III SA/Wr 677/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Guziński (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia NSA Anna Moskała Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska Protokolant Paulina Białkowska po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi M. N. i A. N. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie wymeldowania z miejsca pobytu stałego I. oddala skargę M. N.; II. odrzuca skargę A. N. Decyzją z dnia [...] r. (Nr [...]) P W orzekł o wymeldowaniu M N ([...]) i A N ([...]) z miejsca pobytu stałego w lokalu przy ulicy [...] we W. Postępowanie w tej sprawie wszczęte zostało z inicjatywy M K, która oświadczyła, że jej [...] i [...] wyprowadziły się z przedmiotowego lokalu i nie zna ich adresu pobytu. Decyzja organu pierwszej instancji została doręczona kuratorowi ustanowionemu dla nieobecnych stron. Nastąpiło to postanowieniem z dnia [...] r. S R dla W - K Wydziału [...] R i N (sygn. akt [...]), celem reprezentowania nieobecnych w postępowaniu administracyjnym o wymeldowanie z ww. lokalu. Kurator nie wniósł odwołania od przedmiotowej decyzji P W i decyzja ta stała się ostateczna z dniem [...] r. W dniu [...] r. M N (dalej odwołująca) wniosła odwołanie od decyzji P W o wymeldowaniu wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia tegoż odwołania, podnosząc, że czynni to także w imieniu [...]. Prośbę o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania umotywowano tym, że strony nie wiedziały o toczącym się postępowaniu. O wymeldowaniu dowiedziały się przypadkowo od [...], a później od administracji mieszkaniowej. Podniesiono także w odwołaniu, iż zostały oszukane przez wnioskodawczynie postępowania w przedmiocie ich wymeldowania, która nie powiadomiła ich o toczącej się sprawie i kłamała, że nie zna ich adresu. Odwołująca się podniosła, że prośbę o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania została złożona dopiero teraz albowiem była i jest jeszcze chora, [...] r. wyszła ze szpitala. W dalszej części odwołania wskazano na trudną sytuację mieszkaniową osób wymeldowanych, a także na okoliczności i przyczyny opuszczenia przedmiotowego lokalu. Postanowieniem z dnia [...] r. W D odmówił odwołującej się i jej [...] przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji P W z dnia [...] r. orzekającej o ich wymeldowaniu z miejsca pobytu stałego w lokalu przy ulicy [...] we W. W uzasadnieniu swojego postanowienia W D wskazał, że występując z prośbą o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie uprawdopodobniono braku winy powyższego uchybienia, ograniczono się jedynie do wskazania okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu. Zdaniem organu, kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Tymczasem odwołujące się strony nie dopełniły obowiązku wynikającego z art. 41 k.p.a., tj. nie zawiadomiły organu o zmianie swego adresu. Natomiast zgodnie z § 2 cyt. wyżej przepisu w razie zaniedbania obowiązku określonego w § 1 doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny. Ponadto W podniósł, iż ustanowiony kurator, działając w ich imieniu pokwitował odbiór decyzji i nie wniósł odwołania od przedmiotowej decyzji. W konsekwencji decyzja z upływem czternastodniowego terminu od dnia jej doręczenia tj. z dniem [...] r. stała się decyzją ostateczną. Ta czynność prawna - odbiór decyzji organu I instancji przez kuratora - pociągnęła za sobą skutki prawne bezpośrednio dla odwołujących się stron. Dlatego zdaniem organu, brak jest spełnienia przesłanki przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, polegającej na uprawdopodobnieniu, że uchybienie nastąpiło bez winy zainteresowanych. Na powyższe postanowienie odwołująca się wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, oświadczając, że wnosi ją w imieniu wymeldowanej [...]. Do skargi dołączono odwołanie z dnia [...] r. W skardze podniesiono, że wszystko co napisały w odwołaniu to prawda i skrząca wnosi jak w odwołaniu występują o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W odpowiedzi na skargę W D wniósł o oddalenie skargi w całości, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a."). Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno postanowienia uchybiającego prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Godzi się dodatkowo podkreślić, iż - stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. - rozstrzygając w granicach sprawy, sąd nie jest jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną w niej podstawą prawną. Skarga, zgodnie z art. 57 § 1 p.p.s.a. powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowy, a więc powinna zawierać - stosownie do art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. - m. in. podpis strony. Wniesiona skarga, pomimo wniesienia w imieniu dwóch osób objętych wymeldowaniem, nie zawierała podpisu jednej ze stron - A N. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny wezwał stronę do usunięcia tego braku formalnego skargi w terminie dni, pod rygorem art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Pomimo tego wezwania strona nie uzupełniła powyższego braku formalnego skargi. Zgodnie z art. 58 § 1 pk 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Mając powyższe na względzie, sąd odrzucił skargę tej strony - A N. Pozostała skarga drugiej strony. W ocenie Sądu, mając na względzie wskazane wcześniej zasady kontroli sądowej rozstrzygnięć administracyjnych, kwestionowanemu postanowieniu nie można postawić skutecznego zarzutu sprzeczności z prawem w rozumieniu w art. 145 p.p.s.a. w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie z obrotu. W niniejszej sprawie kontroli Sądu poddane zostało rozstrzygnięcie o charakterze procesowym, w którym W D wskazując jako podstawę działania art. art. 58 i art. 59 § 2 k.p.a. orzekł o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w przedmiocie wymeldowanie z miejsca pobytu stałego. Decyzja organu pierwszej instancji z dnia [...] r. o wymeldowaniu z miejsca pobytu stałego została doręczona w dniu [...] r., za zwrotnym potwierdzeniem odbioru, kuratorowi ustanowionemu dla nieobecnej strony, stała się ostateczna w dniu [...] r. Późniejsze ewentualne doręczenie decyzji organu I instancji stronie reprezentowanej w postępowaniu administracyjnym przez kuratora ustanowionego na podstawie art. 34 k.p.a., któremu została uprzednio doręczona decyzja w danej sprawie, nie powoduje otwarcia od początku dla strony terminu wniesienia odwołania. Czternastodniowy termin wniesienia odwołania liczy się bowiem od dnia doręczenia decyzji kuratorowi. Skoro odwołanie skarżącej zostało wniesione po 14 dniu od doręczenia decyzji kuratorowi reprezentującemu ją w postępowaniu administracyjnym i zawierało wniosk o przywrócenie terminu, trafnie W orzekł w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanej, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jej winy. Niemniej stosownie do treści art. 58 § 2 k.p.a., prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. W orzecznictwie przyjmuje się, że ten 7-dniowy termin do wniesienia prośby o przywrócenie terminu jest terminem prekluzyjnym, nie podlegającym przywróceniu, a to znaczy, że czynność dokonana po jego upływie jest bezskuteczna, a termin nie może zostać przywrócony (por. wyrok NSA z dnia 8 lutego 2001 r., sygn. akt III SA 551/00; wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 sierpnia 2006 r. VI SA/Wa 783/06, LEX nr 276569). Początkiem biegu terminu do złożenia przez stronę prośby o przywrócenie terminu do złożenia odwołania jest dzień w którym ustała przyczyna uchybienia terminu. Ustalenie tej okoliczności w pierwszej kolejności jest konieczne dla oceny czy wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności (wniesienia odwołania) został złożony w terminie 7 dni. W rozpatrywanej sprawie jest bezsporne, że o uchybieniu przez siebie terminu do wniesienia odwołania skarżąca dowiedział się - przyjmując dla strony korzystny termin - w dniu [...] r., otrzymując kopie decyzji o wymeldowaniu. Przesłuchana w charakterze strony, skarżąca oświadczyła do protokołu z dnia [...] r., że otrzymała kopie decyzji o wymeldowaniu. Powyższy protokół jest opatrzony jej własnoręcznym podpisem. Także przesłuchana jej wymeldowana [...], oświadczyła do protokołu z dnia [...] r., że o fakcie wymeldowania dowiedziała się [...] r. Powyższe wskazuje, że termin do złożenia powyższej prośby o przywrócenie terminu do złożenia odwołania w rozpatrywanej sprawie liczy się od uzyskania przez skarżącą wiadomości o wymeldowaniu decyzją administracyjną, tj. od otrzymania decyzji o wymeldowaniu, co nastąpiło [...] r. W tym dniu ustała więc przyczyna uchybienia terminu do wniesienia odwołania przez skarżącą i zaczął biec siedmiodniowy termin do wniesienia prośby o jego przywrócenie. Natomiast z prośbę o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania skarżąca wystąpiła dopiero [...] r., a więc z uchybieniem terminu siedmiodniowego, o którym mowa jest w art. 58 § 2 k.p.a. W przypadku spóźnienia wniosku, wystąpiła więc przesłanka odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Jak już wskazano wcześniej, 7 -dniowy termin do wniesienia prośby o przywrócenie terminu jest terminem prekluzyjnym, nie podlegającym przywróceniu, a to znaczy, że czynność dokonana po jego upływie jest bezskuteczna, a termin nie może zostać przywrócony. W tej sytuacji zasadne było odmówienie przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Skoro więc zaskarżone postanowienie nie naruszało przepisów prawa skarga, na podstawie art. 151 p.p.s.a. podlegała oddaleniu.