III SA/Wr 799/13

WyrokWSA we Wrocławiu2014-02-05

Skład orzekający: Anna Moskała, Magdalena Jankowska-Szostak, Józef Kremis

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja ustalająca kwotę nienależnie pobranych płatności do gruntów rolnych może zostać wydana, gdy pierwotna decyzja przyznająca płatność została uchylona w trybie wznowienia postępowania, a następnie prawomocnie oddalono skargę na decyzję uchylającą?
Ratio decidendi
Decyzja ustalająca kwotę nienależnie pobranych płatności jest zasadna, gdy pierwotna decyzja przyznająca płatność została ostatecznie i prawomocnie wyeliminowana z obrotu prawnego w wyniku wznowienia postępowania administracyjnego i późniejszego postępowania sądowego. Organy nie mogą ponownie kontrolować zasadności decyzji uchylającej, a jedynie ustalić, czy jej wyeliminowanie jest prawnie skuteczne. W analizowanej sprawie doszło do takiego wyeliminowania, co czyniło wypłaconą kwotę nienależną.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności do gruntów rolnych. Pierwotnie skarżącemu przyznano płatność, jednak po sprzedaży części działek postępowanie wznowiono, a decyzję uchylono, odmawiając przyznania płatności i nakładając sankcję. Po utrzymaniu tej decyzji w mocy przez organ odwoławczy i oddaleniu skargi do WSA, wszczęto postępowanie o ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności. Skarżący kwestionował zasadność tej decyzji, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sędziowie Sędzia WSA Anna Moskała, Sędzia NSA Magdalena Jankowska-Szostak, Józef Kremis (sprawozdawca), , Protokolant Zastępca Kierownika Sekretariatu Wydziału III Halina Rosłan, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 5 lutego 2014 r. sprawy ze skargi J. Ł. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] sierpnia 2013 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności do gruntów rolnych w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. – po rozpatrzeniu odwołania J. L. od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] maja 2013 r. (nr [...]) ustalającej skarżącemu kwotę nienależnie pobranych płatności do gruntów rolnych w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w wysokości [...] zł – utrzymał w mocy pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie. Organ odwoławczy powołał się na: 1. art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r. poz. 267); 2. art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 98, poz. 634 ze zm.); 3. art. 29 ust. 1, 2 i 8 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ drugiej instancji nawiązał do stanu faktycznego ustalonego w postępowaniu administracyjnym. Decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR we W. przyznał skarżącemu jednolitą płatność obszarową za rok 2007 w wysokości [...] zł, uwzględniając jego wniosek z dnia [...] maja 2007 r., w którym zadeklarowano do płatności między innymi działki ewidencyjne nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] położone w województwie d., powiecie k., gminie M., obrębie P. Łączna powierzchnia deklarowana do płatności wynosiła [...] ha. W związku z pojawieniem się nowych okoliczności, a mianowicie sprzedaży przez skarżącego (akt notarialny z dnia [...] września 2007 r.) działek objętych wnioskiem o płatności (nr [...], nr [...] i nr [...]), Kierownik Biura Powiatowego ARiMR we W. –postanowieniem z dnia [...] lipca 2010 r. (nr [...]) – wznowił z urzędu postępowanie administracyjne zakończone decyzją tego organu z dnia [...] stycznia 2008 r., powołując się na art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Wydaną we wznowionym postępowaniu decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. (nr [...]) Kierownik Biura Powiatowego ARiMR we W. uchylił decyzję (z dnia [...] stycznia 2008 r.) przyznającą skarżącemu płatność, odmówił przyznania wnioskodawcy jednolitej płatności obszarowej i nałożył na niego sankcję w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu decyzji organ ten wywiódł, że z płatności zostały wykluczone działki ewidencyjne nr [...], nr [...] i nr [...], gdyż wnioskodawca nie spełnił względem tych gruntów warunku określonego w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej. Odmowa przyznania wnioskowanej płatności (z nałożeniem sankcji na skarżącego) wiązała się ze stwierdzoną różnicą między powierzchnią deklarowaną we wniosku ([...] ha) a powierzchnią stwierdzoną ([...] ha). Organ odwoławczy nie znalazł dostatecznych podstaw do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji wydanej we wznowionym postępowaniu, co odzwierciedla decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR we W. z dnia [...] stycznia 2011 r. (nr [...]). Wskutek zaskarżenia ostatecznej decyzji (z dnia [...] stycznia 2011 r.) do Wojewódzkiego Sądu we Wrocławiu, Sąd ten – wyrokiem z dnia [...] maja 2011 r. (III SA/Wr 137/11) – oddalił skargę J. L. W takiej sytuacji Kierownik Biura Powiatowego ARiMR we W. poinformował wnioskodawcę o możliwości dokonania zwrotu nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w kwocie [...] zł (pismo z dnia [...] stycznia 2013 r. doręczone stronie w dniu [...] lutego 2013 r.). Pismem z dnia [...] marca 2013 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR we W. – powołując na art. 61 § 4 k.p.a. i art. 29 ust. 1, 2 i 8 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa – zawiadomił skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności do gruntów rolnych, przyznanych skarżącemu decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r., i pouczył stronę o przysługującym jej prawie wglądu do akt, jak również o możliwości składania wyjaśnień (art. 10 § 1 k.p.a.). Decyzją z dnia [...] maja 2013 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR we W. ustalił skarżącemu kwotę nienależnie pobranych płatności do gruntów rolnych w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. W zainicjowanym przez skarżącego postępowaniu odwoławczym Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR we W. ponownie rozpatrzył tę sprawę, jednakże nie uznał za trafne zarzutów strony. Organ odwoławczy podkreślił, że nienależne pobranie płatności do gruntów rolnych w ramach systemów wsparcia bezpośredniego występuje wówczas, gdy środki te zostaną przyznane na podstawie decyzji administracyjnej, która następnie będzie wzruszona w trybie nadzwyczajnym (uchylenie w wyniku wznowienia postępowania) i zostanie wydana nowa decyzja przyznająca płatność w niższej kwocie lub odmawiająca przyznania płatności, albo rozstrzygająca sprawę w inny sposób, jednakże bez przyznania płatności. Organ drugiej instancji powołał się na art. 73 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r., według którego w przypadku dokonania nienależnej płatności, rolnik zwraca daną kwotę powiększoną o odsetki, natomiast odsetki naliczane są za okres między powiadomieniem rolnika o konieczności zwrotu oraz zwrotem lub potrąceniem. Przesłanki wykluczające obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności zostały określone w art. 73 ust. 4 i 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004. Zwrot płatności uznanej za nienależną ulega przedawnieniu, jeżeli okres między datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest dłuższy niż dziesięć lat. Okres ten ogranicza się do czterech lat, jeżeli beneficjent działał w dobrej wierze [art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004]. W niniejszej sprawie przepisy te nie mają zdaniem organu zastosowania, ponieważ wypłata płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2007 (uznanych następnie za nienależnie pobrane) nastąpiła dnia [...] lutego 2008 r., natomiast decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we W. z dnia [...] listopada 2010 r. o uchyleniu dotychczasowej decyzji z dnia [...] stycznia 2008 r. i odmowie przyznania płatności, stanowiąca pierwsze powiadomienie beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności została doręczona stronie w dniu [...] listopada 2010 r., a więc przed upływem czterech lat od daty płatności. Nie zaistniały również przesłanki, o których mowa w art. 73 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004. Obowiązek zwrotu nienależnej lub nadmiernej płatności nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez rolnika. Jednakże w przypadku, gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem danej płatności, obowiązek zwrotu nienależnych płatności nie występuje wtedy, jeśli o decyzji o zwrocie nie powiadomiono zainteresowanego w terminie 12 miesięcy od płatności. W rozpatrywanym przypadku płatność przekazana na rachunek bankowy skarżącego za rok 2007 nie wynikała z pomyłki ARiMR. Płatność tę strona uzyskała na podstawie decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we W. wydanej na podstawie wniosku strony, zawierającego deklaracje dotyczące działek ewidencyjnych oraz ich powierzchni. Zwrot płatności wynika natomiast z niespełnienia przez skarżącego warunku określonego w ustawie z dnia [...] stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej. Stan faktyczny sprawy nie wypełnia ujętych w tych przepisach przesłanek, które uniemożliwiałyby dochodzenie zwrotu nienależnie pobranych płatności do gruntów rolnych w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Niezasadny jest zatem zarzut strony, że przywołane przepisy, stanowiące podstawę prawną wydania zaskarżonej decyzji, nie znajdują w sprawie zastosowania oraz że nie ma przesłanek do zwrotu płatności lub jakiejkolwiek jej części. Organ odwoławczy zauważył, że przy składaniu wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2007, skarżący złożył podpis pod oświadczeniem zamieszczonym na 4 stronie wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych – sekcja VIII, że znane mu są zasady przyznawania płatności do gruntów rolnych, oraz zobowiązał się do niezwłocznego informowania na piśmie ARiMR o każdej zmianie powstałej w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia przyznania płatności, w szczególności zaś jeżeli zmiana ta dotyczy: wykorzystywania gruntów rolnych, wielkości powierzchni upraw, przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego. W rozpatrywanej sprawie skarżący poinformował Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we W. o sprzedaży działek nr [...], nr [...] i nr [...] dopiero w dniu [...] czerwca 2010 r., a decyzję o przyznaniu płatności otrzymał w dniu [...] stycznia 2008 r. Ustalając zatem nienależnie pobrane płatności na podstawie art. 29 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR we W. był w posiadaniu wystarczających dowodów do ustalenia nienależnie pobranych płatności, w związku z czym argumenty skarżącego nie miały wpływu na wynik rozstrzygnięcia, a więc nie zasługiwały na uwzględnienie. Zaskarżając do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu ostateczną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W., J. L. wniósł o stwierdzenie nieważności tego rozstrzygnięcia, zarzucając naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR, a także "przywołanych w uzasadnieniu decyzji innych przepisów prawa, w tym unijnych, poprzez błędną wykładnię i/lub zastosowanie". Skarżący zarzucił ponadto naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności: - art. 7 k.p.a. – przez "niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli"; - art. 8 k.p.a. – przez "prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej". W uzasadnieniu skargi jej autor stwierdził, że kwestionowana decyzja "jest wadliwa, narusza praw i mój interes prawny jako skarżącego". Zdaniem skarżącego >decyzja o przyznaniu płatności powinna być wydana w roku złożenia wniosku, w terminie jednego miesiąca, czemu uchybiono. Nie zaszła by zatem sytuacja, że w dacie wydania decyzji był już inny stan faktyczny. Jest to wina organu I instancji. Organ ten w tym przypadku nie może korzystać z ochrony prawnej. Nadto, z żadnego przepisu prawa nie wynika obowiązek powiadomienia przez zbywcę nieruchomości o zmianie powstałej w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia przyznania płatności. Obowiązek taki ciąży nie na zbywcy, lecz na nabywcy nieruchomości, jeśli chce otrzymywać dalej płatności. Powoływanie się przez organ na podpis, czy oświadczenie skarżącego we wniosku nie znajduje podstaw prawnych jest nadużyciem prawa. Enigmatyczne, błędne przy tym jest stwierdzenie w uzasadnieniu decyzji, że "Zwrot płatności wynika natomiast z niespełnienia przez Pana J. L. warunku określonego w ustawie z dnia [...] stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej". Zaskarżona decyzja jest wadliwa prawnie i faktycznie. Ustalenie kwoty rzekomo nienależnie pobranych płatności do gruntów rolnych w ramach systemu wsparcia bezpośredniego nie powinno mieć w ogóle miejsca. Decyzja ta narusza wyżej wskazane przepisy prawa. Narusza także art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., gdyż godzi w porządek prawny i zasady sprawiedliwości społecznej. Z tych względów zaskarżona decyzja powinna być wyeliminowana z obrotu prawnego.< W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu kwestionowanej przez stronę decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: I. Ocena zaskarżonej decyzję według kryterium zgodności z prawem (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm., w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 i art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) nie dała podstaw ani proceduralnych, ani materialnoprawnych do wyeliminowania kwestionowanego rozstrzygnięcia ze zbioru legalnych aktów administracji publicznej. II. Postępowanie administracyjne w rozpoznawanej sprawie było prowadzone na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR, obejmującego swym zakresem przedmiotowym ustalanie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych: "1) pochodzących z funduszy Unii Europejskiej; 2) krajowych, przeznaczonych na: a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej, b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej." W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjęto, że rozstrzygnięcie, czy przyznane beneficjentowi płatności zostały pobrane nienależnie lub w nadmiernej kwocie, może wynikać z ustaleń poczynionych w trakcie postępowania prowadzonego na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR, jak i z wydanych w postępowaniach nadzwyczajnych ostatecznych decyzji, eliminujących z obrotu decyzje przyznające takie płatności (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 czerwca 2012 r., II GSK 822/11; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 lutego 2012 r., V SA/Wa 1378/11). Sytuacja, w której dochodzi do nienależnego pobrania wspomnianych środków, występuje wówczas, gdy: 1) środki zostaną przyznane na podstawie decyzji administracyjnej; 2) nastąpi ich wypłata; 3) decyzja przyznająca takie środki zostanie ostatecznie wyeliminowana z obrotu prawnego. Z takim też przypadkiem mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Nie jest bowiem sporne, że decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we W. z dnia [...] stycznia 2008 r. przyznano skarżącemu jednolitą płatność obszarową na rok 2007 w kwocie [...] zł. Walory te zostały przekazane w dniu [...] lutego 2008 r. na wskazany przez skarżącego rachunek bankowy. Po wznowieniu postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.) w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. (przyznającą skarżącemu płatność), Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we W. decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. uchylił decyzję z dnia [...] stycznia 2008 r. i odmówił skarżącemu przyznania jednolitej płatności obszarowej, nakładając przy tym na wnioskodawcę sankcję finansową. W postępowaniu wszczętym odwołaniem skarżącego Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR we W. – decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. – utrzymał w mocy pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie. Wskutek zaskarżenia przez stronę decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR we W. z dnia [...] stycznia 2011 r. do sądu administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu – wyrokiem z dnia 25 maja 2011 r. (III SA/Wr 137/11) – oddalił skargę, przy czym orzeczenie Sądu stało się prawomocne z dniem 4 sierpnia 2011 r. III. W tak ustalonym stanie faktycznym zostały spełnione wspomniane wcześniej przesłanki pozwalające uznać przyznaną i wypłaconą skarżącemu płatność za nienależną w rozumieniu art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR. Przede wszystkim zaś, co najistotniejsze w tej sprawie, doszło do ostatecznego i prawomocnego (we wznowionym postępowaniu administracyjnym i postępowaniu przed sądem administracyjnym) wyeliminowania ze zbioru legalnych aktów administracyjnych decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we W. z dnia [...] stycznia 2008 r. przyznającej skarżącemu jednolitą płatność obszarową za rok 2007, co uczyniło wypłaconą kwotę nienależną. W zaistniałej sytuacji organy procedujące w sprawie nie mogły zatem ponownie kontrolować zasadności i prawidłowości decyzji anulującej ostatecznie i prawomocnie decyzję przyznającą skarżącemu płatność. Takie rozumienie art. 29 ust. 1 ustawy ARiMR czyniłoby z przyjętego w tym przepisie unormowania ekstraordynaryjną (nadrzędną) instytucję pozwalającą organom na weryfikację nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego, jakimi są wznowienie postępowania administracyjnego czy stwierdzenie nieważności decyzji. Trzeba więc raz jeszcze zaakcentować, że zadaniem organów prowadzących postępowanie w tej sprawie nie było (bo nie mogło być) kontrolowanie zasadności wyeliminowania z obrotu decyzji przyznającej środki, a jedynie ustalenie, czy wyeliminowanie to jest prawnie skuteczne. Tymczasem zarzuty i mające je wesprzeć argumenty skarżącego nie mogą odnosić się do zaskarżonej decyzji, albowiem powoływanie się na przekroczenie przez organ terminu wydania decyzji przyznającej płatność za 2007 r. (gdy między datą złożenia wniosku o płatności a wydaniem decyzji przyznającej płatność skarżący sprzedał działki objęte wnioskiem), na brak obowiązku po stronie skarżącego poinformowania organu o sprzedaży działek objętych wnioskiem, czy też kwestionowanie skutków podpisu skarżącego na formularzu wniosku o płatności, zmierza w istocie do podważenia decyzji wydanej we wznowionym postępowaniu, a więc wzruszenia tego, co już zostało ostatecznie i prawomocnie przesądzone. Okoliczności te nie mogły zatem wzruszyć zaskarżonej decyzji. IV. Organy orzekające w sprawie niewadliwie oceniły ustalony stan faktyczny w kontekście art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, trafnie wywodząc, że w rozpatrywanym przypadku nie wystąpiły przesłanki wykluczające obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności według art. 73 ust. 4 i 5 tego rozporządzenia. Stosownie do dyspozycji art. 73 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, obowiązek zwrotu nienależnej lub nadmiernej płatności nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez rolnika. Jednakże w przypadku, gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem danej płatności, obowiązek zwrotu nienależnych płatności nie występuje wtedy, jeśli o decyzji o zwrocie nie powiadomiono zainteresowanego w terminie 12 miesięcy od płatności. Ustalony w sprawie stan faktyczny nie pozwala przyjąć, by płatność przekazana na rachunek bankowy skarżącego za rok 2007 wynikała z pomyłki organu wydającego pozytywną dla skarżącego decyzję o płatnościach. To właśnie wskutek zaniechania wnioskodawcy, polegającego na niepowiadomieniu organu o sprzedaży działek objętych wnioskiem – co nastąpiło po wszczęciu postępowania w sprawie płatności a przed wydaniem decyzji przyznającej wnioskowaną płatność – doszło do bezpodstawnej wypłaty, czego dowodzi ostateczne i prawomocne rozstrzygnięcie podjęte we wznowionym postępowaniu. Trzeba przy tym przypomnieć, że – wbrew rozumowaniu skarżącemu – nałożony na wnioskodawcę obowiązek niezwłocznego informowania organu o każdej zmianie powstałej w okresie od złożenia wniosku do przyznania płatności, zwłaszcza tak istotnej jak przeniesienie gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego, nie wynika jedynie z faktu podpisania przez wnioskodawcę na formularzu oświadczenia w tym zakresie, ale przede wszystkim z art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2012 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, według którego to strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu dotyczącym płatności bezpośredniej są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek, przy czym ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Ustalony niewadliwie stan faktyczny wskazuje również na niewystępowanie w rozpoznawanym przypadku przesłanek niwelujących obowiązek zwrotu płatności, o których mowa w art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004. Obowiązek ten ustaje wówczas, gdy okres między datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest dłuższy niż dziesięć lat. Jeżeli jednak beneficjent działał w dobrej wierze, okres ten jest ograniczony do czterech lat. Niezależnie od ustaleń faktycznych i wyprowadzonych z nich przez organy wniosków – a mianowicie, że między przekazaniem płatności skarżącemu ([...] lutego 2008 r.) a pierwszym powiadomieniem beneficjenta o nieuzasadnionym charakterze tej płatności (doręczenie skarżącemu w dniu [...] listopada 2010 r. decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we W. z dnia [...] listopada 2010 r. o uchyleniu dotychczasowej decyzji z dnia [...] stycznia 2008 r. i odmowie przyznania płatności) nie upłynęły cztery lata – nie sposób doszukać się w postępowaniu skarżącego elementów działania w dobrej wierze. Skoro bowiem skarżący – mając świadomość skutków prawnych jakie wywołuje przeniesienie prawa własności działek rolnych w trakcie toczącego się postępowania o przyznanie mu płatności – nie zawiadomił niezwłocznie (uczynił to dopiero w dniu [...] czerwca 2010 r., gdy tymczasem decyzję o przyznaniu płatności otrzymał w dniu [...] stycznia 2008 r.) o zbyciu gruntów organu właściwego do rozstrzygania o wnioskowanych płatnościach, przeto nie można przyjąć, że w tym zakresie skarżący dołożył należytej staranności. Niezależnie od faktu, że skarżący nie skonkretyzował na czym miałoby polegać naruszenie przez organy art. 7 i art. 8 k.p.a., Sąd nie stwierdził, by w trakcie postępowania organy zaniechały zebrania istotnego w sprawie materiału dowodowego i nie podjęły czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego, czy też by prowadziły postępowanie w sposób niebudzący zaufania skarżącego, o czym świadczy zawartość akt administracyjnych. Trudno także odnieść się do zarzucanego w skardze naruszenia art. 2 Konstytucji RP, zwłaszcza zaś do twierdzenia, że zaskarżona decyzja "godzi w porządek prawny i zasady sprawiedliwości społecznej", skoro skarżący nie opatrzył swych tez konkretami. V. Z tych względów – stosownie do dyspozycji art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – należało orzec jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło