III SA/Wr 578/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym Przewodniczący: Sędzia NSA Henryk Ożóg Sędziowie: Sędzia WSA Lidia Serwiniowska (sprawozdawca) Sędzia WSA Anna Siedlecka po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. P. o wyłączenie sędziego [...] od orzekania w sprawie o sygn. akt III SA/Wr 578/12 w sprawie ze skargi P. P. na uchwałę Rady Miejskiej w K. z dnia [...] października 2012 r., Nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego postanawia: wniosek oddalić Postanowieniem z dnia [...] listopada 2013 r. o sygn. akt [...] Naczelny Sąd Administracyjny – po rozpoznaniu zażalenia skarżącego na postanowienie tutejszego Sądu z dnia 14 maja 2013 r., sygn. akt III SA/Wr 578/12 oddalającego wniosek o wyłączenie sędziego [...] od orzekania w sprawie ze skargi P. P. na uchwałę Rady Miasta K. w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego – uchylił zaskarżone postanowienie. W treści postanowienia z dnia [...] listopada 2013 r. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że skarżący w zażaleniu podniósł, iż na rozprawie odbywającej się przed tutejszym Sądem w dniu [...] maja 2013 r., na której obecna była jego żona, sędzia [...] stwierdziła, że "...po aktach sprawy widać jakiego typu jest to osobą, jaką ma mentalność ..." oraz, że chce "jak najszybciej zakończyć już tę sprawę". Dodatkowo sędzia "ubolewała (...), że obecne prawo nie pozwala jej na ukaranie" skarżącego grzywną. Powyższe stwierdzenia, zdaniem skarżącego, potwierdzają, że sędzia [...] nie pozostaje bezstronną w sprawie oraz wskazują na jej emocjonalne zaangażowanie w sprawę. Dlatego też, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego niezbędnym stało się ustosunkowanie sędziego [...] do okoliczności podniesionych przez skarżącego w tym zażaleniu i dopiero po udzieleniu takiego wyjaśnienia, możliwa będzie ponowna ocena, czy w sprawie zaistniały okoliczności wymagające wyłączenia sędziego od orzekania w sprawie. Wobec powyższego, pismem z dnia [...] listopada 2014 r. sędzia [...] oświadczyła, że zaprzecza twierdzeniom sformułowanym w zażaleniu strony skarżącej, jakoby przedmiotem rozprawy była ocena osoby skarżącego. Stwierdziła, że wyśmiewanie się z cudzych ułomności czy chorób od zawsze stoi w sprzeczności z jej naturą. Dalej podniosła, że z tego co pamięta, po wywołaniu sprawy i stwierdzeniu kto się stawił, poinformowała o dokładnej treści wniosków skarżącego o wyłączenie sędziego oraz o odroczenie rozprawy, przez odczytanie całej treści tych pism, wraz z komentarzem, że do wniosku o odroczenie rozprawy nie dołączono kopii zaświadczenia lekarskiego. Wówczas pełnomocnik Rady Miejskiej oświadczyła, że Radzie Miejskiej w K. z uwagi na charakter sprawy zależy na jak najszybszym rozpoznaniu skargi oraz w toku swojej wypowiedzi, w szczególności podkreślała, że wobec skarżącego został wydany prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w J. G. za przestępstwo umyślne ściganie z oskarżania publicznego z art. 286 § 1 i § 3 i art. 273 kk. W kontekście szerszej wypowiedzi pełnomocnika strony przeciwnej sędzia [...] – jak podniosła w wyjaśnieniu – wskazała że w aktualnym stanie prawnym nie ma możliwości karania stron grzywną za formułowanie oczywiście bezzasadnego wniosku o wyłączenie sędziego i zachodzą przeszkody do dalszego procedowania w dniu rozprawy – do czasu prawomocnego rozpatrzenia takiego wniosku – wobec czego rozprawa podlega odroczeniu. Okoliczności zawarte w oświadczeniu sędziego [...] zostały potwierdzone przez pozostałych członków składu orzekającego (k. 139 akt sądowych). Postanowieniem z dnia 12 grudnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił wniosek skarżącego o wyłączenie sędziego [...]. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia [...] marca 2014 r. (sygn. akt [...]) oddalił zażalenie na to postanowienie. Pismem z dnia [...] maja 2014 r. (data wpływu do Sądu – [...] maja 2014 r.) skarżący złożył ponowny wniosek o wyłączenie od orzekania w niniejszej sprawie sędziego [...]. W piśmie tym skarżący podniósł, że w związku z treścią postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] marca 2014 r., w którym Sąd ten zauważył, że "autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które podważałyby wiarygodność oświadczenia sędziego", załącza "nagranie audio" z rozprawy z dnia [...] maja 2013 r. Nagranie to – jak wskazał skarżący – wskazuje i udowadnia jednoznacznie, że oświadczenie oraz wyjaśnienie sędziego [...] nie odzwierciedlają rzeczywistego przebiegu rozprawy. Nagranie natomiast jednoznacznie potwierdza, w ocenie skarżącego, podnoszone przez niego wcześniej zarzuty i zadaje kłam oświadczeniu oraz wyjaśnieniu sędziego [...]. Dodatkowo skarżący zauważył, że w świetle tego nagrania autorytet moralny sędziego został w tym przypadku podważony. W piśmie z dnia [...] maja 2014 r. sędzia [...] wyjaśniła, że podtrzymuje swoje oświadczenie z dnia [...] listopada 2013 r. W dniu [...] maja 2014 r. dokonano odsłuchania dołączonych przez skarżącego do wniosku płyt mających zawierać nagranie audio z przebiegu rozprawy w dniu [...] maja 2013 r. Odsłuchanie odbyło się w obecności składu orzekającego w przedmiocie wniosku o wyłączenie sędziego oraz pracownika Sądu – informatyka K. H. Po uruchomieniu płyt stwierdzono, że nagranie audio zawarte na nich nie pozwala na ustalenie przebiegu rozprawy oraz treści wypowiedzi składu orzekającego w dniu [...] maja 2013 r. i stron postępowania, gdyż zawiera jedynie szumy. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje: Wniosek podlega oddaleniu. Stosownie do treści art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej p.p.s.a., niezależnie od przyczyn wyłączenia sędziego z mocy ustawy (art. 18), sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Zgodnie z art. 22 § 2 p.p.s.a. postanowienie w przedmiocie wyłączenia jest wydawane po złożeniu wyjaśnienia przez sędziego, którego wniosek o wyłączenie dotyczy. Odnośnie podstawy wyłączenia z art. 19 p.p.s.a., zgodnie z wypracowanym w orzecznictwie stanowiskiem, wskazać należy, że okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi być realna, a nie potencjalna. Nie jest, zatem wystarczająca sama wątpliwość strony w tym zakresie, bądź wyłącznie utrata zaufania, co do bezstronności sędziego, czy przekonanie o jego stronniczości. Uwzględnienia wniosku o wyłączenie sędziego nie uzasadnia również prowadzenie przez niego rozprawy z naruszeniem przepisów postępowania, czy też niewłaściwa postawa sędziego oraz wadliwe prowadzenie rozprawy w innej sprawie. Rolą wymienionej normy jest zapewnienie obiektywizmu sądu, ale nie może być ona traktowana jako możliwość eliminowania z postępowania sędziów tylko dlatego, że ich orzeczenia nie odpowiadają subiektywnemu pojmowaniu przez stronę jej własnych interesów. Inaczej rzecz ujmując, składy sędziowskie nie mogą być "dobierane" według subiektywnego odczucia strony, przekonanej o nietrafności orzeczenia wydanego przez sędziego lub z jego udziałem, o prowadzeniu przez niego postępowania stronniczo, których to twierdzeń strona nie popiera okolicznościami obiektywnymi (por. postanowienia NSA: z dnia 8 maja 2009 r., II FZ 128/09, z dnia 5 kwietnia 2013r. II OZ 220/13 oraz z dnia 29 czerwca 2012 r., syn. akt II OZ 559/12). W niniejszej sprawie sędzia, której dotyczył wniosek, złożyła w dniu [...] listopada 2013 r. oświadczenie, w którym zaprzeczyła twierdzeniom sformułowanym przez skarżącego, jakoby przedmiotem rozprawy była ocena osoby skarżącego. Ponadto sędzia podniosła, że "w kontekście szerszej wypowiedzi pełnomocniczki strony przeciwnej" podnoszącej, że Radzie Miejskiej w K. zależy na jak najszybszym rozpoznaniu sprawy, wskazała "że w aktualnym stanie prawnym nie ma możliwości karania stron grzywną za formułowanie oczywiście bezzasadnego wniosku o wyłączenie Sędziego i zachodzą przeszkody do dalszego procedowania w dniu rozprawy" – do czasu prawomocnego rozpatrzenia takiego wniosku – wobec czego rozprawa podlega odroczeniu. Treść tego oświadczenia została podtrzymana przez sędziego [...] poprzez wyjaśnienia z dnia [...] maja 2014 r. Dołączone natomiast przez skarżącego do kolejnego wniosku o wyłączenie sędziego płyty nie zawierały nagrania audio pozwalającego odtworzyć przebieg rozprawy oraz treść wypowiedzi sędziego [...]. Na płytach tych słychać było jedynie szumy. Wobec zatem treści oświadczenia sędziego [...], potwierdzonego przez skład orzekający na rozprawie w dniu [...] maja 2013 r. i wobec braku przedstawienia przez skarżącego obiektywnych dowodów obalających prawdziwość tego oświadczenia, Sąd nie dopatrzył się okoliczności świadczących o bezstronności sędziego. Reasumując powyższe, w ocenie Sądu rozpatrującego niniejszy wniosek, skoro skarżący nie wykazał, aby po stronie sędziego [...] istniała realna okoliczność mogąca budzić uzasadnione wątpliwości co do jej bezstronności w tej konkretnej sprawie, a złożone oświadczenie nie zostało skutecznie podważone, to tym samym nie było podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego. Samo bowiem przeświadczenie strony o prowadzeniu przez sędziego postępowania w sposób wadliwy nie stanowi wystarczającej przesłanki uzasadniającej, w myśl art. 19 p.p.s.a., wyłączenie sędziego. Ze wskazanych powyżej względów Sąd, na mocy art. 22 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.