III SA/Wr 61/12

WyrokWSA we Wrocławiu2012-06-14

Skład orzekający: Józef Kremis, Bogumiła Kalinowska, Marcin Miemiec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest zobowiązany do zwrotu nadpłaty opłaty za wydanie karty pojazdu, pobranej na podstawie przepisu rozporządzenia uznanego za niezgodny z Konstytucją i ustawą, pomimo wcześniejszego oddalenia powództwa cywilnego w tej sprawie z powodu przedawnienia?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej jest zobowiązany do stwierdzenia bezskuteczności czynności odmowy zwrotu nadpłaty opłaty za wydanie karty pojazdu, jeśli opłata została pobrana na podstawie przepisu rozporządzenia uznanego za niezgodny z Konstytucją i ustawą. Nawet jeśli powództwo cywilne w tej sprawie zostało oddalone z powodu przedawnienia, postępowanie administracyjne w przedmiocie zwrotu nadpłaty powinno być prowadzone z uwzględnieniem przepisów o finansach publicznych i Ordynacji podatkowej, a zasada lex retro non agit powinna być stosowana przy liczeniu terminu przedawnienia.
Stan faktyczny
Skarżący zwrócił się do Prezydenta Miasta o zwrot części opłat pobranych za wydanie kart pojazdów. Organ odmówił, powołując się na przepisy rozporządzenia i prawomocny wyrok sądu cywilnego oddalający powództwo o zwrot nadpłaty z powodu przedawnienia. Skarżący wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa, a po ponownej odmowie złożył skargę do sądu administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym niezgodność rozporządzenia z prawem krajowym i unijnym.
Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności i zasądził od Prezydenta Miasta L. na rzecz skarżącego koszty postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Józef Kremis Sędziowie Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska (sprawozdawca) Sędzia WSA Marcin Miemiec Protokolant Jolanta Ryndak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 14 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi E. R. na czynność Prezydenta Miasta L. z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nadpłaty za wydanie kart pojazdów I. stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności; II. zasądza od Prezydenta Miasta L. na rzecz strony skarżącej 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych kosztów postępowania. Wnioskiem z dnia [...] roku skarżący – E. R.- zwrócił się do Prezydenta Miasta L. o stwierdzenie uprawnienia i zwrot części opłat pobranych przez organ za wydanie [...] kart pojazdów samochodowych zgodnie z załączonym do wniosku wykazem. Pismem z dnia [...] roku organ poinformował skarżącego, że zgodnie z § 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 roku w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. nr 137 poz. 1310) kwota [...] złotych była opłatą pobraną na podstawie i w granicach powszechnie obowiązującego wówczas prawa i organ powiatu nie ma podstaw do zwrotu części opłaty ani też do swobodnego określenia jej wysokości. Ponadto wniosek jest bezzasadny i z tego powodu, że strona skarżąca dochodziła zwrotu nadpłaconej kwoty w trybie cywilnym i jej powództwo zostało oddalone prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w L., I Wydział Cywilny sygn.. akt. [...]. W związku z powyższym skarżący pismem z dnia [...] roku wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa, na które to wezwanie Prezydent Miasta L. pismem z dnia [...] roku, ponownie odmówił uwzględnienia żądania, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Skarżący, działający przez pełnomocnika, złożył skargę na – jak sformułowano - akt Prezydenta Miasta L. z dnia [...] roku (nr: [...]) w przedmiocie odmowy zwrotu części opłat za wydanie kart pojazdów objętych wnioskiem z dnia [...]roku, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez naruszenie przepisów art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i § 4 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2000 Nr. 98. poz. 1071, zwany dalej "k.p.a.") oraz art. 153 i 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. nr 153 poz. 1270 ze z. – przywoływanej dalej w skrócie jako "p.p.s.a."). Ponadto zarzucono naruszenie prawa materialnego - poprzez: 1. Zastosowanie w stanie faktycznym sprawy przepisu § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 roku w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu w sytuacji, w której: a) powołany przepis rozporządzenia jest niezgodny z przepisem art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy prawo o ruchu drogowym jak i z art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 roku, sygn. akt U 6/04, publ. OTK-A2006/1/3), b) powołany przepis rozporządzenia jest niezgodny z art. 90 akapitem pierwszym Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, albowiem uiszczone przez skarżącą opłaty za wydanie kart pojazdu są objęte zakazem z powołanego art. 90 akapitu pierwszego TWE (por. postanowienie prejudycjalne Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, z dnia 10 grudnia 2007 roku w sprawie sygn. akt C - 134/07 Piotra Kawała v. Gmina Miasta Jaworzna), a to od chwili wstąpienia Polski do Unii Europejskiej, to jest od dnia 1 maja 2004 roku. 2. Niezastosowanie w stanie faktycznym sprawy przepisu art. 90 akapit 1 TWE, który należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on opłacie, którą należy zapłacić w danym państwie członkowskim za wydanie pierwszej karty pojazdu, która to opłata jest w praktyce nakładana w związku z pierwszą rejestracją używanego pojazdu samochodowego przywiezionego z innego państwa członkowskiego, lecz nie jest nakładana w związku z nabyciem w państwie pobierającym opłatę używanego pojazdu samochodowego, jeśli jest on tam już zarejestrowany (por. postanowienie prejudycjalne Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 10 grudnia 2007 roku w sprawie sygn. akt C 134/07 Piotr Kawała v. Gmina Miasta Jaworzna), 3. Niezastosowanie w stanie faktycznym sprawy przepisu art. 10 TWE - proklamującego zasadę lojalności, która obliguje państwo członkowskie do zapewnienia wykonania zobowiązań wynikających z TWE, a w szczególności związanie Państwa Polskiego "acquis communautaire" - w tym wykładnią i stosowaniem prawa wspólnotowego, wynikającą z orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, 4. Niezastosowanie zasady pierwszeństwa prawa wspólnotowego (prawo wspólnotowe pierwotne i wtórne obowiązujące w świetle orzecznictwa ETS), z której wynika, że krajowy organ władzy stosując prawo jest zobowiązany pominąć normę krajową w zakresie, w jakim jest ona sprzeczna z normą wspólnotową - a w stanie faktycznym sprawy sprzeczny z art. 90 akapit 1 TWE - przepis § 1 ust. 1 rozporządzeń a Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 roku w sprawie wysokości opłat za karę pojazdu. Mając na uwadze powołane zarzuty wniesiono o stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonego aktu oraz stwierdzenie obowiązku Prezydenta Miasta L. do zwrotu skarżącemu części opłat za wydanie 66 kart pojazdów pobranych ponad kwotę wynikającą z art. 77 ust. 3 w zw. z ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2005r., nr 108, poz. 908 ze zm.), oraz o zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W odpowiedzi Prezydent Miasta L. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację. Podniósł, że skarżący wystąpił z pozwem przeciwko Gminie L. o zapłatę kwoty [...]zł z omawianego tytułu, lecz Sąd Rejonowy Wydział I Cywilny w L. oddalił jego roszczenie w sprawie o sygnaturze akt [...] - powołując się na przedawnienie, ponieważ skarżący prowadził działalność gospodarczą i domagał się zwrotu nadpłat za karty pojazdu jako nienależnego świadczenia. Oddalona została również apelacja wyrokiem z dnia [...] roku Sądu Okręgowego w L., II Wydział Cywilny Odwoławczy (sygnatura akt: [...]). Ponadto organ zaznaczył, że w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzeka o niezgodności z Konstytucją aktu normatywnego, na podstawie którego została wydana decyzja, strona może żądać wznowienia postępowania (art. 145a § 1 k.p.a..). Jednak ów wniosek, zgodnie z art. 145a § 2 cytowanej ustawy, należało wnieść do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Skarżący nie skorzystał z niniejszego uprawnienia i w obecnej sytuacji nie ma podstaw do wydania decyzji w przedmiotowej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na inne niż decyzje i postanowienia akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Sąd uwzględniając skargę na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, uchyla ten akt albo stwierdza bezskuteczność czynności. Sąd może w wyroku uznać uprawnienie bądź obowiązek wynikające z przepisów prawa (art. 146 p.p.s.a.). Wskazać ponadto należy, że w myśl art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. W przypadku aktów lub czynności określonych w art. 3 ust. 2 pkt 4 ustawy skargę można zaś wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa. Wezwanie to należy natomiast wnieść w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności (art. 52 § 3 p.p.s.a.). W rozpatrywanej sprawie warunki formalne zostały spełnione, bowiem wniesiona w terminie skarga została poprzedzona wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa. Ocena zaskarżonej czynności według kryterium zgodności z prawem pozwala twierdzić, że dokonując tej czynności Prezydent Miasta L. nieprawidłowo przyjął, że nie ma podstawy prawnej do zwrotu części opłaty pobranej na podstawie § 1 ust. 1 Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 137, poz. 1310). Na wstępie należy zauważyć, że uchwałą Sądu Najwyższego z dnia [...] r. (III [...],[...], nr [...], poz. [...]) uznano za dopuszczalną jest drogę sądową do dochodzenia roszczenia o zapłatę, którego podstawę stanowi nienależne pobranie opłaty za wydanie karty pojazdu, określonej w § 1 ust. 1 powołanego rozporządzenia Ministra Infrastruktury. Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia [...] r. ([...],[...], nr [...], poz. [...]) stwierdził, że "skierowane do organu żądanie zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu, uiszczonej na podstawie § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 137, poz. 1310 ze zm.), jest sprawą administracyjną, którą organ załatwia w drodze aktu lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)". Wywiódł przy tym, że skoro "obowiązek uiszczenia opłaty za wydanie karty pojazdu powstaje w toku indywidualnej sprawy administracyjnej o rejestrację pojazdu, rozstrzyganej przez organ administracji publicznej w drodze decyzji administracyjnej, to po pierwsze – sam obowiązek uiszczenia opłaty ma charakter obowiązku administracyjnego, który wynika z przepisów prawa, a po drugie – organ administracji publicznej jest uprawniony do orzekania w przedmiocie tego obowiązku, przy czym nie ma podstawy do rozstrzygania o tym w drodze decyzji administracyjnej. Odnosząc się do żądania zwrotu opłaty za kartę pojazdu, organ odnosi się do obowiązku wynikającego z przepisów prawa, a więc podejmuje akt lub czynność, które nie są decyzją lub postanowieniem, na które jednak przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". W kontekście przywołanych orzeczeń uznawano, że postępowanie o zwrot nadpłaty związanej z opłatą za kartę pojazdu mogło być prowadzone zarówno w trybie administracyjnym, jak i cywilnym. W przedmiotowej sprawie działanie organu – odmowa zwrotu opłat za wydanie karty pojazdu – przybrało taką właśnie postać czynności materialno-technicznej. Przechodząc do istoty rozpatrywanej sprawy, czyli merytorycznego rozstrzygnięcia, czy uzasadnione było domaganie się przez skarżącego zwrotu nadpłaconej opłaty za wydane karty pojazdu, która to opłata została pobrana na mocy przepisu § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu, uznanego następnie przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) oraz z art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji RP – należy przypomnieć jakie były motywy przywołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r. Trybunał uznał przede wszystkim, że niezgodność § 1 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 prawa o ruchu drogowym polega na tym, że przez zawyżenie wysokości opłaty wykroczono poza zakres upoważnienia zawartego w ustawie. Rozporządzenie bowiem niezgodnie ze wskazanymi w ustawie wytycznymi w postaci nakazu uwzględnienia rzeczywistego znaczenia karty pojazdu dla rejestracji pojazdu oraz kosztów związanych z drukiem i dystrybucją karty ustalało opłatę, uwzględniając dodatkowo koszty innych zadań administracji publicznej, których ustawodawca nie przewidywał. Dlatego też § 1 ust. 1 powołanego rozporządzenia został uznany za niezgodny również z art. 92 ust. 1 Konstytucji, który nakazuje wydanie rozporządzeń w celu wykonania ustaw i wyklucza przejmowanie przez organ wydający rozporządzenie uprawnień ustawodawcy. Rozporządzenie może być bowiem wydane wyłącznie na podstawie wyraźnego, a nie opartego tylko na domniemaniu lub na wykładni celowościowej, szczegółowego upoważnienia ustawy, w granicach tego upoważnienia i w celu wykonania ustawy. Trybunał Konstytucyjny uznał ponadto, że § 1 ust. 1 rozporządzenia jest niezgodny z art. 217 Konstytucji, gdyż ustanowiona w nim opłata stanowi - ze względu na niewspółmierność do rzeczywistych kosztów świadczonej usługi - daninę publiczną o charakterze podatkowym. W ocenie Sądu, pomimo, że Trybunał Konstytucyjny uznał za niezbędne odroczenie terminu utraty mocy obowiązującej zakwestionowanego przepisu do dnia [...] r., przepis ten był niekonstytucyjny i sprzeczny z ustawą od samego początku jego obowiązywania. Wyjaśnić trzeba, że zgodnie z art. 178 Konstytucji RP sędziowie, w sprawowaniu swego urzędu są niezawiśli i podlegają jedynie Konstytucji i ustawom. Oznacza to, że jeżeli sąd orzekający stwierdzi niekonstytucyjność aktu niższej niż ustawa rangi, może odmówić z tego powodu jego stosowania. Nie ma rozbieżności zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie co do tego, że sąd może w toku rozpoznawania sprawy ocenić, czy przepisy rozporządzenia są zgodne z przepisami ustawy (por. wyrok NSA z 24.02.2009 r., I OSK 418/08; uchwała NSA z 30.10.2000r., OPK 13/00, ONSA z 2001r., Nr 2, poz. 63; wyrok NSA w składzie 7 sędziów z 16.01.2006r., I OPS 4/05, ONSA i WSA nr 2, poz. 39). To uprawnienie sądów nie pozostaje w kolizji z rolą Trybunału Konstytucyjnego, który na podstawie art. 188 Konstytucji RP jest powołany do orzekania w sprawach zgodności przepisów prawa, wydanych przez centralne organu państwowe, z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi i ustawami. W przypadku stwierdzenia niezgodności przepisów rozporządzenia z Konstytucją i ustawą różnica polega na tym, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego stwierdzające taką niezgodność wywołuje ten skutek, że zakwestionowane przepisy tracą moc z chwilą wskazaną przez Trybunał, podczas gdy stwierdzenie takiej niezgodności przez Sąd jest podstawą do odmowy zastosowania zakwestionowanego przepisu w toku rozpoznawania określonej sprawy, pomimo że formalnie przepis ten pozostaje w systemie prawnym (zob. wyrok NSA z 25.08.2009r. I OSK 1270/08). W tej sytuacji - skoro Sąd odmawia stosowania komentowanego przepisu rozporządzenia w niniejszej sprawie - odnoszenie się do pozostałych zarzutów skargi w kontekście naruszenia prawa wspólnotowego jest zbędne. Jak już wyżej wskazano, roszczenie z tego tytułu mogło być dochodzone w trybie cywilnym albo administracyjnym. Strona przeciwna podniosła w tej materii, że żądanie skarżącego przed sądami powszechnymi nie zostało zaspokojone z powodu przedawnienia roszczenia, wskutek czego powództwo skarżącego zostało oddalone. Odnosząc się do tych ostatnich kwestii trzeba jeszcze zważyć na okoliczność zmiany stanu prawnego od czasu podjęcia wskazanych wyżej uchwał Sądu Najwyższego oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego. Otóż z dniem 1 stycznia 2010 r. weszła w życie ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2009 r., nr 157, poz. 1240 ze zm.). Według art. 67 tej ustawy, do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych tą ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (j.t. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.). Świadczenia wymienione w art. 60 ustawy o finansach publicznych, to między innymi środki publiczne stanowiące niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publiczno-prawnym, w szczególności zaś dochody budżetu państwa albo budżetu jednostki samorządu terytorialnego obejmujące dochody pobierane przez państwowe i samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw (art. 60 pkt 7 ustawy o finansach publicznych). W ocenie Sądu, w pojęciu "dochodów pobieranych przez państwowe i samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw" mieści się także opłata za wydanie karty pojazdu, będąca niepodatkową daninę publiczną, stanowiącą dochód właściwego powiatu. Trzeba przy tym zauważyć, że poprzednia ustawa z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 249, poz. 2104 ze zm.) nie przewidywała odesłania do działu III Ordynacji podatkowej w zakresie analogicznym do aktualnie obowiązującego uregulowania. Skoro w art. 67 ustawy o finansach publicznych postanowiono ogólnie o "sprawach dotyczących należności", przeto w takim zakresie przedmiotowym mieszczą się również sprawy dotyczące zwrotu opłaty za kartę pojazdu. Dział III Ordynacji podatkowej zawiera bowiem między innymi regulacje dotyczące zwrotu nadpłaconego lub nienależnie pobranego podatku (art. 72 i nast.) co – przy odpowiednim stosowaniu działu III (według dyspozycji art. 67 ustawy o finansach publicznych) – odnosić się będzie także do nadpłaconej części należności za wydanie karty pojazdu. Ustawa o finansach publicznych przesądziła zatem w zakresie trybu procedury co do zwrotu opłat za wydane karty pojazdu. Oznacza to w konsekwencji, że wniosek o zwrot opłaty uiszczonej za wydanie karty pojazdu (wniesiony pismem po dniu [...] r.), należało w aktualnym stanie prawnym potraktować odpowiednio jako wniosek o stwierdzenie nadpłaty, gdyż wynika to z przepisów przejściowych. Zgodnie z art. 115 ustawy "Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych" - przepisy dotychczasowe stosuje się tylko do spraw dotyczących niepodatkowych należności budżetowych, o których mowa w art. 60 ustawy o finansach publicznych, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy (wprowadzającej). Według art. 61 ust 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych organem pierwszej instancji właściwymi do wydawania decyzji w odniesieniu do należności, o których mowa w art. 60, o ile odrębne ustawy nie stanowią inaczej, są w stosunku do należności budżetów jednostek samorządu terytorialnego - wójt, burmistrz, prezydent miasta, starosta albo marszałek województwa. W razie wydania przez organ I instancji decyzji przysługuje od niej odwołanie (art. 61 ust. 2) do samorządowego kolegium odwoławczego (art. 61 ust 3 pkt 4). W tej sprawie wniosek wpłynął do organu pod rządami nowej ustawy o finansach publicznych więc wszczęte postepowanie winno toczyć się z uwzględnieniem nowych reguł (cytowany art. 115 a contrario). Abstrahując od niewłaściwej wobec tego także formy załatwienia wniosku skarżącego, omówienia wymaga również zagadnienie ewentualnego przedawnienia żądania – na gruncie prawa administracyjnego. W odróżnieniu jednak od problematyki proceduralnej, która nie nastręcza żadnych wątpliwości interpretacyjnych, to zagadnienie materialnoprawnej natury, jakie dotyczy instytucji przedawnienia przedstawia się inaczej. Trzeba bowiem zważyć, że przepisy z daty zdarzenia, czyli pobrania nadpłaconej kwoty należności, nie przewidywały przedawnienia, natomiast uregulowania działu III Ordynacji podatkowej, do których odsyła w art. 67 aktualna ustawa o finansach publicznych, stanowią o pięcioletnim okresie przedawnienia, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku (art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej). W tej materii Sąd podziela pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 15 marca 2012 roku , sygn. akt III SA/Po 86/12 (Centralna Baza Orzeczeń NSA), odwołującego się do konieczności pełnego poszanowania jednej z fundamentalnych zasad demokratycznego państwa prawa, tj. zasady lex retro non agit, że stosując na podstawie art. 67 ustawy o finansach publicznych - przepisy działu III Ordynacji podatkowej w sprawach opłat za kartę pojazdu uiszczoną przed 2010 rokiem, termin przedawnienia do złożenia wniosku o zwrot opłaty należy liczyć najwcześniej od dnia wejścia w życie ustawy o finansach publicznych, czyli dopiero od dnia [...]r. W konsekwencji należało uznać, że objęta kontrolą sądową czynność w sprawie odmowy zwrotu zawyżonej opłaty podjęta została bez materialnych podstaw prawnych oraz z naruszeniem norm postępowania, wobec czego jest bezskuteczna. Rozpoznając ponownie wniosek skarżącego organ zobligowany będzie do uwzględnienia oceny prawnej zawartej w motywach niniejszego wyroku, odnoszącej się tak do materialnoprawnych, jak i proceduralnych aspektów sprawy. Tym samym rozpozna wniosek w trybie stwierdzenia nadpłaty, wydając decyzję w sprawie, z pominięciem niekonstytucyjnego przepisu § 1 ust. 1 powołanego rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu. Z tych powodów, na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie I sentencji wyroku. O kosztach postępowania (pkt II sentencji) Sąd orzekł według przepisu art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło