III SA/Wr 679/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Józef Kremis Sędziowie Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska Sędzia WSA Jerzy Strzebińczyk (sprawozdawca) Protokolant apl. radc. Daria Drapała po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2009 r. na rozprawie sprawy ze skargi T. D. na czynność materialno - techniczną Prezydenta W. z dnia Nr [...] polegającą na odmowie zwrotu zawyżonej opłaty za wydanie karty pojazdu postanawia odrzucić skargę Z dokumentacji sprawy wynika, że wnioskiem z dnia [...]r. (uzupełnionym w dniu [...]r.). T. D. wystąpił po raz pierwszy do Prezydenta W. o zwrot zawyżonej – w jego ocenie – opłaty pobranej od niego (w tym samym dniu, w którym sporządził on wniosek) z tytułu wydania karty pojazdu. Po uzyskaniu negatywnej odpowiedzi organu (pismo z dnia [...]r.), zainteresowany zażądał przekazania sprawy do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. (protokół przesłuchania w charakterze strony, z dnia [...]r.), który to organ – postanowieniem z dnia [...]r., Nr [...]– przekazał wniosek z dnia [...]r. Prezydentowi W. do jego rozpatrzenia według właściwości. W uzasadnieniu tego postanowienia Kolegium wyjaśniło zasady kwestionowania tzw. czynności materialno – technicznych. W piśmie z dnia [...] r. Zastępca Dyrektora Wydziału Spraw Obywatelskich Urzędu Miejskiego W. ponownie poinformował zainteresowanego o podtrzymaniu negatywnego stanowiska organu, przedstawionego we wcześniejszym piśmie z dnia [...] T. D. ponowił swoje żądanie zwrotu zawyżonej a uiszczonej opłaty za wydanie karty pojazdu w kolejnym piśmie, datowanym co prawda na dzień [...]r., ale pismo to wpłynęło do siedziby organu dopiero w lipcu [...] r. W odpowiedzi na to wystąpienie (pismo organu z dnia [...]r.) – po wyjaśnieniu merytorycznych podstaw odmowy – wskazano zainteresowanemu możliwość wniesienia skargi do sądu administracyjnego, jeżeli uważa on, że organ naruszył prawo. Mimo takiego pouczenia, strona wystąpiła z ponownym żądaniem zwrotu nadpłaty, w kolejnym piśmie, tym razem z dnia [...]r., a skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniosła dopiero po uzyskaniu następnej odmownej odpowiedzi, zawartej w piśmie organu z dnia [...]r. W odpowiedzi Prezydent W. wniósł o oddalenie skargi, natomiast na rozprawie przed Sądem pełnomocnik organu zmodyfikował tamten wniosek, twierdząc, że istnieją podstawy do odrzucenia skargi, wskutek niezachowania przez skarżącego terminów określonych w art. 52 i 53 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres sądowej kontroli administracji publicznej obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na – niebędące decyzjami (postanowieniami) – inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej – w skrócie – "p.p.s.a."). Do kategorii czynności tego rodzaju (określanych też mianem czynności materialno – technicznych) należy również zaliczyć odmowę zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu, pobranej – jak w niniejszej sprawie – na podstawie art. 72 ust. 3 prawa o ruchu drogowym oraz przepisów wykonawczych do tej ustawy. W tym zakresie, skład orzekający w pełni podziela stanowisko wynikające z wyroku WSA w Opolu z dnia 28 listopada 2005 r., II SA/Op 380/05. Przed dokonaniem merytorycznej oceny zasadności skargi sądy administracyjne zobowiązane są jednak skontrolować spełnienie wszystkich warunków formalnych, od których prawodawca uzależnił możliwość skutecznego zaskarżenia danej czynności, w tym tych przesłanek, które zostały wymienione w art. 52 i 53 p.p.s.a. W dyspozycji art. 58 § 1 pkt 1 tej samej ustawy, sąd został bowiem zobowiązany do odrzucenia skargi wniesionej po upływie terminu przewidzianego do jej złożenia. Zdaniem Sądu, taka właśnie sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie. Mimo, że pierwszej czynności materialno – technicznej (we wcześniej przedstawionym rozumieniu) można byłoby formalnie upatrywać już w odmowie zwrotu żądanej opłaty, zawartej w piśmie organu z dnia [...]r., Sąd zdecydował się przyjąć – korzystniej dla samego skarżącego – iż przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest dopiero odmowa udzielona w piśmie z dnia [...]r. Otrzymując to pismo zainteresowany był już bowiem pouczony (w uzasadnieniu postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r., Nr [...]) o sposobie kwestionowania czynności materialno – technicznych. Dlatego też, stosownie do art. 52 § 3 p.p.s.a., powinien był wówczas wezwać organ – w terminie 14 dni od daty doręczenia mu pisma z dnia [...]r. – do usunięcia naruszenia prawa, które miałoby wszak polegać na niezgodnej z prawem odmowie zwrotu opłaty, uiszczonej – jak uważa strona skarżąca – w zawyżonej kwocie. Trzeba przyznać, że na podstawie dokumentacji znajdującej się w przekazanych do Sądu aktach sprawy nie można jednoznacznie przesądzić, czy skarżący zachował 14 dniowy termin, o którym mowa w art. 52 § 3 p.p.s.a. Jego kolejne pismo w tej sprawie, zawierające ponowne wezwanie do zwrotu opłaty, które mogłoby być za- kwalifikowane jako "wezwanie do usunięcia naruszenia prawa" (w rozumieniu przywołanego przepisu), nosi co prawda datę [...]r., wpłynęło ono jednak do siedziby organu dopiero w [...]r., a brak potwierdzenia sposobu przekazania tego pisma organowi (czy było składane osobiście, czy nadane jako przesyłka pocztowa, a jeśli tak – to kiedy). Okoliczność ta nie mogła mieć zatem w sprawie decydującego znaczenia. Ponieważ jednak odpowiedź organu na pismo zainteresowanego (z dnia "[...]r." – według jego własnego oznaczenia), zawarta w piśmie z dnia [...]r., została doręczona stronie w dniu [...]r. (zwrotne potwierdzenie odbioru), jest oczywiste, że najpóźniej (celowe podkreślenie składu orzekającego) od tej właśnie daty należało liczyć trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi, zakreślony w art. 53 § 2 p.p.s.a. Nawet tak, bardzo liberalnie dla zainteresowanego, przyjmowanego przez Sąd terminu skarżący nie zachował. Zamiast bowiem złożyć skargę do sądu administracyjnego, podjął na nowo kolejną korespondencję z organem, i to dopiero po upływie dalszych dwóch lat, a następnie zdecydował się wnieść skargę do Sądu dopiero po odpowiedzi organu z dnia [...]r. W przedstawionej sytuacji Sąd był zobligowany do odrzucenia skargi jako nieterminowej, zgodnie z dyspozycja wynikająca z art. 58 § 1 pkt 1 w związku z art. 53 § 2 p.p.s.a.