III SA/Wr 746/08
WyrokWSA we Wrocławiu2009-09-09
Skład orzekający: Marcin Miemiec, Bogumiła Kalinowska, Magdalena Jankowska-Szostak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, uwzględniając interes publiczny i sytuację majątkową zobowiązanego?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo oceniły sytuację majątkową i życiową skarżącego, nie dopatrując się naruszeń prawa przy odmowie umorzenia należności składkowych. Sąd podkreślił, że umorzenie składek jest uznaniem administracyjnym, a organ ma obowiązek rozważyć zarówno interes zobowiązanego, jak i interes publiczny, a także zapewnić prawidłowe uzasadnienie decyzji.Stan faktyczny
Skarżący zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek, powołując się na trudną sytuację finansową i chorobę członka rodziny. Organ pierwszej instancji odmówił umorzenia, wskazując na brak całkowitej nieściągalności należności oraz posiadanie przez skarżącego dochodów i nieruchomości. Prezes ZUS utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący wniósł skargę do WSA, kwestionując ocenę swojej sytuacji majątkowej i życiowej.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marcin Miemiec Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak (sprawozdawca) Protokolant Jolanta Ryndak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 9 września 2009 r. sprawy ze skargi A. Dz. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne oddala skargę.
Pismem z dnia [...] r. A D zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W (zwanym w dalszej części uzasadnienia w skrócie "Zakład") o umorzenie należności z tytułu niepłacenia składek ubezpieczeniowych. Wniosek uzasadnił trudną sytuacją finansową i chorobą [...] , która jest [...]. Decyzją z dnia [...] r. [...] wydaną na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3, art. 28 ust. 2, ust. 3, ust. 3 a oraz art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. nr 137, poz. 887 ze zm.) Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy.
W uzasadnieniu ww. decyzji organ pierwszej instancji przytoczył treść art. 28 ust. 2, zgodnie z którym Zakład może umorzyć należności z tytułu składek jedynie w przypadku ich całkowitej nieściągalności. Organ wskazał, że zgodnie z art. 28 ust. 3 u.s.u.s. całkowita nieściągalność zachodzi gdy:
* dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości nie podlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie,
* sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze.
* nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwość przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa;
* nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;
* wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;
* naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;
* jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot pzrekraczajacych wydatki egzekucyjne.
Dalej Zakład przywołał treść art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, w myśl którego w uzasadnionych przypadkach, uwzględniając ważny interes osoby zobowiązanej, Zakład może umorzyć należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Następnie Zakład wskazał, że przesłanki umorzenia w oparciu o powołany przepis określone zostały przepisami § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365).
Dodatkowo organ pierwszej instancji zwrócił uwagę na uznaniowy charakter instytucji umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne.
W uzasadnieniu organ ten wskazał, że wnioskodawca obecnie nie pracuje, nie jest także zarejestrowany w P U P . Prowadzi gospodarstwo domowe z [...] oraz [...][...] zgodnie z raportami ZUS RCA zarabia z tytułu umowy o pracę około [...] zł brutto, czyli około [...] zł netto, natomiast z tytułu umowy zlecenia otrzymuje około [...] zł brutto, czyli około [...] zł netto. Dalej organ stwierdził, że wnioskodawca złożył oświadczenie, że w latach [...] nie osiągał żadnych dochodów. Zakład przyjął, że średnie miesięczne dochody gospodarstwa domowego skarżącego w okresie od [...] r. do [...] r. wyniosły [...] zł brutto, około [...] zł netto, czyli około [...] zł netto na osobę. W opinii organu pierwszej instancji wnioskodawca i prowadząca z nim gospodarstwo domowe rodzina posiada stałe dochody z tytułu umowy o pracę i umowy zleceni [...] wnioskodawcy. Organ wyjaśnił, iż jego zdaniem wnioskodawca nie wykorzystuje wszystkich możliwości znalezienia pracy, w szczególności nie jest zarejestrowany w P U P , profesjonalnej instytucji pomagającej w poszukiwaniu pracy.
Organ wyraźnie podkreślił, że wnioskodawca jest właścicielem działki we W przy ulicy [...] i położonego na niej domu o powierzchni[...] m2. Dodatkowo Zakład wskazał, iż w dniu [...] r. w księdze wieczystej powyższej nieruchomości została przez sąd wpisana hipoteka ze względu na zaległości wobec Zakładu.
Odnośnie okoliczności podnoszonej przez wnioskodawcę dotyczącej choroby jego [...] organ zaznaczył, że wnioskodawca nie przedstawił żadnych dokumentów poświadczających ten fakt.
Pismem z dnia [...] r. A D zwrócił się do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu ww. decyzji organ drugiej instancji przedstawił argumenty identyczne jak w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] r.
Dodatkowo podkreślając, że: stałe dochody uzyskiwane przez gospodarstwo domowe odwołującego się (z tytułu umowy o pracę i umowy zlecenia [...], dochód odwołującego się z tytułu umowy użytkowania części działki), fakt postępowania odwołującego, który od momentu zaprzestania prowadzenia działalności, tj. [...] r. nie był nigdzie zatrudniony, nie był również zarejestrowany w P U P , bezsporna okoliczność nie podejmowania zatrudnienia przez [...] odwołującego się, świadczą o tym, iż sytuacja materialna A D nie może być traktowana jako przesłanka umorzenia należności tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne. Odnosząc się do argumentu podnoszonego przez stronę braku możliwości poszukiwania pracy z powodu opieki nad chorą [...] , Prezes Zakładu wskazał, że istotnie na podstawie przedłożonej kopii orzeczenia o stopniu niepełnosprawności [...] odwołującego ma orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności o charakterze trwałym i wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Jednak zdaniem organu drugiej instancji odwołujący nie uwiarygodnił powoływanej przez niego okoliczności osobistej nad [...] opieki, bowiem [...] odwołującego mieszka w W, natomiast A D we W o czym świadczy w opinii organu korespondencja odwołującego z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych.
W skardze na powyższą decyzję wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, skarżący, podkreślił, że wywiedzione w decyzji organu drugiej instancji wnioski i ich uzasadnienie nie są zgodne z faktami i wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji. Dodatkowo w uzasadnieniu skargi wskazał, że był przekonany, iż wszystkie zaległości wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ma uregulowane. Skarżący przywołał także treść wyroku S O U S we W (sygn. akt [...]) z dnia [...] r., zgodnie z którym w opinii skarżącego jego zaległość wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych były niższe niż te wskazane w zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ administracji podtrzymał dotychczas zajmowane stanowisko w sprawie zaznaczając jednocześnie, że różnica w kwotach zaległości skarżącego wobec Zakładu, odmienna w decyzji tego Zakładu i w powołanym wyroku Sądu, spowodowana jest zwiększoną wysokością należnych temu Zakładowi od skarżącego odsetek.
W trakcie rozprawy przed Sądem skarżący oświadczył, że od dwóch miesięcy mieszka wspólnie z chorą [...] we W , która pozostaje pod jego osobistą opieką.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w rozważaniach nad stanem faktycznym i prawnym sprawy przyjął co następuje;
Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153. poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej ( art.1 § 2 tej ustawy).
Zakres kontroli administracyjnej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne na co wskazuje treść art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(Dz. U. Nr `153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a"), w tym także na decyzje wydawane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych i Prezesa tego Zakładu.
Kryterium legalności przewidziane w art.1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzje administracyjne uchybiające prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy ( art. 145 §1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.), jak też rozstrzygnięcie dotknięte wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b) , a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy ( lit. c).
Podkreślenia wymaga, że wojewódzkie sądy administracyjne nie zastępują organów administracji publicznej i nie prowadzą postępowania dowodowego we własnym zakresie, Sąd wskazuje, że jest kompetentny jedynie do oceny legalności zaskarżonej decyzji wydanej w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek, nie ma natomiast uprawnień do umorzenia ww. należności. Nie może tego uczynić nawet w przypadku uwzględnienia skargi, nie może bowiem orzekać w sposób merytoryczny przyznając stronie określone uprawnienia lub zwalniając z nałożonych obowiązków. Wszelka więc argumentacja skarżącego nie mogła spowodować umorzenia przedmiotowych należności składkowych i ich pochodnych przez Sąd rozpoznający niniejszą sprawę. Należy również podkreślić, że Sąd nie ocenia zaskarżonej decyzji z punku widzenia jej celowości czy słuszności.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, to jest oceniając czy organ orzekający w sprawie prawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego Sąd nie dopatrzył się naruszeń, które dawałyby podstawę do wyeliminowania tego orzeczenia z obrotu prawnego.
Materialna możliwość umorzenia należności z tytułu składek przewidziana została w art. 28 ust. 1 i 2 oraz w art. 28 ust. 3a ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007r. Nr 11. poz. 74 ze zm., zwanej dalej w skrócie "u.s.u.s."), nadto w myśl art. 32 u.s.u.s przepisy dotyczące składek na ubezpieczenie społeczne stosuje się odpowiednio także do składek na fundusz pracy, fundusz gwarantowanych świadczeń pracowniczych i składek zdrowotnych. Pod pojęciem należności z tytułu składek należy rozumieć składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę (art. 24 ust. 2 u.s.u.s).
Analizując przepisy dotyczące umorzenia należności z tytułu składek Sąd zauważa, że zgodnie z art. 28 ust. 1 i 2 u.s.u.s należności te mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach wymienionych w ust. 3 tego artykułu. Wyliczenie to stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, że ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Natomiast w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. przewidziano możliwość umorzenia tych należności w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Dotyczy to jednak wyłącznie należności ubezpieczonych będących
będących jednocześnie płatnikami składek ( art. 4 pkt 2 u.s.u.s. zawiera definicję płatnika składek). Przesłanki umorzenia należności w myśl art. 28 ust. 3a u.s.u.s. określone zostały w § 3 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zgodnie z którym Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:
1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych;
2) poniesienie strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu
składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;
3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającej opłacenie należności.
Dopiero zaistnienie którejkolwiek przesłanek określonych w tym przepisie, daje potencjalną możliwość umorzenia tych należności.
Podkreślenia jednak w tym miejscu uzasadnienia wymaga, że w przypadku decyzji podejmowanych na podstawie art. 28 ust. 1 , ust. 2 i ust. 3a w związku z § 3 rozporządzenia mamy odczynienia z uznaniem administracyjnym, gdyż ustawodawca wyraźnie podkreśla, że należności te "mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład" (art. 28 ust. 1 u.s.u.s.), "mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności" (art. 28 ust. 2 u.s.u.s.), "mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności" (art. 28 ust. 3a u.s.u.s.). Powyższe oznacza, że organ przy ustalonym stanie faktycznym ma możliwość wyboru jednego spośród kilku wariantów rozstrzygnięć. O tym czy składki powinny być umorzone czy też nie rozstrzyga nie Sąd a Zakład, który może ale nie musi je umorzyć. Zakład ma możliwość, ale nie ma obowiązku umorzenia należności nawet w razie spełnienia przesłanek określonych w art. 28 ust. 2 u.s.u.s. i § 3 rozporządzeniu z dnia 31 lipca 2003 r. W uchwale z dnia 6 maja 2004 (sygn. akt IIUZP 6/04, OSNP 2004/16/285) Sąd Najwyższy wskazał między innymi, że przepis art. 28 ust. 2 u.s.u.s. jest oparty na konstrukcji tzw. "uznania administracyjnego", co oznacza, że decyzja w zakresie spraw dotyczących umorzenia należności przysługuje każdorazowo organowi rentowemu, który w przypadku stwierdzenia całkowitej nieściągalności składek, zachodzącej w przypadkach wymienionych w art. 28 ust.3 u.s.u.s., może, ale nie musi umorzyć zaległości.
Wskazać także należy, że w przypadku, gdy ustawodawca daje organowi możliwość rozstrzygnięcia sprawy na zasadzie uznania, sądowa kontrola jego decyzji ogranicza się do zbadania, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem. W szczególności Sąd bada, czy postępowanie przeprowadzono zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, obligującej do podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnie z art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanej w dalszej części uzasadnienia w skrócie k.p.a.), czy dowody oceniono zgodnie z zasadą swobodnej oceny (art. 80 k.p.a.), czy zapewniono stronie czynny udział w postępowaniu (art. 10 k.p.a.), a decyzje wydane w jego toku są prawidłowo uzasadnione. Prawidłowe i zgodne z wymogami określonymi w art.107 § 3 k.p.a. uzasadnienie jest bowiem szczególnie ważne przy decyzjach wydawanych w ramach uznania administracyjnego, zwłaszcza przy decyzjach negatywnych. W takich sytuacjach uzasadnienie powinno szczegółowo wskazywać przyczyny, dla których organ nie zastosował instytucji umorzenia istniejącej zaległości. Organ powinien rozważyć szczegółowo kwestie istnienia bądź nieistnienia w konkretnej sprawie szczególnych okoliczności uzasadniających skorzystanie z omawianej instytucji oraz ewentualne okoliczności uzasadniające zakres jej zastosowania. Brak prawidłowego uzasadnienia takiej decyzji uniemożliwia jej właściwa kontrolę ze strony sądu (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 24 lutego 2009 r., sygn. akt V SA/Wa 2715/08; por. wyrok NSA z dnia 7 stycznia 2003 r., sygn. akt I SA 1320/01, LEX nr 137809).
Skarga w niniejszej sprawie sprowadza się do kwestionowania dokonanej przez organy administracji publicznej oceny sytuacji majątkowej i życiowej skarżącego.
Na podstawie analizy zebranego materiału dowodowego Sąd nie dopatrzył się jednak, aby organy nie dopełniły formalności wnikliwego wyjaśnienia sytuacji majątkowej skarżącego i jego rodziny. Zdaniem Sądu w uzasadnieniu decyzji odniesiono się do indywidualnej sytuacji skarżącego opisanej przez niego w trakcie postępowania administracyjnego. Wnioskom wyciągniętym z ustaleń co do sytuacji majątkowej skarżącego i jego rodziny nie można zarzucić, że są dowolne. Nie ulega wątpliwości, że organy administracji publicznej wnikliwe ustaliły wysokość miesięcznego dochodu skarżącego oraz wynagrodzenia za prace jego [...], z którą prowadził wspólne gospodarstwo domowe. Niekwestionując niewielkich dochodów skarżącego i jego rodziny organy wskazały jednak, że sam skarżący jest właścicielem działki we W przy ul [...] i położonego na niej domu o powierzchni [...] m2 i że w księdze wieczystej powyższej nieruchomości została wpisana hipoteka zabezpieczająca jego dług wobec Zakładu, oraz, że od momentu zaprzestania przez skarżącego działalności gospodarczej w [...] r. skarżący nie podejmował żadnej pracy zarobkowej i nie był nigdy zarejestrowany w U P. Nie bez znaczenia jest też fakt, iż prawomocnym wyrokiem S O U S we W z dnia [...] r., który zapadła w sprawie oznaczonej sygnaturą akt [...] określono zaległości skarżącego wobec Zakładu na Fundusz Ubezpieczenia Społecznego, na Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego oraz na Fundusz Pracy.
W tym miejscu uzasadnienia należy dodatkowo podkreślić, że przy podjęciu decyzji o umorzeniu należności tytułu składek na ubezpieczenie społeczne w odniesieniu do konkretnej, indywidualnej sytuacji musi być uwzględniony nie tylko interes zobowiązanego, ale również interes publiczny. W tym kontekście trzeba stwierdzić, że nadmiernie szerokie stosowanie instytucji umorzenia składek, wobec ich powszechności mogłoby spowodować zagrożenie dla stabilności finansowania systemu ubezpieczeń społecznych w kraju, jak powszechnie wiadomo stale mającego problemy z niedoborem środków Umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne stanowi wyraz definitywnej rezygnacji uprawnionego organu z możliwości ich wyegzekwowania. Biorąc pod uwagę publicznoprawny charakter należności z tytułu składek, uwzględniając cele na które są przeznaczone, organy odpowiedzialne za ich pobór zobowiązane są do szczególnej staranności i ostrożności w dysponowaniu nimi, Jeżeli więc właściwy organ dostrzeże jakiekolwiek możliwości wyegzekwowania zaległych składek to podjęte w ramach uznania administracyjnego negatywne rozstrzygnięcie dla wnioskodawcy nie może być uznane za dowolne (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 grudnia 2006 r., sygn. akt III S.A./Wa 2426/06, Lex nr 328891).
Tym bardziej więc obowiązkiem strony, która ubiega się o udzielenie ulgi, jest wskazanie z jakich powodów jej wniosek powinien być uwzględniony, przedstawienie dowodów na poparcie podnoszonych okoliczności i współdziałanie z organem w wyjaśnianiu istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy faktów. Z akt sprawy wynika, że skarżący pomimo, iż był wzywany do udokumentowania aktualnej sytuacji materialnej, stanu majątkowego i rodzinnego (k. 8 akt. adm.) nie przedstawił żadnych dokumentów obrazujących wydatki jego gospodarstwa domowego. Nadto skarżący dopiero w trakcie rozprawy sądowej wskazał, że chora [...] skarżącego zamieszkała wspólnie ze skarżącym co uniemożliwia mu skuteczne podjęcie pracy zarobkowej. Jednak podnoszenie tej okoliczności dopiero na etapie postępowania sądowoadministracyjnego jest spóźnione bowiem organy prowadzące postępowanie nie miały możliwości zbadać, czy istotnie ta okoliczność miała miejsce. Przypomnieć bowiem należy, że sąd administracyjny nie prowadzi postępowania dowodowego, bada jedynie zgodność z prawem zaskarżonych decyzji, czyli ocenia prawidłowość podjęcia przez organ rozstrzygnięcia w dacie decyzji na podstawie tego materiału dowodowego, którym dysponował organ.
Reasumując należało stwierdzić, ze zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa, organ rozpatrzył całokształt zebranego materiału dowodowego i ocenił go w kontekście przesłanek umorzenia ujętych w powołanych przepisach prawa. Przed wydaniem decyzji Prezes ZUS umożliwił stronie wypowiedzenie się do zebranego w sprawie materiału dowodowego i zgłoszonych żądań, realizując tym samym prawo A D do czynnego udziału w postępowaniu i dając możliwość zajęcia końcowego stanowiska w sprawie będącej przedmiotem rozstrzygnięcia. Jednocześnie stwierdzić należy, iż uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada rygorom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. nie ma zatem podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. Przyczyną uchylenia decyzji nie może być bowiem niezadowolenie strony z zawartego w niej rozstrzygnięcia nawet jeśli w jej ocenie sytuacja materialna, finansowa, życiowa uzasadniają umorzenie należności. O uchyleniu tego rodzaju decyzji nie mogą też decydować okoliczności w jakich doszło do powstania zaległości.
Nie bez znaczenia jest też fakt, iż prawomocnym wyrokiem S O U S we W z dnia [...] r. , który zapadła w sprawie oznaczonej sygnaturą akt [...] określono zaległość skarżącego wobec Zakładu na Fundusz ubezpieczenia Społecznego w wysokości [...] zł z odsetkami wysokości [...] zł., na Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego w wysokości [...] zł z odsetkami w wysokości [...] zł oraz na Fundusz Pracy w wysokości [...] z odsetkami w wysokości [...] zł.
Na końcu Sąd zwraca uwagę, iż wniosek o umorzenie należności składkowych może być ponawiany i każdorazowo podlega ocenie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. W szczególności w przypadku zmiany stanu faktycznego, skarżący może ponownie wystąpić do Zakładu z wnioskiem o umorzenie zadłużenia. Ponadto przepisy u.s.u.s. przewidują możliwość uzyskania ulgi w postaci zawarcia układu ratalnego polegającego między innymi na rozłożeniu na raty zaległych należności składkowych.
Ponieważ sądowa kontrola legalności zaskarżonej decyzji nie wykazała naruszenia prawa według art. 145 § 1 p.p.s.a. należało, zgodnie z dyspozycją art. 151 p.p.s.a., orzec jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło