II OZ 220/13
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2013-04-05
Skład orzekający: Elżbieta Kremer
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do wyłączenia sędziego od orzekania w sprawie o przewlekłość postępowania, jeśli strona skarżąca zarzuca mu stronniczość i błędy w poprzednich orzeczeniach, a sędzia zaprzecza istnieniu takich podstaw?Ratio decidendi
Wniosek o wyłączenie sędziego nie może opierać się na subiektywnych przekonaniach strony o braku bezstronności sędziego lub na zarzutach dotyczących wadliwości poprzednich orzeczeń. Konieczne jest wskazanie konkretnych, obiektywnych okoliczności, które budzą uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Samo wielokrotne orzekanie przez sędziego w sprawach tej samej osoby, nawet jeśli zapadały orzeczenia niekorzystne, nie stanowi podstawy do wyłączenia, jeśli nie towarzyszą temu obiektywne dowody braku bezstronności.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o wyłączenie sędziego NSA Elżbiety Trykoszko od orzekania w sprawie dotyczącej przewlekłości postępowania wójta gminy w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Jako podstawę wniosku podała szereg zarzutów dotyczących rzekomych błędów i stronniczości sędziego w poprzednich sprawach. WSA oddalił wniosek, uznając, że zarzuty skarżącej mają charakter subiektywny i nie wskazują na obiektywne wątpliwości co do bezstronności sędziego. NSA rozpoznał zażalenie skarżącej na postanowienie WSA i je oddalił.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 19 lutego 2013 r., sygn. akt II SAB/Bk 54/12 oddalające wniosek o wyłączenie sędziego NSA Elżbiety Trykoszko od orzekania w sprawie ze skargi J. W. na przewlekłość postępowania Wójta Gminy N. w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia postanawia: oddalić zażalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku postanowieniem z dnia 19 lutego 2013 r., sygn. akt II SAB/Bk 54/12 oddalił wniosek o wyłączenie sędziego NSA Elżbiety Trykoszko od orzekania w sprawie ze skargi J. W. na przewlekłość postępowania Wójta Gminy N. w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia.
W dniu [...] lutego 2013 r. skarżąca złożyła wniosek o wyłączenie od orzekania sędziego NSA Elżbiety Trykoszko, wymieniając sygnatury spraw w odniesieniu do których sposób orzekania wymienionej sędzi świadczy, jej zdaniem, o wystąpieniu uzasadnionych wątpliwości co do możliwości bezstronnego rozpoznania rozpatrywanej sprawy. Skarżąca oświadczyła, że sędzia: w sprawie II SA/Bk 51/05 nadała błędny bieg wnioskowi (potraktowała go jak skargę, mimo że nie posiadał jej cech), dopuściła Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w H. do udziału w postępowaniu w charakterze strony, a w związku z tym, że na rozprawie w tej sprawie powstał spór co do jej interesu prawnego - od tego czasu wymieniony organ kwestionuje jej interes prawny we wszystkich sprawach dotyczących obiektu, o który od lat toczy się spór; w sprawie II SA/Bk 337/07 nie dokonała należytej kontroli działania Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku i Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w H., nieprawdziwie stwierdziła ukończenie budowy obory, co doprowadziło do dopuszczenia jej do użytkowania mimo negatywnego oddziaływania na nieruchomość skarżącej. Zdaniem skarżącej o popełnionych w tej sprawie błędach świadczy wynik kolejnych postępowań sądowoadministracyjnych, w tym uchylenie przez NSA w sprawie II OSK 208/06 wyroku WSA w Białymstoku i nakazanie ponownego rozpoznania wniesionego przez nią na etapie administracyjnym odwołania; w sprawie II SAB/Bk 48/08 odrzuciła skargę pomimo spełnienia wymagań proceduralnych; w sprawach II SA/Bk 357/10 i II SA/Bk 368/10 jako przewodniczący wydziału błędnie określiła przedmiot zaskarżenia i odmówiła jego sprostowania; w sprawie II SAB/Bk 36/08 nie zwróciła kosztów przy umorzeniu postępowania; w sprawie II SA/Bk 75/10 zmieniła przedmiot zaskarżenia i prowadziła rozprawę w zupełnie innym kierunku niż wskazano w skardze; w sprawie II SA/Bk 272/09 oddaliła skargę od postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność odwołania dotyczącego zwykłego pisma, które zdaniem skarżącej faktycznie stanowiło decyzję administracyjną; w sprawie II SAB/Bk 35/11 bezpodstawnie odrzuciła skargę na bezczynność; w sprawie II SAB/Bk 28/11 bezpodstawnie umorzyła postępowanie sądowe, którego to działania nieprawidłowość dostrzegł NSA uchylając postanowienie. Wnioskodawczyni wskazała również, że jej zdaniem orzeczenia sędziego NSA Elżbiety Trykoszko są powierzchowne, niedopracowane, stronnicze i działają na szkodę interesu prawnego skarżącej, a postępowanie sędzi kwalifikuje się do postępowania karnego. Wskazała, że podobne kłopoty z wymienioną sędzią mają znajomi skarżącej również dochodzący swoich praw przed sądem administracyjnym.
Sędzia NSA Elżbieta Trykoszko złożyła oświadczenie, że w jej przekonaniu nie zachodzą podstawy do wyłączenia na podstawie art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), natomiast do oceny sądu sędzia pozostawiła kwestię jej wyłączenia na podstawie przepisu art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a. z uwagi na to, że była sędzią sprawozdawcą w sprawie II SAB/Bk 20/10 ze skargi J. W. na bezczynność Wójta Gminy N. w przedmiocie wydania zaświadczenia oraz uczestniczyła w składzie orzekającym w sprawie II SAB/Bk 38/11 ze skargi J. W. na bezczynność Wójta Gminy N. w przedmiocie wydania zaświadczenia. W pozostałym zakresie sędzia wyjaśniła, że uczestniczyła w składzie orzekającym w 25 sprawach z udziałem J. W., w tym w 12 była sprawozdawcą. Była również sprawozdawcą w sprawie II SA/Bk 337/07, w której wydano postanowienie o odmowie dopuszczenia J. W. do udziału w postępowaniu, od którego zażalenie NSA oddalił. Sędzia oświadczyła, że nie jest wrogo nastawiona do żadnej strony postępowania sądowego, w tym do wnioskodawczyni, nie zna osobiście stron postępowań inicjowanych skargami J. W., ani członków ich rodzin i osób wymienionych we wniosku o wyłączenie. Wskazała również, że w sprawach wnioskodawczyni zapadały zarówno orzeczenia korzystne jak i niekorzystne dla skarżącej, które mogła ona skarżyć. Odnośnie do poszczególnych spraw, w których sędzia uczestniczyła w składzie orzekającym, wyjaśniła że: w sprawach II SAB/Bk 48/08, II SAB/Bk 36/08, II SAB/Bk 35/11 i II SAB/Bk 28/11 środki zaskarżenia zostały oddalone przez NSA, w sprawie II SAB/Bk 28/11 skargę kasacyjną uwzględniono, natomiast nie uczestniczyła w wymienionej we wniosku sprawie II SAB/Bk 51/05.
Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił wniosek, wskazując na art. 19 oraz 22 § 2 p.p.s.a. Sąd podniósł, że wyłączenie na podstawie art. 19 p.p.s.a. powinno odwoływać się do zobiektywizowanych przesłanek, tak aby wątpliwość co do bezstronności sędziego mogła zostać uznana za mającą realne podstawy. Nie wystarcza do zastosowania wskazanego przepisu występowanie u strony podejrzenia co do braku bezstronności sędziego, czy subiektywne przekonanie co do negatywnego nastawienia sędziego do strony. Także uchybienia proceduralne sędziego mające miejsce w sprawach wnioskodawcy lub w innych sprawach nie są wystarczającą podstawą do wyłączenia, jeśli nie są powiązane z konkretnymi i uzasadnionymi okolicznościami wskazującymi na brak bezstronności. Podobnie okoliczność wielokrotnego orzekania przez sędziego w sprawach tej samej osoby, w których zapadały również orzeczenia niekorzystne dla strony, jak też uchylanie tych orzeczeń przez NSA, nie mogą być uznane za podstawę do wyłączenia sędziego od rozpoznawania pozostałych spraw, toczących się ze skarg i wniosków tej samej strony, lub których uczestnikiem jest ta sama osoba. Brak podstaw do zastosowania art. 19 p.p.s.a. w powyżej opisanych sytuacjach występuje zwłaszcza, gdy sędzia złoży oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 p.p.s.a., dające podstawę do wyłączenia go i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi wątpliwości. Zdaniem sądu argumentacja wniosku nie wskazywała na istnienie po stronie sędziego referenta okoliczności mogącej budzić uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności w tej konkretnej sprawie i w rozumieniu wyżej przedstawionym. Podniesienie niepopartych, a wyłącznie subiektywnych zarzutów o celowym działaniu na niekorzyść strony, o wydawaniu orzeczeń mających negatywny wpływ na bieg postępowań administracyjnych - nie może być podstawą wyłączenia w sytuacji, gdy argumentem na tę okoliczność jest wyłącznie wskazanie kilku spraw, w których sposób postępowania sędziego (jako referenta lub dokonującego czynności jako przewodniczący wydziału) budzi zastrzeżenia wnioskodawcy. Zauważyć przy tym należy, że w większości spośród wymienionych we wniosku spraw środek zaskarżenia NSA albo oddalił (II SAB/Bk 48/08, II SAB/Bk 36/08, II SAB/Bk 35/11, II SA/Bk 337/07), albo orzeczenie nie było zaskarżone (II SA/Bk 75/10, II SA/Bk 357/10, II SA/Bk 368/10, II SA/Bk 272/09), natomiast w sprawie II SA/Bk 51/05 wymieniona do wyłączenia sędzia nie uczestniczyła w składzie orzekającym, a w sprawie II SAB/Bk 28/11 podstawą uchylenia był brak wypowiedzi sądu co do tego czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd zauważył, że uzasadnienie wniosku o wyłączenie stanowi wyłącznie polemikę z proceduralnymi czynnościami sądu lub przewodniczącego wydziału w poszczególnych sprawach i w braku odwołania się do obiektywnych oraz realnych okoliczności uzasadniających istnienie wątpliwości co do jej bezstronności nie prowadzi do wyłączenia tej sędzi. Sąd przypomniał również, że zgodnie z art. 178 ust. 1 Konstytucji RP sędziowie są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji i ustawom. Podejmują rozstrzygnięcia w sposób niezawisły, działając w oparciu o prawo i zgodnie ze swoim sumieniem i wewnętrznym przekonaniem oraz w sposób wolny od jakiegokolwiek nacisku z zewnątrz. Sposobem kwestionowania niekorzystnych, w odbiorze strony, rozstrzygnięć, jest kontrola instancyjna, a nie wniosek o wyłączenie sędziego.
Sąd rozpoznający ten wniosek nie stwierdził również w kontrolowanym postępowaniu okoliczności ustawowych uzasadniających wyłączenie na podstawie art. 18 § 1 pkt 1-7 p.p.s.a., w szczególności wymienionej w pkt 6a tego przepisu. Sąd nie dostrzegł też zależności, o której mowa w art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a. pomiędzy sprawą niniejszą a sprawami II SAB/Bk 20/10 i II SAB/Bk 38/11. Sprawa II SAB/Bk 54/12 dotyczy przewlekłości postępowania Wójta Gminy N. w przedmiocie wydania decyzji środowiskowej dla inwestycji na działce nr [...] we wsi I. gm. N., która ma być realizowana na wniosek A. H. Natomiast sprawa II SAB/Bk 20/10 dotyczyła bezczynności co prawda tego samego organu, ale w kwestii wpadkowej – wydania zaświadczenia na wniosek m.in. J. W. potwierdzającego fakt złożenia przez konkretnie wskazany podmiot (P. O.) oświadczenia o adresie przesyłania korespondencji. Skarga została w niej oddalona (sędzia Elżbieta Trykoszko była sprawozdawcą w sprawie) i wyrok uprawomocnił się bez zaskarżenia. Z kolei w sprawie II SAB/Bk 38/11, toczącej się ze skargi J. W. na bezczynność Wójta Gminy N. w przedmiocie załatwienia jej kolejnego wniosku o wydanie zaświadczenia o tym samym przedmiocie, w której sędzia Elżbieta Trykoszko uczestniczyła w składzie orzekającym, zobowiązano organ do załatwienia wniosku. NSA skargę kasacyjną od tego wyroku oddalił. Zdaniem sądu przedmiot tej sprawy oraz przedmiot spraw II SAB/Bk 20/10 i II SAB/Bk 38/11 są na tyle różne, że nie dają podstaw do twierdzenia, że sędzia w prowadzonym wcześniej tym samym postępowaniu brała udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, co jest wymagane do wyłączenia na podstawie art. 18 § 1 pkt 6 a p.p.s.a. Co prawda wszystkie te sprawy dotyczą tego samego organu, ale nie identycznego zakresu jego działalności. Dotyczą albo przewlekłości w wydaniu decyzji środowiskowej (na wniosek A. H.), albo bezczynności w załatwieniu wniosku o wydanie zaświadczenia (na wnioski J. W.). Nie istnieje podstawa do wyłączenia z art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a. tylko z tego powodu, że sędzia kontroluje działalność tego samego organu, skoro przedmiotowa kontrola dotyczy kilku różnych spraw, w których oceniane będą faktycznie inne czynności tego organu (w jednej sprawie – mające na celu załatwienie wniosku o wydanie decyzji środowiskowej, w innych – mające na celu załatwienie wniosku o wydanie zaświadczenia). Ten wniosek jest uzasadniony także przy ustaleniu, że wniosek o wydanie zaświadczenia (który był przedmiotem wcześniejszych postępowań) został złożony w trakcie biegu postępowania głównego (środowiskowego). Nadto również sędzia nie wskazała na istnienie wątpliwości co do jej bezstronności w rozpoznaniu sprawy II SAB/Bk 54/12 z uwagi na wcześniejsze rozpoznanie spraw II SAB/Bk 20/10 i II SAB/Bk 38/11, ale zwróciła jedynie uwagę na konieczność rozważenia podstawy ustawowej wyłączenia, która jednak, w ocenie sądu, nie zachodzi.
W dniu [...] lutego 2013 r. skarżąca złożyła zażalenie na powyższe postanowienie, zarzucając mu:
1. zignorowanie przepisu art. 19 p.p.s.a., powołanego we wniosku z dnia [...] lutego 2013 r., poprzez spłycenie sprawy do samego oświadczenia sędziego, którego nie zna skarżąca i nie ma możliwości jego kwestionowania ze względu na formalizm sądownictwa administracyjnego oraz przez nie wzięcie pod uwagę odmiennego stanowiska NSA wyrażonego w postanowieniu z dnia 29 czerwca 2012 r., sygn. akt II OZ 559/12 w oparciu o wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 grudnia 2005 r., sygn. akt SK 53/04 oraz w postanowieniu z dnia 8 stycznia 2013 r., sygn. akt II OZ 1157/12 oraz spłycenie sprawy do samego oświadczenia sędziego, które to oświadczenie jest wątpliwe;
2. niewłaściwą argumentację sądu przedstawioną w zaskarżonym postanowieniu, która miała wpływ na wynik orzeczenia poprzez pominięcie faktów wynikających z wniosku skarżącej z dnia [...] lutego 2013 r.
Wniosła ponadto o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przyjęcie jej argumentacji zawartej we wniosku z dnia [...] lutego 2013 r.
W uzasadnieniu podała, że we wniosku o wyłączenie sędziego przedstawiła wystarczające przesłanki wyłączenia sędziego w tej sprawie. Aktualne brzmienie art. 19 p.p.s.a. wynika z nowelizacji dokonanej wskutek wykonania wyroku Trybunału Konstytucyjnego, który wskazał na konieczność objęcie instytucją wyłączenia sędziego wszelkich sytuacji, które mogłyby prowadzić do powstania, o ile nie u samej strony, to co najmniej u obiektywnego i zewnętrznego obserwatora uzasadnionych wątpliwości co do bezstronności sędziego. Gwarancje bezstronności sędziowskiej musza być zatem ujmowane jako możliwość wyłączenia w wypadku okoliczności wewnętrznych i zewnętrznych, które mogą wzbudzać podejrzenia co do orzekania w oparciu na nieobiektywnych przesłankach w stosunku do konkretnego sędziego. Istnieje zatem po stronie skarżącej obawa, że sędziemu orzekającemu w tej sprawie może zabraknąć obiektywizmu i prawidłowej oceny sprawy. Sąd pominął wpływ na prowadzone postępowanie administracyjne i fakt realizacji obiektu przez inwestora oraz na realizację praw jako strony postępowania w pozwoleniu na budowę zakwalifikowania przez sędziego, o wyłączenie którego wnosi, wniosku z dnia [...] stycznia 2007 r. Sąd nie dostrzegł błędu sędziego w sprawie II SAB/Bk 48/08 w kwestii przekazania wniosku skarżącej wg właściwości Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w H. Działania sądu są zdaniem skarżącej bezduszne i nierozsądne, nie bierze on przy tym pod uwagę wszystkich przyczyn oddalenia skargi w ww. sprawie przez NSA. Niezrozumiała jest motywacja sędziego, którego dotyczy wniosek o wyłączenie, dążącego do orzekania w tej sprawie, podczas gdy już czterokrotnie została ona wyłączona na wniosek skarżącej z takim samym uzasadnieniem w sprawach: II SAB/Bk 4/12, II SA/Bk 20/12 (dwukrotnie) oraz II SAB/Bk 21/12.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Należy przede wszystkim zaznaczyć, że sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli, a ponadto muszą wyróżniać się odpowiednimi cechami osobowymi. W celu pełnej realizacji tej zasady prawo przewiduje szereg gwarancji. Jedną z nich jest instytucja wyłączenia sędziego, mająca zastosowanie w przypadku gdy uregulowane w ustawie okoliczności lub uzasadniona wątpliwość strony stwarzają podstawy do przyjęcia, że mógłby on nie orzekać w danej sprawie sposób bezstronny. Chodzi przy tym o wątpliwości uzasadnione, występujące w stosunku do obiektywnych okoliczności występujących faktycznie, nie zaś będących wynikiem subiektywnego przekonania składającego wniosek o wyłączenie sędziego lub występujących potencjalnie. Należałoby zatem wskazać na motywy ewentualnego stronniczego działania sędziego. Nie jest wystarczająca sama podejrzliwość strony bądź utrata wiary w bezstronność sędziego wynikająca z jednostronnych odczuć wnioskującego. Konieczne jest przy tym wskazanie poważnych powodów wnoszenia żądania. Dodatkowo należy zauważyć, że rozpatrzenie wniosku o wyłączenie sędziego powinno odbywać się każdorazowo w odniesieniu do okoliczności konkretnej sprawy. Niedopuszczalne jest bowiem formułowanie zarzutów o generalnym braku bezstronności danego sędziego w oderwaniu od specyfiki i okoliczności jednostkowej sprawy. Przesłanki będące podstawą wyłączenia sędziego powinny pozostawać w związku przyczynowym między ich wystąpieniem a powstaniem oceny sądu w taki sposób, że prawdopodobne jest, iż w tych okolicznościach sędzia może okazać się nieobiektywny (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 94). W literaturze podkreśla się, że bezstronność sędziego jest ściśle związana z obiektywizmem w rozstrzyganiu danej sprawy, a więc wolnego od emocji stosunku do sprawy będącej przedmiotem rozstrzygnięcia bądź też emocjonalnego stosunku do strony wynikającego m.in. z więzi rodzinnej, przyjaźni lub koleżeństwa (por. Z. Tabor, T. Pietrzykowski, Bezstronność jako pojęcie prawne [w:] Prawo a wartość, s. 273).
Nie jest również uzasadnioną wątpliwością co do bezstronności przeświadczenie strony co do tego, że sędzia prowadzi proces wadliwie, zwłaszcza nieobiektywnie czy też stronniczo, gdyż merytoryczne kwestionowanie rozstrzygnięć sądu może odbywać się za pomocą przysługujących stronie środków odwoławczych (por. postanowienie NSA z 6 sierpnia 2009 r., II OZ 648/09). W szczególności wniosku o wyłączenie sędziego nie uzasadnia prowadzenie przez niego sprawy z naruszeniem przepisów postępowania oraz wadliwe prowadzenie innej sprawy.
Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego (wyrażonym w uzasadnieniu wyroku z 13 grudnia 2005 r., SK 53/04, na który powołuje się skarżąca) celem wyłączenia sędziego jest wyeliminowanie "wszelkich przyczyn, mogących skutkować w otoczeniu jakimikolwiek wątpliwościami co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznawaniu określonej sprawy", nie chodzi przy tym o wątpliwości istniejące subiektywnie, gdyż prowadziłoby do negacji spójności i pewności prawa oraz do nieprzewidywalnych skutków w praktyce orzeczniczej (por. postanowienie NSA z 14 czerwca 2012 r., I OZ 420/12).
Wyłączenie sędziego na podstawie art. 19 p.p.s.a. ma ponadto zapewnić obiektywizm sądu i nie może być traktowane jako możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu swoich interesów (por. postanowienie NSA z 22 lutego 2008 r., II FZ 60/08). W konsekwencji, nie może służyć umożliwieniu stronie wybierania składów sędziowskich według jej subiektywnego odczucia (por. postanowienie NSA z 8 maja 2009 r., II FZ 128/09).
Przenosząc te uwagi natury ogólnej na grunt rozpatrywanej sprawy należy stwierdzić, że zarzut skarżącej podniesiony w zażaleniu jakoby sąd nieprawidłowo zastosował art. 19 p.p.s.a. jest nietrafiony, bowiem wraz z art. 20 i 22 p.p.s.a. tworzy on procedurę wyłączenia sędziego na wniosek strony, zastosowaną w tej sprawie z inicjatywy skarżącej. Sąd ma zatem obowiązek podejmować działania przewidziane w ramach tej procedury, w tym uzyskać wyjaśnienie od sędziego, o którego wyłączenie wniesiono. Wyjaśnienie zostało złożone w formie pisemnego oświadczenia. Należy zauważyć, że żaden przepis prawa nie nakłada na sąd obowiązku doręczenia stronie wnioskującej o wyłączenie sędziego oświadczenia sędziego, którego wniosek ten dotyczy.
Nie jest również uprawnione twierdzenie skarżącej odnośnie do wątpliwej wiarygodności oświadczenia sędziego, bowiem - zgodnie z utrwalonym poglądem orzecznictwa w tym zakresie – skoro sędzia, której wniosek o wyłączenie dotyczy, złożyła oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 19 p.p.s.a. i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości, to wniosek o jego wyłączenie nie zasługuje na uwzględnienie (por. postanowienie NSA z 21 grudnia 2011 r., I OZ 1067/11). Autorytet moralny sędziego przemawia bowiem za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego.
Ponadto, sprawy powołane na poparcie twierdzeń formułowanych w zażaleniu nie dotyczą analogicznej sytuacji, jak w rozpatrywanej sprawie. W sprawie o sygn. akt II OZ 559/12 sędzia został wyłączony z uwagi na to, że już wcześniej kilkakrotnie uległ wyłączeniu w sprawach, w których stroną byłą skarżąca, co mogło u niej powodować wątpliwości co do jego bezstronności. W przedmiotowej sprawie natomiast, co znane jest sądowi również z urzędu, sędzia E. Trykoszko została wyłączona od orzekania tylko w sprawach, pomiędzy którymi zachodziło podobieństwo co do przedmiotu w stosunku do innych spraw rozpatrywanych przez nią wcześniej, a więc z mocy ustawy na podstawie art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a. W sprawie II OZ 1157/12 pomiędzy sprawą, w której sędzia został wyłączony a inną sprawą z udziałem skarżącej, w której orzekał, zachodziła tożsamość istotnych jej elementów, nie miało natomiast miejsce wyłączenie ze względu na przesłanki podobne do podanych w niniejszej sprawie. Nie zachodzi więc zbieżność stanów faktycznych powoływanych przez skarżącą spraw i rozpatrywanej obecnie sprawy. Przywoływany natomiast wyrok Trybunału Konstytucyjnego o sygn. akt SK 53/04 cytowany jest przez skarżącą wybiórczo, w oderwaniu od późniejszych interpretacji zawartych w orzeczeniach sądów administracyjnych, które zapadły na tym tle.
Podnoszone we wniosku z dnia [...] lutego 2013 r. argumenty odnośnie do bezstronności sędzi Elżbiety Trykoszko nie mogą zasługiwać na uwzględnienie, gdyż dotyczą one merytorycznej oceny działalności orzeczniczej tej sędzi w sprawach, w których stroną była skarżąca, a ocena ta należy do Naczelnego Sądu Administracyjnego w ramach rozpoznawania poszczególnych środków prawnych od orzeczeń zapadłych z jej udziałem (por. postanowienia NSA o sygn. akt I OZ 617/11, I OZ 489/11, I OZ 291/11), nie może natomiast stanowić podstawy skutecznego żądania wyłączenia sędziego. Ponadto, przesłankami, na których opiera ona swój wniosek, są podejrzenia co do chęci zaszkodzenia skarżącej, nie zaś realnie mogące przemawiać za tym fakty.
Sąd przeprowadził ponadto obszerną i szczegółową analizę argumentów zawartych we wniosku skarżącej o wyłączenie sędziego, która doprowadziła go do trafnych wniosków. Skarżąca nie wskazała natomiast w zażaleniu które konkretnie fakty nie zostały wzięte przez sąd pod uwagę.
Sąd więc nie tylko przeanalizował oświadczenie sędziego, ale również dokładnie rozważył okoliczności powołane przez skarżącą i prawidłowo zastosował przepisy prawa regulujące procedurę wyłączenia sędziego na podstawie wniosku.
Należy dodatkowo wyjaśnić skarżącej, że złożenie oświadczenia o braku podstaw do wyłączenia sędziego służy nie tylko wyjaśnieniu stosunku sędziego do tej kwestii w rozpatrywanej sprawie, lecz jest również instrumentem obrony dobrego imienia sędziego i godności sprawowanego urzędu i tak też należałoby rozumieć postawę sędziego drobiazgowo uzasadniającego okoliczności występujące w sprawie.
Wobec powyższych okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło