III SA/Wr 706/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Moskała po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2005 r. w trybie uproszczonym – na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Województwa Dolnośląskiego na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Dolnośląskiego z dnia 7 października 2004 r. nr PN. II. 0911-10/21/04 w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały Sejmiku Województwa Dolnośląskiego w sprawie przekształcenia Wojewódzkiego Szpitala Neuropsychiatrii w Krośnicach oraz w sprawie zatwierdzenia zmian do statutu tego szpitala I. uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Dolnośląskiego z dnia 7 października 2004 r. nr PN. II. 0911-10/21/04; II. zasądza od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz Województwa Dolnośląskiego kwotę 240 (dwustu czterdziestu) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego; III. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego. Marszałek Województwa Dolnośląskiego stosownie do art. 81 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. Nr 142, poz. 1590 ze zm.) przekazał w dniu 3 września 2004 r. Wojewodzie Dolnośląskiemu uchwały Sejmiku Województwa Dolnośląskiego podjęte na XXX Sesji Sejmiku Województwa Dolnośląskiego w dniu 30 sierpnia 2004 r.W dniu 7 października 2004 r. Wojewoda Dolnośląski wydał rozstrzygnięcie nadzorcze, mocą którego stwierdził nieważność § 1 ust. 1 i § 2 ust. 1 uchwały Sejmiku Województwa Dolnośląskiego z dnia 30 sierpnia 2004 r. nr XXX/350/2004 w sprawie przekształcenia Wojewódzkiego Szpitala Neuropsychiatrii w Krośnicach oraz ust. 1 i ust. 3 lit. a we fragmencie "pkt 2 i" załącznika do uchwały Sejmiku Województwa Dolnośląskiego z dnia 30 sierpnia 2004 r. nr XXX/351/2004 w sprawie zatwierdzenia zmian do statutu Wojewódzkiego Szpitala Neuropsychiatrii w Krośnicach zatwierdzonego uchwałą nr XIV/235/99 Sejmiku Województwa Dolnośląskiego z dnia 29 października 1999 r. W § 1 ust. 1 i § 2 ust. 1 uchwały nr XXX/350/2004 Sejmik Województwa Dolnośląskiego postanowił o przekształceniu Wojewódzkiego Szpitala Neuropsychiatrii w Krośnicach w ten sposób, że zlikwidował m. in. zakład pielęgnacyjno – opiekuńczy oraz postanowił, że dalsze nieprzerwane udzielanie świadczeń zdrowotnych likwidowanych jednostek zapewniać będą w zakresie zakładu pielęgnacyjno-opiekuńczego – zakłady opiekuńczo-lecznicze. Natomiast uchwała Sejmiku nr XXX/351/2004 wprowadza zmiany do statutu szpitala, polegające na wykreśleniu ze statutu szpitala zapisów związanych z zakładem pielęgnacyjno – opiekuńczym. W treści uzasadnienia do zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego organ nadzoru wskazał, że przedmiotowa uchwała pozostaje w sprzeczności z art. 43 ust. 3 w zw. z ust. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. (Dz. U. Nr 91, poz. 408 ze zm.) o zakładach opieki zdrowotnej, ponieważ wskazane w uchwale sposoby i formy zapewnienia osobom korzystającym ze świadczeń zdrowotnych likwidowanego zakładu nie zapewniają dalszego, nieprzerwanego udzielania takich świadczeń, bez istotnego ograniczenia ich dostępności, warunków udzielania i jakości. Wojewoda podniósł ponadto, że wskazanie zakładów opiekuńczo – leczniczych jako mających zapewnić ciągłość świadczeń jest wadliwe, natomiast szpitale, w których mają być udzielane dalsze świadczenia zdrowotne oddalone są od przekształcanego szpitala o ponad 100 km, co samo w sobie ogranicza dostęp do udzielanych przez nie świadczeń. Dla poparcia swojego stanowiska Wojewoda powołał się na pismo Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie psychiatrii – B. Ł.-U. z dnia 7 lipca 2004 r., w którym podaje ona m. in., że sytuacja w lecznictwie psychiatrycznym jest bardzo trudna, natomiast dotychczasowe ograniczenie ilości łóżek w lecznictwie psychiatrycznym, a zwłaszcza w zakładach pielęgnacyjno – opiekuńczych, doprowadziło do drastycznego ograniczenia dostępności do usług. Organ nadzoru podał także, że stwierdzenie nieważności uchwały nr XXX/350/2004, skutkuje koniecznością stwierdzenia nieważności części uchwały nr XXX/351/2004, ponieważ wprowadza ona zmiany do statutu szpitala, wynikające z kwestionowanych i naruszających prawo postanowień uchwały nr XXX/350/2004. Przedmiotowe rozstrzygnięcie nadzorcze zostało zaskarżone skargą z dnia 8 listopada 2004 r. przez Sejmik Województwa Dolnośląskiego. Skarżący zarzucił naruszenie przepisu art. 43 ust. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej poprzez niewłaściwą interpretację i zastosowanie w odniesieniu do wypełnienia obowiązku zagwarantowania ciągłości świadczeń przy likwidacji części zakładu opieki zdrowotnej, która świadczyła dany rodzaj usług dotychczas oraz naruszenie przepisu art. 82 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa poprzez przekroczenie zamkniętego okresu wyznaczonego dla wydania rozstrzygnięcia nadzorczego i sformułowanie go oraz przesłanie po upływie tegoż okresu. Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego rozstrzygnięcia zgodnie z przepisem art. 148 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego stosownie do obowiązujących przepisów. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko, uznając jednocześnie skargę Sejmiku Województwa Dolnośląskiego w części dotyczącej zarzutu wydania rozstrzygnięcia nadzorczego z naruszeniem art. 82 ustawy o samorządzie województwa. Wojewoda Dolnośląski wniósł także o rozpoznanie niniejszej sprawy w trybie uproszczonym. Sejmik Województwa Dolnośląskiego zawiadomiony o wniosku Wojewody Dolnośląskiego o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nie zażądał w terminie 14 dni od doręczenia zawiadomienia przeprowadzenia rozprawy, w związku z czym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym (art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. Nr 142, poz. 1590 ze zm.) uchwała organu samorządu województwa sprzeczna z prawem jest nieważna. O nieważności uchwały w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały w trybie określonym w art. 81 ustawy o samorządzie województwa. Stosownie natomiast do art. 81 zd. 1 cytowanej ustawy marszałek województwa przedstawia wojewodzie uchwały sejmiku województwa oraz uchwały zarządu województwa podlegające nadzorowi w ciągu 7 dni od dnia ich podjęcia. W rozważanej sprawie Sejmik Województwa Dolnośląskiego podjął przedmiotowe uchwały w dniu 30 sierpnia 2004 r., natomiast Marszałek Województwa Dolnośląskiego przekazał je Wojewodzie Dolnośląskiemu w dniu 3 września 2004 r., tak więc w terminie przewidzianym przez ustawę o samorządzie województwa. Rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Dolnośląskiego zostało wydane w dniu 7 października 2004 r., czyli po upływie przewidzianego przez ustawę o samorządzie województwa trzydziestodniowego terminu (termin do wydania rozstrzygnięcia nadzorczego upłynął w dniu 4 października 2004 r.). Podkreślić ponadto trzeba, że organ nadzoru w odpowiedzi na skargę uznał ją w części dotyczącej zarzutu naruszenia przewidzianego przez ustawę terminu do wydania rozstrzygnięcia nadzorczego. Wskazać trzeba, że już z samego brzmienia art. 82c ustawy o samorządzie województwa wynika, że organ nadzoru nie może we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały organu samorządu województwa po upływie terminu wskazanego w art. 82 ust. 1, a jedynie może w takim przypadku zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. W przedmiotowej sprawie Wojewoda Dolnośląski nie był więc uprawniony do stwierdzenia nieważności uchwały Sejmiku Województwa Dolnośląskiego. W orzecznictwie podkreśla się, że termin do stwierdzenia nieważności uchwały jest terminem materialnoprawnym, prekluzyjnym, który nie podlega przywróceniu. Po upływie tego terminu następuje wygaśnięcie kompetencji organu nadzoru do stwierdzenia nieważności. Jeżeli więc organ nadzoru chce doprowadzić do wyeliminowania uchwały z obrotu prawnego (uznając, że jest ona sprzeczna z prawem) może zaskarżyć ją do sądu administracyjnego (wyrok NSA z dnia 30 października 1996 r., III SA 838/96, Pr. Gosp. 1997, nr 5, s. 33). Mając na względzie poglądy doktryny, dotyczące interpretacji art. 91 ust. 1 w zw. z art. 90 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), które w drodze analogii, ze względu na ustanowienie generalnie takich samych reguł w zakresie sprawowania nadzoru nad działalnością gminy i województwa (a także powiatu), można odnieść do art. 82 ust. 1 w zw. z art. 81 ust. 1 ustawy o samorządzie województwa, należało uznać, że kwestionowane rozstrzygnięcie nadzorcze zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa, polegającym na niezachowaniu ustawowego terminu przewidzianego do stwierdzenia nieważności uchwały Sejmiku Województwa (por. M. Rzążewska, Zaskarżanie uchwał samorządu terytorialnego do Naczelnego Sądu Administracyjnego, Warszawa – Zielona Góra 1997, s. 74). W świetle powyższego należy stwierdzić, że Wojewoda Dolnośląski nie miał kompetencji do wydania rozstrzygnięcia nadzorczego, gdyż uprawnienie to wygasło z chwilą upływu przewidzianego przez ustawę okresu do podjęcia aktu nadzoru. W konsekwencji na podstawie art. 148 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględniając skargę Sejmiku Województwa Dolnośląskiego na akt nadzoru Wojewody Dolnośląskiego, uchylił ten akt. Na mocy § 18 ust. 1 pkt 1 lit c) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) zasądzono od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz Sejmiku Województwa Dolnośląskiego kwotę 240 złotych tytułem zwrotu poniesionych kosztów zastępstwa procesowego. W rozważanej sprawie nie orzeczono w przedmiocie wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego, ponieważ zapadło ono z naruszeniem prawa, po wygaśnięciu kompetencji organu do stwierdzenia nieważności.