III SA/Wr 74/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA – Magdalena Jankowska - Szostak po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Prezydenta W. – "A" we W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie uznania zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego za nieuzasadnione postanawia: odrzucić skargę. Postanowieniem z dnia [...] r. działający w imieniu Prezydenta W. [...] "A" W. uznał za nieuzasadnione zarzuty zgłoszone przez M. Z. w sprawie postępowania egzekucyjnego. Po rozpoznaniu zażalenia M. Z. na opisane postanowienie Prezydenta W., Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. w dniu [...] r. uchyliło zażalone rozstrzygnięcie. Skargę na orzeczenie Kolegium, opisane w sentencji postanowienia, wniósł "A" we W., działający w imieniu Prezydenta W. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwanej dalej w skrócie jako "p.p.s.a.") uprawnionym do wniesienia skargi do sądu jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich i organizacja społeczna, jeżeli sprawa mieści się w zakresie jej statutowej działalności i brała ona udział w postępowaniu administracyjnym. Podstawową zatem kwestią mającą przesądzające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, która podlega rozstrzygnięciu w pierwszej kolejności, jest kwestia legitymacji strony skarżącej – Prezydenta W. (działającego poprzez miejskie jednostki organizacyjne) - do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, uchylającą decyzję jednostki organizacyjnej tego właśnie Prezydenta W. – "A" we W., bowiem stosownie do art. 58 § 1 pkt 6, Sąd odrzuci skargę, jeżeli jej wniesienie jest niedopuszczalne. Jednym z powodów niedopuszczalności wniesienia skargi jest z pewnością brak legitymacji procesowej, po stronie podmiotu dokonującego tej czynności. Znamiennym dla rozstrzygnięcia tego problemu jest ukształtowane w tej materii stanowisko orzecznictwa NSA. I tak przypomnieć należy, często powoływane postanowienie NSA z dnia 15 października 1990 r. sygn. akt SA/Wr 990/90 (ONSA 1990, z. 4, poz. 7), w którym Sąd uznał, że "w ustawowej roli organu orzekającego nie ma miejsca na jego własny interes prawny lub obowiązek także wówczas, gdy w rzeczywistości decyzja dotyka jednak bezpośrednio lub pośrednio jego praw lub obowiązków". W postanowieniu tym podkreślono, że nie jest możliwe jednoczesne występowanie w postępowaniu jako strona kierująca się własnym interesem prawnym i jako organ prowadzący postępowanie. Z tego powodu Sąd przyjął, że gmina nie jest stroną postępowania w indywidualnej sprawie, w której decyzję w I instancji wydał wójt tejże gminy. Również w postanowieniu z dnia 15 maja 1997 r. sygn. I SA 1799/96 (niepubl.) NSA stwierdził, że niedopuszczalna jest zmiana sytuacji prawnej organu administracji w zależności od stadium postępowania i z tego powodu organ gminy, który orzekał w sprawie w I instancji nie jest uprawniony do wniesienia skargi na decyzję organu odwoławczego. W uchwale składu 5 sędziów NSA z dnia 9 października 2000 r. sygn. OPK 14/00 (ONSA 2001, z, 1, poz. 17) stwierdzając, że gmina nie ma legitymacji procesowej do wniesienia skargi o wznowienie postępowania na podstawie art. 145a k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją samorządowego kolegium odwoławczego, uznał Sąd, że "gdy obowiązujące prawo powierza jednostce samorządu terytorialnego kompetencje do rozstrzygania w drodze decyzji o prawach lub obowiązkach podmiotu pozostającego poza systemem organów administracji publicznej, to jednostka ta nie staje się stroną tego postępowania nawet wówczas, gdy decyzja ta wywołuje określone skutki cywilnoprawne dla tej jednostki samorządu terytorialnego jako właściciela". Odnotować także należy inne orzeczenia, jak wyrok NSA z dnia 22.07.1999 r. sygn. II SA 974/99 (niepubl.), postanowienie z dnia 24.01.1997 r. sygn. I SA 802/95 (ONSA 1997/4/179), w których Sąd stwierdził, że "stroną w postępowaniu administracyjnym nie może być organ, który w rozpatrywanej przez Sąd sprawie był powołany do wydania decyzji administracyjnej. Innymi słowy, inna jest rola procesowa organu, a inna strony. Nie można w tej sprawie wpierw występować jako organ, a potem jako strona w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym''. W postanowieniu z dnia 18.07.2001 r. sygn. I SA 398/00 (niepubl.) stwierdził Sąd, że "Na podstawie określonych kompetencji, gmina realizuje władztwo administracyjne i działa jako organ administracji publicznej, a w postępowaniu administracyjnym zajmuje pozycję organu prowadzącego postępowanie. Natomiast jako osoba prawna jest władna do wykonywania przysługujących jej praw i obowiązków i wtedy może występować w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony. Jednakże, gdy obowiązujące prawo powierza jednostce samorządu terytorialnego kompetencję do rozstrzygania w drodze decyzji o prawach i obowiązkach podmiotu pozostającego poza systemem organów administracji publicznej, to jednostka ta nie staje się stroną tego postępowania nawet wówczas, gdy decyzja ta wywołuje określone skutki cywilnoprawne dla tej jednostki samorządu terytorialnego". Nie można również pominąć wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 kwietnia 2007 r. II OSK 869/06 ( lex nr 322777), w którym Sąd ten przesądził, że Zarząd Dróg Miejskich jest jednostką organizacyjną miasta, wykonującą zadania Prezydenta, będącego zarządcą dróg publicznych na terenie miasta, wszystkie swe kompetencje wywodzi od Prezydenta, nie posiadając żadnych odrębnych, samodzielnych uprawnień i tym samym nie posiada oddzielnej legitymacji skargowej. W rozpoznawanej sprawie, w której jako organ I instancji decyzję wydał [...] "A" W., a zatem w istocie Prezydent W., Sąd podziela stanowiska zawarte w omawianych orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego, które kategorycznie odmawiają gminie legitymacji do wniesienia skargi na decyzję, którą w I instancji wydawał organ tej gminy, a więc legitymacji do występowania w charakterze strony skarżącej przed sądem administracyjnym. Skoro w rozpoznawanej sprawie, decyzję pierwszej instancji wydał Prezydent W. i de facto podmiot ten wniósł skargę na rozstrzygnięcie drugoinstancyjne, w związku z powyższymi wywodami, Sąd postanowił jak w sentencji. Sąd nie orzekł o zwrocie uiszczonego przez stronę skarżącą wpisu sądowego, bowiem wpłacony on został na rachunek bankowy Naczelnego Sądu Administracyjnego, a zatem o ewentualny zwrot nienależnej opłaty, strona winna zwrócić się do Sądu, w ciężar rachunku którego, opłata została zapłacona.