III SA/Wr 745/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Józef Kremis po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi "A" Sp z.o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] kwietnia 2011 r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie udzielania zezwolenia na urządzenie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych i umorzenie postępowania; wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej postanawia: odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej. W rozpoznawanej sprawie wyrokiem z dnia [...] listopada 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] kwietnia 2011 r. w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie udzielenia zezwolenia na urządzenie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych i umorzenie postępowania oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] maja 2010 r. nr [...]. Pismem z dnia [...] stycznia 2014 r. strona skarżąca – reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika – wywiodła od tegoż wyroku do tutejszego Sądu skargę kasacyjną. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę kasacyjną – stosownie do treści art. 178 p.p.s.a – bowiem strona skarżąca nie uzupełniła jej braku formalnego tj. nie przedłożyła w wyznaczonym przez Sąd terminie oryginału lub kopii odpisu pełnego z KRS. Od niniejszego postanowienia pełnomocnik strony skarżącej wywiódł zażalenie, a nadto złożył wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik strony skarżącej przywołując orzeczenia podkreślił, że strona skarżąca dołożyła należytej staranności w dbałości o swe własne interesy, ważne sprawy. W ocenie pełnomocnika "należytą staranność" w działaniach strony skarżącej potwierdza okoliczność, że dopełniła ona ustawowego obowiązku - wynikającego z art 29 p.p.s.a. - przedłożenia dowodu wskazującego na umocowanie organu skarżącej - jako osoby prawnej - do udzielenia pełnomocnictwa w jej imieniu przy składaniu wcześniejszych pism w sprawie, której dotyczy odrzucona skarga kasacyjna. Odpis pełny znajduje się już bowiem w aktach sprawy (k. 23-26) i nigdy ten dowód umocowania organu skarżącej, który udzielił pełnomocnictwa, nie był kwestionowany. Dalej organ podkreślił, że w toku samej rozprawy poprzedzającej wydanie zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku, WSA nie wyrażał wątpliwości w zakresie umocowania organu skarżącej czy jej pełnomocnika. W takim stanie rzeczy w pełni usprawiedliwione było potraktowanie przez skarżącą zaadresowanego do niej wezwania za oczywistą omyłkę, zważywszy na zadośćuczynienie obowiązkowi będącemu treścią wezwania już w maju 2011 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu nie jest zasadny. Stosownie do art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a, czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 87 § 1, 2 i 4 p.p.s.a pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. W tym miejscu podkreślić jeszcze należy, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, jeżeli strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Wniosek o przywrócenie terminu będzie skuteczny, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (por. postanowienie NSA z dnia 10 września 2010 r., sygn. akt II OZ 849/10; postanowienie NSA z dnia 2 października 2002 r., sygn. V SA 793/02, opubl. Mon. Praw. z 2002 r. Nr 23, poz. 1059). Zgodnie z treścią art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Należy podkreślić, że termin "uprawdopodobnienie", o którym mowa w art. 87 § 2 p.p.s.a. wprawdzie nie jest pojęciem tożsamym z "udowodnieniem", niemniej jednak dyspozycja tego przepisu nakazuje przyjąć, że konieczne jest wykazanie, że mimo dołożenia szczególnej oraz należytej staranności przy dokonywaniu czynności, do której strona jest zobowiązana nie było możliwe przezwyciężenie przeszkody powstałej w dochowaniu terminu nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Tymczasem we wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków skargi kasacyjnej pełnomocnik strony skarżącej przedstawił argumenty, które w jego ocenie świadczą o niezasadności wezwania Sądu do uzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej poprzez nadesłanie oryginału lub kopii odpisu pełnego z KRS (przedłożenie Sądowi pełnego odpisu KRS w maju 2011 r., dotychczasowe niekwestionowanie przez Sąd umocowania organu Spółki). Konsekwencją powyższego, wezwanie Sądu do uzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej, zostało potraktowane przez pełnomocnika za "w pełni usprawiedliwioną" "oczywistą omyłkę". Jednakże podnieść należy, że przy ocenie zawinienia Sąd bierze pod uwagę czynnik obiektywny, rozpatrując czy strona dołożyła staranności, jakiej wymagać można od osoby dbającej w sposób należyty o swoje interesy, czy też - przeciwnie - wykazała się niedbalstwem. Uchybiony termin nie może zostać przywrócony, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (postanowienie NSA z 24 marca 2004 r., sygn. akt FZ 13/04, niepubl.). O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia (postanowienie NSA z 18 sierpnia 2000 r., sygn. akt III SA 1716/99, LEX nr 45409). Ponadto, przy ocenie winy lub jej braku w uchybieniu terminu, należy wziąć pod uwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez nią działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (postanowienie Sądu Najwyższego z 6 października 1998 r., sygn. akt II CKN 8/98, LEX nr 50679). Należy podzielić również pogląd, iż nieuwagi lub zaniedbania nie można kwalifikować jako braku winy, będącego przesłanką przywrócenia uchybionego terminu (postanowienie NSA z 28 maja 2004 r., sygn. akt FZ 93/04, niepubl.). W niniejszej sprawie - mając na uwadze okoliczności wskazane przez pełnomocnika oraz powyższe wywody dotyczące "oceny zawinienia" - Sąd stwierdził, że strona skarżąca nie dochowała należytej staranności przy dopełnieniu obowiązku wynikającego z treści wezwania Sądu. Niedopuszczalnym jest bowiem, aby profesjonalny pełnomocnik nie uzupełnił braku formalnego skargi kasacyjnej, tylko z tego powodu, że wezwanie Sądu uważa za nieprawidłowe, czy wręcz "omyłkowe". Trudno w takim zachowaniu pełnomocnika doszukać się "należytej staranności". Z ostrożności procesowej pełnomocnik winien bowiem uzupełnić brak formalny skargi kasacyjnej w terminie. Powyższe nie wywołałoby dla strony skarżącej ujemnych skutków procesowych. Tymczasem konsekwencją nieuzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej w terminie jest wydanie przez tutejszy Sąd postanowienia z dnia [...] lutego 2014 r. w przedmiocie odrzucenia wniesionego środka zaskarżenia (k. 173 akt sądowych). Na marginesie wskazać należy, iż argumenty świadczące o niezasadności wezwania strony skarżącej do uzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej poprzez nadesłanie oryginału lub kopii odpisu pełnego z KRS mogłyby (ewentualnie) stanowić uzasadnienie zażalenia przysługującego od postanowienia Sądu z dnia [...] lutego 2014 r. Nie stanowią one natomiast podstawy do przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej. Nie wynika z nich bowiem – w żaden sposób - niezawinienie strony skarżącej w uchybieniu terminowi do uzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej. W konsekwencji zasadnym było – w świetle art. 86 § 1 p.p.s.a. – odmówić przywrócenia uchybionego terminu i tak też Sąd orzekł.