III SA/Wr 73/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Malinowska – Grakowicz po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i nałożenia kary pieniężnej w kwocie [...] zł wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego, postanawia: I. odmówić przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego; II. zwrócić stronie skarżącej kwotę [...] (słownie: [...] ) złotych tytułem wpisu od skargi. W sprawie, postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę J. S. (dalej jako: skarżący, wnioskodawca) na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2014 r., nr[...], wskazując, że skarżący - pomimo wezwania, które zostało mu skutecznie doręczone w trybie prawnej fikcji doręczenia - nie uiścił w terminie wpisu sądowego od skargi. Odpis powyższego postanowienia został doręczony osobiście skarżącemu w dniu [...] kwietnia 2015 r., co wynika z adnotacji na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki (k. [...] akt sądowych). Pismem procesowym z dnia [...] kwietnia 2015 r. skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego oraz uiścił kwotę [...] zł tytułem wpisu sądowego od skargi. Uzasadniając przedmiotowy wniosek wskazał, że nie otrzymał przesyłki z odpisem zarządzenia o wezwaniu do wniesienia wpisu. Nie mógł bowiem otrzymać żadnego awiza dotyczącego tej korespondencji, albowiem z powodu obiektywnej przeszkody została ona wysłana na błędny adres. Następnie wyjaśnił, że w tej sprawie wszystkie pisma (wyjaśnienia, odwołania i skarga do Sądu) oznaczone zostały błędnym adresem, który od kilkunastu lat nie istnieje ani jako miejsce zamieszkania ani rejestracji przedsiębiorstwa P.P.H.U. JARLEX, na co nie zwróciły uwagi D. G.i również Sąd. W związku z tym, zdaniem skarżącego, w tym zakresie zasadnym będzie pominięcie sensu i celu instytucji tzw. doręczenia zastępczego, gdyż pod tym adresem nie mieszka od wielu lat a firma zarejestrowana jest na adres ul. U. [...] , [...]-[...] W. i tym adresem oznaczano wydawane decyzje. Wnioskodawca podniósł, że kwestionuje zatem prawidłowość dokonania doręczenia w tym trybie, jak również ustalenia czy adres przy ul. O.[...], [...]-[...] W. był wskazywany jako do doręczeń, albowiem w całym postępowaniu w tej sprawie nie był. Oświadczył jednocześnie, że w sprawie dochował należytej staranności i nigdy nie zawiniłem w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania oraz odbiorze korespondencji organu i również skargi do Sądu, gdzie na potwierdzeniu nadania przesyłki do G. w W. był prawidłowy adres (który załączył do wniosku). Oczywistość błędu nie budzi żadnych wątpliwości i stanowi zaniedbanie pisarskie, które nie może wykluczać możliwości złożenia środka odwoławczego. Powstanie tej obiektywnej przeszkody nie było spowodowane jego działaniem i było od niego całkowicie niezależne. To świadczy, że odpis zarządzenia Sądu z dnia [...] lutego 2015 r. bez jego winy, nie został skutecznie doręczony i wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wpisu od skargi jest zasadny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; zwanej dalej p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu, a postanowienie w tym przedmiocie może zapaść na posiedzeniu niejawnym. Stosownie zaś do art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a. żądanie przywrócenia terminu należy zgłosić w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, a w piśmie należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy strony w uchybieniu terminu. Z treści przywołanych przepisów wynika, że uchybiony termin należy przywrócić, jeśli łącznie zostaną spełnione następujące przesłanki: strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu; wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi; jednocześnie z wnioskiem zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin; we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu oraz powstaną ujemne dla strony skutki w zakresie postępowania sądowego. W związku z powyższym Sąd stwierdza, że skarżący zachował siedmiodniowy termin do złożenia wniosku (art. 87 § 1 p.p.s.a.). Z treścią postanowienia o odrzuceniu skargi skarżący zapoznał się w dniu [...] kwietnia 2015 r., a przedmiotowy wniosek wraz z dowodem uiszczenia wpisu sądowego wniósł w dniu [...] maja 2015 r. (k. [...] akt). Merytoryczna ocena wniosku sprowadzała się zaś do zbadania czy okoliczności wskazane przez stronę jako przeszkody w zachowaniu terminu, mogą być ocenione jako niezawinione. Sposób rozumienia pojęcia "brak winy w uchybieniu terminu" w praktyce nie budzi wątpliwości. W orzecznictwie zgodnie się przyjmuje, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona (lub jej pełnomocnik) nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. wyrok NSA z 28 czerwca 2007 r., II OSK 479/07, LEX nr 344095). Brak winy w uchybieniu terminu podlega ocenie z uwzględnieniem obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Po przeanalizowaniu treści złożonego w niniejszej sprawie wniosku o przywrócenie terminu, z cytowanymi przepisami, Sąd doszedł o przekonania, że uchybienie terminu nie było niezawinione. Za okoliczność braku winy w uchybieniu terminu w ocenie Sądu nie może być uznany powołany przez skarżącego fakt, że nie odebrał korespondencji zawierającej wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, ponieważ nie został zawiadomiony o złożeniu pisma w placówce pocztowej, co w jego ocenie jest związane z wysłaniem korespondencji na niewłaściwy adres. Podał, że pod adresem, na który kierowano korespondencję w sprawie nie mieszka od wielu lat a firma zarejestrowana jest na adres ul. U.[...], [...]-[...] W.. Po pierwsze, stosownie do treści art. 46 § 2 p.p.s.a., pismo strony będące pierwszym pismem w sprawie (a takim pismem jest skarga), powinno zawierać oznaczenie miejsca zamieszkania, a w razie jego braku − adresu do doręczeń. W rozpoznawanej sprawie wnioskodawca we wniesionej skardze wskazał adres: "ul. O.[...], [...]-[...] W.". I to na ten adres w trakcie postępowania sądowego zostało skierowane wezwanie z dnia [...] lutego 2015 r. do uiszczenia wpisu, jak również odpis postanowienia Sądu z [...] kwietnia 2015 r. Ze znajdującej się w aktach sprawy dokumentacji związanej z doręczeniem wezwania do uiszczenia wpisu sądowego (koperta przesyłki - k.[...]) wynika, że przesyłka pocztowa zawierająca wezwanie - wobec niezastania adresata - była dwukrotnie awizowana w dniach [...] i [...] lutego 2015 r. oraz oczekiwała na odbiór w POK InPost [...]-[...] W., ul. P.[...], jednakże nie została podjęta w terminie. Z opisu zawartego na przesyłce nie wynika, że jest błędnie zaadresowana i nie mogła zostać doręczona. Po drugie, istotne znaczenie w niniejszej sprawie ma okoliczność, że korespondencja zawierająca postanowienie Sądu z dnia 15 kwietnia 2015 r. o odrzuceniu skargi, została zaadresowana w ten sam sposób i przesyłka została odebrana osobiście przez skarżącego (zwrotne potwierdzenie odbioru k.-[...]). W tej sytuacji należy przyjąć, że dany adres był prawidłowym adresem do doręczeń, gwarantującym skuteczność doręczeń w postępowaniu sądowym. Zgodnie natomiast z brzmieniem art. 70 § 1 p.p.s.a. strony i ich przedstawiciele mają obowiązek zawiadamiać sąd o każdej zmianie swojego zamieszkania czy adresu do doręczeń. Skarżący w skardze do Sądu podał jako swój adres zamieszkania właśnie ten adres, na który była doręczona korespondencja sądowa. To do obowiązków skarżącego należy dbałość o uniknięcie negatywnych skutków nieobecności pod adresem wskazanym w skardze, a jeszcze bardziej zmiany adresu. Strona nieprzebywająca pod wcześniej wskazanym w piśmie procesowym adresem, wykazując należytą staranność w prowadzeniu własnych spraw, powinna o tym fakcie powiadomić sąd podając aktualny adres. Sąd nie jest bowiem władny prowadzić postępowania w celu ustalenia obecnego miejsca pobytu skarżącego, zwłaszcza że nie miał wiedzy o jego zmianie. Wobec powyższych okoliczności nie można więc mówić o braku winy skarżącego w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Sąd podkreśla, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący uprawdopodobni brak swojej winy, nawet nieumyślnej. Przez "brak winy" należy bowiem rozumieć zaistnienie takich okoliczności, w których strona nawet przy dołożeniu największego wysiłku nie byłaby w stanie dokonać czynności w terminie. Wobec tego jakiejkolwiek nieuwagi, niestaranności lub zaniedbania nie można kwalifikować jako braku winy. Wobec tego, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w punkcie pierwszym postanowienia. Jednocześnie, na podstawie art. 225 p.p.s.a., Sąd orzekł w punkcie drugim o zwrocie stronie uiszczonego wpisu, wobec wcześniejszego odrzucenia skargi.