III SA/Wr 61/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Moskała Sędziowie Sędzia WSA Maciej Guziński (sprawozdawca) Sędzia WSA Wanda Wiatkowska - Ilków Protokolant specjalista Ewa Bogulak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 6 sierpnia 2014 r. w sprawie ze skargi [...] Sp. z o.o. we W. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2012, wniosku B.G. o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania, postanawia: odmówić dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania. W dniu [...] maja 2012 r. [...] sp. z o.o. zwróciła się do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we W. o przyznanie płatności na rok 2012 w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Do wniosku załączono pisemne wyjaśnienia, zgodnie z którymi spółka [...]przejęła w wyłączne posiadanie gospodarstwo rolne od T.G. i zadeklarowała wolę wstąpienia do toczącego się postępowania w sprawie płatności do gruntów przejętych w posiadanie za 2012 rok, za 2011 rok i za wszystkie poprzednie lata. Decyzją z dnia[...] sierpnia 2013 r. (nr [...]) Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. odmówił przyznania Spółce płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2012 rok, a Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją utrzymał w mocy pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie. Pismem z dnia [...] grudnia 2013 r. [...]Sp. z o.o. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] grudnia 2013 r. Pismem z dnia [...] czerwca 2014 r. B.G.złożyła wniosek o dopuszczenie jej do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania, wskazując, że jego wynik dotyczy jej interesu prawnego. Uzasadniając wniosek podniosła, że zaskarżona decyzja rozstrzyga o istnieniu "jednego gospodarstwa małżonków Górskich", które jakoby – jak podkreśliła – miało być w sposób sztuczny podzielone w celu wyłudzenia zawyżonych płatności "poprzez osiągnięcie skutków zakazanych przez prawo", co stanowiło – jej zdaniem – pomówienie o popełnienie przestępstwa. Wnioskodawczyni zauważyła, że w 2012 r. z powodu wykreślenia jej z ewidencji producentów nie prowadziła gospodarstwa rolnego i nie upoważniła nikogo do prowadzenia gospodarstwa w jej imieniu, wydzierżawiała natomiast grunty należące do jej majątku osobistego innym podmiotom. Podniosła, że w 2012 r. część należących do niej gruntów wydzierżawiła i przekazała w posiadanie [...]Sp. z o.o. Wnioskodawczyni podkreśliła ponadto, że wskutek wykreślenia jej z ewidencji producentów rolnych została pozbawiona uprawnienia do samodzielnego uzyskiwania płatności do gruntów należących do jej majątku osobistego. W tej sytuacji, jak wskazała, miała prawo wydzierżawiać grunty innym podmiotom, co oceniać należy, według wnioskodawczyni, za próbę ominięcia bezprawia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 33 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony. Warunkiem takiego uczestnictwa zatem jest uprzedni udział w postępowaniu administracyjnym, czyli w administracyjnym postępowaniu jurysdykcyjnym. W myśl § 2 art. 33 p.p.s.a. udział w charakterze uczestnika postępowania na prawach strony może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego. W niniejszej sprawie postępowanie sądowoadministracyjne zostało wszczęte wskutek skargi wniesionej przez [...] Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2012. Kwestią wymagającą rozważenia była możliwość dopuszczenia do toczącego się postępowania B.G.. Wskazać przy tym należy, iż w orzecznictwie sądowym i piśmiennictwie utrwalony jest pogląd, że o tym, czy wnioskodawca ubiegający się o udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym ma interes prawny w danej sprawie, decyduje norma prawa materialnego, na której oparto zaskarżony akt, a nie interes faktyczny (zob. wyr. NSA z dnia 15 kwietnia 1993 r., I SA 1719/92, OSP 1994, z. 10, poz. 199 z aprobującą glosą P. Kucharskiego). Podkreśla się także, że interes prawny musi być własny, co oznacza, że nie można opierać go wyłącznie na sytuacji prawnej innego podmiotu, nawet jeżeli w konkretnej sprawie charakter związków tych podmiotów byłby nie tylko faktyczny, ale i prawny (zob. postanowienie NSA z dnia 2 kwietnia 2008 r., II OZ 280/08, LEX nr 506870). Wskazać trzeba, że przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie była decyzja w przedmiocie odmowy przyznania [...] Sp. z o.o. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2012. Jak już wyżej podkreślono, o tym, czy wnioskodawca ubiegający się o udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym ma interes prawny w danej sprawie, decyduje norma prawa materialnego, na której oparto zaskarżony akt, a nie interes faktyczny. Niniejsza sprawa dotyczy odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2012, a zatem rozważając posiadanie przez B.G. interesu prawnego, należy się odnieść do uregulowań zawartych w ustawie z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r., poz. 1164 ze zm., zwanej dalej "ustawą"). Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli: 1) posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009, z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha; 2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności; 2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności; 3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Z powołanego przepisu wynika, że wniosek o przyznanie płatności składa konkretny podmiot, który spełnia określone przez przepisy prawa przesłanki i który posługuje się nadanym mu numerem identyfikacyjnym. W konsekwencji zatem, postępowanie w sprawie przyznania płatności toczy się na wniosek indywidualnie określonego podmiotu, który z chwilą złożenia wniosku staje się stroną tego postępowania. W niniejszej sprawie wniosek o przyznanie płatności za rok 2012 złożyła Spółka. Ona też był adresatem wydanych przez organy administracyjne decyzji o odmowie przyznania tej płatności w pomniejszonej wysokości. W sytuacji zatem, gdy stroną postępowania jest konkretny podmiot ubiegający się o pomoc finansową do gruntów rolnych, wykluczona jest co do zasady legitymacja innych osób lub podmiotów, w tym wcześniejszych posiadaczy gospodarstwa, do brania udziału w postępowaniu o przyznanie płatności dla konkretnej jednostki. W konsekwencji zatem B.G.nie maiła własnego, indywidualnego interesu prawnego w sprawie przyznania Spółce płatności za 2012 r. Brak jest bowiem przepisu prawa materialnego, który stanowiłby odmiennie uznając, że stroną postępowania może być także inna osoba poza tą, która złożyła wniosek o przyznanie płatności. Interesu prawnego nie można bowiem opierać na sytuacji prawnej innego podmiotu, nawet jeżeli w konkretnej sprawie charakter związków tych podmiotów byłby nie tylko faktyczny, ale i prawny. Wobec powyższego na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.