III SA/Wr 742/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Tomasz Świetlikowski (sprawozdawca) Sędziowie: sędzia WSA Maciej Guziński sędzia WSA Marcin Miemiec po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale III wniosku skarżącej o wyłączenie od orzekania w niniejszej sprawie sędzi NSA A.M., sędzi WSA B. K., sędziego WSA J.S. i sędzi WSA M. J.-S. w sprawie ze skargi A. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia prawa jazdy kategorii B postanawia: oddalić wniosek. Pismem z dnia [...] r. (k. 222 akt sądowych) skarżąca wystąpiła o wyłączenie od rozpoznania niniejszej sprawy sędziów orzekających w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we W. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że rozpoznanie sprawy przez, jak to ujęła, ten skład sędziego lub sędziowski, nosi uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności, gwarancji rzetelnego procesu i spowoduje prowadzenie procesu wadliwie w pierwszej i drugiej instancji z powodu silnego powiązania otoczenia społecznego i inne. Na wezwanie do sprecyzowania wniosku przez wskazanie imienia i nazwiska sędziego, którego wniosek dotyczy, w piśmie z dnia [...] r. (k. 241 akt sądowych) wyjaśniła, że jej pismo z dnia [...] r. jest, jak to ujęła, formą procesową o odwołaniu sędziego i sędziów orzekających w tej sprawie. Podała, że jedną z nich jest Przewodniczący Wydziału III, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W., sędzia NSA A. M. W przedmiotowej sprawie tut. Sąd wydawał dotychczas orzeczenia w różnych składach, w osobach sędzi NSA A. M., sędzi WSA B. K., sędziego WSA J. S. i sędzi WSA M.J.-S. Wskazani we wniosku sędziowie, złożyli pisemne oświadczenia, że w sprawie o sygn. akt III SA/Wr 742/13, nie istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności. Oświadczyli również, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. w Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej u.p.p.s.a.), które dawałyby podstawę do ich wyłączenia od rozpoznania niniejszej sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje. Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewiduje ściśle sytuacje, gdy sędzia może został wyłączony od rozpoznania konkretnej sprawy. Wyłączenie sędziego z mocy samej ustawy, stosownie do treści art. 18 § 1 u.p.p.s.a. następuje w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 6a) dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Również sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi (art. 18 § 3 u.p.p.s.a.). Niezależnie od ww. przyczyn, zgodnie z art. 19 u.p.p.s.a., Sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Obowiązkiem strony zgłaszającej wniosek jest natomiast uprawdopodobnienie przyczyny wyłączenia (art. 20 § 1 u.p.p.s.a). W judykaturze powszechne jest stanowisko, że instytucja wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony stanowi gwarancję, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli określonych wcześniej związków z rozpoznawaną sprawą. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego, we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się więc do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami, co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy (postanowienie NSA z 11 stycznia 2012 r. sygn. akt I OZ 1101/11; postanowienie NSA z 13 stycznia 2012 r. sygn. akt I OZ 1/12; postanowienie NSA z 1 września 2011 r. sygn. akt I OZ 617/11; postanowienie NSA z 13 listopada 2009 r. sygn. akt I OZ 1048/09; publ. w CBOSA). W piśmiennictwie wskazuje się, że "przesłanką wyłączenia sędziego mogą być wszelkie obiektywne okoliczności, dające podstawę do podniesienia uzasadnionych zastrzeżeń co do bezstronności sędziego przy rozstrzyganiu danej sprawy. Wyłączeniu na podstawie art. 19 u.p.p.s.a. podlegać może sędzia, który z określonej przyczyny mógłby być zainteresowany wynikiem sprawy lub uprzedzony do strony" (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX, 2011, wyd. IV.). Mając zatem na względzie okoliczności stanu faktycznego niniejszej sprawy i przywołane powyżej regulacje normatywne Sąd uznał, że złożony przez skarżącą wniosek o wyłączenie od rozpoznania niniejszej sprawy sędziów orzekających w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we W. w osobach sędzi NSA A. M., sędzi WSA B. K., sędziego WSA J. S. i sędzi WSA M. J.-S., nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżąca nie podała bowiem żadnych okoliczności faktycznych uzasadniających wyłączenie wskazanych sędziów od rozpoznawania niniejszej sprawy. Wskazane we wniosku okoliczności w postaci wątpliwości skarżącej co do bezstronności sędziów wynikają natomiast, w ocenie Sądu, wyłącznie z subiektywnego przeświadczenia strony o istnieniu takich okoliczności. Nie zostały one jednak w żaden sposób uprawdopodobnione przez skarżącą, co oznacza, że brak jest podstaw do zastosowania art. 19 u.p.p.s.a. Stwierdzić również należy, że podniesione przez skarżącą okoliczności nie stanowią podstawy do wyłączenia tych sędziów z mocy prawa (art. 18 u.p.p.s.a.). Ponadto, wskazane we wniosku osoby oświadczyły na piśmie, że nie zachodzą wobec nich żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 u.p.p.s.a., dające podstawę do ich wyłączenia od rozpoznawania niniejszej sprawy. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że w orzecznictwie wskazuje się, że okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi być realna, a nie potencjalna. Nie jest zatem wystarczająca wyłącznie utrata przekonania o bezstronności sędziego (postanowienie NSA z 15 września 2008 r. sygn. akt II FZ 397/08; publ. w CBOSA). Z kolei, brak podstaw do wyłączenia sędziego występuje zwłaszcza, gdy sędzia złoży oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w powołanym przepisie, dające podstawę do wyłączenia go i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi wątpliwości (postanowienie NSA z 11 września 2012 r. sygn. akt II OZ 704/12; publ. w CBOSA). Podkreślenia nadto wymaga, że autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego (postanowienie Sądu Najwyższego z 25 sierpnia 1971 r. sygn. akt I CZ 212/71, OSNC 1972/3/55). W tym stanie rzeczy, wobec braku oczywistych faktycznych i prawnych przesłanek wyłączenia sędziów, na podstawie art. 22 § 1 i § 2 u.p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.