III SA/Wr 676/09
WyrokWSA we Wrocławiu2010-03-18
Skład orzekający: Magdalena Jankowska-Szostak, Bogumiła Kalinowska, Małgorzata Malinowska-Grakowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy doręczenie zastępcze zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego pełnoletniemu domownikowi, w sytuacji gdy adresat był nieobecny, jest skuteczne i przerywa bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego?Ratio decidendi
Doręczenie zastępcze zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego pełnoletniemu domownikowi, zgodnie z art. 43 k.p.a., jest skuteczne, jeśli adresat był nieobecny, pismo zostało przyjęte za pokwitowaniem przez domownika, który podjął się oddania go adresatowi. Skuteczne doręczenie zastępcze przerywa bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, nawet jeśli nie nastąpiło doręczenie odpisu tytułu wykonawczego.Stan faktyczny
Skarżący M.K. kwestionował skuteczność doręczenia zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego, które zostało doręczone jego bratu, A.K., jako pełnoletniemu domownikowi. Skarżący podnosił zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego, twierdząc, że wadliwe doręczenie nie przerwało biegu terminu przedawnienia. Organy egzekucyjne i odwoławcze, a następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny, analizowały kwestię miejsca zamieszkania skarżącego w dacie doręczenia oraz prawidłowość doręczenia zastępczego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak Sędziowie Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska Sędzia WSA Małgorzata Malinowska-Grakowicz (sprawozdawca) Protokolant Paulina Białkowska po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 25 lutego 2010 r. sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.
N U S W - P P w dniu [...]r. wystawił wobec M K (zwanego dalej skarżącym) tytuł wykonawczy o numerze[...] ) obejmujący należność z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od niektórych przychodów za [...] r., który następnie skierował do N U S w K jako organu egzekucyjnego. Zawiadomieniem z dnia [...] r. nr [...] N U S w K dokonał zajęcia rachunku bankowego skarżącego w Banku P K O S.A. I i IV Oddział we W m.in. na poczet należności wynikających z tytułu wykonawczego o nr.[...] ). Przesyłka oznaczona jako "[...] " została doręczona bratu skarżącego A K w dniu [...] r. na adres W G 1[...] , [...]
Pismem z dnia [...] r. skarżący złożył u N U S W - Ś zarzuty na postępowanie egzekucyjne prowadzone w oparciu o tytuł wykonawczy o numerze [...] z uwagi na przedawnienie zobowiązania. Skarżący zakwestionował prawidłowość doręczenia odpisu tytułu wykonawczego podnosząc, iż N U S w Kw dacie doręczenia przedmiotowego odpisu dysponował informacją, iż wszelką korespondencję należy kierować na adres: [...] W , ul.[..] [...] Ponadto wskazał, iż nawet gdyby przyjąć, iż odpis tytułu wykonawczego został doręczony jego bratu, to i tak doręczenie to nie spełnia warunków prawidłowego doręczenia wynikającego z art. 41- 44 k.p.a., gdyż doręczający winien pozostawić w skrzynce oddawczej lub w drzwiach mieszkania informację o doręczeniu pisma tej osobie. Wobec powyższego, jak i mając na uwadze fakt, iż należność wynikająca z przedmiotowego tytułu wykonawczego nie była zabezpieczona hipoteką przymusową zobowiązanie podatkowe wynikające z tytułu wykonawczego o nr [...] przedawniło się z dniem [...] r.
Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] N U S W - Ś oddalił wniesione przez skarżącego zarzuty z uwagi na uchybienie terminu do ich wniesienia wskazując, iż zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego z dnia [...] r. wraz z odpisem tytułu wykonawczego nr. [...] zostały doręczone w dniu [...] r. - w trybie art. 43 k.p.a. - pełnoletniemu domownikowi tj. bratu skarżącego A K . A zatem - jak wskazał organ egzekucyjny - ustawowy termin do wniesienia przez skarżącego zarzutów, minął dnia [...] r. Zdaniem organu pierwszej instancji nie zasługiwały bowiem na uwzględnienie przedłożone przez skarżącego dowody, na podstawie których twierdził, iż w tym terminie nie mógł skorzystać z tego uprawnienia. Organ pierwszej instancji ustalił bowiem, iż skarżący przebywał w [...] i w dniach od [...] r. do 2[...] r., natomiast w Z K Nr [...] we W dopiero od dnia [...] r. Stąd też w dniu [...] r. mógł skutecznie skorzystać z przysługującego mu środka zaskarżenia.
Pismem z dnia [...] r. skarżący złożył na w/w postanowienie organu egzekucyjnego zażalenie. Zakwestionował prawidłowość doręczenia odpisu przedmiotowego tytułu wykonawczego podnosząc, iż N U S w Kw dacie doręczenia przedmiotowego odpisu dysponował informacją, iż wszelką korespondencję należy kierować na adres: [...] W , ul. K [...] . Ponadto wskazał, iż nawet gdyby przyjąć, iż rzeczony odpis tytułu wykonawczego został doręczony jego bratu, to i tak doręczenie to nie spełnia warunków prawidłowego doręczenia wynikającego z art. 41- 44 k.p.a., gdyż doręczający winien pozostawić w skrzynce oddawczej lub w drzwiach mieszkania informację o doręczeniu pisma tej osobie. Wobec powyższego, jak i mając na uwadze fakt, iż należność wynikająca z przedmiotowego tytułu wykonawczego nie była zabezpieczona hipoteką przymusową to zobowiązanie podatkowe wynikające z tytułu wykonawczego o nr [...] przedawniło się z dniem [...] r.
Pismem z dnia [...] r. D I S we W zwrócił się do N U S w K z prośbą o informację, czy po dniu [...] r. N U S w K został przez skarżącego poinformowany o zmianie adresu, na który należy kierować korespondencję związaną z wystawieniem przez N U S W – P P tytułu wykonawczego o numerze [...] (numer nadany przez wierzyciela:[...] ). Pismem z dnia [...] r. nr [...] N U S w K wskazał, iż po dniu [...] r. nie został poinformowany przez skarżącego o zmianie adresu, na który należy kierować korespondencję związaną z wystawieniem przez N U S W - P P tytułu wykonawczego o numerze [...] ([...] ).
Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] D I S j we W uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Decydujące znaczenie dla tak podjętego "rozstrzygnięcia miała okoliczność, że w ocenie organu drugiej instancji na podstawie przedłożonych akt sprawy brak było pewności, co do doręczenia odpisu tytułu wykonawczego wraz z przesyłką znaczoną jedynie jako: "[...] " odebraną w dniu [...] r. przez brata skarżącego, w trybie art. 43 k.p.a.". Pismem z dnia [...] r. nr [...] N U S W -Ś zwrócił się do N U S w K o przesłuchanie w charakterze świadka A K . W dniu [...] r., w obecności skarżącego przeprowadzono dowód z przesłuchania świadka na okoliczność ustalenia, czy w dniu [...] r. odbierał korespondencję kierowaną na imię skarżącego i oznaczoną jako "[...] ". Świadek zeznał, iż "nie przypomina sobie odbioru korespondencji kierowanej do brata". Pismem z dnia [...] r. skarżący wniósł o ponowne przesłuchanie świadka w celu okazania oryginału potwierdzenia odbioru przedmiotowej korespondencji, w obecności skarżącego.
Pismem z dnia [...] r. P P , C S P O R w Cz poinformowała, iż przesyłka polecona, nadana w UP[...] . adresowana na M K została w dniu [...] r. doręczona pod wskazanym adresem A K , który podjął się oddać przesyłkę adresatowi. W dniu [...] r., stosownie do wniosku skarżącego, przeprowadzono ponownie dowód z przesłuchania świadka A K , okazując mu oryginał zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki z dnia [...] r. Świadek oświadczył, iż nie przypomina sobie faktu odbioru korespondencji objętej potwierdzeniem odbioru dot.[...] , a także, że nie odbierał korespondencji kierowanych do brata M K zam. W G [...] ponieważ brat polecił nie odbierać korespondencji kierowanej na imię M K , pod adres W G [...] .
Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] N U S W –Ś oddalił wniesione przez skarżącego zarzuty z uwagi na uchybienie terminu do ich wniesienia. W treści swego rozstrzygnięcia organ ten wskazał, iż skuteczne doręczenie odpisu tytułu wykonawczego o numerze [...] (numer nadany przez wierzyciela[...] ) nastąpiło w dniu [...] r., wobec czego siedmiodniowy termin do wniesienia zarzutów upłynął w dniu [...] r. Organ wskazał ponadto, że skoro skarżący przebywał [...] i od dnia [...] r. do dnia [...] r., zaś w Z K od dnia [...] r., toteż zarzuty nadane w placówce pocztowej operatora publicznego dopiero w dniu [...] r. należało uznać za wniesione z uchybieniem terminu. Postanowienie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu [...] r.
Pismem z dnia [...] r. M K , występujący przed D I S we W osobiście, złożył w ustawowym terminie zażalenie na w/w rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego ponawiając argumenty podniesione w uprzednio wniesionym zażaleniu z dnia [...] r. Ponadto podkreślił, iż w postępowaniu wyjaśniającym organ nie ustalił niezbicie, iż w dniu [...] r. wraz z przesyłką oznaczoną jako: "[...] ", został doręczony odpis tytułu wykonawczego o numerze[...]. Wobec powyższego zażądał uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego o numerze[...] ).
D I S we W postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] uchylił zakwestionowane postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
N U S W - P P postanowieniem z dnia [...] r. nr[...] , działając jako wierzyciel uznał, że zobowiązanie podatkowe dotyczące zaległości podatkowej w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za [...] r. objętej tytułem wykonawczym z dnia [...] r. nr [...] wystawionym na M K , NIP [...] nie uległo przedawnieniu z dniem [...] r. W uzasadnieniu wskazano, że tytuł wykonawczy został doręczony bratu skarżącego. Podatnik posiada zaległości z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za rok [...] wynikające z decyzji D I S we W z dnia [...] r. nr [...] Wskazano także na okoliczność ustanowienia hipoteki przymusowej na zaległość podatkową.
Na powyższe postanowienie M K złożył zażalenie, w którym wniósł
o uchylenie postanowienia z powodu rażącego naruszenia przepisów k.p.a. a w szczególności art. 6, 7, 8 oraz art. 35 i art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej, po rozpoznaniu którego Dyrektor Izby Skarbowej we W postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie N U S W - P P z dnia [...] . nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela uznające, że zobowiązanie podatkowe dotyczące zaległości podatkowej w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za [...] r. objęte tytułem wykonawczym z dnia [...] r. nr [...] wystawionym na M K , NIP [...] nie uległo przedawnieniu z dniem [...] r.
Na postanowienie D I S we W z dnia [...] r. nr [...] skarżący wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W , który wyrokiem z dnia [...] r. sygn. akt [...] orzekł o uchyleniu zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej we W . W ocenie Sądu skarga zasługiwała na uwzględnienie z uwagi na okoliczność naruszenia prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Obowiązkiem organu zażaleniowego było bowiem dokonanie dokładnych ustaleń w zakresie miejsca zamieszkania M K w dacie doręczenia jego bratu, zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego. Wskazano, że dla oceny czy doręczenie jest skuteczne niezbędne jest ustalenie czy adres, na który kierowana była korespondencja jest tożsamy z miejscem zamieszkania adresata. W ocenie Sądu w powyższym zakresie organy nie poczyniły dostatecznych ustaleń. Podkreślono, że nie jest dostatecznym dowodem miejsca zamieszkania M K informacja udzielona przez N U S w K , gdyż odpowiada ona na zapytanie o zmianę dokonaną w zakreślonych ramach czasowych, nie zaś na pytanie o znany temu organowi adres zamieszkania strony. Wreszcie Sąd wskazał, iż w toku ponownego postępowania organy winny dokonać ustaleń jaki był rzeczywisty adres zamieszkania skarżącego w dacie doręczenia korespondencji i czy przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego skarżący informował organy o zmianie miejsca zamieszkania, bądź czy informacja o takiej zmianie była organom znana z urzędu. W wyroku Sąd potwierdził stanowisko D I S we W , zgodnie z którym dla przerwania biegu przedawnienia istotne znaczenie ma zastosowanie środka egzekucyjnego, nie zaś doręczenie tytułu wykonawczego.
D I S we W , mając na względzie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W podjął działania zmierzające do ustalenia miejsca zamieszkania M K według stanu na dzień[...] ., tj. w dniu doręczenia zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego jego bratu. Organ zażaleniowy skierował w tym zakresie zapytania do N U S W – P P , N U S W Ś , N U S W – F N U S W - S M , N U S W –K , N P U S we W , N P U S w O , N U S w K .
D I S we W postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] utrzymał w mocy postanowienie N U S : W – P P z dnia [...] r. nr [...]\ w przedmiocie stanowiska wierzyciela uznające, że zobowiązanie podatkowe dotyczące zaległości podatkowej w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za [...] r. objętej tytułem wykonawczym z dnia [...] r. nr [...] wystawionym na M K, NIP [...] nie uległo przedawnieniu z dniem [...] r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że treść przepisu art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, uzupełniona o regulację art. 34 § 1 w/w ustawy, wyraźnie ogranicza ramy możliwych do wniesienia zarzutów na toczące się postępowanie egzekucyjne w administracji, zakreślając tym samym granice wyrażanego w tej materii stanowiska wierzyciela – w przedmiotowej sprawie N U S W - P P Wskazano, że wymienione przesłanki złożenia zarzutów mogą dotyczyć jedynie kwestii wyłaniających się w toku samego postępowania egzekucyjnego, prawidłowości i dopuszczalności jego prowadzenia. Mając powyższe na względzie - organ drugiej instancji przedmiotem rozpoznania uczynił wyłącznie podniesiony przez skarżącego zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego, nie zaś kwestię prawidłowości doręczenia odpisu tytułu wykonawczego, gdyż zarzuty odnoszące się do poprawności dopuszczalności działań organu egzekucyjnego - wszczęcia postępowania egzekucyjnego zastosowania określonych środków egzekucyjnych nie mogły być przedmiotem postępowania w sprawie stanowiska wierzyciela. Podkreślono, że skarżący podniósł zarzut zawarty art. 33 pkt 1 w/p ustawy tj. nieistnienie obowiązku z uwagi na jego przedawnienie w rozumieniu art. 70 Ordynacji podatkowej. Organ zażaleniowy wskazał, że z treści w/w przywołanego art. 70 ordynacji podatkowej wynika, aby dla zagadnienia przedawnienia zobowiązania podatkowego znaczenie miała kwestia związana z prawidłowym wystawieniem, doręczeniem tytułu wykonawczego – okoliczność wadliwego tytułu wykonawczego nie wpływa na ocenę skuteczności przerwania biegu przedawnienia. Czynność przerywająca bieg terminu przedawnienia zaistniała i wywołała skutki mataterialnoprawne w sferze zobowiązań podatkowych - w sprawie zastosowano środek egzekucyjny w postaci skierowania do B zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego, o którym skarżący (w trybie art. 43 kpa) został powiadomiony. D I S we W w zaskarżonym postanowieniu wskazał, że z uwagi na okoliczność, że zobowiązanie podatkowe powstało w roku [...] winno ono ulec przedawnieniu z końcem roku[...] , uznano jednak, że doszło do przerwania biegu przedawnienia na skutek zastosowanego dnia [...] r. środka egzekucyjnego, tj. poprzez doręczenie zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego u wierzyciela. Odnosząc się do argumentu niedoręczenia korespondencji bratu skarżącego uznanie tym samym, że nie nastąpiło doręczenie korespondencji na podstawie art. 43 k.p.a. D I S we W przyjął stanowisko, zgodnie z którym ze zwrotnego potwierdzenia odbioru korespondencji opisanej "[...] zasadnym jest wywnioskowanie, że przesyłka została doręczona dnia [...] r. A K , pełnoletniemu domownikowi z uwagi na nieobecność adresata, tj. M K który, jako pełnoletni domownik, zobowiązał się do oddania przesyłki adresatowi. W treści postanowienia wskazano pisma M K , w których wskazał on, że korespondencja została przez brata odebrana. D I S odnosząc się do zarzutu skarżącego w zakresie adresu do korespondencji, tj., że adresem do korespondencji nie były Ł R W G [...] , gdyż skarżący informował organy podatkowe jak i egzekucyjne o jego zmianie - wskazał, że kwestia doręczeń korespondencji w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym unormowana została w zapisach k.p.a. , a zgodnie z generalną zasadą, wyrażoną w art. 42 § 1 kpa pisma doręcza się osobom fizycznym w miejscu zamieszkania lub w miejscu pracy. Wskazano, że z akt sprawy nie wynikało, aby M K zgłaszał organowi podatkowemu, oraz organowi egzekucyjnemu zmianę miejsca zamieszkania. Podkreślono, że dla rozpatrzenia kwestii doręczenia skarżącemu w ramach przedmiotu sprawy korespondencji nie ma znaczenia okoliczność, że w odniesieniu do skarżącego prowadzone inne postępowania egzekucyjne, oraz podatkowe, w trakcie których skarżący podawał adres do korespondencji, inny, niż adres zamieszkania. D I S we W analizując zarzut Zobowiązanego w zakresie adresu do korespondencji wskazał, że upomnienie nr [...] z dnia[...] ., dotyczące przedmiotowego zobowiązania podatkowego zostało odebrane przez M K dnia[...] . - pismo z wysłane na adres Ł R W G [...]
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący podtrzymał wcześniejszą argumentację. Zarzucił, że D l S we W stanowisko swoje oparł na oświadczeniu N Ur S w K , że oprócz danych wynikających z druku[...], Urząd nie posiadał innych informacji co do adresu na który należy kierować wszelką korespondencję wynikającą z nowo wszczętego postępowania egzekucyjnego. Skarżący podkreślił, iż w dniu[...] . wysłał do N U S w K pismo, które U S otrzymał w dniu [...] r. w sprawie kierowania wszelkiej korespondencji w sprawach zobowiązań podatkowych i postępowań egzekucyjnych na adres W ul. K [...] Urząd S w K przez cały [...] rok przesyłał korespondencję na ten adres, zarówno w ramach już prowadzonych postępowań, a także w odniesieniu do nowych postępowań, jednakże korespondencję w zakresie zajęcia rachunku bankowego skierowano na adres Ł R W G [...] Skarżący podniósł, że w piśmie zawarta była informacja, iż korespondencja wysyłana na adres W [...] nie będzie odbierana, gdyż mieszka on we W . Zarzucił także, iż w toku prowadzonego przez organ I i II instancji nie zbadano powyższej okoliczności pomimo, że w składanych pismach powoływał się na tę okoliczność. Skarżący oświadczył, iż choć wystąpił do N U S w K o potwierdzenie za zgodność z oryginałem tego pisma, to jednak U S w K to przemilczał. Wskazał również, iż D I S we W kilkakrotnie podnosił argument, że U S - po otrzymaniu informacji z P A , że adres jego zamieszkania znajduje się we W ul. O [...] – przesłał w [...] r. druk [...] na adres W , ul. O [...] w celu uzupełnienia danych o adresie zamieszkania jednak on tej korespondencji nie odebrał. W ocenie skarżącego działania organów świadczą o tym, iż nie przewiązywały one żadnego znaczenia do posiadanych materiałów w sprawie, gdyż informacje otrzymane z P A dotyczyły nie tylko adresu ale także okoliczności, iż w tym czasie przebywał on w areszcie tymczasowym. Informacja dla organów podatkowych jak i egzekucyjnych o jego przebywaniu od stycznia[...] . w areszcie pochodziła nie tylko od P A ale także z pism przedkładanych przez jego pełnomocnika. Jednakże pomimo posiadania takiej informacji U zamiast przesłać druk [...] do A T , przesyłał je na inny adres. Skarżący podkreślił, iż z uwagi na okoliczność, iż U S w K znał adres na który dostarczał całą korespondencję związaną z prowadzonymi przez niego postępowaniami egzekucyjnymi, należy uznać, że dokonane doręczenie zastępcze nie znajduje podstaw. Podkreśli, że w pierwszej kolejności ma zastosowanie za art. 42 § 3 kpa. a ponadto wskazał, iż art. 7 k.p.a. zobowiązuje organ administracji państwowej działania na podstawie i w granicach prawa. W ocenie skarżącego organ II instancji pominął dowody (pismo z dnia [...] w sprawie kierowania wszelkiej korespondencji dotyczącej w sprawach zobowiązań podatkowych i postępowań egzekucyjnych adres W ul. K [...] ), a także nie ustosunkował się do nich na żadnym etapie postępowania. Powyższe uchybienia powodują natomiast, że Dyrektor Izby Skarbowej we W naruszył nie tylko zasadę praworządności wynikającą z art. 7 k.p.a., ale i także zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa o której stanowi art. 8 kpa. Wreszcie skarżący podtrzymał stanowisko, iż do dnia [...] r. zobowiązanie w zryczałtował podatku dochodowym od osób fizycznych za[...] ., wynikające z decyzji D I S we W z dnia[...] ., uległo przedawnieniu, ponieważ doręczenie pisma o zajęcie rachunku bankowego w dniu[...] . na adres W G było nieprawidłowe i tym samym nie przerwało biegu przedawnienia.
W odpowiedzi na skargę D I S wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy).
Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 i 2, 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej – w skrócie – "p.p.s.a.").
Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a.), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. "b"), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. "c"). Należy również podkreślić, iż zgodnie z art. 134 § 1 ppsa, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoczynając rozważania nad zgodnością z prawem zaskarżonej decyzji w pierwszej kolejności należy wskazać, że rozpoznawana sprawa była już przedmiotem rozstrzygnięcia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W , który wyrokiem z dnia [...] r. sygn. akt [...] uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W , zawierając wskazania co do dalszego postępowania.
W myśl art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (por. S. Hanausek (w:) W. Siedlecki (red.), System..., s. 319).
Wobec powyższego ponowne rozpoznanie sprawy przez sąd administracyjny ogranicza się do kontroli, czy organy administracji prawidłowo uwzględniły wytyczne zawarte w poprzednim wyroku, oraz oceny ewentualnych nowych okoliczności, które zaistniały już po wydaniu wyroku. Te natomiast kwestie, które były już przedmiotem oceny S , i co do których Sąd nie dopatrzył się uchybień w działaniu organu administracji, ponownie oceniane być nie mogą.
W niniejszej sprawie zalecenia Sądu zostały prawidłowo wykonane. Dyrektor Izby Skarbowej we W , mając na względzie wyrok Sądu przeprowadził postępowanie wyjaśniające mające na celu ustalenie rzeczywistego miejsca zamieszkania skarżącego według stanu na dzień [...] r., tj. na dzień doręczenia korespondencji zawierającej zawiadomienie o zajęciu wierzytelności bratu skarżącego oraz ustalenie czy korespondencja ta została odebrana przez pełnoletniego domownika. W ramach prowadzonego postępowania dowodowego organ II instancji wystąpił odpowiednio do N U S W - F , N P U S we W , N U S W – S M , N U S W – P , N P U S we O , N U S Wr –K , N U S w K , N U S W - Ś celem ustalenia wskazanych przez Sąd okoliczności, w szczególności zaś doręczenia dowodów pozwalających na ustalenie miejsca zamieszkania M K. W odpowiedzi na powyższe:
- N U S W - F w piśmie z dnia [...] r. nr [...] poinformował, że skarżący w okresie od dnia [...] r. do dnia[...] . mieszkał pod adresem W , ul. M B o [...] zaś od dnia [...] r. pod adresem W , R [...] (właściwość N U S W – S M );
- N P U S we W w piśmie z dnia [...] r. nr [...] wskazał, że skarżący był zarejestrowany w ewidencji P U S we W w okresie od dnia [...] r. do dnia[...] , aczkolwiek został wyrejestrowany z uwagi na zmianę adresu zamieszkania: W , R [...]
- N U S W – S M w piśmie z dnia [...] r. nr [...] poinformował, że z dniem [...] r. skarżący został wyrejestrowany z rejestru podatników U S W – S M na podstawie informacji U S W –P P dotyczącej zmiany adresu zamieszkania M K od dnia [...] r. na W , ul. [...] (właściwość N U S W – P P );
- N U S W - P P w piśmie z dnia [..] r. nr [...] wskazał, że skarżący figurował w ewidencji podatników U S W - P P w okresie od dnia [....] r. do dnia [...] r. pod adresem zamieszkania W , ul.[..] . Na podstawie informacji N P U S w O z [...] r. zmieniono adres zamieszkania na [...] ul. [...][ od dnia[...] . i wyrejestrowano skarżącego;
- N P U S w O w piśmie z dnia[...] . [...] poinformował, że skarżący wskazał od dnia [...] r. jako adres zamieszkania O , ul. [...] Na podstawie pisma N U S W –K z dnia [...] nastąpiło wyrejestrowanie M K z ewidencji podatników U S w O ze względu na zmianę miejsca zamieszkania od dnia [...] r. na W , ul. [...]
- N U S W –K i w piśmie z dnia [.;..] r. [...] wskazał, że skarżący został wyrejestrowany z ewidencji podatników U S W - K dnia [...] r. na podstawie otrzymanej z U S w K "Informacji o NIP" związanej ze zmianą adresu zamieszkania. Wskazano, że w złożonym w dniu [...] r. w U S w K zgłoszeniu M K wskazał adres zamieszkania od dnia [...] r.[...] , [...]
- N U S w K w piśmie z dnia [...] r. nr [...] poinformował, że M K został zaewidencjonowany w U S w K na podstawie zgłoszenia aktualizacyjnego [...] z dnia[...] . pod adresem zamieszkania [...] 17, [...] od dnia [...] r., a został wykreślony po otrzymaniu w dniu [...] raportu o danych rejestracyjnych z U S W – Ś informującego o zmianie miejsca zamieszkania od dnia [.;..] r. na adres W , ul.[...] . N U S w K poinformował, że skarżący nie składał innych zgłoszeń aktualizacyjnych w U S w K .
- N U S W - Ś w piśmie z dnia[...] . nr [...] poinformował, że z ewidencji U S W – Ś wynika, że skarżący figurował pod następującymi adresami zamieszkania: w okresie od dnia[...] . do dnia[...] .[...] , od dnia[...]. do dnia[...] . – [...][...] , od dnia [...] r.[-...] . Powyższe dane zostały potwierdzone także w piśmie N U S W - Ś z dnia [...] r. nr [...].
Mając powyższe na uwadze oraz pozostały materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie jako zasadny należy uznać pogląd organów administracji publicznej, zgodnie z którym według stanu na dzień [...] r., tj. dzień doręczenia korespondencji zawierającej zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego bratu skarżącego, miejscem zamieszkania M K były W G [...] .
Z akt sprawy wynika bowiem bezspornie, iż dnia [...] r. do U S w K wpłynęło złożone przez skarżącego zgłoszenie aktualizacyjne osoby fizycznej nieprowadzącej samodzielnie działalności gospodarczej (NIP - 3), w którym skarżący jako miejsce zameldowania wskazał: województwo[...] , powiat:[...] , gmina: [..] nr domu[...], miejscowość[...] , kod pocztowy:[...] , poczta:[...] . Jako datę zameldowania wskazał dzień [...] r. Skarżący nie wypełnił natomiast – co wymaga podkreślenia Sądu - części [...] zgłoszenia o brzmieniu "Adres miejsca zamieszkania", którą należało, zgodnie z pouczeniem zawartym na formularzu druku zgłoszenia, wypełnić w sytuacji, gdy adres zamieszkania jest inny, niż podany adres miejsca zameldowania. Zgłoszenie aktualizacyjne zostało wypełnione dnia [...] r. - jako "osoba wypełniająca zgłoszenie" widnieje M K . Wskazać nadto należy, że dnia [...] r. do U S W – K wpłynęła odpowiedź N U S w K , w której podano, że M K został wpisany do rejestru podatników prowadzonego przez N U S w K oraz podkreślono, że od dnia [...] r. nastąpiła zmiana właściwości organu podatkowego w zakresie podatku dochodowego (PIT).
W dalszej kolejności D I S we W w trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalił, że skarżący kolejne zgłoszenie aktualizacyjne złożył dopiero w roku [...] w U S W - Ś , w którym jako poprzedni właściwy organ podatkowy wskazał właśnie N U S w K . Podkreślenia również wymaga okoliczność, iż, jak wynika z akt sprawy, dnia [...] została zawarta umowa najmu nieruchomości zabudowanej położonej we W przy ul. [...] gdzie jako wynajmującego wskazano A K , zaś jako najemcę wskazano skarżącego M K . W treści tej umowy – co najistotniejsze z uwagi na przedmiot sprawy - jako miejsce zamieszkania M K wskazano [...] –[...] .
Kolejnym argumentem, który potwierdza okoliczność, że miejscem zamieszkania skarżącego w roku [..] była miejscowość [...] jest – jak słusznie zauważył organ II instancji - fakt, że dnia[...] r. do U S w K wpłynęło podpisane przez M K "Zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowy [.;..] ", w którym jako miejsce zamieszkania również została wskazana w/w miejscowość (rubryka [...] dane podatnika (identyfikacyjne, adres zamieszkania w ostatnim dniu roku podatkowego, za który składane jest zeznanie)).
Odnosząc się natomiast do stanowiska organu II instancji w zakresie przyjęcia, iż to w dniu [...] r. nastąpiło skuteczne doręczenie bratu skarżącego zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego, podnieść należy, iż na tle dokonanych- w ramach wytycznych Sądu - ustaleń faktycznych w sprawie uznać należy, iż jest ono również prawidłowe. Na formularzu zwrotnego potwierdzenia odbioru korespondencji "[...] " osoba doręczająca przesyłkę pocztową zaznaczyła bowiem, że została ona doręczona dorosłemu domownikowi, zamieszkałemu pod adresem zamieszkania skarżącego. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru widnieje również bezspornie podpis jako osoby odbierającej korespondencję: "A ", który zobowiązał się do oddania się korespondencji adresatowi.
Przy czym podkreślić należy - iż odnosząc się do wymogu ustalenia przez organ II instancji czy [...] skarżącego w dniu odbioru w/w przesyłki był osobą pełnoletnią - N U S w K w piśmie z dnia [...] r. nr [...] przesłanym wraz kserokopią zgłoszenia rejestracyjnego złożonego przez A K bezsprzecznie potwierdził po pierwsze, że miejscem zamieszkania A K według stanu na dzień [...] r. (a zatem w dacie doręczenia zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego) była WG [...] , a po drugie że brat skarżącego w dniu doręczenia mu tej przesyłki był osobą pełnoletnią.
Skoro zatem stosownie do treści art. 18 ustawy w postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowiącego, jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, to w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, to w niniejszej sprawie organy administracji publicznej prawidłowo dokonały doręczenia zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego w oparciu o treść art. 43 kpa., słusznie przyjmując jego skuteczność z dniem [...] r. Doręczenie przewidziane w tym przepisie jest bowiem skuteczne, jeżeli spełnione są – a w niniejszej sprawie wymogi te w ocenie Sądu zostały bezspornie spełnione - następujące przesłanki: a) adresat jest nieobecny w mieszkaniu w czasie doręczania pisma, b) pismo zostało przyjęte za pokwitowaniem przez dorosłego domownika, sąsiada lub dozorcę, c) osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi d) w przypadku gdy pismo zostało przyjęte przez sąsiada lub dozorcę o doręczeniu pisma tym osobom umieszczono zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub na drzwiach mieszkania adresata. W tym miejscu podkreślić należy, iż wbrew zarzutom skarżącego, z zapisu art. 43 k.p.a. wynika, iż informację o doręczeniu korespondencji umieszcza się w miejscach określonych w tym przepisie, jedynie w przypadku gdy doręczana ona jest sąsiadowi lub dozorcy, a nie jak w niniejszej sprawie dorosłemu domownikowi – bratu skarżącego.
Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru korespondencji wynika, że została ona doręczona A K - pełnoletniemu domownikowi - z uwagi na nieobecność adresata w postaci skarżącego M K, w dniu [...] r. Przy czym podkreślić należy, iż ten pełnoletni domownik zobowiązał się do oddania przesyłki adresatowi. Podnieść nadto należy, iż z treści art. 43 k.p.a. nie wynika, że norma prawna zawarta w nim wymaga, aby "podjęcie się oddania pisma adresatowi" miało formułę "wyraźnego oświadczenia, w którego treści powinna znaleźć się zgoda odbiorcy na przyjęcie pisma i zobowiązanie się do osobistego przekazania pisma adresatowi". Przepis ten nie wymaga stosowania tak sformalizowanego uzewnętrznienia gotowości przyjęcia pisma i podjęcia się oddania go adresatowi. Natomiast wystarczy, aby na podpisywanym przez osobę jako domownika "potwierdzeniu" odbioru pisma znajdowała się informacja, że doręczenie następuje, jeżeli osoba ta podjęła się oddania pisma adresatowi. Takie pokwitowanie jest wystarczającym dowodem podjęcia się oddania pisma adresatowi. (wyrok WSA z dnia 12 września 2008 r. sygn. akt I SA/Wr 203/08).
Zresztą jak wynika z akt sprawy okoliczność odbioru korespondencji "[...] " przez brata skarżącego potwierdził wielokrotnie sam skarżący w zarzutach z dnia [...] r., zażaleniu z dnia [...] r., piśmie z dnia [...] r. oraz zażaleniu z dnia [...] r.
Argumentacja natomiast (podniesiona przez skarżącego w skardze), iż brak jest jednoznacznego dowodu, z którego wynikałoby, że w/w korespondencja została faktycznie doręczona jego bratu, nie może być uznana za zasadną, bowiem sam [...] skarżącego w składanych zeznaniach przeprowadzonych w ramach przesłuchania, wprawdzie początkowo oświadczył, że nie pamięta, czy przedmiotową przesyłkę odebrał, aczkolwiek w dalszej kolejności oświadczył, że skarżący polecił mu aby nie odbierał żadnych kierowanych do niego przesyłek.
D I S we W , mając na względzie orzeczenie Sądu, przeprowadził również postępowanie wyjaśniające w zakresie ustalenia miejsca zamieszkania skarżącego na potrzeby ustalenia właściwości organu egzekucyjnego. W wyniku powyższego N U S W - Ś w piśmie z dnia[...] . nr [...] poinformował, że z ewidencji U S W – Ś wynika, że w okresie od dnia [...] r. do dnia [...] r. miejscem zamieszkania skarżącego był adres W ul. [...] , od dnia [...] r. do dnia [...] r. –W [...] , zaś od dnia [...] r. – W , [...]\ [...] . Do pisma zostało dołączone złożone przez skarżącego zgłoszenie aktualizacyjne osoby fizycznej prowadzącej samodzielnie działalność gospodarczą, w którym wskazane było, że poprzednio właściwym naczelnikiem urzędu skarbowego był N U S w K . W zgłoszeniu tym skarżący wskazał również wprawdzie jako miejsce zamieszkania od dnia [...] r., W , ul. [...] aczkolwiek – co wymaga podkreślenia Sądu - adres ten nie może być uznany za adres zamieszkania M K od dnia [...] r., gdyż od tej daty skarżący wskazywał już wiele innych miejsc zamieszkania będących we właściwości różnych organów podatkowych, w tym m.in.:[...] [...] [...] [... ].
Podkreślić również należy, iż skarżący zobligowany był do dokonywania aktualizacji zgłoszenia rejestracyjnego w przypadku (każdej) zmiany miejsca zamieszkania, stosownie bowiem do treści art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (tekst jedn Dz.U. z 2004 r., nr 269, poz. 2681 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym przed dniem 31 marca 2009r., podatnicy mają obowiązek aktualizowania danych objętych zgłoszeniem identyfikacyjnym przez dokonanie zgłoszenia aktualizacyjnego do właściwego naczelnika urzędu skarbowego określonego w art. 4: wymienieni w art. 6 ust. 1 - nie później niż w terminie 14 dni od dnia, w którym nastąpiła zmiana danych; wymienieni w art. 6 ust. 2-7 - nie później niż w terminie 30 dni od dnia, w którym nastąpiła zmiana danych, z zastrzeżeniem ust. 1a oraz wymienieni w art. 6 ust. 8 - wraz ze złożeniem pierwszej w roku podatkowym deklaracji podatkowej lub w terminie dokonania pierwszej w roku podatkowym wpłaty podatku.
Ponadto N U S W – Ś w piśmie z dnia [...] . nr [...] poinformował organ II instancji, że P P A we W skierował pismo z dnia[...] . sygn. akt [...] do N U S w K w sprawie skarżącego, w którym wskazał, iż w postępowaniu [...] skarżący jako adres swojego miejsca zamieszkania oraz adres do doręczeń wskazał W , ul.[...] . N U S W -Ś mając na względzie powyższą okoliczność - wystosował do skarżącego wezwanie na adres W , ul. [...] w celu wyjaśnienia adresu zamieszkania złożenia druku [...] ( wezwanie nie zostało podjęte przez podatnika po dwukrotnym awizowaniu przez pocztę). W dalszej kolejności N U S w K pismem z dnia[...] . nr [...] przesłał akta podatkowe skarżącego - w związku ze zmianą właściwości organu podatkowego ze względu na zmianę miejsca zamieszkania. W ocenie Sądu - w świetle powyższych ustaleń - zasadnym jest przyjęcie, tak jak to uczynił organ II instancji- poglądu, że właściwym organem egzekucyjnym według stanu na dzień[...] . był N U S w K , zaś w roku [...] nastąpiła zmiana właściwości organu egzekucyjnego i stał się nim N U S W - Ś . Przy czym podkreślić należy, że zarówno N U S w K , jak i N U S W – Ś wiedzę co do zmiany miejsca zamieszkania skarżącego z miejscowości będącej we właściwości N U S w K uzyskali z w/w pisma P P A we W , gdy tymczasem zgłoszenie aktualizacyjne skarżącego wpłynęło do U S w K dnia[...] ., zaś do U S W - Ś dopiero dnia[...] . (w zgłoszeniu aktualizacyjnym skarżący jako organ podatkowy poprzednio właściwy wskazał N U S w K ).
Mając powyższe rozważania na uwadze, nie sposób nie zgodzić się z organami administracji publicznej, iż – wbrew twierdzeniom skarżącego - nastąpiło przerwanie biegu przedawnienia na skutek zastosowania środka egzekucyjnego o którym zobowiązany został prawidłowo powiadomiony. Zgodzić się bowiem należy z D I S , że dla przerwania biegu przedawnienia istotne znaczenie ma zastosowanie środka egzekucyjnego, nie zaś doręczenie tytułu wykonawczego. "Doręczenie odpisu tytułu wykonawczego, jeżeli doręczając go organ egzekucyjny nie przystąpił do czynności egzekucyjnych, nie jest pierwszą czynnością egzekucyjną, o której podatnik został powiadomiony i nie przerywa biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.( wyrok wsa w Warszawie z [...] r sygn. akt [...] LEX nr 338452)
Reasumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że zarzuty skargi nie są zasadne, gdyż organy w toku postępowania nie naruszyły prawa w zakresie, o jakim mowa na wstępie niniejszych wywodów. Dlatego na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga została oddalona. Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.
-----------------------
10
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło