III SA/Wr 63/24
WyrokWSA we Wrocławiu2024-09-12
Skład orzekający: Magdalena Jankowska - Szostak, Annetta Chołuj, Anna Kuczyńska - Szczytkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, wydana w związku z orzeczonym przez sąd zakazem prowadzenia pojazdów, może nie zawierać w swojej osnowie (rozstrzygnięciu) precyzyjnego określenia okresu, na jaki cofnięto uprawnienia, jeśli sądowy zakaz miał określony czas trwania?Ratio decidendi
Decyzja o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, wydana na podstawie orzeczonego przez sąd zakazu prowadzenia pojazdów, musi zawierać w swojej osnowie (rozstrzygnięciu) precyzyjne określenie okresu, na jaki cofnięto uprawnienia, zgodnie z zakresem orzeczonym przez sąd karny. Brak takiego określenia w osnowie decyzji stanowi rażące naruszenie prawa, które może prowadzić do negatywnych skutków dla strony, wykraczających poza przewidziane prawem.Stan faktyczny
Strona skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Wrocławia z 2017 r. o cofnięciu jej uprawnień do kierowania pojazdami kat. B, argumentując, że decyzja ta nie określała okresu, na jaki cofnięto uprawnienia, mimo że sądowy zakaz prowadzenia pojazdów, będący podstawą decyzji, upłynął w 2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji, uznając, że brak precyzyjnego określenia okresu w osnowie decyzji nie stanowi rażącego naruszenia prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję SKO, uznając, że brak takiego określenia w osnowie decyzji jest rażącym naruszeniem prawa.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankowska - Szostak (sprawozdawca), Anetta Chołuj, Sędziowie Sędzia WSA Asesor WSA Anna Kuczyńska - Szczytkowska, Protokolant Z-ca Kierownika Sekretariatu Wydziału III Monika Tarasiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 12 września 2024 r. sprawy ze skargi Y.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 20 października 2023 r. nr SKO 4321.34.2023 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami kat. B I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu na rzecz strony skarżącej kwotę 697 (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Z przekazanych Sądowi akt sprawy wynika, że decyzją nr WSO.UP.5430.3199.2017 z dnia 28 listopada 2017 r. Prezydent Wrocławia, powołując się na art. 182 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (obecnie Dz.U. z 2024 r. poz. 706, dalej k.k.w.) oraz art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (obecnie Dz.U. z 2024 r. poz. 1210), cofnął Y. K. (skarżącemu, stronie, stronie skarżące) uprawnienie do kierowania pojazdami kat. B. W uzasadnieniu tej decyzji organ wskazał, że do organu wpłynął prawomocny wyrok Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Fabrycznej II Wydział Kamy z dnia 4 września 2017 r. (sygn. akt II K 278/17), w którym orzeczono wobec strony zakaz kierowania pojazdami mechanicznymi na okres 3 lat, licząc od dnia zatrzymania prawa jazdy tj. od dnia 14 lutego 2017 r. do dnia 14 lutego 2020 r. Decyzji tej, organ nadał rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art 108 § 1 k.p.a.
Postanowieniem z 22 maja 2023 r Prokurator Prokuratury Rejonowej dla Warszawy - Śródmieścia w Warszawie zatrzymał stronie prawo jazdy, uzasadniając to istnieniem uzasadnionego podejrzenia, że strona 5 maja 2023 r. kierowała pojazdem mechanicznym nie stosując się do decyzji Prezydenta Wrocławia z 28 listopada 2017 r., to jest przestępstwa z art. 180a kodeksu karnego. W aktach sprawy znajduje się również pismo Urzędu Miejskiego Wrocławia z 26 maja 2023 r. z informacją skierowaną do Komendy Rejonowej Policji w Warszawie zgodnie z którą: "w załączniku przesyłam potwierdzoną za zgodność z oryginałem kserokopię decyzji Prezydenta Wrocławia z dnia 28 listopada 2017 r. nr WSO.UP.5430.3199.2017 o cofnięciu uprawnień Panu Y. K. Decyzja została doręczona zgodnie z art. 44 p.p.a. i nadal obowiązuje."
W dniu 14 lipca 2023 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu wpłynął wniosek strony skarżącej o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Wrocławia z dnia 28 listopada 2017 r nr WSO.UP.5430.3199.2017, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. We wniosku tym podniesiono, że w osnowie kwestionowanej decyzji nie określono okresu, na jaki cofnięto uprawnienie do kierowania pojazdami, co doprowadziło do sytuacji, że jest traktowana jako nadal obowiązująca pomimo tego, że 14 lutego 2020 r. upłynął okres obowiązywania środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych orzeczonego wyrokiem Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Fabrycznej we Wrocławiu II Wydział Karny (sygn. akt II K 278/17).
Decyzją z 20 października 2023 r. nr SKO 4321.34.2023 Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu (SKO, organ administracji) na podstawie art. 156 § 1, art. 157 § 1 i art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej k.p.a.), odmówiło stwierdzenia nieważności wymienionej decyzji. W uzasadnieniu przytoczono treść przepisów: art. 157 k.p.a., art. 156 § 1 k.p.a., art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (obecnie Dz. U. 2024 r. poz. 1210, dalej u.k.p.), art. 182 k.k.w., przepis § 17 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2016 r. poz. 231 ze zm., dalej rozporządzenie), zacytowano również orzecznictwo sądów administracyjnych. W uzasadnieniu odniesiono się do stanu faktycznego i przypomniano, że prawomocnym wyrokiem z dnia 4 września 2017 r. (sygn. akt II K 278/17) Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Fabrycznej II Wydział Karny orzekł wobec Y. K. zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 3 (trzech) lat (pkt IV sentencji wyroku), zaliczając przy tym na poczet tego zakazu okres zatrzymania prawa jazdy od dnia 14 lutego 2017 r. do dnia 4 września 2017 r. (pkt VI sentencji wyroku). Wyrok ten stał się prawomocny w dniu 12 września 2017 r. Wskazano, że decyzją z dnia 28 listopada 2017 r. Prezydent Wrocławia orzekł o cofnięciu stronie skarżącej uprawnienia do kierowania pojazdami kat. B.
Kolegium Odwoławcze analizując treść decyzji organu pierwszej instancji stwierdziło, że organ ten w osnowie decyzji nie rozstrzygnął o terminie (okresie) cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami, jednak wskazał w rozstrzygnięciu, że cofnięcie uprawnień następuje "w związku z orzeczonym zakazem kierowania pojazdami mechanicznymi na mocy wyroku Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Fabrycznej II Wydział Karny". Ponadto SKO wyjaśniło, że w uzasadnieniu decyzji, organ pierwszej instancji, powołał się na treść wyroku Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Fabrycznej II Wydziału Karnego, fakt orzeczenia zakazu kierowania pojazdami na podstawie ww. wyroku sądu oraz, że 3-letni okres orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów liczony jest od dnia 14 lutego 2017 r. do dnia 14 lutego 2020 r. SKO zauważyło, że regulacja prawna obowiązująca w opisanym zakresie w dacie wydania ww. decyzji nie była jednoznaczna. W opinii SKO w treści art. 103 ust. 1 pkt 4 u.k.p. i art. 182 § 2 Kodeksu karnego wykonawczego, stanowiących materialnoprawną podstawę wydania opisanej decyzji, brak jest jednoznacznie wskazania, że właściwy organ - starosta, orzekając o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami w związku z orzeczonym przez sąd zakazem prowadzenia pojazdów, powinien dodatkowo określić w osnowie decyzji o terminie cofnięcia uprawnień poprzez wskazanie daty początkowej i daty końcowej tego terminu.
Ponadto wskazano, że starosta oprócz powołanych przepisów ustawowych jest związany regulacją rozporządzenia, w tym, treścią powołanego § 17 tego aktu, który określa zasady wydawania decyzji orzekającej o cofnięciu uprawnień w związku z orzeczonym zakazem prowadzenia pojazdów. SKO podkreśliło, że w tym akcie wykonawczym podano, iż w uzasadnieniu decyzji tego rodzaju organ ma podać termin rozpoczęcia i zakończenia biegu okresu zakazu kierowania pojazdami, co uczynił organ pierwszej instancji w niniejszym przypadku, ponadto w przypadku orzeczenia wyrokiem sądu zakazu kierowania pojazdami na okres przekraczający rok organ wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami bez określenia terminu ważności tej decyzji (§ 17 ust. 1 rozporządzenia). Z kolei, według § 17 ust. 3 rozporządzenia, w przypadku orzeczenia wyrokiem sądu zakazu kierowania pojazdami na okres nieprzekraczający roku organ wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami na okres obowiązywania zakazu.
Kolegium stwierdziło, że treść opisanej decyzji organu pierwszej instancji jest konsekwencją prawidłowych ustaleń stanu faktycznego sprawy oraz zastosowania opisanej regulacji prawnej - zarówno rangi ustawowej, jak i wskazanego aktu wykonawczego. Niejednoznaczność tej regulacji prawnej czy, jak stwierdza się w orzecznictwie sądowym, jej wewnętrzna sprzeczność, powoduje, że ewentualna wada analizowanej decyzji Prezydenta Wrocławia, w zakresie braku określenia w osnowie terminu cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami, nie ma charakteru kwalifikowanego. To powoduje, że brak jest uzasadnionych podstaw do stwierdzenia nieważności tej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a.
Nadto SKO stwierdziło, że kwestionowana decyzja Prezydenta Wrocławia nie powoduje dalszych i bardziej dotkliwych dla strony postępowania skutków niż te, które zostały przewidziane przepisami prawa. Brak określenia w tej decyzji (jej osnowie) terminu cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi kat. B nie powoduje, że kierowca – strona skarżąca nie może odzyskać tych uprawnień. Zarówno w przypadku, w którym decyzja ta zawierałaby wskazanie terminu cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami, jak i wedle jej aktualnej treści, przywrócenie tych uprawnień stronie wymagałoby spełnienia dodatkowych warunków ustawowych - poddania się sprawdzeniu kwalifikacji w formie egzaminu państwowego (art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. a) u.k.p.).
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego podniesiono:
1) naruszenie prawa materialnego w postaci:
- art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 182 § 2 k.k.w. w zw. z art. 103 ust. 1 pkt 4) u.k.p. poprzez błędne jego zastosowanie i odmowę stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Wrocławia z dnia 28 listopada 2017 r. o cofnięciu stronie skarżącej uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi, podczas gdy decyzja ta w swej osnowie nie zawiera wskazania ściśle określonego okresu na jaki cofnięto skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami, zaś takie rozstrzygnięcie pozostaje w sprzeczności z treścią przepisów prawa będących podstawą do jej wydania, co stanowi rażące naruszenie prawa;
- art. 87 ust. 1 Konstytucji RP poprzez utrzymanie w mocy decyzji administracyjnej której rozstrzygnięcie jest oparte na normie prawnej zawartej w § 17 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sytuacji, gdy treść danego aktu prawnego pozostaje w sprzeczności z normą prawną o charakterze ustawowym określoną w art. 182 § 2 k.k.w. w zw. z art. 103 ust. 1 pkt 4) u.k.p.;
2) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
- art. 7 k.p.a., art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy zgodnie ze słusznym interesem strony w sytuacji, gdy z treści osnowy decyzji administracyjnej oraz pisma UM Wrocław Wydziału Spraw Obywatelskich z dnia 26 maja 2023 r. wynika, że decyzja o cofnięciu stronie skarżącej uprawnień do kierowania pojazdami nadal obowiązuje pomimo upływu okresu obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów, w następstwie czego wszczęto wobec skarżącego postępowanie karne o czyn z art. 180a k.k.; .
- art. 138 § 1 pkt 1) k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji Prezydenta Miasta Wrocław z dnia 28 listopada 2017 r. o cofnięciu stronie uprawnień do kierowania pojazdami w sytuacji, gdy była ona wadliwa.
Wskazując na ww. zarzuty strona skarżąca wniosła o:
1) uchylenie zaskarżonej decyzji w całości na podstawie art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) i c) p.p.s.a.;
2) zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowo-administracyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych w trybie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasową argumentację w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z prawem. Wynika to z treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267).
Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji
w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności rozstrzygnięcia administracyjnego. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach,
a jedynie w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. k. Dz. U z 2024 r., poz. 935, dalej p.p.s.a.) uchyla go lub stwierdza jego nieważność.
Nadto wskazania wymaga, że sąd orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.), nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
W rozpoznawanej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze przyjęło, że decyzja Prezydenta Wrocławia z 28 listopada 2017 r. orzekająca o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami kat. B, która nie zawierała w swojej osnowie wskazania ściśle określonego okresu, na jaki cofnięto uprawnienia do kierowania pojazdami, nie narusza w sposób rażący prawa.
Rozpoznając wskazany problem przypomnieć należy, że w podstawie prawnej decyzji powołano art 182 k.k.w., art. 103 ust. 1 pkt 4 u.k.p w zw. z § 17 ust. 1 i 2 rozporządzenia. W myśl art. 182 § 2 kodeksu karnego wykonawczego organ, do którego przesłano orzeczenie zawierające zakaz prowadzenia pojazdów, zobowiązany jest cofnąć uprawnienia do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie oraz nie może wydać tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu. Zgodnie z art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami Starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku: orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów. Natomiast § 17 ust. 1 i ust. 2 stanowi, że W przypadku orzeczenia wyrokiem sądu zakazu kierowania pojazdami na okres przekraczający rok organ wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami bez określenia terminu ważności tej decyzji (ust. 1). W uzasadnieniu decyzji organ wskazuje w szczególności termin rozpoczęcia i zakończenia biegu okresu zakazu kierowania pojazdami. W przypadku gdy sąd nakazał zwrot dokumentu stwierdzającego uprawnienia do kierowania pojazdami, a w aktach sprawy stwierdzono brak tego dokumentu, w uzasadnieniu decyzji nie wskazuje się daty rozpoczęcia i zakończenia biegu okresu zakazu kierowania pojazdami (ust. 2). Regulacje te stanowiły materialnoprawną podstawę wydanej decyzji.
Zgodnie z treścią art. 107 § 1 k.p.a. decyzja zawiera: 1) oznaczenie organu administracji publicznej; 2) datę wydania; 3) oznaczenie strony lub stron; 4)powołanie podstawy prawnej; 5) rozstrzygnięcie; 6) uzasadnienie faktyczne i prawne. Z przywołanego przepisu wynika wprost, że czym innym jest rozstrzygnięcie decyzji, a czym innym uzasadnienie, o tym jak powinno wyglądać uzasadnienie decyzji mówi § 3. Podkreślenia wymaga, że w wyjątkowych przypadkach można odstąpić od uzasadnienia decyzji, na co wskazują § 4 i § 5 art. 107 k.p.a., tak więc we wskazanych sytuacjach decyzja nie musi zawierać uzasadnienia, natomiast zawsze musi rozstrzygać co do istoty i to rozstrzygnięcie musi być jasne , czytelne zrozumiałe i oczywiście zgodne z przepisami prawa.
Z treści art. 182 § 2 Kodeksu karnego wykonawczego wynika, że organ administracji, któremu w trybie tego przepisu przesłany został odpis wyroku z orzeczonym zakazem prowadzenia pojazdów, jest zobowiązany cofnąć uprawnienie do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie. Z przepisu cytowanego przepisu wynika więc wprost obowiązek organu cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie orzeczonym w wyroku sądu karnego. Organ ma zatem nie tylko cofnąć uprawnienie do kierowania pojazdami, ale musi także cofnąć je w orzeczonym przez sąd karny zakresie. Pojęcie "orzeczonego przez sąd karny zakresu" odnosi się przede wszystkim do zakresu przedmiotowego, w jakim sąd karny orzekł zakaz prowadzenia pojazdów. W orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości, że wskazane powyżej pojęcie "orzeczonego przez sąd karny zakresu" odnosi się do okresu, na jaki sąd orzekł zakaz prowadzenia pojazdów, co oznacza, że cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami musi nastąpić na ściśle wyznaczony okres, wynikający z orzeczonego przez sąd zakazu prowadzenia pojazdu (zob.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 698/09; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 5 listopada 2009 r., sygn. akt III SA/Gd 348/09, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 19 grudnia 2019 r.). Regulacja zawarta w treści art. 182 k.k.w. została wzmocniona art. 103 ust.1 pkt 4 u.k.p., który nakazuje staroście cofnąć uprawnienia do kierowania pojazdami w sytuacji orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów. W oczywisty więc sposób zakaz ten musi w pełni pokrywać się z treścią zawartą w wyroku sądu karnego. W konsekwencji, w świetle przywołanych regulacji art. 182 k.k.w. oraz art. art. 103 ust. 1 pkt 4 u.k.p oczywistym jest, że organ administracji nie może rozszerzać ani zawężać orzeczonego przez sąd zakazu prowadzenia pojazdu, takim działaniem modyfikowałby bowiem prawomocny wyrok Sądu. Natomiast wyróżnienie w przywołanych przepisach art. 107 k.p.a. poszczególnych elementów decyzji pozwala na stwierdzenie, że to z rozstrzygnięcia (osnowy) decyzji administracyjnej jej adresaci dowiadują się o treści uprawnień, obowiązków, które decyzja nakłada, natomiast uzasadnienie decyzji służy do wyjaśnienia przyczyn nałożenia obowiązków bądź udzielenia uprawnień.
Sąd orzekający w tej sprawie w pełnie podziela stanowisko ujęte w uzasadnieniu wyroku WSA w Gliwicach (sygn. akt II SA/Gl 1436/19), że "nawet gdyby jednak uznać przez posłużenie się w § 17 rozporządzenia formułą "wydaje decyzję bez określenia terminu ważności tej decyzji", prawodawca wyłączył możność oznaczania w decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami okresu, na jaki cofnięto uprawnienie, na co pośrednio może także wskazywać treść § 17 ust. 3 rozporządzenia, to i tak powyższe nie powinno prowadzić do zaniechania wykonania przez organy administracji obowiązku wynikającego z art. 182 § 2 Kodeksu karnego wykonawczego. Zaistniałaby bowiem wówczas niezgodność dwóch regulacji: przepisu § 17 ust. 1 rozporządzenia i przywołanego powyżej art. 182 § 2 Kodeksu karnego wykonawczego. W sytuacji, gdy ta sama kwestia (oznaczanie w decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami okresu, na jaki cofnięto uprawnienie) byłaby w sposób odmienny regulowana ustawą oraz przepisem niższej rangi - rozporządzeniem, organy powinny pominąć przy rozstrzyganiu sprawy rozporządzenie i stosować przepis ustawy."
Słuszność powyższego wywodu potwierdza sytuacja, która spotkała skarżącego. W tej sprawie bezsporne jest, że prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Fabryczna II Wydział Karny z dnia 4 września 2017 r., sygn. akt II K 278/17 orzeczono wobec skarżącego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat (pkt IV wyroku),w punkcie VI wyroku zaliczono skarżącemu na poczet orzeczonego środka karnego okres zatrzymania prawo jazdy od dnia 14 lutego 2017 r. do dnia 4 września 2017 r. Zatrzymanie prawa jazdy zastosowane wobec skarżącego obowiązywało więc od 14 lutego 2017 r. do 14 lutego 2020 r. W konsekwencji Starosta jako organ właściwy musiał wydać decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami w orzeczonym zakresie, czyli zakresie dostosowanym do orzeczenia sądu karnego. Podkreślenia wymaga, że decyzje o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami stanowią akty o charakterze związanym, tj. nie zależą od uznania organu. Organ, w przypadku zaistniałych ustawowych przesłanek, ma nie tyle prawo co bezwzględny obowiązek wydać decyzję o określonej treści. W rozpoznawanej sprawie natomiast w sentencji decyzji nie oznaczono okresu, na jaki cofnięto uprawnienie do kierowania pojazdami, wspomniano jedynie o istnieniu wyroku karnego o zastosowaniu wobec strony środka karnego w postaci orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów. Takie wadliwe działanie organu spowodowało wszczęcie wobec skarżącego kolejnego postępowania karnego o naruszenie zakazu wynikającego z treści art. 180a § 1 kodeksu karnego dotyczącego prowadzenia pojazdu po cofnięciu uprawnień. W konsekwencji postanowieniem Prokuratora z 22 maja 2023 r. zatrzymano skarżącemu ponownie prawo jazdy, dodatkowo odpowiadając na zapytanie Komendy Rejonowej Policji w Warszawie Główny Specjalista Urzędu Miejskiego Wrocławia przesłał potwierdzoną za zgodność kserokopię decyzji Prezydenta Wrocławia z 28 listopada 2017 r. z adnotacją, że obowiązuje ona nadal. Takie działanie organów pokazuje jak ważne jest prawidłowe stosowanie regulacji stanowiących podstawę materialnoprawną ww. decyzji.
W ocenie Sądu orzeczenie organu o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami, bez powiązania decyzji z zakresem na jaki orzeczono zakaz prowadzenia pojazdu, jest czynnością rażąco wadliwą, która spowodowała (wbrew temu co twierdzi SKO w uzasadnieniu decyzji) dalsze i bardziej dotkliwe dla strony skutki niż te, które zostały przewidziane przepisami prawa. Nie można bowiem zgodzić się z twierdzeniem Kolegium, że dopóki Y. K. nie spełni określonych ustawowo warunków uprawnienia do kierowania pojazdami, nie będą mu one przywrócone. Należy zauważyć, że z akt administracyjnych wynika, iż skarżącemu ponownie zatrzymano prawo jazdy, którym posługiwał się w roku 2023 r. na co wskazuje treść postanowienia Prokuratora z 22 maja 2023 r. W uzasadnieniu tego postanowienia stwierdzono, że 5 maja 2023 r. funkcjonariusze Policji zatrzymali prawo jazdy strony. W konsekwencji logicznym jest wniosek, że skarżący musiał ponownie, po upłynięciu zakazu prowadzenia pojazdów 14 lutego 2020 r., spełnić warunki do jego odzyskania, ponieważ posługiwał się nimi w maju 2023 r. Z powodu wadliwej decyzji z 28 listopada 2017 r. zostały mu one jednak ponownie zatrzymane, a wobec skarżącego wszczęto postepowanie karne. Trudno jest więc zgodzić się z Kolegium, że decyzja ta nie wywiera dotkliwych skutków wobec skarżącego.
Podsumowując należy przyjąć, że organy administracji wykonujące wyrok sądu karnego są związane jego treścią, co oznacza, że mogą cofnąć uprawnienie do kierowania pojazdami tylko na ściśle w wyroku wskazany okres. Tego rodzaju rozstrzygnięcie powinno zostać zamieszczone w osnowie decyzji (rozstrzygnięciu decyzji). Nie powinno się rozstrzygać o uprawnieniach lub obowiązkach strony w uzasadnieniu decyzji, które jest innym niż osnowa składnikiem decyzji administracyjnej.
W konsekwencji stwierdzone naruszenie art. 182 § 2 Kodeksu karnego wykonawczego zakwalifikować należy jako rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, które spowodowało zmianę treści prawomocnego wyroku Sądu w zakresie czasookresu zastosowanego przez ten Sąd środka karnego wobec skarżącego
Ponownie rozpoznając sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu weźmie pod rozwagę przedstawioną wyżej ocenę prawną oraz dokona ponownej oceny przyjmując, że o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszająca prawo. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności między treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności, tj. gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (por. m.in. wyrok WSA w Poznaniu z 29 lutego 2024 r., sygn. IV SA/Po).
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło