III SA/Wr 797/13
WyrokWSA we Wrocławiu2014-04-25
Skład orzekający: Marcin Miemiec, Magdalena Jankowska-Szostak, Maciej Guziński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił powierzchnię kwalifikującą się do płatności bezpośrednich, opierając się na danych z systemu LPIS/GIS i ortofotomapie, mimo wcześniejszych rozbieżności w pomiarach i zarzutów strony o błędne ustalenie stanu faktycznego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organy ARiMR nie zastosowały się do wiążącej oceny prawnej wyrażonej w poprzednim wyroku WSA. Organy nie wyjaśniły rozbieżności w pomiarach powierzchni działek rolnych, które były podstawą do przyznania płatności, mimo że poprzedni wyrok nakazywał takie wyjaśnienie. Brak wyjaśnienia tych rozbieżności stanowi naruszenie przepisów proceduralnych (art. 7 i 77 § 1 kpa) i podważa legalność zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o przyznanie płatności bezpośrednich na rok 2010. Organy ARiMR kilkukrotnie wydawały decyzje przyznające płatności w pomniejszonej wysokości, opierając się na kontrolach administracyjnych i danych z systemu LPIS/GIS, które wykazywały rozbieżności w powierzchniach zadeklarowanych przez skarżącą i stwierdzonych przez organ. Skarżąca kwestionowała prawidłowość tych ustaleń. WSA we Wrocławiu uchylił poprzednią decyzję organu odwoławczego, nakazując wyjaśnienie rozbieżności w pomiarach. Mimo to, organ odwoławczy utrzymał w mocy kolejną decyzję organu pierwszej instancji, która również opierała się na danych LPIS/GIS, nie wyjaśniając jednak przyczyn wcześniejszych rozbieżności.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. oraz zasądził od organu na rzecz skarżącej kwotę kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marcin Miemiec Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak Sędzia WSA Maciej Guziński (sprawozdawca) Protokolant starszy sekretarz sądowy Monika Tarasiewicz po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi W. P. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w pomniejszonej wysokości na rok 2010 I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. na rzecz skarżącej kwotę 817 (osiemset siedemnaście) złotych kosztów postępowania; III. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia prawomocności wyroku.
W dniu [...] r. W. P. (dalej skarżąca, strona) wystąpiła z wnioskiem do Kierownika Biura Powiatowego Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. (ARiMR) o przyznanie płatności bezpośredniej na rok 2010. W sekcji VII. Oświadczenie o powierzchni działek ewidencyjnych wniosku strona zadeklarowała dwadzieścia cztery działki ewidencyjne wykorzystywane rolniczo. W sekcji VIII. Oświadczenie o sposobie wykorzystywania działek rolnych wskazała do płatności JPO i UPO (jednolita płatność obszarowa i uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni grupy upraw podstawowych) osiemnaście działek rolnych od C(C1) do W(W1) o łącznej powierzchni [...] ha.
Po przeprowadzeniu kontroli administracyjnej, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzją nr [...] z dnia [...] r. przyznał stronie płatności na rok 2010 w wysokości [...] zł, w tym: dla jednolitej płatności obszarowej w wysokości [...] zł, uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych, w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu decyzji organ wskazując na nieprawidłowości powierzchni w odniesieniu do działek rolnych oznaczonych jako: E, I, S, Ł1 uznał, że całkowita powierzchnia stwierdzona dla grupy upraw JPO wynosiła [...] a UPO a [...] ha. Z uwagi na opisane zawyżenie powierzchni, na podstawie art. 57 ust.3 akapit pierwszy Rozporządzenia Komisji /WE/ Nr 1122/2009, dokonano pomniejszenia płatności do powierzchni stwierdzonej.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Dolnośląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. (Dyrektor OR ARiMR), stwierdził z urzędu nieważność decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] r. ze względu na błędnie ustaloną powierzchnię kwalifikującą się do przyznania płatności na działce ewidencyjnej nr [...].
Decyzją z dnia [...] r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznał stronie płatności na rok 2010 w wysokości [...] zł, w tym: dla jednolitej płatności obszarowej w wysokości [...] zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę [...] zł, uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych, w wysokości [...] zł wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę [...] zł, ze względu na stwierdzone nieprawidłowości. Weryfikacja wniosku wykazała, że powierzchnia referencyjna PEG (powierzchnia ewidencyjno – gospodarcza) ustalona na podstawie art. 17 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE L 30 z 31.01.2009, str.16) jest mniejsza niż zadeklarowana we wniosku do płatności JPO i UPO. Powierzchnia deklarowanych działek rolnych kwalifikowana do JPO i UPO wynosiła [...] ha, a powierzchnia stwierdzona w kontroli administracyjnej wyniosła [...] ha.
Po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia [...] r. nr [...], Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ II instancji podniósł, że weryfikacji danych dokonano poprzez przeprowadzenie kontroli administracyjnej. Natomiast kontrola administracyjna odbywa się w oparciu o bazę referencyjną systemu LPIS. Podstawą prawną do kontroli wniosków o przyznanie płatności bezpośredniej z wykorzystaniem omawianej bazy LPIS stanowi art. 17 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009. Wskazano w uzasadnieniu, że system LPIS), to system pozwalający na jednoznaczną identyfikację położenia działki rolnej w przestrzeni, kontrolę zadeklarowanej powierzchni pod względem kwalifikowalności, tzn. powierzchni uprawnionej do dopłat w odniesieniu do danego schematu pomocy oraz kontroli w zakresie nakładania się deklaracji dla poszczególnych działek rolnych, zadeklarowanych przez jednego beneficjenta. Podstawą działania systemu LPIS jest baza danych działek referencyjnych (działek odniesienia), umożliwiających lokalizację działek rolnych zgłaszanych przez rolników do systemu płatności. System LPIS jest, zgodnie z art. 15 rozporządzeniem nr 73/2009, komponentem zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, natomiast konieczność jego budowy z wykorzystaniem technologii geograficznych systemów informacyjnych, wynika z art. 17 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009. Przy budowie LPIS, za działkę odniesienia przyjęto działkę ewidencyjną, ze względu na jednolitość danych źródłowych, ciągłość na obszarze całego kraju oraz systematyczność w aktualizowaniu danych dotyczących zmiany granic ewidencyjnych oraz użytkowania gruntów. W celu jednoznacznej identyfikacji działka rolna (uprawy), deklarowana przez rolnika w LPIS/GIS, jest ściśle powiązana z bazą referencyjną, w skład której wchodzą dane opisowe ewidencji gruntów i budynków oraz dane graficzne GIS (ortofotomapy ze zdjęć lotniczych lub satelitarnych). Identyfikacja działki rolnej opiera się na:- kodach terytorialnych TERYT, które są jednoznaczne i unikalne w skali całego kraju;- numerze działki ewidencyjnej z ewidencji gruntów i budynków, na której jest położona;- oznaczeniu działki rolnej w danym wniosku pomocowym. LPIS funkcjonuje w pełnej wersji wektorowej (cyfrowej) jako zintegrowana baza danych, w której: - została opracowana cyfrowa ortofotomapa dla powierzchni całego kraju;- na podstawie zdjęć lotniczych i satelitarnych opracowano mapy powierzchni nieobjętych płatnościami - tak zwane pola zagospodarowania PZ;- została opracowana wektorowa (numeryczna) mapa granic działek ewidencyjnych;- bazy graficzne zostały zintegrowane z bazą opisową działek ewidencyjnych z ewidencji gruntów i budynków. Tym samym system LPIS/GIS stanowi w ARiMR jedną centralną bazę danych, zasilaną z kilku źródeł danych, przez co granice i powierzchnie działek ewidencyjnych (referencyjnych) stanowią uniwersalną bazę do wyliczenia powierzchni odniesienia w LPIS dla różnych schematów pomocowych. Baza ta stanowi jedno z głównych narzędzi jakimi organy Agencji winny się posługiwać w trakcie przeprowadzania kontroli administracyjnych wniosków zgodnie z art. 24 ust. 1 lit. c) rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004, które mają na celu weryfikację zgodności pomiędzy działkami rolnymi zadeklarowanymi przez producentów rolnych we wniosku a m.in. powierzchniami działek zawartych w referencyjnym systemie LPIS, to na podstawie tych ostatnich, jako spełniających wymogi unijne i krajowe, należy kwalifikować powierzchnie do uzyskania płatności. Tym samym w przypadku stwierdzenia, iż powierzchnia zgłaszana do płatności przez wnioskodawcę jest większa niż wynika to z danych LPIS, redukuje się ją o rozpoznane powierzchnie nieuprawnione, a dopłaty są naliczane do właściwej powierzchni. Efekt takiego wnioskowania znajduje potwierdzenie bezpośrednio w art. 50 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004, zgodnie, z którym kwota pomocy musi zostać ograniczona do powierzchni stwierdzonej na podstawie danych ustalonych dla działki referencyjnej w systemie LPIS.
Wyrokiem z dnia [...] r. (sygn. akt [...]) WSA we W. orzekł o uchyleniu powyższej decyzji organu drugiej instancji.
W uzasadnieniu Sąd stwierdził, iż nie doszło w kontrolowanej sprawie do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego. Przy wydaniu rozstrzygnięcia nie wyjaśniono istotnych okoliczności faktycznych, mających wpływ na wynik sprawy, co uchybia regule proceduralnej dającej się wyprowadzić z art. 7 i art. 77 § 1 kpa. Nie można bowiem nie zauważyć, że trzykrotne próby ustalenia przez organy rolne powierzchni kwalifikowanej do dopłat bezpośrednich spowodowały rozbieżności, których organy nie wyjaśniły i nie wskazały przyczyn takiego stanu rzeczy.
Wskazano dalej w uzasadnieniu, że ani z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, ani z akt administracyjnych przekazanych Sądowi, nie wynika jakie zdarzenia zaistniały, które spowodowały, że mierzona powierzchnia, której wcześniej brakowało [...] i o [...] ha w stosunku do powierzchni deklarowanej, powiększyła się w ciągu kilku miesięcy do [...] ha., skoro organy poprzestały tu jedynie na ustaleniu powierzchni według systemu informacji geograficznej, systemu LPIS/GIS i za każdą kontrolą administracyjną organy podawały inne wskazania pomiaru powierzchni z bazy danych agencji rolnej.
Stwierdzono w tym wyroku, że w ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ obowiązany będzie uzupełnić wytknięte braki w postępowaniu, w szczególności wyjaśnić kwestię powierzchni gruntów kwalifikujących się do dopłat. W miarę potrzeby organ rozważy możliwość dokonania kontroli na miejscu w gospodarstwie skarżącej celem zaktualizowania danych znajdujących się w systemie LPIS lub wykorzysta inne, jakie uzna za stosowne, środki dowodowe, celem wyczerpującego odniesienia się do podnoszonych przez stronę zarz
W dalszym toku postępowania, Dyrektor OR ARiMR, decyzja z dnia [...] r. uchylił ddecyzję z dnia [...] r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR o przyznał stronie płatności na rok 2010 w pomniejszonej wysokości. W uzasadnieniu wskazano, iż wyjaśnień wymaga kwestia przeprowadzonego przez organ postępowania wyjaśniającego w sprawie dopłat za 2010 rok, bowiem organ korzystał z systemu informacji geograficznej (systemu LPIS) i za każdą kontrolą podawał inne wskazania pomiaru powierzchni z bazy danych Agencji. Organ odwoławczy wskazuje również na konieczność uwzględnienia nowych danych systemu identyfikacji geograficznej (LPIS) w przedmiocie spornej powierzchni działek rolnych (w szczególności działki rolnej E).
Ponownie rozpatrując sprawę, po przeprowadzeniu kontroli administracyjnej wniosku, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzją nr [...] z dnia [...] r. przyznał skarżącej płatności na rok 2010 w wysokości [...] zł, w tym:
W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji organ I instancji wskazał m.in., iż powierzchnia zgłoszona we wniosku o przyznanie płatności dla JPO i UPO wynosiła [...] ha. Jednakże powierzchnia stwierdzona w trakcie kontroli administracyjnej wyniosła [...] ha. Wskazano, że na podstawie systemu informacji geograficznej (LPIS) ustalono, iż powierzchnia działki rolnej E, położonej na działkach ewidencyjnych nr [...],[...],[...],[...],[...] jest mniejsza o [...] ha od powierzchni zadeklarowanej we wniosku ([...] ha) i wynosi [...] ha.
Wskazano ponadto w uzasadnieniu, że przy aktualizacji powierzchni przedmiotowej działki organ oparł się na raporcie z kontroli na miejscu, który potwierdza, iż na części działki rolnej E znajdują się tereny nieuprawnione do płatności. W trakcie kontroli na miejscu, na części działki rolnej E kontrola ujawniła obszar zajęty pod kopalnie kruszywa naturalnego. Ponadto dane z systemu informacji geograficznej (LPIS) potwierdzają, iż rolnik zawyżył również deklarację działki rolnej I. Do płatności zadeklarował obszar [...] ha, tymczasem podczas kontroli na miejscu stwierdzono areał [...] ha. Z uwagi na opisane zawyżenie powierzchni dla JPO i UPO, które wyniosło [...] ha, organ zastosował pomniejszenie powierzchni o wysokość dwukrotnej różnicy zgodnie z art. 58 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/ 2009.
W odwołaniu skarżąca podniosła błędne ustalenie stanu faktycznego, polegające na niezasadnym przyjęciu, że powierzchnia działek rolnych kwalifikowana do płatności JPO wynosi [...] ha, podczas gdy powierzchnia taka wynosiła [...] ha. Zarzuciła naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 kpa oraz art. 3 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 roku o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, polegające na niezastosowaniu, niezebraniu i nierozpatrzeniu całego materiału dowodowego, w tym wydanie decyzji w oparciu o wyniki kontroli na miejscu przeprowadzonej ponad rok później od dnia złożenia wniosku. Ponadto podniesiono oparcie trzech decyzji administracyjnych na różnych wynikach kontroli administracyjnych, które w każdym przypadku są różne. Skarżąca podniosła również naruszenie art. 10 § 1 kpa, polegające na niedoręczeniu raportu z kontroli na miejscu przeprowadzonej dnia [...] roku. Wskazała na naruszeniu art. 107 § 1 i § 3 kpa.
Dyrektor OR ARIMR, decyzją z dnia [...] r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Wskazano w uzasadnieniu na nie wyjaśnienie przyczyn różnic pomiędzy przyjętą do płatności powierzchnią w poprzednich rozstrzygnięciach a obecnym rozstrzygnięciem.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w dniu [...] r. wydał decyzję nr [...], na mocy której przyznał skarżącej płatności w wysokości [...] zł, w tym:
1. jednolitą płatność obszarową, w wysokości [...] zł, w tym środki unijne [...] zł, środki krajowe 0,00 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości [...] zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości,
2. uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni grupy upraw podstawowych, w wysokości [...] zł, w tym środki unijne 0,00 zł, środki krajowe [...] zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości [...] zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości.
W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji wskazano m.in., iż powierzchnia zgłoszona we wniosku o przyznanie płatności dla JPO i UPO wynosiła [...] ha. Jednakże powierzchnia stwierdzona w trakcie kontroli administracyjnej wyniosła [...] ha. Pomiaru dokonano na ortofotomapie, podstawę której stanowi zdjęcie lotnicze wykonane w dniu [...] r.
Wskazano w uzasadnieniu, że na podstawie systemu informacji geograficznej (LPIS) ustalono, iż powierzchnia działki rolnej E (położonej na działkach ewidencyjnych nr [...],[...],[...],[...],[...]) jest mniejsza o [...] ha od powierzchni zadeklarowanej we wniosku ([...] ha) i wynosi [...] ha. Poza tym, przy aktualizacji powierzchni przedmiotowej działki organ oparł się na raporcie z kontroli na miejscu, który potwierdza, iż na części działki rolnej E znajdują się tereny nieuprawnione do płatności. Na części działki rolnej E kontrola ujawniła obszar zajęty pod kopalnie kruszywa naturalnego. Stan taki potwierdziły wyniki kontroli na miejscu, przeprowadzonej w gospodarstwie skarżącej w dniach [...] - [...] r.
Podniesiono ponadto, że dane z systemu informacji geograficznej (LPIS) potwierdzają, iż rolnik zawyżył również deklarację działki rolnej I. Do płatności zadeklarował obszar [...] ha, tymczasem podczas kontroli na miejscu stwierdzono areał [...] ha. Z uwagi na opisane zawyżenie powierzchni dla JPO i UPO, które wyniosło [...] ha, organ zastosował pomniejszenie powierzchni o wysokość dwukrotnej różnicy, zgodnie z art. 58 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009.
W odwołaniu skarżąca zarzuciła błędne ustalenie stanu faktycznego, polegające na niezasadnym przyjęciu, że powierzchnia działek rolnych kwalifikowana do płatności JPO wynosi [...] ha. Wskazała na naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 kpa oraz art. 3 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 roku o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, polegające na niezastosowaniu, niezebraniu i nierozpatrzeniu całego materiału dowodowego, w tym wydanie decyzji w oparciu o wyniki kontroli na miejscu przeprowadzonej ponad rok później od dnia złożenia wniosku. Ponadto oparcie trzech decyzji administracyjnych na różnych wynikach kontroli administracyjnych, które w każdym przypadku są różne. Strona podnosi również naruszenie art. 7 ust. 1 pkt 2 oraz lit b ustawy z dnia 26 stycznia 2007 roku o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, poprzez dokonywanie ustaleń stanu faktycznego w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w roku 2011 roku. Podkreśla również naruszenie przepisów prawa procesowego tj. art. 11 kpa w zw. z art. 9 kpa w zw. z art. 8 kpa w zw. z art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Wskazuje także na naruszenie art. 107 § 1 i 3 kpa w zw. z art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz art. 9 kpa w zw. z art. 138 ust. 2 kpa.
Zaskarżona decyzją z dnia [...] r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 roku o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2008 r. Nr 98, poz. 634 ze zm.) oraz na podstawie art. 19 ust. 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r., poz. 1164, dalej też: ustawa), Dyrektor OR ARiMR utrzymał w mocy decyzje organu pierwszej instancji z dnia [...] r.
W uzasadnieniu wskazano, że wedle art. 7 ust. 1 ustawy rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli: 1. posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009, z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha; 2. wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności; 2a. przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności; 3. został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Zgodnie z ust. 1a. jednolita płatność obszarowa przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
Zgodnie z ust. 4 pkt 1 omawianego artykułu, wysokość płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, specjalnej płatności obszarowej do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych, zwanych dalej "płatnościami obszarowymi", w danym roku kalendarzowym, ustala się jako iloczyn powierzchni kwalifikującej się do tych płatności i stawek płatności obszarowych na 1 ha tej powierzchni, po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości oraz niezgodności.
Dalej organ wskazał, że stosownie do art. 17 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 system identyfikacji działek rolnych ustanawiany jest na podstawie map lub dokumentów ewidencji gruntów lub też innych danych kartograficznych. Korzysta się z technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych, w tym najlepiej ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10 000. W myśl art. 6 ust. 1 drugi rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 system identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w art. 17 rozporządzenia (WE) nr 73/2009, stosowany jest na poziomie działek referencyjnych takich jak działka katastralna lub na poziomie bloku produkcyjnego, co gwarantuje jednoznaczną identyfikację każdej działki referencyjnej. Na potrzeby systemu płatności jednolitej lub systemu jednolitej płatności obszarowej odnośnie do każdej działki referencyjnej określa się maksymalny kwalifikowalny obszar. GIS funkcjonuje na podstawie krajowego systemu odniesienia za pomocą współrzędnych. W przypadku gdy stosuje się różne systemy współrzędnych, w obrębie każdego z państw członkowskich są one kompatybilne. Państwa członkowskie zapewniają ponadto wiarygodny sposób identyfikacji działek rolnych, a w szczególności wymagają złożenia pojedynczego wniosku zawierającego szczegółowe dane lub wraz z określonymi przez właściwe organy dokumentami umożliwiającymi lokalizacje oraz pomiar każdej działki rolnej. Stosownie do art. 28 ust. 1 lit. c) powoływanego rozporządzenia kontrole administracyjne, o których mowa w art. 20 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009, pozwalają na wykrywanie nieprawidłowości, a w szczególności na ich automatyczne wykrywanie za pomocą narzędzi informatycznych, w tym kontroli krzyżowych, które: c) dotyczą zgodności między zadeklarowanymi w pojedynczym wniosku działkami rolnymi a działkami referencyjnymi w systemie identyfikacji działek rolnych, w celu sprawdzenia kwalifikowalności obszarów jako takich do pomocy.
Zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy płatności obszarowe oraz płatność do krów i owiec są przyznawane na wniosek rolnika. Wedle ust. 2 wniosek o przyznanie płatności obszarowych oraz płatności do krów i owiec składa się w terminie od dnia 15 marca do dnia 15 maja (w roku 2010 do dnia 17 maja). Termin, o którym mowa w ust. 2 nie podlega przywróceniu (ust. 3). Wedle ust. 4 omawianego artykułu we wniosku o przyznanie płatności obszarowych rolnik podaje wszystkie grunty rolne będące w jego posiadaniu, niezależnie od tego, czy ubiega się o przyznanie płatności obszarowych do tych gruntów. W przypadku gdy Komisja Europejska, działając w trybie art. 141 ust. 2 rozporządzenia nr 73/2009, upoważni Rzeczpospolitą Polską do przedłużenia terminu,o którym mowa w ust. 2, minister właściwy do spraw rozwoju wsi może określić w drodze rozporządzenia, w danym roku, dłuższy termin składania wniosków o przyznanie płatności obszarowych oraz płatności do krów i owiec, mając na względzie umożliwienie otrzymania przez rolników należnych im płatności obszarowych oraz płatności do krów i owiec (ust. 5).
Organ zaznaczył iż zgodnie z art. 12 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 pojedynczy wniosek zawiera wszystkie informacje niezbędne do ustalenia kwalifikowalności do pomocy, w szczególności: tożsamość rolnika; system lub systemy pomocy, których dotyczy wniosek; identyfikację uprawnień do płatności zgodnie z systemem identyfikacji i rejestracji przewidzianym w art. 7 do celów systemu płatności jednolitej; szczegóły pozwalające na identyfikacje wszystkich działek rolnych w gospodarstwie, ich powierzchnie wyrażoną w hektarach z dokładnością do dwóch miejsc po przecinku, ich położenie w stosownych przypadkach, ich użytkowanie oraz informację, czy dana działka rolna jest nawadniana; oświadczenie rolnika, że jest świadomy warunków przedmiotowych systemów pomocy.W celu identyfikacji uprawnień do płatności, o których mowa w ust. 1 lit. c), wcześniej ustalone formularze przekazane rolnikowi zgodnie z art. 19 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 73/2009, zawierają identyfikację uprawnień do płatności zgodną z systemem identyfikacji i rejestracji przewidzianym w art. 7 niniejszego rozporządzenia (ust. 2). Zgodnie z ust. 3 w celu identyfikacji wszystkich działek rolnych w gospodarstwie, o których mowa w ust. 1 lit, d), wcześniej ustalone formularze przekazane rolnikowi zgodnie z art. 19 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 73/2009, zawierają informacje na temat maksymalnego obszaru kwalifikowalnego przypadającego na działkę referencyjną do celów systemu płatności jednolitej lub systemu jednolitej płatności obszarowej. Ponadto materiały geograficzne przekazane rolnikowi zgodnie z tym przepisem określają granice działek referencyjnych oraz ich jednoznaczną identyfikacje, natomiast rolnik wskazuje położenie każdej działki rolnej.
Natomiast w myśl art. 58 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, jeśli w odniesieniu do danej grupy upraw obszar zadeklarowany na cele jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej, z wyłączeniem pomocy z tytułu ziemniaków skrobiowych i nasion, jak przewidziano w tytule IV rozdział 1 sekcje 2 i 5 rozporządzenia (WE) nr 73/2009, przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 57 niniejszego rozporządzenia, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego, pomniejszonego o dwu-krotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3 % lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20 % zatwierdzonego obszaru.
Po przedstawieniu stanu prawnego, Drektor OR ARiMR we W. w uzasadnieniu wskazał, że w niniejszej sprawie zasadnicze znaczenie miało przeanalizowanie sprawy pod kątem weryfikacji powierzchni działek rolnych zadeklarowanych przez skarżącą we wniosku pomocowym. Dla każdej z zadeklarowanych działek rolnych organ obowiązany był ustalić powierzchnię ewidencyjno-gospodarczą ustaloną w oparciu o analizę danych dotyczących działek ewidencyjnych, na których położone są działki rolne, zawartych w systemie identyfikacji Działek Rolnych (LPIS), o którym mowa w art. 17 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009, zgodnie z którym system ten ustanawiany jest na podstawie map lub dokumentów ewidencji systemu informacji geograficznej, w tym najlepiej ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10 000.
Stwierdził w tym kontekście, że podjęte przez organ pierwszej instancji rozstrzygnięcie w zaskarżonej decyzji jest zgodne z przytoczonymi regułami i przepisami prawa. Ustalenia powierzchni kwalifikowanych dokonano na podstawie ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, w ramach kontroli administracyjnej o której mowa w art. 28 pkt 1 lit. c rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009. Proces ten przeprowadzony jest przy wykorzystaniu Zintegrowanego Systemu Zarządzania i Kontroli (ZSZiK) utworzonego na potrzeby obsługi systemu dopłat do działalności prowadzonej na obszarach wiejskich, do którego zaimplementowane są warstwy wektorowe i rastrowe, uznawane (wg rozporządzenia Komisji (WE) nr 73/2009, Komisji (WE) nr 1122/2009) jako dane referencyjne w oparciu, o które przeprowadza się kontrole administracyjne oraz postępowanie wyjaśniające. Weryfikacja danych przyjęta za podstawę rozstrzygnięcia została dokonana na podstawie danych zawartych w systemie informatycznym ZSZiK. Mianowicie pracownik Agencji na podstawie ortofotomapy cyfrowej dokonał w systemie ZSZiK weryfikacji i pomiaru powierzchni gruntu kwalifikującego się do płatności w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 roku o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
Odnosząc się do zarzutów skarżącej wskazano, że w wyniku dokonanego pomiaru stwierdzono, iż na zadeklarowanej do płatności działce rolnej I (11), położonej na działce ewidencyjnej nr [...] o powierzchni zadeklarowanej [...] ha - obszar uprawniony do płatności wynosi [...] ha. Natomiast w przypadku działki rolnej E (E1), położonej na działkach ewidencyjnych nr [...],[...],[...] i [...] o powierzchni zadeklarowanej [...] ha - obszar uprawniony do płatności wynosi [...] ha.
Podkreślono w uzasadnieniu, iż pomiar powierzchni działek rolnych dokonany został na podstawie ortofotmapy, która jest bardzo precyzyjnym środkiem dowodowym. Pozwala ona jednoznacznie identyfikować mierzone obiekty, a pomiar przeprowadzony na ortofotomapie jest jednoznaczny z pomiarem dokonanym w terenie. Natomiast znaczenie ortofotomapy jako dowodu w postępowaniu dotyczącym przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego wynika z uregulowania art. 17 rozporządzenia rady (WE) nr 73/2009. Dlatego zastosowanie powyższych technik pomiarów wyklucza zarzuty skarżącej dotyczące błędnego ustalenia przez organ stanu faktycznego sprawy. Dokonany pomiar jest precyzyjny i w istocie odpowiada rzeczywistej powierzchni uprawianych gruntów rolnych.
Wskazano, że wbrew twierdzeniom strony w przedmiotowej sprawie nie doszło do naruszenia art. 7 kpa, art. art. 9 kpa, art. 11 kpa, art. 77 § 1 kpa, art. 3 ust. 2 pkt 1 i pkt 2 , art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 roku o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Organ dokonał precyzyjnego ustalenia powierzchni uprawnionej do płatności nie na podstawie raportu z czynności kontrolnych, przeprowadzonych w dniach [...]-[...] r., lecz na podstawie ortofotomapy. Podany raport z kontroli gospodarstwa rolnego jest w przedmiotowej sprawie również środkiem dowodowym, lecz mającym charakter pomocniczy, uzupełniający, który jednakże nie stanowił podstawy do dokładnego ustalenia powierzchni gruntów rolnych kwalifikujących się uzyskania płatności. Podniesiono, że poczynione w trakcie przeprowadzonej kontroli na miejscu ustalenia potwierdzają, iż na części gruntów rolnych zadeklarowanych do płatności są tereny nieuprawnione do otrzymania jakiejkolwiek pomocy finansowej. Zdjęcia wykonane podczas kontroli na miejscu (w 2011 roku), potwierdzają iż na działce rolnej E(E1) znajduje się teren nieuprawniony do płatności (kopalnia odkrywkowa).
Podniesiono w uzasadnieniu, że pomiar gruntów uprawnionych do płatności wykonany o aktualne ortofotomapy, a także zdjęcia satelitarne wykonane w dniu [...] r. potwierdzają, iż stan związany z istnieniem kopalni istniał na tejże działce od 2004 roku. Skoro więc zdjęcia satelitarne wykazują, iż od 2004 r. część gruntów stanowi obszar nieuprawniony do płatności, a ponadto kontrola na miejscu przeprowadzona w sierpniu 2011 r. stwierdza również tereny nieuprawnione do płatności na tej samej działce, to niewątpliwie uznać można, iż kopalnia taka istniała również w roku kalendarzowym 2010.
W zakończeniu uzasadnienia wskazano, że w konsekwencji zawyżenia powierzchni deklarowanej w stosunku do powierzchni stwierdzonej w wyniku kontroli administracyjnej, należało przyznać skarżącej płatności bezpośrednie na rok 2010 pomniejszoną o wysokość dwukrotnej różnicy.
W skardze zaskarżonej decyzji zarzucono:
I. Naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to:
1. art. 17 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009, poprzez jego błędną wykładnię i wskutek tego niezasadne przyjęcie, że przepis ten wyklucza jakiekolwiek zarzuty strony dotyczące błędnego ustalenia przez organ stanu faktycznego sprawy, a wyliczenia powierzchni uprawnionej do płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego należy dokonywać tylko w oparciu o powierzchnię ewidencyjno - gospodarczą (PEG), której wartość jest ustalona na podstawie ortofotomapy, co skutkowało w niniejszej sprawie nieuwzględnieniem dowodów przedłożonych przez skarżącą i ustaleniem powierzchni kwalifikowanej do płatności innej aniżeli zadeklarowała wnioskodawczyni, podczas gdy przepis ten wskazuje jedynie to, na jakiej podstawie ustanawia się system identyfikacji działek rolnych i nie oznacza, że jedynym dowodem potwierdzającym użytkowanie działki rolnej o określonej powierzchni może być ortofotomapa oraz nie wyklucza przeprowadzania przez organ innych dowodów;
2. art. 7 ust. 1 pkt 2 oraz pkt 2 lit, b) i art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i dokonanie ustaleń w zakresie powierzchni działek rolniczo nieużytkowanych w 2010 r. i powierzchni kwalifikowanych do płatności za rok 2010 w oparciu o materiał dowodowy pochodzący z 2011 r., a to wyniki kontroli na miejscu przeprowadzonej w gospodarstwie skarżącej w dniach [...] - [...] r. oraz wykonane wówczas zdjęcia;
II. Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
1. art. 15 kpa, poprzez nieodniesienie się do wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniu skarżącej, w tym przede wszystkim do:
- zarzutu zupełnego pominięcia okoliczności, że w sprawie wydano osiem decyzji w przedmiocie wniosku skarżącej o płatność w 2010 r., w których to decyzjach organ na podstawie tego samego materiału dowodowego, to jest w oparciu o analizy obrazu ortofotomapy, ustalił różne powierzchnie uprawnione do jednolitej płatności obszarowej oraz uzupełniającej płatności podstawowej i w odniesieniu do tak różnie ustalonych powierzchni w kolejnych decyzjach określał odmiennie wysokość przyznanej na rzecz skarżącej płatności na rok 2010;
- zarzutu oparcia się przez organ na wynikach kontroli na miejscu dokonanej w dniach [...]-[...] r., a zupełne pominięcie wyników kontroli na miejscu przeprowadzonej w 2010 r.;
- zarzutu niewskazania przez organ w uzasadnieniu przyczyn, z powodu których odmówił wiarygodności wynikom przeprowadzonej kontroli na miejscu w 2010 r.;
- zarzutu niewskazania powierzchni wykluczonych na działkach oznaczonych numerami ewidencyjnymi [...] oraz [...];
2. art. 7, art. 8 kpa, 11, art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 3 ust. 1, ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia, poprzez - skutkujący utrzymaniem w mocy decyzji organu pierwszej instancji - brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego i w konsekwencji brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej;
3. art. 80 kpa w zw. z. art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, poprzez wydanie decyzji z przekroczeniem granic swobodnej oceny dowodów, albowiem bez wszechstronnej oceny zebranego w sprawie materiału, to jest z pominięciem istotnych dowodów, w tym wyników kontroli na miejscu przeprowadzonej przez organ w 2010 r. oraz przedłożonej umowy dzierżawy nieruchomości rolnej niezabudowanej nr [...];
4. art. 75 § 1, art. 80 kpa w zw. z art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, poprzez bezpodstawne przyjęcie, że wyliczenia powierzchni uprawnionej do płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego należy dokonywać tylko w oparciu o powierzchnię ewidencyjno - gospodarczą (PEG), której wartość jest ustalona na podstawie ortofotomapy;
5. art. 75 § 1,78 § 1 kpa w zw. z art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, poprzez odmowę uznania za dowód w sprawie w postaci umowy nr [...] dzierżawy nieruchomości rolnej niezabudowanej zawartej w dniu [...]r. wraz z załącznikami od 1 do 3;
6. art. 107 § 3 kpa, poprzez niewskazanie w uzasadnieniu skarżonej decyzji okresu, z którego pochodzą ortofotomapy.
W oparciu o powyższe zarzuty wystąpiono o: uchylenie w całości zaskarżonej decyzji; zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i jej uzasadnieniu. Podkreślono, że w przedmiotowej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego jak również naruszenia przepisów prawa procesowego. Podniesiono, iż bez znaczenia dla rozpatrywanej sprawy jest fakt, uprzedniego wydania decyzji administracyjnych dotyczących tego samego roku, gdyż zostały one wyeliminowane z obrotu prawnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej (§ 1), przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 przywołanego przepisu). Sądy administracyjne kierując się kryterium legalności dokonują zatem oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Rozstrzygając w granicach danej sprawy, Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że ma prawo a nawet obowiązek wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze (art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, Nr 1270 z późn. zm.- zwanej dalej p.p.s.a.).
Rozpoczynając rozważania nad zgodnością z prawem zaskarżonej decyzji w pierwszej kolejności należy wskazać, że rozpoznawana sprawa była już przedmiotem rozstrzygnięcia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W., który wyrokiem z dnia [...] r. (sygn. akt III [...]) uchylił decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. (Dyrektor OR ARiMR) z dnia [...] r. w przedmiocie przyznania skarżącej płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w pomniejszonej wysokości na rok 2010.
Zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Ocena prawna, o jakiej mowa w powołanym przepisie, dotyczyć może zarówno samej wykładni prawa materialnego i procesowego, jak i braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego. Związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu komentowanego przepisu, oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych – sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej ("Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Jan Paweł Tamo, LexisNexis, Warszawa 2008 r., wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2006 r., sygn. akt I FSK 506/05, LEX nr 187499).
Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej ani sąd orzekając ponownie w tej samej sprawie nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Nieprzestrzeganie tego przepisu w istocie podważałoby obowiązującą w demokratycznym państwie prawnym zasadę sądowej kontroli nad aktami i czynnościami organów administracji i prowadziłoby do niespójności działania systemu władzy publicznej. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego ciążący na organie i na Sądzie może być wyłączony tyko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, czyniącej pogląd prawny nieaktualnym, a także w razie wzruszenia wyroku w trybie przewidzianym prawem (por. wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2000 r. sygn. akt I SA/Ka 2408/98, LEX 44392). Podkreślić także trzeba, że naruszenie zasady związania oceną prawną przez organ administracji stanowi wadę skutkującą uchyleniem zaskarżonej decyzji w nowym postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Wobec powyższego ponowne rozpoznanie sprawy przez sąd administracyjny wymaga kontroli, czy organy administracji prawidłowo uwzględniły i wykonały wytyczne i oceny zawarte w poprzednim wyroku oraz oceny ewentualnych nowych okoliczności, które zaistniały już po wydaniu wyroku. Te natomiast kwestie, które były już przedmiotem oceny Sądu i co do których Sąd nie dopatrzył się uchybień w działaniu organu administracji, nie mogą być ponownie oceniane. W konsekwencji zatem, w niniejszej sprawie punktem wyjścia dla oceny legalności zaskarżonej decyzji był wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. z dnia 20 kwietnia 2012 r.
Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Jak już wcześniej wskazano, we wcześniejszym wyroku z dnia [...] r. Sąd podniósł, że rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie zostało oparte na danych o powierzchni działek rolnych zawartych w systemie identyfikacji działek rolnych (LPIS), który pozwala na jednoznaczną identyfikację położenia działki rolnej w przestrzeni, określenie jej aktualnej powierzchni i na kontrolę pod względem kwalifikowalności w odniesieniu do danego schematu pomocy. Podniósł, że w przypadku stwierdzenia rozbieżności pomiędzy deklaracją rolnika a danymi wyznaczonymi na podstawie ortofotomapy organy weryfikujące uprawnienia do płatności winny zmierzać do ustalenia stanu rzeczywistego. Tymczasem – jak wskazano w tym wyroku - trzykrotne próby ustalenia przez organy rolne powierzchni kwalifikowanej do dopłat bezpośrednich spowodowały rozbieżności. Natomiast ani z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, ani z akt administracyjnych przekazanych Sądowi, nie wynika aby organy wyjaśniły i wskazały przyczyn takiego stanu rzeczy.
W tej sytuacji, jak stwierdził Sąd w poprzednim wyroku, skoro organy poprzestały jedynie na ustaleniu powierzchni według systemu informacji geograficznej, systemu LPIS/GIS i za każdą kontrolą administracyjną podawały inne wskazania pomiaru powierzchni z bazy danych agencji rolnej, niezbędne jest wyjaśnienie przez organy tych rozbieżności. Dopiero wyjaśnienie tych rozbieżności i odniesienie się do nich przy ponownym rozpatrywaniu sprawy w sposób zrozumiały dla adresata decyzji, stworzy możliwość racjonalnego odniesienia się do działań organów. Dlatego w ponownym przeprowadzonym postępowaniu Sąd zobowiązał organ Agencji do wyjaśnia kwestię powierzchni gruntów kwalifikujących się do dopłat.
Z powyższego wynika, że w wyroku tym Sąd, przy ustaleniu według systemu LPIS/GIS powierzchni gruntów kwalifikujących się do płatności rolnych, zobowiązał organ ARiMR do wyjaśnienia rozbieżności tej powierzchni w wydanych w przedmiotowej sprawie rozstrzygnięciach w oparciu o ten sam wniosek skarżącej.
Wskazać należy, że sam organ odwoławczy w decyzji kasacyjnej z dnia [...] r. i z dnia [...] r. podniósł, iż wyjaśnienia wymaga kwestia przeprowadzonego przez organ pierwszej instancji postępowania wyjaśniającego w sprawie dopłat za 2010 rok, bowiem organ korzystał z systemu informacji geograficznej (systemu LPIS) i za każdą kontrolą podawał inne wskazania pomiaru powierzchni z bazy danych Agencji.
Organy ARiMR nie zastosowały się jednak do tych zastrzeżeń, wskazań i zleceń zawartych w wyroku z dnia [...] r. przy ustalenia powierzchni gruntów kwalifikujących się do dopłat rolnych, w zakresie przyczyn rozbieżność tej powierzchni w rozstrzygnięciach zapadły w sprawie. Jak wynika z akt sprawy, nastąpiła dalsza rozbieżność w zakresie ustalenia powierzchni uprawniającej do przedmiotowych dopłat, w odniesieniu do tych samych działek rolnych zgłoszonych do dofinansowania we wniosku z dnia [...] r.
Jak już wcześniej wskazano, w wydanej - przez wyrokiem WSA z dnia [...] r. - decyzji z dnia [...] r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznając skarżącej płatności na rok 2010 w pomniejszonej wysokości podniósł, że powierzchnia deklarowanych działek rolnych kwalifikowana do JPO i UPO wynosiła [...] ha, a powierzchnia stwierdzona w kontroli administracyjnej wyniosła [...] ha (decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ drugiej instancji). Natomiast, w utrzymanej zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] r., przyznającej skarżącej płatności na rok 2010 w pomniejszonej wysokości wskazano, że powierzchnia deklarowanych działek rolnych kwalifikowana do JPO i UPO wynosiła [...] ha, a powierzchnia stwierdzona w kontroli administracyjnej wyniosła [...] ha
Podkreślić należy, że w obu wskazanych przypadkach rozstrzygnięcia w sprawie zostały oparte na danych o powierzchni działek rolnych zawartych w systemie identyfikacji działek rolnych (LPIS), który pozwala na jednoznaczną identyfikację położenia działki rolnej w przestrzeni, określenie jej aktualnej powierzchni i na kontrolę pod względem kwalifikowalności w odniesieniu do danego schematu pomocy - w oparciu o pomiar dokonany na ortofotomapie.
Tymczasem pomimo tych rozbieżności – mimo obowiązku nałożonego przez Sąd – w uzasadnienia decyzji organ pierwszej instancji nie wyjaśniły i wskazały przyczyn takiego stanu rzeczy. Również, pomimo tego zalecenia a także wcześniejszych zastrzeżeń co do rzetelności dokonanego przez organ pomiaru, organ odwoławczy nie przeprowadził w tym zakresie żadnego postępowania wyjaśniającego, stwierdzając, iż bez znaczenia dla rozpatrywanej sprawy jest fakt uprzedniego wydania decyzji administracyjnych dotyczących tego samego roku, gdyż zostały one wyeliminowane z obrotu prawnego.
Mając na względzie, że w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiła istotna zmiana stanu prawnego ani faktycznego, powyższe ustalenia wskazują na naruszenie obowiązku podporządkowanie przez organ ARiMR ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego
W konsekwencji naruszenia wynikającej z art. 153 p.p.s.a. zasady związania organu oceną prawną zawartą w wyroku Sądu przez organ ARiMR, przy wydaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia nie wyjaśniono istotnych okoliczności faktycznych, mających wpływ na wynik sprawy, co uchybia regule proceduralnej dającej się wyprowadzić z art. 7 i art. 77 § 1 kpa. Bowiem kilkakrotne próby ustalenia przez organy rolne powierzchni kwalifikowanej do dopłat bezpośrednich spowodowały rozbieżności, których organy nie wyjaśniły i nie wskazały przyczyn takiego stanu rzeczy. Natomiast dopiero wyjaśnienie przez organy zasygnalizowanych kwestii i odniesienie się do nich przy ponownym rozpatrywaniu sprawy w sposób zrozumiały dla adresata decyzji, stworzy możliwość racjonalnego odniesienia się do działań organów.
W kontekście powyższych rozważań dodać należy, że jeżeli organy nie zgadzały się ze stanowiskiem Sądu zawartym w poprzednim wyroku wydanym w sprawie, to miały możliwość zakwestionowania go poprzez wniesienie skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skoro jednak nie skorzystał z tej możliwości, to tym samym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu uchylającym decyzję organy Agencji, były dla organu wiążąca.
Z tych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 200 i 152 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło