III SA/Wr 617/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA – Anna Moskała po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2010 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, w sprawie ze skargi T. K., na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji we W., z dnia [...] r., Nr [...] , w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne, postanawia: przywrócić termin do wniesienia skargi kasacyjnej. Wyrokiem z dnia [...] r. (sygn. akt III SA/Wr 617/08) Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę T. K. (zwanego dalej skarżącym) na decyzję opisana w osnowie niniejszego postanowienia. Wyrok wraz z uzasadnieniem doręczono skarżącemu w dniu [...] r. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia [...] r. przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym zgodnie z jego wnioskiem z dnia [...] r. we wnioskowanym przez niego zakresie. W dniu [...] r. skarżący udzielił pełnomocnikowi wyznaczonemu przez Okręgową Izbę Radców Prawnych we W. – r. pr. K. S.– T., pełnomocnictwa do reprezentowania go przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu oraz przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Pismem z dnia [...] r., na wniosek pełnomocnika skarżącego, przesłano kopie dokumentów z akt sprawy. W otrzymanej w dniu [...] r. skardze kasacyjnej, pełnomocnik wniosła także o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że wcześniejsze złożenie skargi kasacyjnej nie było możliwe, albowiem pełnomocnictwo do reprezentowania skarżącego zostało jej doręczone dopiero w dniu [...] r. Skarga kasacyjna została skierowana do Sądu w terminie 7 dni od daty otrzymania przez pełnomocnika z urzędu pełnomocnictwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 86 § 1 i 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) strona może wnosić o przywrócenie uchybionego terminu, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie to nie nastąpiło z jej winy. Jednocześnie art. 87 § 1 p.p.s.a. nakłada na stronę obowiązek złożenia wniosku w ciągu siedmiu dni, od dnia ustania przeszkody stanowiącej przyczynę uchybienia terminowi. Ponadto, w myśl art. 87 § 4 p.p.s.a. strona powinna równocześnie z wnioskiem dokonać czynności, której terminowi uchybiła. Merytoryczną przesłanką przywrócenia terminu do dokonania czynności przed sądem jest brak winy przy jego uchybieniu. Przez brak winy należy rozumieć zachowanie należytej staranności w prowadzeniu sprawy, charakteryzującej osobę dbającą o własne interesy. Innymi słowy, podstawą przywrócenia terminu mogą być okoliczności o charakterze zewnętrznym i obiektywnym. Należy również wskazać, że zgodnie z art. 175 § 1 i 3 p.p.s.a., skarga kasacyjna może być sporządzona tylko przez profesjonalnego pełnomocnika (adwokata, radcę prawnego, w sprawach podatkowych doradcę podatkowego, a w sprawach własności przemysłowej przez rzecznika patentowego). Skarżący występując z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w dniu [...] r. (tj. jeszcze w terminie do wniesienia zażalenia na wcześniejsze postanowienie Sądu o pozostawieniu bez rozpoznania poprzedniego wniosku strony o przyznanie prawa pomocy), w ocenie Sądu, dochował należytej staranności w sprawie. Natomiast terminy rozpatrzenia jego wniosku i wyznaczenia pełnomocnika były okolicznościami niezależnymi od strony. Zgodnie z art. 244 § 2 p.p.s.a., w brzmieniu obowiązującym do dnia 10 kwietnia 2010 r., wyznaczenie profesjonalnego pełnomocnika stronie objętej prawem pomocy nie było równoznaczne z udzieleniem mu pełnomocnictwa. Tym samym należało uznać, że r. pr. K. S. – T. mogła skutecznie działać w imieniu skarżącego dopiero z dniem [...] r. Momentu umocowania pełnomocnika z urzędu nie można jednak utożsamiać z ustaniem przyczyny uchybienia terminowi do dokonania czynności przed sądem. Przyjęcie literalnej wykładni art. 87 § 1 p.p.s.a. oznaczałoby, że termin dla dokonania uchybionej czynności zamykałby się zawsze w ciągu siedmiu dni, od daty w której ustanowiono pełnomocnika wyznaczonego z urzędu, co dotyczyłoby także wnoszenia skargi kasacyjnej. Przyjęcie takiego założenia prowadziłoby do skrócenia pełnomocnikowi wyznaczonemu z urzędu terminu do sporządzenia skargi kasacyjnej do siedmiu dni, w sytuacji, gdy zgodnie z art. 177 § 1 p.p.s.a. skargę kasacyjną wnosi się w ciągu trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie wyroku wraz z uzasadnieniem. W praktyce mogłoby to oznaczać uniemożliwienie pełnomocnikowi wyznaczonemu z urzędu sporządzenie prawidłowo skonstruowanej skargi kasacyjnej. Należy również podkreślić, że w omawianym przypadku uprzywilejowani byliby pełnomocnicy ustanowieni w drodze wyboru, którzy formalnie zachowywaliby trzydzieści dni na wniesienie skargi kasacyjnej. Na gruncie p.p.s.a. brak jest podstaw do różnicowania pod tym względem obu kategorii pełnomocników. Ponadto, przyjęcie niekorzystnej dla strony skarżącej wykładni prowadziłoby do naruszenia zasady równości wobec prawa. Stąd też należy uznać, że siedmiodniowy termin, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. należy liczyć od dnia w którym pełnomocnik ustanowiony z urzędu miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej, co powinno gwarantować jej prawidłowe sporządzenie. Termin ten powinien jednak kończyć się nie później niż z upływem trzydziestego dnia liczonego od momentu udzielenia pełnomocnikowi wyznaczonemu z urzędu pełnomocnictwa. W przeciwnym wypadku bowiem, z kolei pełnomocnicy z urzędu zyskiwaliby "przewagę" procesową, polegającą na możliwości dodatkowo przedłużenia czasu na sporządzenie skargi kasacyjnej o kolejne siedem dni związane ze złożeniem samego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Takie też stanowisko wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w szeregu orzeczeń, między innymi w postanowieniu z dnia 27 stycznia 2009 r., sygn. akt II GZ 8/09 jak i postanowieniu z dnia 8 czerwca 2006 r., sygn. akt I FZ 198/06. Podkreślenia wymaga ponadto, że trzydziestodniowy termin do sporządzenia skargi kasacyjnej dla pełnomocnika wyznaczonego z urzędu nie jest tożsamy z terminem o którym mowa w art. 177 § 1 p.p.s.a., pełni on jedynie te same funkcje. Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że pełnomocnik skarżącego, składając wniosek o przywrócenie terminu do skargi kasacyjnej i jednocześnie wnosząc skargę kasacyjną zachowała wymogi formalne o których mowa w art. 87 p.p.s.a. Tym samym w oparciu o art. 86 § 1 p.p.s.a. należało przywrócić termin do wniesienia skargi kasacyjnej.