III SA/Wr 772/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Moskała (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Maciej Guziński, Sędzia NSA Józef Kremis, Protokolant Jolanta Ryndak, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 5 maja 2011 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławcze w W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi. uchyla zaskarżoną decyzję. Wnioskiem z dnia [...] r. Komendant Wojewódzki Policji we W. wystąpił do Starosty W. o sprawdzenie kwalifikacji J. K. (zwanego dalej w skrócie "skarżącym") do kierowania pojazdami w ramach posiadanych uprawnień, z powodu wielokrotnego naruszenia przez niego przepisów Prawa ruchu drogowego i łączne otrzymanie 28 punktów karnych w ciągu roku, za naruszenie tychże przepisów. W dniu [...] r. Starosta W. wydał decyzję o skierowaniu skarżącego na egzamin kontrolny (praktyczny i teoretyczny) w zakresie prawa jazdy kategorii B. W decyzji Starosta wskazał, że nie poddanie się egzaminowi do dnia [...] r. spowoduje wydanie decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. Skierowanie to skarżący odebrał w dniu [...] r. W związku z niestawieniem się skarżącego na egzamin w wyznaczonym terminie, Starosta W. w dniu [...] r. wydał decyzję o cofnięciu mu uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B. Decyzję tę doręczono skarżącemu w dniu [...] r. W dniu [...] r. do Starostwa powiatowego w W. wpłynęło odwołanie skarżącego od decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. W odwołaniu podniesiono, że od decyzji o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji strona złożyła odwołanie, które nie zostało rozpoznane, dlatego podjęcie rozstrzygnięcia o cofnięciu uprawnień jest przedwczesne. Do odwołania dołączono kserokopię pisma będącego odwołaniem od decyzji z dnia [...] r., datowane przez wnoszącego na [...] r. Starostwo Powiatowe w W., odwołanie od decyzji z dnia [...] r., wraz z załączoną kopią odwołania od decyzji z dnia [...] r. przekazało do rozpoznania Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w W., nie znajdując podstaw do jego uwzględnienia. Organ odwoławczy, w dniu [...] r. zwrócił się do Starosty W. o wyjaśnienie kiedy, do jakiego organu i w jaki sposób, wniesione zostało odwołanie od decyzji z dnia [...] r. o skierowaniu na egzamin kontrolny. Wezwanie takie Kolegium skierowało również do skarżącego, zaznaczając, że nieprzekazanie oryginału odwołania w terminie siedmiu dni, skutkować będzie pozostawieniem go bez rozpatrzenia. Starosta Powiatu W. wyjaśnił, że nie wpłynęło do niego odwołanie o którym mowa powyżej, jedynie jego kopia złożona została jednocześnie z odwołaniem z dnia [...] r. Skarżący z kolei wskazał, że odwołanie wniósł w dniu [...] r. do Starosty Powiatowego w W., adresowane na adres Samorządowego Kolegium w W. Wskazał, że nie posiada żadnego dowodu nadania odwołania, bowiem wysłał je listem zwykłym, wrzucając list do skrzynki pocztowej. W dniu [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję Starosty W. z dnia [...] r. cofającą skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami, w związku z niepoddaniem się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji. W uzasadnieniu decyzji Kolegium przedstawiło stan faktyczny sprawy, oraz wyjaśniło, że zgodnie z art. 140 ust. 1 pkt 4a ustawy Prawo o ruchu drogowym decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie nie poddania się sprawdzeniu kwalifikacji w trybie określonym w art. 114 ust. 1 pkt 1 ustawy. W rozpoznawanej sprawie, jak wyjaśniło Kolegium, skarżący nie poddał się kontrolnemu egzaminowi, na który został skierowany przez Starostę, a jednocześnie nie wykazał aby wniósł o tej decyzji skutecznie odwołanie, ziszczona więc została przesłanka podjęcia decyzji o cofnięciu uprawnień. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem, J. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnemu, wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu wskazał, że fakt, iż otrzymał w ciągu roku taka ilość punków karnych jest wynikiem charakteru pracy jaka wykonywał (kurier) a nie nieznajomości przepisów prawa ruchu drogowego. Wskazał również, że w dniu [...] r. poddał się egzaminowi i uzyskał wynik negatywny, co również było efektem nie braku znajomości zasad i przepisów, a jedynie obcej mu (komputerowej) techniki przeprowadzania egzaminu teoretycznego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. W piśmie procesowym z dnia [...] r. organ odwoławczy wyjaśnił jednocześnie, że nie prowadzono postępowania w sprawie odwołania od decyzji o skierowaniu na sprawdzające badania kwalifikacji, bowiem ustalono, że nie zostało ono skutecznie wniesione. Nadto wskazano, że w dniu [...] r. skarżący poddał się egzaminowi kontrolnemu i uzyskał wynik negatywny, wobec czego Komendant Wojewódzki Policji we W. anulował wniosek o skierowanie na kontrole badanie kwalifikacji kierowcy. Starosta W. w dniu [...] r. wydał decyzje o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami, wobec utraty przez niego uprawnień. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych powodów niż w niej wskazano. Według art. 1 § 1 oraz § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269) i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.; zwana dalej w skrócie "p.p.s.a."), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga może zostać uwzględniona, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy (art.145 - 150 p.p.s.a.). W rozpatrywanym przypadku Sąd dopatrzył się takich właśnie naruszeń prawa. Według art. 114 ust. 1 pkt 1ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908) kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienia do kierowania pojazdem, skierowana decyzja starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy. Z kolei po myśli art. 140 ust. 1 pkt. 4 lit. a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta, w razie niepoddania się sprawdzeniu kwalifikacji w trybie określonym w omówionym już art. 114 ust. 1 pkt. 1. Przepis ten znajduje zatem zastosowanie wówczas, gdy kierowca nie podporządkuje się wydanej wcześniej decyzji o skierowaniu go m. in. na egzamin kontrolny, w celu zweryfikowania posiadanych przez niego umiejętności kierowania pojazdem mechanicznym. Postępowanie organu sprawdza się tu zatem głównie do ustalenia, czy strona wykonała swe obowiązki wynikające z odrębnej decyzji administracyjnej, kończącej odrębne postępowanie. Jeśli organ stwierdzi, że decyzja o sprawdzeniu kwalifikacji została prawidłowo doręczona stronie i nie zostało od niej wniesione odwołanie ani wniosek o jej zmianę, a zatem stała się ostateczna, a pomimo tego kierowca nie stawił się na egzamin kontrolny, nie może postąpić inaczej, jak tylko przeprowadzić nowe postępowanie i wydać decyzję o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi. Jednakże organ administracji może taką decyzję podjąć jedynie w powyżej opisanym przypadku. I tak, w rozpoznawanej sprawie, zaskarżona decyzja opiera się na ustaleniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., że wcześniejszy akt Starosty – decyzja z dnia [...] r. o skierowaniu na egzamin kontrolny stała się ostateczna i na stwierdzeniu, że skarżący nie wniósł od niej odwołania. W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie – jakkolwiek prawdopodobnie uczynił to po terminie i nie uzupełnił jego braków – nie budzi wątpliwości, że skarżący odwołanie od decyzji z dnia [...] r. wniósł i znajduje się ono w aktach sprawy. Co więcej, samo Kolegium, działając w trybie art. 64 § 2 k.p.a. wezwało skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wniesionego odwołania, czyli jego podpisania, w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia go bez rozpatrzenia (pismo Kolegium z dnia [...] r.). Tymczasem, pomimo faktu, że skarżący oryginału odwołania nie złożył i nie podpisał przedstawionej kopii, Kolegium nie podjęło żadnej czynności w związku ze znajdującym się w aktach sprawy odwołaniem. Nie znajduje więc oparcia w stanie faktycznym sprawy stwierdzenie, że skarżący nie wniósł odwołania od decyzji z dnia [...] r. Jest ono w aktach sprawy i jakkolwiek prawdopodobnie spóźnione i obciążone brakami, to do czasu jego formalnego załatwienia, wydanie decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, uznać należy za przedwczesne. Wydane w takich warunkach orzeczenie ewidentnie podjęto z naruszeniem obowiązków organu, wynikających z art. 15 k.p.a. i art. 127 § 2 k.p.a. Dlatego też Sąd – uznając w takich warunkach wydanie decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami za przedwczesne - zobligowany był uchylić zaskarżoną decyzję, respektując dyspozycję art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. Rozpoznając ponownie sprawę organ odwoławczy podejmie czynności zmierzające do załatwienia odwołania od decyzji z dnia [...] r. Jednocześnie Sąd pragnie wskazać – na marginesie dotychczasowych rozważań – że kwestia wskazania w decyzji kierującej na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy terminu, w jakim kierowca ten winien się na egzamin stawić – była przedmiotem szerokich rozważań sądów administracyjnych (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 marca 2011 r. I OSK 1013/10, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 sierpnia 2009 r. I OSK 1217/08).