III SA/Wr 628/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Przewodniczący, Sędziowie Sędziowie, Sędzia WSA Anetta Chołuj Sędzia WSA Barbara Ciołek (sprawozdawca), Sędzia WSA Barbara Ciołek (sprawozdawca) Sędzia NSA Anna Moskała, Asesor WSA Anna Kuczyńska-Szczytkowska Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski, , , Protokolant starszy sekretarz sądowy Paulina Białkowska po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi X. U. N. na Wojewodę D. w przedmiocie niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 24 marca 2020 r., sygn. akt III SAB/Wr 1771/20 I. wymierza Wojewodzie D. grzywnę w wysokości 200 (dwieście) złotych; II. stwierdza, że Wojewoda D. dopuścił się bezczynności; III. stwierdza, że bezczynność Wojewody D. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; IV. zasądza od Wojewody D. na rzecz strony skarżącej kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. X. U. N. (dalej: skarżący, strona) wnioskiem z 6 września 2019 r. zwrócił się do Wojewody Dolnośląskiego (dalej: Wojewoda, organ) o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. W październiku 2020 r. strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) we Wrocławiu na bezczynność Wojewody. Wyrokiem z 24 marca 2021 r. sygn. akt III SAB/Wr 1771/20, WSA stwierdził bezczynność Wojewody, zobowiązał organ do wydania aktu kończącego postepowanie w terminie 14 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, stwierdził że bezczynność ma charakter rażący , przyznał od Wojewody na rzecz strony skarżącej sumę pieniężną w kwocie 1.200 zł. W dniu 13 sierpnia 2021 r. do organu wpłynęło wezwanie strony do wykonania ww. prawomocnego wyroku WSA. Pismem z 24 sierpnia 2021 r. strona wniosła do Sądu skargę na niewykonanie prawomocnego wyroku, sygn. akt III SAB/Wr 1771/20. Skarżący wniósł o wymierzenie Wojewodzie grzywny oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że mimo pisemnego wezwania organu do wykonania prawomocnego wyroku, Wojewoda sprawy nie załatwił. W odpowiedzi na skargę, Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że 21 lipca 2021 r. otrzymał prawomocny wyrok wraz z aktami sprawy i decyzją z 13 września 2021 r. udzielił stronie zezwolenia i 15 września 2021 r. wystąpił o dokonanie przelewu zasądzonej kwoty na rzecz strony. Argumentował organ, że zwłoka w wykonaniu wyroku jest spowodowana dużą ilością spraw. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. - dalej: p.p.s.a.), w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Jak podkreśla się w orzecznictwie i doktrynie (por.: Dauter Bogusław, Kabat Andrzej, Niezgódka-Medek Małgorzata, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VII, WKP 2018) środki przewidziane w art. 154 p.p.s.a mają na celu ukaranie organu oraz jego dyscyplinowanie, a w określonej sytuacji wydanie rozstrzygnięcia (o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku) za organ. Celem skargi na niewykonanie prawomocnego wyroku sądu stwierdzającego bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przymuszenie organu do działania w sytuacji, gdy ignoruje on orzeczenie sądu i nie podejmuje czynności, do których został przez sąd zobowiązany. Skuteczność skargi zależy zatem od tego, czy organ podjął czynności zmierzające do wykonania wyroku bez zbędnej zwłoki i wykonał wytyczne sądu, a nie od końcowego efektu tych czynności. W świetle powyższego przez niewykonanie wyroku należy więc rozumieć pozostawanie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem (por. wyrok NSA z 30.05.2001 r., II SA 2015/00, LEX nr 57180). O niewykonaniu wyroku można zatem mówić wówczas, gdy takie rozstrzygnięcie – bez względu na jego treść i zakres poprzedzającego go postępowania – nie zostało wydane bądź nie podjęto innych czynności zmierzających do załatwienia sprawy. Niewykonanie wyroku, o jakim mowa w art. 154 § 1 p.p.s.a., ma miejsce także wtedy, gdy organ wprawdzie wykonał wyrok, lecz z przekroczeniem wyznaczonego terminu. Stwierdzenie powyższej okoliczności następuje zaś zawsze według stanu na dzień wniesienia skargi (wyrok WSA w L. z [...].2017 r., III SA/Łd 278/17, LEX nr [...]). Przepis art. 154 § 1 p.p.s.a. formułuje dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 p.p.s.a. i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie obie ww. przesłanki zostały spełnione. W aktach sprawy znajduje się pismo strony z 13 sierpnia 2021 r. wzywające organ do wykonania wyroku. Bezspornie również WSA wyrokiem z 24 marca 2021 r. uwzględnił skargę cudzoziemca na bezczynność organu w postępowaniu i zobowiązał organ do załatwienia sprawy z wniosku skarżącego w terminie 14 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jak wynika z akt sprawy administracyjnej, odpis prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy doręczony został organowi w dniu 21 lipca 2021 r. (data na etykiecie organu). Od tego dnia zatem rozpoczął bieg termin 14 dni do załatwienia sprawy. Tymczasem organ nie załatwił przedmiotowej sprawy zgodnie z powołanym wyrokiem w terminie wyznaczonym w jego punkcie III. W myśl przepisu art. 35 § 5 k.p.a. do terminów załatwienia sprawy nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu. W rozpoznawanej sprawie brak jest przesłanek do uznania, że w sprawie organ podjął stosowne czynności celem wykonania wyroku we właściwym terminie. Akta nie wskazują na żadne przyczyny leżące po stronie skarżącego, na takie również nie powołuje się organ, które uzasadniałyby niedochowanie nakazanego wyrokiem Sądu terminu. Sąd podziela stanowisko, że w wypadku wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania termin jego wykonania mija z upływem terminu wyznaczonego przez sąd na wydanie aktu lub dokonanie czynności. Wyznaczony przez sąd administracyjny termin do wydania aktu lub podjęcia czynności jest terminem dodatkowym w stosunku do terminu, w jakim sprawa powinna być załatwiona, i nie może ulec przedłużeniu w trybie art. 37 § 2 k.p.a. (Z. Żukowski, Glosa do postanowienia NSA z 12.05.1998 r., IV SA 1317/96, OSP 1999/3, poz. 57). Wskazanie przez sąd w trybie art. 149 p.p.s.a. terminu załatwienia sprawy jest elementem wyroku, zaś przepis art. 37 § 2 k.p.a. nie wyposaża organu w kompetencję do ingerowania i zmiany prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego. Niewątpliwie w rozpoznawanej sprawie doszło do bezczynności organu po otrzymaniu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, jednakże - w ocenie Sądu - nie miała ona charakteru rażącego. Postępowanie winno zakończyć się 4 sierpnia 2021 r. (zgodnie z wyznaczonym wyrokiem terminem), a zakończyło się wydaniem decyzji 13 września 2021 r. Dostrzega przy tym Sąd, że 1 września 2021 r. strona dostarczyła zaktualizowane dokumenty, było to już po upływie terminu na wykonanie wyroku i nastąpiło bez wezwania organu oraz po wcześniejszym wezwaniu przez stronę do wykonania wyroku. Powyższe okoliczności potwierdzają zatem, że organ nie dochował terminu wyznaczonego wyrokiem Sądu i jednocześnie wskazują, że konieczne było uwzględnienie przez organ nowych okoliczności. Z zastrzeżeniem, że zmiana okoliczności faktycznych dotyczących strony – cudzoziemca (niezawioniona) w trakcie tak długo trwającego postepowania jest zazwyczaj nieunikniona, jednak nie powinna w żaden sposób stanowić okoliczności obciążającej stronę. Dlatego Sąd stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności w wykonaniu wyroku, jednakże wobec wpływu 1 września 2021 r. dodatkowych dokumentów, nie miała ona charakteru rażącego. Jednocześnie nie można pominąć, że brak rażącego charakteru bezczynności uzasadniony jest okolicznościami, które zaistniały już po upływie terminu wyznaczonego przez Sąd, w trakcie którego organ nie podjął żadnych działań – stąd też jako uzasadnione ocenił Sąd wymierzenie organowi grzywny w wysokości 200 zł, opierając się na przepisach art. 154 § 1 i 6 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 154 § 1, 2, 6 oraz art. 200 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku