III SA/Wr 80/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marcin Miemiec (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska, Sędzia WSA Maciej Guziński, Protokolant Ewa Bogulak, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 20 marca 2012 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych oddala skargę. Dyrektor D. Oddziału Regionalnego Agencji Rozwoju I Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) we W., zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Nr [...] (znak własny: [...]), utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O. nr [...] z dnia [...] r. o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej dla A. G. za 2009 r. Organy obu instancji nie uwzględniły w naliczeniu płatności działek nr [...] i [...], przejętych od B. G., zgłoszonych do wariantów 2.3 i 5.1. Odmówiły też zwrotu kosztów sporządzenia dokumentacji przyrodniczej. W uzasadnieniu odmowy przyznania płatności do gruntów przejętych od B. G. wskazano, iż na B. G., która przekazała na rzecz A. G. część gospodarstwa nie ciążyło zobowiązanie rolnośrodowiskowe w rozumieniu przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 lutego 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. Nr 34, poz. 200) czy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. Nr 33, poz. 262 ze zm.). A. G. nie posiadał natomiast ważnego programu rolnośrodowiskowego na działki przejęte od B. G. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na decyzję II instancji wniesiono o jej uchylenie. Zarzucono organom obu instancji brak precyzji we wskazaniu podstawy prawnej rozstrzygnięcia przez posłużenie się nieprecyzyjnym określeniem "ze zm." Podniesiono, że organy Agencji bezpodstawnie skomplikowały postępowanie wprowadzając szereg nieistotnych wątków, rozstrzygając także o prawach i obowiązkach innej osoby niż skarżący. Przyjęły też za podstawę rozstrzygnięcie zawarte w innej decyzji administracyjnej. W skardze podjęto próbę wykazania, że skarżący i B. G., od której skarżący przejął sporne działki nr [...] i [...], spełniali warunki do uzyskania płatności w ramach PROW 2007-2013 za 2009 r. Skarżący wskazał także, że organ błędnie przyjął w przedmiotowej sprawie, iż zmiana zobowiązania wymaga zmiany planu działalności rolnośrodowiskowej. Nie zmienił się bowiem przedmiot tego zobowiązania, ale tylko podmiot. Zdaniem skarżącego w przypadku przejęcia zobowiązania zmiana w planie nie jest konieczna, bowiem przejmujący realizuje dokładnie to zobowiązanie, jakie przejmuje. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podkreślił, że w związku z brakiem na sporne działki ważnego programu rolnośrodowiskowego na 2009 r., organy potraktowały przejęte działki jako nowe, zadeklarowane w ramach programu rolnośrodowiskowego realizowanego w ramach PROW 2007-2013 po raz pierwszy, za które nie przysługuje wnioskowana płatność na 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a."). Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) u.p.p.s.a.), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Sąd nie stwierdził powołanych przez skarżącego naruszeń prawa. Skarga nie zasługuje zatem na uwzględnienie. Podstawą materialnoprawną rozpatrywanej sprawy jest rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. Nr 33, poz. 262 ze zm., zwane rozporządzeniem rolnośrodowiskowym). Organy Agencji odmówiły skarżącemu wnioskowanej pomocy do przejętych od B. G. nowozadeklarowanych działek nr [...] i [...] z uwagi na brak ważnego planu działalności rolnośrodowiskowej na 2009 r. obejmującego te działki. Podstawowe znaczenie w tym zakresie ma § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, według którego płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi, jeżeli realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, ze zm.), obejmujące wymogi wykraczające ponadpodstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej, na gruntach, na których rolnik zadeklarował realizację tego zobowiązania we wniosku o przyznanie pierwszej i kolejnych płatności rolnośrodowiskowych. Zgodnie z § 40 ust. 1 pkt 1 w związku z § 2 ust. 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, płatność w roku 2009 r., w którym dokonano zmiany zobowiązania, była przyznawana, jeżeli plan był sporządzony do dnia [...] r. Sąd podziela stanowisko organu II instancji, że plan działalności rolnośrodowiskowej jest sporządzany na rzecz konkretnej osoby i konkretnego gospodarstwa. W przypadku zmiany zobowiązania rolnośrodowiskowego zmianę wprowadza się w planie działalności rolnośrodowiskowej (§ 5 ust. 2 rozporządzenia). Według § 2 ust. 2 rozporządzenia zmianę tę sporządza się przy udziale podmiotu prowadzącego działalność w zakresie doradzania w zakresie sporządzania dokumentacji niezbędnej do uzyskania płatności rolnośrodowiskowej. Według Sądu, organy obu instancji trafnie ustaliły, że żaden z planów działalności rolnośrodowiskowej przedstawionych przez skarżącego nie spełnia wymogów, pozwalających na przyznanie płatności rolnośrodowiskowej do przejętych działek nr [...] i [...]. Z uwagi na to, że skarżący wywodzi swe uprawnienia do uzyskania wnioskowanej płatności z tego, że B. G., która przekazała skarżącemu działki nr [...] i [...], realizowała program rolnośrodowiskowy na lata 2007-2013, należy się odnieść do tej kwestii. Zgodnie z powołanym § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009. Przepis ten stanowi, że: "rolnik" oznacza osobę fizyczną lub prawną lub grupę osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, których gospodarstwo znajduje się na terytorium Wspólnoty, określonym w art. 299 Traktatu, oraz która prowadzi działalność rolniczą. W świetle przepisów prawa krajowego, o tym, czy określona osoba jest rolnikiem, rozstrzyga art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz.U. z 2004 r., Nr 10, poz. 76 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem w przypadku małżonków oraz podmiotów będących współposiadaczami gospodarstwa rolnego nadaje się jeden numer identyfikacyjny; numer ten nadaje się temu z małżonków lub współposiadaczy, co do którego współmałżonek lub współposiadacz wyrazili pisemną zgodę. W przypadku ustalenia, że małżonek osoby wpisanej do ewidencji producentów (jak to ma miejsce w przedmiotowej sprawie) już w tym rejestrze figuruje, posiada własny numer identyfikacyjny, drugiego małżonka należy z tego rejestru wykreślić. Art. 12 ust. 4 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów nie różnicuje małżonków ze względu na istniejący pomiędzy nimi ustrój majątkowy. Nie jest więc istotne dla czynności wpisania do rejestru ustalenie, iż małżonkowie prowadzą odrębne gospodarstwa niepowiązane z sobą pod względem funkcjonalnym, czy ekonomicznym. Istotne jest natomiast istnienie związku małżeńskiego. W wyroku z dnia 8 lipca 2009 r. (sygn. akt II GSK 1092/08) NSA podniósł, iż kwestię statusu producenta rolnego, jego prawa i obowiązki normują obowiązujące w tej mierze przepisy prawa wspólnotowego i krajowego. NSA wskazał również, i kwestia wpisu do ewidencji producentów oraz nadania numeru identyfikacyjnego, a to dla celów ubiegania się producenta rolnego o świadczenia objęte programami pomocowymi przewidzianymi w Unii Europejskiej, normują bezwzględnie obowiązujące przepisy prawa publicznego. Podobny pogląd na tle interpretacji art. 12 ust. 4 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów wyraził NSA w wyroku z dnia 27 sierpnia 2009 r., sygn. akt II GSK 23/09 (LEX nr 552756), gdzie wskazano, iż przepis ten obliguje do nadania numeru identyfikacyjnego jednemu ze współmałżonków, niezależnie od ustroju majątkowego obowiązującego współmałżonków. Oznacza to, że posiadanie odrębnego gospodarstwa rolnego przez współmałżonka producenta rolnego, wpisanego do ewidencji producentów i legitymującego się numerem ewidencyjnym, nie uprawnia małżonka posiadającego odrębne gospodarstwo do ubiegania się o wpis do ewidencji i nadanie numeru identyfikacyjnego. Sądowi jest wiadomo z urzędu, że B. G. nie jest rolnikiem w rozumieniu powołanych przepisów. Uzyskała ona wpis do rejestru producentów rolnych i numer identyfikacyjny w sytuacji, gdy taki wpis oraz numer identyfikacyjny za jej zgodą posiadał jej małżonek. Wynika z tego, że uzyskanie przez skarżącą wpisu do rejestru producentów rolnych oraz nadanie jej numeru identyfikacyjnego nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa. Z uwagi na powyższe okoliczności decyzją z [...] r. Nr [...] r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w O. uchylił skarżącej numer identyfikacyjny producenta rolnego i wykreślił wpis z ewidencji producentów, a po rozpatrzeniu odwołania organ II instancji utrzymał powyższą decyzję w mocy decyzją z dnia [...] r. Nr [...]. Decyzja ta została doręczona skarżącej. W świetle tego rozstrzygnięcia skarżąca nie mogła uczestniczyć w programie rolnośrodowiskowym na lata 2007-2013. Nie mogła zatem przekazać na rzecz skarżącego żadnych uprawnień wynikających z tego programu, skoro ich nie posiadała. Sąd zwraca uwagę na to, że organ rozstrzygając sprawę był zobowiązany uwzględnić te okoliczności, na które powoływał się skarżący podnosząc swe uprawnienia wynikające z następstwa prawnego po B. G. Czyniąc to organ nie rozstrzygał zatem o uprawnieniach osoby trzeciej, jak nietrafnie zarzuca skarżący, lecz o uprawnieniach skarżącego. Sąd podkreśla, że organy orzekające ustaliły, że skarżący nie dysponował ważnym planem rolnośrodowiskowym dla działek nr [...] i [...], przed końcową datą [...] r., wyznaczoną w § 40 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego. Z uwagi na niedochowanie tego terminu to organ nie przyznał skarżącemu wnioskowanej płatności. Co do zarzutu braku informacji o przepisach obowiązujących rolnika, poprzez posługiwanie się mylącym określeniem "ze zm.", organ trafnie wskazał, że w uzasadnieniu decyzji wskazano i objaśniono znaczenie zastosowanych przepisów prawa. Sąd wyjaśnia natomiast skarżącemu, że skrót "ze zm." oznacza, że powołany akt normatywny był nowelizowany (zmieniany) po jego wydaniu. Sąd nie podziela zarzutu skarżącego o komplikowaniu postępowania w sprawie poprzez wprowadzenie szeregu nieistotnych wątków. Rozległość tego postępowania spowodowana była między innymi koniecznością uwzględnienia regulacji przepisów prawa regulujących uzyskanie płatności rolnośrodowiskowej. Jest to ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. Nr 64, poz. 427 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolno środowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r., Nr 33, poz. 262 ze zm.). Istotne było także rozstrzygnięcie omawianej kwestii następstwa prawnego po B. G. Zatem biorąc pod uwagę, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.