III SA/Wr 642/17
WyrokWSA we Wrocławiu2018-01-10
Skład orzekający: Sędzia WSA Katarzyna Borońska, Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska, Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ocena wniosku o dofinansowanie w ramach strategii rozwoju lokalnego, dotycząca kryterium innowacyjności, została przeprowadzona z naruszeniem zasad rzetelności i przejrzystości, jeśli organ oceniający utożsamił innowacyjność z brakiem świadczenia podobnych usług na danym obszarze, pomijając innowacyjność technologiczną i metodyczną?Ratio decidendi
Ocena projektu pod kątem kryterium innowacyjności została przeprowadzona z naruszeniem zasad rzetelności i przejrzystości, ponieważ Stowarzyszenie Lokalna Grupa Działania (LGD) błędnie zinterpretowało pojęcie innowacyjności, utożsamiając je z brakiem świadczenia podobnych usług na danym obszarze, zamiast ocenić zastosowanie nowych metod, technologii lub istotnie ulepszonych procesów. Sąd uznał, że naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.Stan faktyczny
Stowarzyszenie Lokalna Grupa Działania (LGD) ogłosiło nabór wniosków o dofinansowanie w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich. Firma "A" Sp. z o.o. złożyła wniosek o dofinansowanie zakupu specjalistycznego sprzętu nagłośnieniowego, podkreślając innowacyjność technologiczną i metodyczną projektu. LGD przyznało wnioskowi 1 punkt za innowacyjność w skali gminy, uznając, że na obszarze LGD działają inne firmy świadczące podobne usługi. Po złożeniu protestu i ponownej ocenie, LGD podtrzymało swoje stanowisko. Firma "A" Sp. z o.o. wniosła skargę do WSA, domagając się stwierdzenia naruszenia prawa i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, w związku z czym przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Stowarzyszenie Lokalna Grupa Działania. Zasądził również od LGD na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Borońska (sprawozdawca), Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska, Tomasz Świetlikowski, Protokolant referent Aneta Szmyt, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 10 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w O. na czynność Stowarzyszenia Lokalna Grupa Działania "[...]" z dnia [...] 2017 r. nr [...] w przedmiocie negatywnej ponownej oceny wniosku w zakresie poddziałania 19.2 "[...]" I. stwierdza, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy oraz przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Stowarzyszenie Lokalna Grupa Działania "[...]"; II. zasądza od Stowarzyszenia Lokalna Grupa Działania "[...]" na rzecz strony skarżącej kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W dniu [...] kwietnia 2017r. Stowarzyszenie Lokalna Grupa Działania "[...]" (dalej: LGD) ogłosiło nabór wniosków o przyznanie pomocy w ramach poddziałania 19.2 "Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 - 2020 w zakresie: Rozwijania działalności gospodarczej w ramach przedsięwzięcia III Wsparcie przedsiębiorczości mieszkańców "[...]". W ramach powyższego naboru "A" Sp. z o.o. (dalej: skarżący, wnioskodawca) złożył wniosek o dofinansowanie projektu pn. "[...]" na kwotę 275 805,- zł.
Planowana inwestycja miałby polegać na zakupie wysoko specjalistycznego sprzętu nagłośnieniowego (system [...]) oraz miksera. Jak wskazano we wniosku i załączniku "Innowacyjność projektu", zgodnie z definicją i podejściem w LSR i celami w niej określonymi operacja przyczyni się do wprowadzenia nowej usługi nagłośnienia przy wykorzystaniu systemu [...] oraz miksera i technologii w nich zawartych. Wnioskodawca wprowadzi innowacyjność na poziomie całego obszaru LGD (żadna z firm nie świadczy usług nagłośnieniowych przy wykorzystaniu systemu [...] oraz miksera). Dalej wyjaśniono, że system [...] to system nowej generacji cyfrowej, który poprzez swoją innowacyjność technologiczną daje możliwość nieograniczonych możliwości pod względem słyszalności dźwięku dla publiczności polegającym na poczuciu tzw. bliskości dźwięku. Jego zastosowanie umożliwia dostarczenie w każde miejsce nagłaśnianej przestrzeni tak samo jakościowego dźwięku zarówno dla osób stojących przy scenie jak i w większej odległości. Przy zastosowaniu systemów konwencjonalnych taka sytuacja jest nie możliwa. Dodatkowo system [...] dostarcza technologię dźwięku o czytelności płyty CD. Zastosowanie do zasilania powyższego systemu tzw. impulsowych wzmacniaczy mocy podniesie dodatkowo jego wydajność, a także umożliwi realizatorom dźwięku bezpośrednią kontrolę nad systemem z platformy komputera, który pokaże wskazywać im będzie parametry termiczne głośników w danej chwili, co ma istotny wpływ na realizację koncertu czy też innego wydarzenia artystycznego. Zastosowanie tego systemu przyczyni się do zwiększenia konkurencyjności poprzez wzrost jakości i efektywności pracy przy obsłudze dźwiękowej imprez, umożliwi realizację dźwiękowo różnego rodzaju bardzo złożonych imprez artystycznych, poprzez wykorzystywanie możliwości oferowanych przez najnowszą, cyfrową technologię przetwarzania i komutacji sygnałów dźwiękowych. W urządzeniach tych zastosowano nowoczesne programowalne układy, bardzo szybkie procesowy i oprogramowanie sterujące funkcjami tych procesorów. Dzięki zastosowaniu takiego oprogramowania zapewniona będzie możliwość wprowadzania i dodawania nowych funkcji, a zastosowane procesory cechuje bardzo duża moc obliczeniowa dzięki czemu zwiększone będą możliwości operacyjne systemu i jego ergonomiczność. Zastosowane w systemie [...] innowacyjne rozwiązania konstrukcji układowej polegają na zastosowaniu układów, które charakteryzuje: uniwersalność i elastyczność umożliwiająca realizację dowolnych funkcji, krótki czas opracowywania prototypu, łatwa modyfikacja wykorzystywanych funkcji podczas wykorzystywania systemu. Z kolei mikser to urządzenie charakteryzujące się innowacyjnym rozwiązaniem konstrukcji układowej konsolet oraz programowalnego na bieżąco układu bramek logicznych. Układy te są od niedawna stosowane u producentów stołów mikserskich, mają zastosowanie wyłącznie w wysoko innowacyjnych urządzeniach. O innowacyjności świadczy fakt, iż wyróżniają się przetwarzaniem w nim sygnałów audio i sterowanie wszystkimi funkcjami konsolety umieszczone zostało w jednym układzie scalonym [...]. Ponadto podczas użytkowania cyfrowej konsolety możliwe będzie zredukowanie ilości sprzętu zewnętrznego których dotychczas przewożono na imprezy razem z konsolami. Wnioskodawca konkludował, że innowacyjność operacji przejawiać się będzie poprzez unowocześnienie stosowanych procesów technologicznych w firmie. Podkreślił, że doprowadzi to do obniżenia kosztów wykonywanej usługi, co przy niezmienionym poziomie jej ceny stanowi istotne źródło zysku ekonomicznego. Zysk ekonomiczny będący rezultatem innowacyjności otrzymywany będzie przez wnioskodawcę dopóty, dopóki konkurencja nie wprowadzi takich samych rozwiązań, co powoduje obniżkę cen i zanik zysku ekonomicznego.
Powołując się na przepisy ustawy z dnia 20 lutego 2015r. o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności (Dz. U. z 2015 r., poz. 378, dalej: ustawa o rozwoju lokalnym), LGD dokonała oceny zgodności operacji z Lokalną Strategią Rozwoju (LSR) oraz dokonała oceny na podstawie kryteriów wyboru określonych w LSR. Następnie pismem z dnia [...] czerwca 2017r. LGD poinformowała wnioskodawcę, iż zgłoszona przez niego operacja uzyskała łącznie 8 pkt i została wybrana do dofinansowania, ale nie mieści się w limicie środków wskazanych w ogłoszeniu o naborze.
W odniesieniu do kryterium nr 1 – innowacyjność obowiązujące w konkursie Kryteria wyboru projektów przewidywały następującą punktację: 1) ma charakter innowacyjny w skali całego obszaru - 2 pkt; 2) ma charakter innowacyjny w skali gminy, na terenie której realizowany będzie projekt - 1 pkt; 3) nie ma charakteru innowacyjnego - 0 pkt. Rada LGD przyznała wnioskowi skarżącego w ramach tego kryterium 1 pkt, uznając, że operacja jest innowacyjna w skali gminy L., natomiast nie ma charakteru innowacyjnego dla całego obszaru działania LGD, gdyż na tym obszarze działają inne firmy nagłośnieniowe – "B" w C. Usługi tego typu świadczą również ośrodki kultury m. in. Gminny Ośrodek Kultury i Sportu w K.
W dniu [...] czerwca 2017r. wnioskodawca złożył protest od wyniku wyboru operacji przez LGD, w którym podniósł zarzuty co do oceny spełnienia lokalnych kryteriów wyboru, w tym także kryterium nr 1 – innowacyjność. Wnioskodawca nie zgodził się w tym zakresie z oceną Rady LGD, uznając że spełnia przedmiotowe kryterium w odniesieniu do całego obszaru LGD. Uważa, iż oceniający w bardzo ogólny sposób posłużyli się stwierdzeniem, iż wymienione podmioty świadczą podobne usługi co wnioskodawca. Usługi nagłośnieniowe to bardzo szerokie pojęcie, a o ich innowacyjności nie stanowi fakt ich świadczenia, a poziom techniczny, zastosowane technologie oraz wykorzystywany sprzęt. Wnioskodawca to firma, która nie tylko lokalnie, ale także w skali całego regionu jest jedyną firmą, która świadczy usługi objęte wnioskiem. Jest największą i jedyną firmą, która na tak dużą skalę zajmuje się nagłośnieniem. Nie mając w regionie konkurencji, która pokrywa się z wachlarzem usług zarówno tych dotychczasowych jak i nowopowstałych, każda z usług nowych czy udoskonalonych staje się co do zasady usługą innowacyjną nie tylko na poziomie samego przedsiębiorstwa ale także regionu. Podane w uzasadnieniu Rady LGD instytucje nie dysponują systemem nagłośnieniowym, który jest w stanie dokładnie pokryć dźwiękiem plac o wymiarach 20 x 20 metrów. Sprzęt jakim dysponuje Gminny Ośrodek Kultury i Sportu w K., są to kolumny starego typu i nie mają możliwości spełnić jakiegokolwiek Rideru Nagłośnieniowego szanujących się artystów z Polskiej sceny muzycznej. Wymieniony podmiot z C. jest to z kolei Agencja Artystyczna, która przede wszystkim pośredniczy z menagementami artystów i negocjuje stawki na koncerty. Z wiedzy Wnioskodawcy wynika, iż w/w podmiot nie posiada na swoim stanie żadnego systemu nagłośnieniowego, a już na pewno nie typu [...]. Ewentualnie dla kompleksowego załatwienia sprawy swoich zleceniodawców, wyłącznie podnajmują technikę od innego podmiotu (np. wnioskodawcy). Reasumując, na obszarze LGD "[...]" nie występują żadne inne firmy niż wnioskodawca, które posiadałyby w swoim wyposażeniu riderowy zestaw typu [...]. Wnioskodawca w proteście podał przykład z koncertu z okazji Dni C. (grał m. in. zespół [...]), gdzie podczas koncertu organizator zmuszony był posiłkować się sprzętem firmy zewnętrznej spoza obszaru LGD "[...]" (co generowało znaczne koszty takiego przedsięwzięcia dla lokalnych władz), ponieważ na obszarze LGD nikt nie jest w posiadanie systemu typu [...], stanowiącego innowacyjny przedmiot operacji. Najbliższa firma świadcząca tego typu usługi znajduje się w innym województwie. Dlatego też w odczuciu wnioskodawcy zarzut że operacja zawiera innowacyjność tylko na terenie Gminy L. jest niezasadny.
Dalej w proteście podniesiono, że realizując niniejszą operację, znając możliwość przygotowania pakietu usług przy zastosowaniu nowo zakupionych urządzeń, wnioskodawca będzie mógł zaoferować usługi w technologii do tej pory nie oferowanej, co z punktu widzenia rozwoju regionu i firm na nim działających jest bardzo ważne, innowacyjne i wyjątkowe. Usługa która zostanie wprowadzona to innowacyjna usługa, która obecnie nie jest stosowana przez konkurencję. Wprowadzone rozwiązania technologiczne umożliwią firmie świadczenie innowacyjnej (nawet w skali kraju) usługi z nowymi cechami (których nie ma konkurencja). Poprzez realizację wysoce innowacyjnego projektu poprawi się oferta usługowa przedsiębiorstwa, jakość świadczonych usług co wpłynie na poprawę sytuacji ekonomicznej, działania procesowe i organizacyjne przedsiębiorstwa. Ich wprowadzenie pozwoli wejść firmie na nowe rynki zbytu, pozyskać nowych klientów z innych sektorów, stać się wysoce konkurencyjna w branży nagłośnieniowej.
Projekt jest wysoce innowacyjny poprzez zastosowanie najwyższej jakości rozwiązań technologicznych i technicznych w nowo zakupionych urządzeniach. Potwierdzają to opinie dostawców poszczególnych urządzeń z którymi konsultowano i szacowano wartość zakupionego sprzętu oraz producentów tego typu urządzeń. Na uwagę zasługuje jednak fakt, iż ostateczny typ i rodzaj zakupionych urządzeń zostanie określony na etapie wyboru dostawcy urządzeń, w wyniku przeprowadzonego postępowania ofertowego. Zgodnie z definicją innowacyjności wnioskodawca dokona zmiany w celu polepszenia jakości usługowej i polegać ona będzie na zastąpieniu dotychczasowych gorszych rozwiązań panujących w branży innymi, ulepszonymi. Projekt przyczyni się do powstania innowacyjności na poziomie przedsiębiorstwa — innowacyjności usługowej, polegającej na wprowadzeniu na rynek zupełnie nowych usług oraz innowacyjności procesowej — polegającej na wprowadzeniu przez wnioskodawcę w przedsiębiorstwie nowych metod ich świadczenia. Wnioskodawca planuje zakup takich urządzeń które wykonane są z materiałów zgodnie z technologiami znanymi na rynku polskim, a wykorzystywanymi w innych krajach UE. Dzięki realizacji projektu wprowadzona zostanie zupełnie nowa usługa, do tej pory nie świadczonych przez inne podmioty funkcjonujące na rynku. Zakupiony sprzęt będzie mógł być wykorzystywany bez względu na warunki atmosferyczne.
Rada w wyniku ponownej oceny podtrzymała pierwotne stanowisko, iż kryterium Innowacyjność, dotyczy operacji niespotykanych w skali LGD lub gminy. Na terenie LGD stwierdzono występowanie tego typu firm, nie stwierdzono jedynie w skali gminy L.
Zarząd Województwa D. (dalej: ZWD), w wyniku rozpoznania protestu uznał za zasadne zarzuty podniesione w zakresie kryterium nr 1 – innowacyjność. W uzasadnieniu swojego stanowiska ZWD wskazał, że Wnioskodawca szczegółowo opisał i zaplanował rozwój przedsiębiorstwa. Podkreślono również, że z dokumentacji wynika, iż przedmiot operacji będzie polegać na zakupie kompletnej aparatury nagłośnieniowej systemu dźwiękowego typu [...] oraz miksera i na tej podstawie firma ma rozszerzyć swoją działalność o nową usługę tj. wynajmowania/organizowania imprez przy wykorzystywaniu systemu [...] i miksera. Urządzenia mają być wykonane z materiałów zgodnie z technologiami znanymi na rynku polskim, a wykorzystywanymi w innych krajach UE. Zakupiony sprzęt będzie mógł być użytkowany bez względu na warunki atmosferyczne. Nowoczesny sprzęt umożliwi wprowadzenie nowych usług oraz zwiększy konkurencyjność.
W wyniku ponownej oceny wniosku Rada LGD uchwałą z dnia [...] sierpnia 2017 r., nr [...] podtrzymała swoje poprzednie stanowisko i punktację w zakresie kryterium nr 1 – innowacyjność.
Zdaniem Rady LGD wnioskodawca powołał się an definicję innowacyjności na poziomie przedsiębiorstwa, nie jest to natomiast definicja zaczerpnięta z kryterium LGD. Kryterium innowacyjność dotyczy operacji, które wykorzystują niepraktykowane dotąd zastosowania zasobów i rozwiązań, wykorzystania nowych metod. Definicja nie odnosi się w żaden sposób do cech wykorzystywanych zasobów. Zakup sprzętu nagłaśniającego i wykorzystanie go do świadczenia usług nagłośnienia imprez nie jest innowacją w zakresie zastosowania zasobów i rozwiązań. Operacja nie wykorzystuje również nowych metod świadczenia tego rodzaju usług. Świadczenie usług polegające na odpłatnym zapewnieniu nagłośnienia imprez jest nieinnowacyjną klasyczną usługą powszechną. Fakt wyjątkowości wykorzystywanego sprzętu w skali gminy lub LGD nie ma żadnego znaczenia dla oceny innowacyjności przedsięwzięcia. Przyjęcie innowacyjności odnoszącej się do wyjątkowych cech zasobu (wykorzystywanych urządzeń) prowadziłoby do uznania za innowacyjne zakupów wszelkich urządzeń , które różnią się w jakikolwiek sposób od innych dostępnych na rynku lokalnym – kolorem, kształtem lub wydawaniem specyficznych dźwięków lub zapachów. Wobec powyższego, mając na względzie że na terenie LGD (ale nie gminy L.) stwierdzono istnienie co najmniej dwóch firm świadczących usługi nagłośnieniowe, Rada podtrzymała stanowisko o przyznaniu wnioskodawcy 1 pkt w ramach powyższego kryterium.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżący wniósł o stwierdzenie, że ponowna ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Skarżący odwołał się do definicji innowacyjności zawartej w rozdziale VI pkt 3 LSR i stwierdził, że w jej świetle stanowisko rady LGD, że "operacja nie wykorzystuje nowych metod świadczenia usług nagłośnienia" jest niezrozumiałe. Pomijając nawet fakt, że stanowisko to stoi w sprzeczności z zawartym w uchwale z dnia [...] czerwca 2017 r., gdzie uznano operację za innowacyjną, ale jedynie w skali gminy L., to w załącznikach do wniosku szczegółowo wyjaśniono, na czym polega innowacyjność projektu. Projekt polega bowiem na wdrożeniu nowej usługi przy zastosowaniu istotnie ulepszonego procesu jej świadczenia. W dalszej części skargi powtórzono podniesione dotychczas argumenty dotyczące zarówno cech charakteryzujących system [...] i mikser jak i podkreślono efekty, jakie można przy ich zastosowaniu uzyskać. Skarżący stwierdza, że projekt wpisuje się w definicję innowacyjności przyjętą w rozdziale VI pkt 3 LSR, obejmującą "wdrożenie nowego lub istotnie ulepszonego produktu (wyrobu usługi)" i "zastosowanie nowej technologii". Podkreślono jeszcze raz, że LGD posługuje się bardzo szerokim pojęciem usług nagłośnieniowych, podczas gdy o innowacyjności w ich przypadku nie świadczy sam fakt ich świadczenia ale poziom techniczny, zastosowane technologie i sprzęt wykorzystywany do ich świadczenia.
Odpowiadając na skargę LGD wniosła o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 3 §1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017r. poz. 1369 ze zm. dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Akty poddane kontroli sądów administracyjnych zostały wymienione w art. 3 §2 p.p.s.a. Stosownie do art. 3 §3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Do ustaw szczególnych, o których mowa w ostatnio przywołanym przepisie, zaliczyć trzeba ustawę z 11 lipca 2014r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (tekst jedn. Dz. U. z 2016r., poz. 217 – dalej: ustawa w zakresie polityki spójności) jak również powołaną ustawę z 20 lutego 2015r. o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności. Zgodnie z art. 22 ust. 8 ustawy o rozwoju lokalnym, do wnoszenia protestu i postępowania wszczętego na skutek jego wniesienia przepisy art. 53 ust. 2 i 3, art. 56 ust. 2 oraz art. 57-67 ustawy do protestu stosuje się odpowiednio przepisy art. 54 ust. 2-6 ustawy w zakresie polityki spójności. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy w zakresie polityki spójności w przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia, w tym w przypadku, o którym mowa w art. 66 ust. 2 pkt 1 tej ustawy, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3§3 p.p.s.a.
Orzekając na tej podstawie i w zakresie określonym w art. 61 ustawy w zakresie polityki spójności Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, jako że ocenę projektu Rada LGD przeprowadziła w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny.
W związku z wyborem do realizacji Strategii Rozwoju Lokalnego Kierowanego przez Społeczność, objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, LGD jest zobowiązane organizować nabory wniosków w ramach wsparcia realizacji operacji, w ramach Lokalnej Strategii Rozwoju (LSR),dokonywać wyboru operacji realizujących cele LSR zgodnie z przyjętymi procedurami oraz według określonych kryteriów wyboru. Jedną z form wsparcia w ramach LSR to operacje realizowane indywidualnie w ramach wniosków składanych przez beneficjentów innych niż LGD i wybieranych przez organ decyzyjny Stowarzyszenia (tu: Rada LGD), a następnie przedkładanych do weryfikacji przez Zarząd Województwa D. Stosowanie do treści art. 19 ust. 4 ustawy o rozwoju lokalnym obowiązujące w ramach naboru wniosków warunki udzielenia wsparcia oraz kryteria wyboru operacji wraz ze wskazaniem minimalnej liczby punktów, której uzyskanie jest warunkiem wyboru operacji określane są w ogłoszeniu o naborze wniosków o udzielenie wsparcia. Ogłoszony przez Stowarzyszenie nabór nr [...], realizowany był w oparciu o ustawę o rozwoju lokalnym, która - w kwestii procedury odwoławczej oraz zaskarżenia wydanego w tym trybie rozstrzygnięcia do sądu administracyjnego - odsyła do odpowiedniego stosowania cyt. wyżej ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 – 2020.
Podkreślić trzeba, że ustawa w zakresie polityki spójności nie określa innego kryterium sprawowania kontroli sądowej niż przewidziane w art. 1§2 ustawy z 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016r. poz. 1066, ze zm.) kryterium zgodności z prawem. Oznacza to, że sąd nie jest uprawniony do weryfikacji merytorycznej projektu, np. poprzez odmienną ocenę założeń tego projektu i przyznanie określonej liczby punktów ocenianemu projektowi, lecz uprawniony jest do kontroli dokonanej i sporządzonej oceny w kontekście przestrzegania kryteriów tej oceny, takich jak równość, przejrzystość, bezstronność, niezmienność i rzetelność, wywodzonych z przepisów ustawy, a także z punktu kompletności tej oceny oraz jasności przyjętych kryteriów (por. wyrok NSA z 17 grudnia 2013r., sygn. akt: II GSK 2249/13, dostępny na orzeczenia.nsa.gov.pl). Zatem rzeczą sądu administracyjnego jest wyłącznie kontrola prawa, bowiem nie jest on władny dokonywać oceny słuszności, efektywności, racjonalności kryteriów konkursowych, ani tym bardziej zastępować oceniających lub weryfikować merytorycznie wiedzę ekspercką.
W procesie oceny projektów zgłaszanych do dofinansowania w ramach konkursów ogłaszanych na podstawie ustawy w zakresie polityki spójności oraz ustawy o rozwoju lokalnym realizacja wskazanych wyżej zasad ma znaczenia podstawowe. Z tego względu w jednoznaczny i jasny sposób muszą być określone warunki oraz zasady postępowania w przedmiocie wyboru projektów. W orzecznictwie podkreśla się przy tym, że zasada przejrzystości reguł oceny projektów ma charakter instrumentalny w stosunku do zasady równości, formułując wobec instytucji zarządzającej nakaz jasnego, precyzyjnego i dostępnego dla wszystkich wnioskodawców (beneficjentów) określenia kryteriów kwalifikowania projektów.
Z powyższego wyprowadzić należy w szczególności obowiązek formułowania definicji i pojęć, do których odwołują się lub którymi posługują się dokumenty konkursowe – ze szczególnym uwzględnieniem kryteriów oceny projektów – w sposób jasny i nie sprzyjający różnym ich interpretacjom. Ponadto, zasada przejrzystości zobowiązuje instytucje do wyczerpującego i precyzyjnego uzasadnienia oceny wyboru projektów, a zasada rzetelności do dokonania tej oceny przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności wynikających z przedstawionej przez wnioskodawcę dokumentacji. Działanie w ramach uznania administracyjnego nie pozwala bowiem właściwej instytucji na dowolność w załatwieniu sprawy. Nie można uznać dokonanej oceny, a co zatem idzie wyboru projektu, za dokonaną w sposób przejrzysty i rzetelny, jeżeli nie zawiera ona jasnego i popartego merytorycznymi argumentami uzasadnienia przyznanej projektowi liczby punktów. To bowiem uzasadnienie dokonanej oceny projektu jest wyłączny źródłem wiedzy dla przedkładającego projekt, o tym w jaki sposób został on oceniony. Ocena przejrzysta i rzetelna, to nie taka która informuje wyłącznie o liczbie punktów przyznanych w ramach ocenianych kryteriów, ale taka która zawiera również wyczerpujące i rzeczowe argumenty uzasadniające przyznanie takiej, a nie innej liczby punktów. Ponadto podana w ocenie argumentacja musi odnosić się do przedstawianej w projekcie analizy poszczególnych kryteriów w zestawieniu z określoną przez oceniających instrukcją dokonywania oceny punktowej projektu. Z tym wiąże się konieczność rzeczowego odniesienia faktów i argumentów wskazanych przez wnioskodawcę do przyjętych kryteriów oceny projektów. Zasady określone w art. 37 ust.1 ustawy w zakresie polityki spójności (tj. przejrzystości rzetelności i bezstronności) mają charakter normatywny i stanowią gwarancję równego traktowania wszystkich potencjalnych beneficjentów pomocy unijnej znajdując umocowanie w zasadzie równego dostępu do pomocy, wywodzącej się z traktatowej zasady równości. Na mocy art. 30a tej ustawy znajdują one pełne zastosowanie w sprawach rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdza, że w procesie oceny wniosku skarżącej doszło do naruszenia przez LGD zasad rzetelności i przejrzystości, o jakich mowa w art.37 ust.1 ustawy w zakresie polityki spójności, a to z uwagi na brak spójności kryteriów oceny innowacyjności operacji powołanych i zastosowanych w uchwale Rady LGD z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...]z kryteriami zawartymi w dokumentacji konkursowej oraz pominięcie w argumentacji zawartej w uzasadnieniu oceny istotnych cech operacji opisanych we wniosku oraz podkreślanych przez skarżącego w załącznikach do wniosku, a później także w proteście.
Po pierwsze, w kontekście przytoczonych wyżej uwag dotyczących wymogów przejrzystości reguł konkursu i stosowanych w nim kryteriów wyboru projektów, zauważyć trzeba, że w przypadku naboru nr [...] w odniesieniu do pojęcia "innowacyjności" pojawiają się dwie, nieco różne definicje. W przyjętych dla potrzeb konkursu nr [...] "Kryteriach wyboru operacji Przedsięwzięcia III. Wsparcie przedsiębiorczości mieszkańców "[...]" (dalej: Kryteria wyboru....") kryterium "Innowacyjność", zgodnie z opisem- "Preferuje operacje innowacyjne, niespotykane w skali obszaru objętego strategią (LGD) tj. wykorzystujące niepraktykowane dotąd zastosowania zasobów i rozwiązań, wykorzystania nowych metod" . Z kolei w załączniku do wniosku o dofinansowanie zatytułowanym "Innowacyjność projektu", podano (za LSR - do której odwołuje się skarżący i która czerpie z Podręcznika Oslo Manual 2005, Odce/Eurostat), że innowacyjność rozumie się jako "wdrożenie nowego lub istotnie ulepszonego procesu, zastosowanie nowej technologii lub nowego sposobu wykorzystania lub zmobilizowania istniejących lokalnych zasobów przyrodniczych, historycznych, kulturowych czy społecznych na obszarze LGD "[...]", przy czym jednocześnie wskazuje się tam, że wnioskodawca powinien opisać na czym polega innowacyjność projektu w skali lokalnej, czy projekt zawiera nowatorskie w skali lokalnej rozwiązania, działania oraz w jakim stopniu bazuje na oryginalnych, niestosowanych dotąd pomysłach.
Pomimo pewnych różnic w sformułowaniach, jakimi posługują się "Kryteria wyboru..." i załącznik do wniosku (oraz LSR) cechą wspólną "innowacyjności" definiowanej na potrzeby przedmiotowego konkursu jest niewątpliwie zastosowanie/wykorzystanie nowej, nie praktykowanej dotąd (lub istotnie ulepszonej) metody/procesu/rozwiązania. Nie chodzi więc – i tu rację należy przyznać LGD – o wprowadzenie lub zastosowanie jakiegokolwiek nowego produktu, czy nawet ulepszonego produktu. W świetle przywołanych definicji istotne natomiast jawi się to, czy wprowadzenie oferowanej przez wnioskodawcę usługi lub produktu wiąże się z zastosowaniem lub wykorzystaniem istotnie ulepszonych lub nowych metod i rozwiązań, (a w szerszym ujęciu – podanym w załączniku – także procesów czy technologii).
Oceniając w świetle powyższego uzasadnienia kolejnych uchwał Rady LGD, w części dotyczącej oceny wniosku skarżącego w zakresie kryterium "Innowacyjność operacji" Sąd stoi na stanowisku, że nie odniesiono przywołanej definicji i opisu tego kryterium do specyficznych cech projektu wskazanych przez wnioskodawcę, przez co w konsekwencji nie wykazano w nich, iż wniosek skarżącego nie spełnia tego kryterium w skali całego obszaru działania LGD.
W pierwszej ocenie (uchwała Rady LGD z dnia [...] czerwca 2017 r.) uznano, że operacja posiada charakter innowacyjny w skali gminy L., nie zaś na całym terenie LGD, gdyż na tym obszarze inne podmioty wykonują usługi nagłośnieniowe. To samo uzasadnienie tj. występowanie "tego typu firm" podtrzymano w stanowisku Rady LGD po rozpatrzeniu zarzutów protestu i przed przekazaniem protestu do ZWD. Z kolei w ostatecznej, najobszerniejszej, ocenie zawartej w uchwale z dnia [...] sierpnia 2017 r., Rada wyjaśniła że innowacyjność należy rozumieć jako wykorzystanie niepraktykowanych dotąd zastosowań zasobów i rozwiązań, że świadczenie polegające na odpłatnym zapewnieniu nagłośnienia imprez jest "klasyczną usługą powszechną" niemającą charakteru innowacyjnego, a operacja "nie wykorzystuje również nowych metod świadczenia tego rodzaju usług".
Analiza powyższej argumentacji Rady LGD prowadzi do wniosku, że innowacyjność Rada LGD utożsamiła z niewystępowaniem na danym terenie ogólnie rozumianej podobnej rodzajowo usługi ("nagłaśnianie imprez"), uznając arbitralnie i bez rzetelnego odniesienia się do informacji zawartych we wniosku, że bez znaczenia pozostają w tym przypadku rodzaje zasobów, w oparciu o które jest ona świadczona. Przy takiej interpretacji wyznacznikiem innowacyjności będzie to, czy ktokolwiek, poza skarżącym, na danym terenie świadczy usługi nagłośnienia, bez względu na to, z jakich systemów i technologii w tym celu korzysta, jaki uzyskuje i oferuje efekt akustyczny i dla jakiego rodzaju wydarzeń jest on adekwatny lub wymagany. W konsekwencji, w takim wypadku należałoby przyjąć, że nigdy nie można mówić o innowacyjności wprowadzanej w ramach danego rodzaju usług, a jedynie o innowacji w postaci wprowadzenia na danym obszarze danego typu usługi. W tym sensie również nie będzie nigdy innowacją np. wprowadzenie nowych metod leczenia stomatologicznego w oparciu o nowe narzędzia czy materiały o ile usługi stomatologiczne jako takie są już na danym obszarze świadczone, czy np. zaproponowanie dostawy bezprzewodowego Internetu, jeżeli na danym obszarze jest on dostępny dzięki połączeniom kablowym. Tymczasem tak wąska koncepcja "innowacyjności" nie odpowiada przyjętej na potrzeby naboru definicji zawartej w "Kryteriach wyboru...." ani modelowej definicji z Podręcznika Oslo Manual, na której ją oparto, w których innowacyjność wyznacza m.in. "wykorzystanie nowych metod", "zastosowanie niepraktykowanych dotąd rozwiązań" czy – za LSR i wskazówkami z załącznika "Innowacyjność" - "wdrożenie nowego lub istotnie ulepszonego procesu, zastosowanie nowej technologii". Tak jak w przypadku podanych wyżej przykładów, w odniesieniu do usług akustycznych i nagłośnieniowych zastosowanie określonych rozwiązań technicznych wpływa zarówno na jakość jak i na rodzaj końcowego świadczenia – tu: efektów dźwiękowych, które w tym wypadku nie są "jakąkolwiek cechą nowego produktu" (a takiego porównania używa Rada LGD w uchwale z [...] sierpnia 2017 r. i w odpowiedzi na skargę), ale elementami kluczowymi świadczonej usługi, niewątpliwie istotnymi z punktu widzenia końcowego odbiorcy (słuchacza), a częstokroć decydującymi o tym jakie wydarzenia muzyczne dostawca dźwięku jest w stanie obsługiwać oraz na jakim poziomie, a więc w tym sensie wpływającymi także na zakres świadczonych usług poprzez stworzenie możliwości poszerzenia oferty dostępnych na danym terenie imprez muzycznych.
Skarżący we wniosku wskazywał wyraźnie, że nie planuje po prostu zakupu nowszego sprzętu, umożliwiającego uzyskanie poprawionego efektu dźwiękowego, ale wyjaśniał, że wyposażając przedsiębiorstwo w mikser oraz system [...] wprowadza do swojej oferty zupełnie nowe rozwiązania techniczne (system oparty na liniowo wyrównanym dźwięku) i metody operowania dźwiękiem oraz jego obsługi (mikser) umożliwiające uzyskanie nowych, nieoferowanych dotąd przez inne podmioty na obszarze LGD, efektów akustycznych i innowacyjnego sposobu nagłaśniania imprez, a w konsekwencji poszerzenia wachlarza oferowanych usług. Innowacyjność miała w tym wypadku wyrażać się nie w oferowaniu usług nagłośnienia, które nie są świadczone na terenie LGD "[...]" , ale na świadczeniu ich w sposób inny, niż pozostałe podmioty oferujące usługi nagłośnieniowe na tym obszarze, gdyż oparty na nowatorskich, niespotykanych w skali tego obszaru rozwiązaniach technicznych i stwarzający dzięki temu nowe możliwości tak po stronie odbiorcy, jak i organizatora koncertów (i innych wydarzeń z wykorzystaniem dźwięku).
Dokonując oceny operacji pod kątem kryterium "Innowacyjność" Rada LGD powinna zatem w pierwszej kolejności rozważyć, czy wprowadzenie przez podmiot zajmujący się nagłaśnianiem imprez i wynajmem sprzętu akustycznego do swojej oferty nagłośnienia opartego o system liniowo wyrównany ([...]) oraz doposażenie systemu w mikser stanowi innowację w stosunku do oferty nagłośnienia opartego na systemie konwencjonalnym – tzn. czy w tym wypadku rzeczywiście spełnione są wynikające z przyjętej definicji innowacyjności warunki wykorzystania przez operację "nowych metod" lub "niepraktykowanych dotąd zastosowań zasobów" czy też "niepraktykowanych dotąd rozwiązań". Zdaniem Sądu brak przy tym podstaw do wyłączenia z pojęcia "rozwiązań" czy "metod" rozwiązań o charakterze technicznym, w szczególności biorąc pod uwagę przywołaną w LSR i załączniku "Innowacyjność" definicję innowacyjności wskazującą wprost na nowe technologie. Nie jest więc wystarczające stwierdzenie, że zakup nowych produktów nie stanowi innowacji, bez oceny ich wpływu na sposób, jakość i zakres świadczonych usług tj. przesądzenia, czy w wyniku tego zakupu dochodzi do świadczenia usług przy zastosowaniu nowych metod lub rozwiązań. Skarżący nie neguje przy tym, że zarówno mikser, jak i systemy [...] (oparte na innej koncepcji dystrybucji dźwięku) są znanymi rozwiązaniami technologicznymi, które nie mają charakteru innowacyjnego w skali międzynarodowej czy nawet krajowej, natomiast – zgodnie z "Kryteriami wyboru..." - istotna będzie ocena, czy o tego rodzaju innowacji można mówić nie tylko w skali gminy (gdzie wobec braku innych podmiotów świadczących usługi nagłośnienia rzeczywiście już sam rodzaj usługi jest innowacją), ale i obszaru działania LGD.
Odmawiając operacji zgłoszonej przez skarżącego przymiotu innowacyjności Rada LGD nie odniosła się jednak w ogóle nie tylko do powołanych przez skarżącego we wniosku i jego załącznikach różnic pomiędzy sposobem działania i rozwiązaniami stosowanymi w urządzeniach, jakie planuje zakupić skarżący oraz w systemach, jakimi dysponują inne firmy nagłośnieniowe z regionu, ale także do różnic w zakresie efektów, jakie w wyniku zastosowania określonych urządzeń (mikser, system głośników [...]) osiąga się w porównaniu do efektów zastosowania standardowych rozwiązań akustycznych, wykorzystujących konwencjonalne systemy nagłośnienia i przy braku możliwości korzystania z miksera. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że taka analiza i ocena jest oczywiście dokonywana w oparciu i informacje zawarte przez wnioskodawcę w złożonej przez niego dokumentacji. Uzasadnienie oceny musi jednak się do tych informacji odwoływać i wyjaśniać, dlaczego uznano, że potwierdzają one lub nie potwierdzają spełnienie przedmiotowego kryterium, przy czym wnioski te nie mogą nosić cech arbitralności. Taki charakter mają natomiast – w świetle poczynionych wyżej uwag – zawarte w uchwale Rady LGD z Dia [...] sierpnia 2017 r. stwierdzenia "Zakup sprzętu nagłaśniającego i wykorzystanie go do świadczenia usług nagłośnienia imprez nie jest innowacją w zakresie zastosowania zasobów i rozwiązań", "Operacja nie wykorzystuje nowych metod świadczenia tego rodzaju usług" - skoro brak jest jednocześnie wyjaśnienia, dlaczego nie dochodzi w tym przypadku do zastosowania nowych rozwiązań czy wykorzystania nowych metod świadczenia usług nagłośnienia. Ponadto nadużyciem jest, zdaniem Sądu, stwierdzenie, iż "zgodnie z definicją innowacyjności zawartą w kryteriach wyboru operacji istotne jest innowacyjne wykorzystanie zasobów i rozwiązań, bez związku z wyjątkowością wykorzystywanego zasobu". Definicja innowacyjności przyjęta dla potrzeb naboru nie mówi o "innowacyjnym wykorzystaniu zasobów i rozwiązań bez związku z wyjątkowością zasobu", ale definiuje innowację jako wykorzystanie niepraktykowanych dotąd zastosowań i rozwiązań, wykorzystanie nowych metod. Nie odnosi się ona do cech zasobów, co – jak wyjaśniono powyżej – należy raczej interpretować w ten sposób, że w zależności od rodzaju operacji cechy zasobów mogą wpływać lub nie na (innowacyjny) charakter wykorzystywanych i stosowanych metod i rozwiązań.
W tych okolicznościach Sąd na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a ustawy w zakresie polityki spójności orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 64 tej ustawy w związku z art. 200 p.p.s.a., uwzględniając uiszczony przez skarżącą wpis sądowy w kwocie 200,00 zł oraz koszty zastępstwa radcy prawnego (480 zł) i opłatę od pełnomocnictwa (17 zł).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło