III SA/Wr 640/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Maciej Guziński Asesor WSA Magdalena Jankowska-Szostak Protokolant Renata Sawińska po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2008 r. sprawy ze skargi C. P. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania skarżącego z miejsca pobytu stałego oddala skargę. Decyzją z [...] r. Nr [...] W D działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. z 2000r. Dz. U. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) i art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (j.t. z 2006 r. Dz. U. Nr 139, poz. 993 z późn. zm.) - po rozpatrzeniu odwołania C P od decyzji P W z dnia [...] r. nr [...] orzekającej o wymeldowaniu C P z miejsca pobytu stałego w lokalu przy ul[..] we W - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał, że postępowanie wszczęte zostało na wniosek J P - współwłaściciela lokalu, który swoje żądanie uzasadnił faktem wykonania wobec C P w dniu[....] . eksmisji z przedmiotowego lokalu. Jak ustalono w toku postępowania, wyrokiem zaocznym Sądu Rejonowego dla W-K z dnia [...] r. sygn. akt I C [...] nakazano C P opuszczenie i wydanie J i M P mieszkania położonego we W przy ulicy[...] , natomiast Komornik Sądowy R [...] przy Sądzie Rejonowym dla W –K , postanowieniem z dnia [...] r. zakończył postępowanie egzekucyjne w przedmiotowej sprawie. Przesłuchany do protokołu w dniu [...] r. J P podtrzymał zeznania[...] , iż [...] od dnia [...] r. nie mieszka w domu, ponieważ został eksmitowany. Z tego co wie, C P w dniu [...] r. zgłosił się do lokalu przy ulicy [...] we W , gdzie miał zarezerwowany pokój. Przebywał tam do [...] br. a potem wyprowadził się. Nie zna aktualnego miejsca pobytu brata. Obecnie w domu nie ma rzeczy brata i nie posiada on kluczy do mieszkania. Z kolei C P przesłuchany do protokołu oświadczył, że miejsce zameldowania jest nadal jego centrum życiowym. Wskazał ten adres do korespondencji. Podał, że sprawa dotycząca eksmisji jest w toku. Na podstawie takich ustaleń faktycznych wymienioną wyżej decyzją z dnia [...] r. P W orzekł o wymeldowaniu C P z dotychczasowego miejsca pobytu stałego, uznając spełnienie przesłanek wymeldowania określonych w treści art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Po rozpatrzeniu odwołania C P od tej decyzji - organ II instancji stwierdził, że w niniejszej sprawie zachodzi brak podstaw do zmiany lub uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia, gdyż jak wynika z akt sprawy, w stosunku do osoby odwołującego się została orzeczona zaocznym wyrokiem Sądu Rejonowego dla W –K eksmisja z lokalu przy ul. [...] we W , którą wykonał w dniu [...] r. Komornik Sądowy Rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym dla W – K . Przepisy ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych obligują organ ewidencji ludności do wydania rozstrzygnięcia w sprawie wymeldowania osoby z miejsca pobytu stałego w sytuacji, w której osoba ta opuściła lokal zameldowania i nie wykonała dobrowolnego obowiązku wymeldowania się. W niniejszej sprawie bezspornym jest zdaniem organu, że C P miejsce pobytu stałego opuścił w wyniku wyeksmitowania go z lokalu przez właściwy organ egzekucyjny, jakim jest komornik sądowy. W ocenie organu odwoławczego zarzut, iż wyrok zaoczny stanowiący podstawę eksmisji nie jest prawomocny, gdyż w dniu [...] r. C P złożył sprzeciw, nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ na potwierdzenie tego faktu nie przedstawił żadnych dokumentów. Ponadto, gdyby faktycznie złożono sprzeciw od wyroku zaocznego, to organ egzekucyjny nie mógłby przeprowadzić w dniu [...] r. eksmisji ze spornego lokalu, ponieważ zaskarżony wyrok zostałby usunięty z obiegu prawnego. Orzeczenie w niniejszej sprawie o odmowie wymeldowania odwołującego się z przedmiotowego lokalu stanowiłoby naruszenie prawa, gdyż organ administracji publicznej w związku z brzmieniem art. 365 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego nie ma właściwości do podważenia mocy prawomocnego wyroku sądowego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu C P domagał się uchylenia w całości ostatecznej decyzji W D zarzucając, że postępowanie w sprawie o eksmisję skarżącego toczące się przed Sądem Rejonowym dla W – K , wbrew twierdzeniu organów, nie zostało zakończone prawomocnym wyrokiem. Eksmisja skarżącego z lokalu została dokonana na podstawie wyroku zaocznego zaopatrzonego w klauzulę natychmiastowej wykonalności, od którego to wyroku skarżący wniósł sprzeciw, a obecnie – jak podał w kolejnym piśmie procesowym – sprawa o eksmisję jest przedmiotem toczącego się postępowania przed S O we W wskutek wniesionej apelacji (sygn. akt ....Ponadto skarżący argumentował, że w lokalu przy ul. [...] znajdują się jego rzeczy osobiste, zarządza on w tym miejscu swoją korespondencją, realizując tym samym cyt." podstawową funkcję dostępności, poprzez możliwość doręczania pism od i do organów państwa oraz instytucji życia publicznego". W odpowiedzi na skargę W D wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie. Uczestnik postępowania – J P - wniósł także o oddalenie skargi przecząc w szczególności twierdzeniom skarżącego co do pozostawienia rzeczy w lokalu oraz wskazując, że korespondencja kierowana na adres spornego lokalu jest przez skarżącego odbierana w urzędzie pocztowym z racji zawarcia umowy o skrytkę pocztową. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Po myśli art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), przywoływanej w dalszych wywodach skrótowo jako "p.p.s.a.", sądy te sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone ustawą. Oznacza to, że skarga podlega uwzględnieniu, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 -150 p.p.s.a.) W ocenie Sądu wydane w sprawie decyzje nie uchybiają prawu. Odnosząc się do materialnoprawnych podstaw wymeldowania, należy zauważyć, że organy administracji publicznej zasadnie wskazały na art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz.U. z 2006 r., Nr 139 poz. 993 ze zmianami). Przepis ten przewiduje przymusowe wymeldowanie – na podstawie decyzji wydanej przez organ gminy (na wniosek strony lub z urzędu) – osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Z przywołanej normy prawnej wynikają przesłanki, których łączne spełnienie jest niezbędne do wydania decyzji o wymeldowaniu, a mianowicie - opuszczenie przez osobę zameldowaną miejsca pobytu stałego lub czasowego na czas trwający ponad 3 miesiące oraz niedopełnienie przez osobę opuszczającą miejsce pobytu obowiązku wymeldowania się. Celem przytoczonej regulacji jest zapewnienie zgodności między stanem faktycznym a zapisami w ewidencji ludności, które powinny rejestrować i odzwierciedlać zmiany miejsc pobytu. Z tych też względów nałożono na osoby podlegające obowiązkowi meldunkowemu powinność dokonywania czynności służących rejestracji miejsca pobytu, a organom meldunkowym przyznano uprawnienia do wydawania rozstrzygnięć mających zastępować takie czynności (gdy nie podejmie ich osoba zobowiązana) właśnie dla uzyskania zgodności między ewidencją a istniejącym stanem rzeczy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 2003 r., V SA 3657/02, Wspólnota 2004, Nr 8). Zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdza sformułowany przez organy meldunkowe wniosek, że wobec skarżącego wystąpiły wszystkie przesłanki do wymeldowania z dotychczasowego miejsca pobytu stałego. Na tle bowiem ustalonego stanu faktycznego sprawy wskazać należy, że w dniu [...] r. sygn. akt I [...] zapadł wyrok zaoczny S R dla W –K orzekający eksmisję skarżącego z lokalu przy ul. [...] we W . Wyrok ten został zaopatrzony w klauzulę wykonalności z dnia [...] Z dalszych ustaleń organów wynika, że eksmisja została wykonana przez K S R [...] przy Sądzie Rejonowym dla W – K w dniu [...] r., czego wyrazem było postanowienie Komornika o zakończeniu postępowania egzekucyjnego w zakresie opróżnienia i wydania lokalu. Zgodnie z ugruntowaną już linią orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego - egzekucja wyroku orzekającego eksmisję z lokalu jest aktem równoznacznym z ustaniem pobytu osoby eksmitowanej w tym lokalu w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych i oznacza jej opuszczenie w rozumieniu art. 15 ust. 2 tej ustawy (vide wyrok NSA z dnia 6 lutego 2003 r. V SA 1398/02, LEX nr 159189). W innym zaś wyroku (z dnia 6 października 2005 r., sygn. akt II OSK 65/05) Naczelny Sąd Administracyjny wypowiedział się, że opuszczenie lokalu wskutek wykonania wyroku orzekającego eksmisję jest opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, które w konsekwencji uzasadnia orzeczenie o wymeldowaniu osoby. W tym stanie rzeczy trafnie organy meldunkowe przyjęły spełnienie przesłanek z art. 15 ust. 2 cytowanej ustawy do wymeldowania skarżącego z dotychczasowego miejsca pobytu stałego, wobec wykonania w dacie orzekania - opatrzonego klauzulą wykonalności wyroku sądu powszechnego z dnia [...] r. sygn. akt I C [...] o eksmisji skarżącego. Organy, jak i sąd orzekający w niniejszej sprawie są związane tym wyrokiem. Jakkolwiek w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano błędnie, iż do eksmisji doszło na mocy prawomocnego wyroku, to nie ma to jednak wpływu na wynik rozstrzygnięcia skoro fakt wykonania eksmisji nie może być podważony. Bez znaczenia prawnego pozostają wobec tego pozostałe twierdzenia i zarzuty skargi odnoszące się do odbierania korespondencji etc. Wbrew twierdzeniom skarżącego samo wniesienie sprzeciwu od wyroku zaocznego nie niweczy jego skutków, w szczególności nie pozbawia go rygoru natychmiastowej wykonalności. W świetle art. 346 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego sąd na wniosek pozwanego zawiesi rygor natychmiastowej wykonalności nadany wyrokowi zaocznemu, jeżeli wyrok ten został wydany z naruszeniem przepisów o dopuszczalności jego wydania albo jeżeli pozwany uprawdopodobni, że jego niestawiennictwo było nie zawinione, a przedstawione w sprzeciwie okoliczności wywołują wątpliwości co do zasadności wyroku zaocznego. Z akt sprawy wynika, że wniosek skarżącego w przedmiocie zawieszenia rygoru natychmiastowej wykonalności nadanego wyrokowi zaocznemu został oddalony postanowieniem S R we W z dnia [...] r. Z kolei na tle brzmienia art. 365 § 1 oraz art. 777 § 1 pkt 1 Kpc wyroki są wykonalne i stanowią tytuł egzekucyjny z chwilą uprawomocnienia, ale także – przed uprawomocnieniem się – jeśli są natychmiast wykonalne. W przedstawionym kontekście zatem okoliczność, że podlegający natychmiastowemu wykonaniu wyrok zaoczny stanowiący zgodnie z art. 777 § 1 pkt 1 Kpc tytuł wykonawczy, na mocy którego dokonano czynności egzekucyjnej w zakresie opróżnienia i wydania lokalu, został zaskarżony w przepisanym prawem trybie w postępowaniu przed sądami powszechnymi - nie ma wpływu na legalność decyzji administracyjnej orzekającej o wymeldowaniu, w sytuacji gdy bezsporny jest fakt wykonania eksmisji w dacie wydania decyzji. Przy stwierdzonym braku naruszenia norm o charakterze proceduralnym lub przepisów prawa materialnego – skarga podlegała oddaleniu na mocy art. 151 p.p.s.a.