III SA/Wr 709/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA - Maciej Guziński po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2010 r., na posiedzeniu niejawnym, w sprawie ze skargi J. N., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., z dnia [...] r., Nr [...], w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku od środków transportowych za [...] r., wniosku skarżącego, z dnia [...] r., o przywrócenie terminu do wniesienia wpisu sądowego od skargi, postanawia: odmówić przywrócenia terminu. Pismem z dnia [...] r. skarżący – działający za pośrednictwem adwokata – zaskarżył wydaną w wyniku wznowienia postępowania administracyjnego decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] r., uiszczając jednocześnie nieprawidłową kwotę wpisu stałego od skargi (100 zł). Wobec powyższego postanowieniem tut. Sądu z dnia [...] r., sygn. akt III SA/Wr 709/09, odrzucono skargę. Orzeczenie to doręczono, w dniu [...] r. pełnomocnikowi skarżącego (potwierdzenie odbioru). W dniu [...] r. skarżący zwrócił się o przywrócenie terminu do wniesienia opłaty od skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Kwestię dotyczącą wpisu od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym reguluje art. 230 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a."). Zgodnie z brzmieniem tego przepisu, od tego typu pism, w danej instancji, pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Przepis ten definiuje jednocześnie, jakie pisma należą do katalogu pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym. Są to zatem: skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania. Zgodnie z § 2 ust. 5 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczególnych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), wpis stały w sprawach skarg dotyczących postanowień lub decyzji wydanych w trybie wznowienia postępowania administracyjnego, wynosi 200 zł. Opłacenie skargi stanowi niezbędny warunek do podjęcia dalszych czynności z nią związanych. W myśl art. 220 § 1 p.p.s.a., Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Kategoryczna treść przepisu praktycznie uniemożliwia, w takim przypadku, podejmowanie jakichkolwiek działań, poza możliwością wezwania skarżącego do uiszczenia wpisu. W razie wniesienia skargi przez adwokata lub radcę prawnego, przepisy są jeszcze bardziej rygorystyczne. Zgodnie bowiem z art. 221 p.p.s.a., w przypadku, gdy pismo, które podlega opłacie stałej jest wniesione przez adwokata lub radcę prawnego, a nie jest należycie opłacone, pozostawia się bez rozpoznania albo odrzuca bez wezwania o uiszczenie opłaty. Przepis ten jest realizacją zasady, według której profesjonalny pełnomocnik (adwokat, radca prawny) podlega dodatkowym wymogom związanym z wykonywaniem tego zawodu, a w związku z czym oczekiwać można od niego należytej staranności w prowadzeniu spraw przed sądem (por. postanow. NSA, sygn. akt I OZ 395/08, z dnia 19 czerwca 2008 r., LEX nr 493834). Możliwe jest jednak przywrócenie terminu, któremu uchybił nawet profesjonalny pełnomocnik, w przypadku, gdy nie ponosi on winy (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, w tym również do uiszczenia wpisu od skargi, uzależnione jest wszak od spełnienia określonych przesłanek pozytywnych i jednej negatywnej. Istnienie pierwszych z nich pozwala na przywrócenie terminu, zaś druga czyni przywrócenie terminu niedopuszczalnym. Przywróceniu podlegają tylko terminy procesowe. Nie podlegają przywróceniu terminy prawa materialnego, a także terminy instrukcyjne, które w większości wypadków przewidziane są dla czynności sądowych (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Zakamycze 2005 s. 213). Przesłanką pozytywną przywrócenia terminu jest brak winy strony w uchybieniu terminu. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (post. NSA z dnia 2 października 2002 r., V SA 793/03, Mon. Praw. 2002, nr 23, s. 1059). Konstrukcja normatywna przepisu art. 86 § 1 p.p.s.a. nakazuje sądowi przywrócenie terminu, jeżeli stwierdzi, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Ocena braku winy w uchybieniu terminu należy do sądu i powinna uwzględniać wszystkie okoliczności sprawy. Omawiany zapis przemawia za tym, że sąd jest związany dokonaną oceną. W przedmiocie przywrócenia terminu Sąd nie działa z urzędu. Niezbędny jest zatem wniosek strony. Złożenie wniosku zawierającego informację potwierdzającą okoliczności usprawiedliwiające i niezawinione przez stronę, stanowi więc kolejną z pozytywnych przesłanek przywrócenia terminu. Zgodnie z art. 87 § 1 p.p.s.a wniosek taki musi zostać złożony w terminie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu i wnosi się go do sądu, w którym czynność miała być dokonana. Należy tu jednak zwrócić uwagę, iż wniosek strony o przywrócenie terminu, któremu uchybił pełnomocnik procesowy, musi wskazywać na brak winy w uchybieniu terminu ze strony pełnomocnika. (por. postanow. NSA W-wa, z dnia 18 czerwca 2008 r., sygn. akt II OZ 601/08, LEX nr 493593). Negatywną z kolei przesłanką uniemożliwiającą przywrócenie terminu jest ustalenie, że uchybienie nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego. Odnosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy, stwierdzić należy, iż przesłanki przywrócenia terminu do wniesienia opłaty nie zostały spełnione. Choć stosowny wniosek został złożony we właściwym terminie, zaś uchybienie terminowi wywołałoby negatywny dla strony skutek w postaci odrzucenia skargi, to jednak skarżący nie wykazał, że działający za niego pełnomocnik nie ponosi winy. Argumenty podniesione we wniosku o tym nie traktują. Podkreślić należy fakt, iż uiszczenie przez profesjonalnego pełnomocnika wpisu, jednak w wysokości niższej niźli wynikałoby to z przepisów prawa, również wypełnia hipotezę art. 221 p.p.s.a., tak jakby wpis nie został w ogóle wniesiony, a zatem skutkować to będzie rygorem, o którym mowa w przytoczonym przepisie. Zarówno w judykaturze i doktrynie ugruntowane jest stanowisko, że za działania lub zaniechania pełnomocnika w dokonaniu czynności procesowych odpowiedzialność ponosi strona (por. postanow. NSA W-wa, z dnia 21 lipca 2008 r., sygn. akt I FZ 316/08, LEX nr 494218). W takim stanie rzeczy, stosownie do przywołanych powyżej przepisów prawa, należało odmówić przywrócenia terminu do wniesienia opłaty.