw. z art. 1 punkt 11) w zw. z art. 1 punkt 5) w zw. z art. 1 punkt 2) dyrektywy nr 98/34/WE z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.U.UE.L.98.204.37 ze zm. - zwanej dalej dyrektywą nr 98/34), mające postać wydania sprzecznego z prawem Unii Europejskiej orzeczenia, opartego o przepisy art. 89 w zw. z art. 14 ust. 1 u.g.h., które mocą wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19.07.2012 roku (sygn. C- 213/11 Fortuna i inni) uznane zostały wprost za przepisy techniczne, które tym samym, z uwagi na brak ich obligatoryjnej notyfikacji Komisji Europejskiej, nie mogą być stosowane w żadnym postępowaniu krajowym, w tym szczególnie takim jak niniejsze; 6). art. 120 ustawy Ordynacja podatkowa (zasada legalizmu działania władzy publicznej), a to poprzez oparcie kwestionowanego orzeczenia na przepisach art. 89 w zw. z art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 19.11.2009 roku o grach hazardowych, które w konsekwencji wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: ETS) z dnia 19.07.2012 roku (sygn. C-213/11 Fortuna i in.) uznać należy za nieskuteczne w polskim systemie prawa; 7). z ostrożności procesowej naruszenie art. 89 u.g.h. poprzez bezzasadne zastosowanie w sytuacji, gdy zgodnie z regulacją art. 4 ustawy z dnia 12.06.2015 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych (Dz.U. z 2015r., poz. 1201), skarżąca objęta jest ochronnym okresem dostosowawczym, trwającym do dnia 01.07.2016 r., wobec czego jej działalność do tej daty z pewnością nie jest zabroniona, zatem nie może być ścigana i zwalczana - jak to Służba Celna próbuje realizować, działając czytelnie wbrew woli ustawodawcy i wbrew prawu; 8).naruszenie art. 2 ust. 6 i 7 u.g.h. poprzez ich niezastosowanie w sprawie, mimo iż mocą tych przepisów to nie organ celny, lecz tylko Minister Finansów, posiada wyłączną kompetencję do rozstrzygania decyzją między innymi tego, czy dana gra jest grą na automacie w rozumieniu ustawy. W odpowiedzi na skargę, DIAS wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (jednolity tekst: Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.), sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi, poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres sądowej kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jednolity tekst: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, zwanej dalej: p.p.s.a.), w tym także na decyzje wydawane przez organy celne. Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja DIAS z dnia [...] września 2018 r. utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego w W. z dnia [...] czerwca 2018 r. w sprawie nałożenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry. Jak wynika z przedstawionego stanu sprawy, zaskarżona decyzja z dnia [...] września 2018 r. została wydana w wyniku ponownego rozpoznania sprawy w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 7 września 2017 r. sygn. akt III SA/Wr 279/17, uchylającym wcześniejszą decyzję DIAS z dnia [...] lutego 2016 r. Istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma zatem regulacja zawarta w art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którą ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Ponadto w myśl art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Wyjaśnić przy tym należy, że ocena prawna, o której stanowi analizowany przepis, może dotyczyć zarówno samej wykładni prawa materialnego i procesowego, jak i braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego. Zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach. W orzecznictwie podkreśla się przy tym, iż działania naruszające tę zasadę muszą być konsekwentnie eliminowane przez uchylanie wadliwych z tego powodu rozstrzygnięć administracyjnych, już chociażby z uwagi na związanie wcześniej przedstawioną oceną prawną także i samego sądu administracyjnego (por. wyroki NSA: z dnia 21 października 1999 r., sygn. akt IV SA 1681/97 i z dnia 1 września 2010 r., sygn. akt I OSK 920/10, dostępny w CBOSA pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl). Zatem ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy (ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów) oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną. Z tych względów przyjąć zatem należy, że "związanie wojewódzkiego sądu administracyjnego oceną prawną" w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania poprzez treść nowego wyroku (por. wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2018 r., sygn. akt I FSK 985/16, dostępny w CBOSA pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl). Przechodząc do kontroli zaskarżonej decyzji DIAS z dnia [...] września 2018 r., z perspektywy realizacji powyższego obowiązku przez organy administracji orzekające w niniejszej sprawie, należy przede wszystkim wskazać, iż w powołanym wyroku z dnia 7 września 2017 r. sygn. akt III SA/Wr 279/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny, podkreślił, że rozstrzygnięcie zaistniałego w sprawie sporu co do tego czy terminal internetowy uznać można za automat do gier, wymagało przede wszystkim ustalenia, czy kontrolowane urządzenie umożliwiało grę na automatach. Zgodnie z art. art. 2 ust. 3 u.g.h., grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości. Według unormowania art. 2 ust. 5 u.g.h., grami na automatach są także gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, organizowane w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy. W wydanych w sprawie - w obu instancjach - decyzji wskazano, że sporny terminal internetowy funkcjonował w lokalu niebędącym kasynem gry (poza kasynem gry), jako automat w rozumieniu art. 2 ust. 3 u.g.h. Sąd wskazał przy tym, że przejęte w tym zakresie przez organy obu instancji ustalenia nie zostały podbudowane opinią biegłego sądowego, z której wynikałoby, że badane urządzenie typu "kiosk Internetowy" spełnia wymogi techniczne dla urządzeń podlegających przepisom u.g.h. Organy oparły się jedynie na ustaleniach kontrolujących funkcjonariuszy celnych, którzy w trakcie przeprowadzonego eksperymentu, stwierdzili m.in., że warunkiem uruchomienia automatu jest zakredytowanie go przez grającego wybraną kwotą pieniężną; wprawione w ruch bębny zatrzymują się samoczynnie; możliwe jest prowadzenie gry w formie automatycznej, bez udziału gracza, w automacie zainstalowano hopper służący do wypłaty wygranych; na badanym automacie rozgrywane były gry o wygrane pieniężne i rzeczowe. Według strony skarżącej, badane urządzenie jest typowym punktem odpłatnym dostępu do Internetu. Pobiera ono stałą cenę za usługę dostępu, bez względu na sposób wykorzystania wykupionego czasu przez klienta. W konkluzji Sąd stwierdził, że w sprawie należało zatem wyjaśnić, czy mamy do czynienia z automatem będącym urządzeniem mechanicznym, elektromechanicznym lub elektronicznym, w tym komputerowym, co miałoby wpływ na ocenę, czy w sprawie w ogóle mamy do czynienia z grami na automatach, w rozumieniu art. 2 ust. 3, czy też art. 2 ust. 5 u.g.h. Nie ulega zatem wątpliwości, że powyższe kwestie dotyczące prawidłowej oceny stanu faktycznego ( charakteru terminala internetowego) wymagały wyjaśnienia przez organy w ponownie prowadzonym postępowaniu administracyjnym. W szczególności Sąd w wyroku uznał, że ustalenia nie zostały podbudowane opinią biegłego sądowego, z której wynikałoby, że badane urządzenie typu "kiosk Internetowy" spełnia wymogi techniczne dla urządzeń podlegających przepisom u.g.h. Uznał także, że ustalenia kontrolujących funkcjonariuszy celnych, podczas przeprowadzonego eksperymentu są niewystarczające aby stwierdzić czy urządzenie to podlega przepisom u.g.h. Tymczasem w zaskarżonej decyzji, analogicznie zresztą jak w decyzji organu I instancji, zachodzi brak ustaleń w tym zakresie, choć Sąd zwracał uwagę, że ustalenia organów powinny zostać podbudowane opinią biegłego. Sąd nie neguje stanowiska organu II instancji wyrażonego w zaskarżonej decyzji, że funkcjonariusze wykonujący kontrole są uprawnieniu do przeprowadzania w uzasadnionych przypadkach eksperymentu i mają doświadczenie w tym zakresie i mieli prawo wykorzystać ten środek dowodowy. Niemniej jednak organ wydając zaskarżoną decyzję związany był prawomocnym wyrokiem WSA, w którym Sąd ten stwierdził, że w sprawie wymagana jest opinia biegłego. Na kanwie powyższych rozważań należało uznać, że sprawa objęta zaskarżoną decyzją nie została należycie rozpoznana przez organ, w następstwie bowiem przeprowadzonego ponownie postępowania administracyjnego organ przedwcześnie wydał decyzję utrzymującą w mocy decyzję o wymierzeniu kary od gier, nie stosując się należycie do oceny i wskazań Sądu zawartych w wyroku z dnia 7 września 2017 r. sygn. akt III SA/Wr 279/17. Uchybienia te dowodzą o naruszeniu art. 153 p.p.s.a. oraz o zasadności podniesionego w skardze zarzutu, a także stanowią o naruszeniu art. 187 § 1 O.p. Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ prowadzący postępowanie zastosuje się do oceny prawnej zawartej w niniejszym wyroku, przeprowadzi dowód z opinii biegłego i oceni należycie materiał dowodowy sprawy, zgromadzony także z czynnym udziałem strony, a swoje stanowisko uzasadni. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 153 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania (pkt II sentencji wyroku) Sąd wydał na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz w zw. § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) oraz § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło