III SA/Wr 859/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Moskała Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak (sprawozdawca) Sędzia WSA Jerzy Strzebinczyk Protokolant Jolanta Ryndak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi L. F. na pismo Marszałka Województwa D. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy w zakresie działania "Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju" oddala skargę. L. F. (zwany w dalszej części uzasadnienia "skarżącym") złożył w dniu [...] r. do Samorządu Województwa D. wniosek o przyznanie pomocy finansowej w ramach działania 4.1/413: Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju PROW 2007-2013,, na operację pn. "[...]". W wyniku weryfikacji wniosku stwierdzono, że nie spełnia on kryterium dostępu z uwagi na niekwalifikowalność kosztów. W związku z tym, pismem z dnia [...] r. odmówiono skarżącemu przyznania pomocy. Po rozpoznaniu wezwania do usunięcia naruszenia prawa, złożonego przez skarżącego, Marszałek Województwa w dniu [...] r. poinformował stronę, że podtrzymuje wcześniejsze stanowisko. W uzasadnieniu wyjaśniono, że koszty kwalifikowalne przedstawione we wniosku są niezgodne z zakresem kosztów kwalifikowalnych wskazanych w rozporządzeniu. Zgodnie z załącznikiem nr 1 do Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 lipca 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007—2013(Dz. U. z 2007 r. Nr 138, poz 868, ze zm.), zakres realizacji małych projektów wpisuje się m. in. w rozwijanie turystyki lub rekreacji na obszarze objętym LSR, w tym przez: 1. utworzenie lub zmodernizowanie bazy informacji turystycznej oraz stron internetowych, przygotowanie i wydanie folderów oraz innych publikacji informacyjnych dotyczących obszaru objętego LSR, 2. budowę, odbudowę lub oznakowanie małej infrastruktury turystycznej, w szczególności punktów widokowych, miejsc wypoczynkowych lub biwakowych, tras narciarstwa biegowego lub zjazdowego, szlaków wodnych, szlaków rowerowych, szlaków konnych, ścieżek spacerowych lub dydaktycznych. Jak wyjaśnił Marszałek, zgodnie z pkt 8 załącznika nr 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 lipca 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju" objętego PROW na lata 2007-2013, do kosztów kwalifikowalnych w ramach realizacji małych projektów należą koszty zakupu, najmu lub dzierżawy oraz montażu maszyn, urządzeń, narzędzi, wyposażenia, sprzętu lub oprogramowania, z wyłączeniem środków transportu. Natomiast stosownie do art. 10 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1777/2005 z dnia 17 października 2005 r., ustanawiającego środki wykonawcze do dyrektywy 77/388/EWG w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.U.UE.L.05.288.1), przyczepy i naczepy, a także wagony kolejowe uważa się za formy transportu do celów art. 9 ust.2 lit. e) tiret ósmej dyrektywy 77/388/EWG. Tym samym, jak wywodził organ administracji, środkiem transportu jest również pojazd napędzany nie mechanicznie, a więc także wskazana we wniosku o dofinansowanie wagonetka. Konkludując Marszałek wskazał, że zakup wagonetki nie mieści się w zakresie kosztów kwalifikowanych małych projektów. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem L. F. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jego uchylenie i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania administracyjnego. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie: • art. 21 ust. 2 pkt 1) ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 ze. zm.,), poprzez dokonanie niedopuszczalnej bo rozszerzającej interpretacji przepisu art. 10 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1777/2005 z dnia 17 października 2005 r. ustanawiającego środki wykonawcze do dyrektywy 77/388/EWG w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.U.UE.L.05.288.1) • art. 21 ust. 2 pkt 2) ustawy z dnia 7 marca 2007 r. – poprzez niedokładne zapoznanie się ze stanem sprawy i brak szczegółowego uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcie; • art. 22 ust. 2 ustawy , poprzez nieumożliwienie stronie zapoznania się z aktami sprawy. W odpowiedzi na skargę Marszalek Województwa D. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zajął w tej sprawie następujące stanowisko: Skarga jest bezzasadna, bowiem – w ocenie Sądu - zaskarżony akt prawa nie narusza. W rozpoznawanej sprawie wniosek o przyznanie pomocy, złożony przez skarżącego, podlegał ocenie na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 ze zm.). Zgodnie z art. 1 tej ustawy, określa ona: 1/ zadania oraz właściwość organów i jednostek organizacyjnych w zakresie wspierania rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków pochodzących z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, określonym w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez z Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz.Urz.UE L 277 z 21.10.2005r., str.1) oraz przepisach UE wydanych w trybie tego rozporządzenia, 2/ warunki i tryb przyznawania, wypłaty oraz zwracania pomocy finansowej: a/ w ramach działań objętych programem rozwoju obszarów wiejskich, zwanej dalej "pomocą", b/ na realizację zadań określonych w art. 66 ust. 2 i 3 rozporządzenia nr 1698/2005, zwanej dalej "pomocą techniczną" – w zakresie nieokreślonym w przepisach UE, o których mowa w pkt 1 , lub przewidzianym w tych przepisach do określenia przez państwo członkowskie UE / pkt b. nie ma w sprawie zastosowania/. Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, zatwierdzony przez Komisję Europejską, stosownie do art. 3 ust. 4 powołanej ustawy, ogłoszony został Obwieszczeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 października 2007r. w sprawie Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 stanowiącym załącznik do Obwieszczenia (M.P. 2007, nr 94, poz. 1035). Z definicji ustawowej (art. 2 pkt 1 ustawy) wynika, iż ilekroć w ustawie mowa jest o działaniu – należy przez to rozumieć środek, o którym mowa w art. 2 lit d rozporządzenia nr 1698/2005. "Środek" zaś, w rozumieniu tegoż przepisu, jest to zespół operacji przyczyniających się do wykonania osi, o których mowa w art. 4 ust. 2 rozporządzenia nr 1698/2005. Oceniany wniosek o udzielenie pomocy miał być realizowany w ramach Osi 4 – Leader (art. 61-64 rozporządzenia 1698/2005). Z PROW wynika, iż ramach osi 4 realizowane będą działania zgodne z kryteriami przyjętymi dla wybranych działań Osi 3, również biorąc pod uwagę komplementarność. Działanie ma na celu umożliwienie mieszkańcom obszaru objętego lokalną strategią rozwoju (LSR) realizacji projektów w ramach tej strategii. Realizacja strategii powinna przyczynić się do poprawy jakości życia na obszarach wiejskich m.in. poprzez wzrost aktywności lokalnych społeczności oraz stymulowanie powstawania nowych miejsc pracy. W ramach realizacji LSR, zatwierdzonych przez samorząd województwa, LGD wybiera projekty do realizacji w ramach środków przyznanych na realizację strategii. Wnioski te mogą dotyczyć projektów kwalifikujących się do udzielenia pomocy w ramach działań osi 3 - Jakość życia na obszarach wiejskich i różnicowanie gospodarki wiejskiej: - Różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej, - Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw, - Odnowa i rozwój wsi, - oraz innych projektów, zwanych "małymi projektami", które nie kwalifikują się do wsparcia w ramach działań osi 3, ale przyczyniają się do osiągnięcia celów tej osi, tj. poprawy jakości życia lub większego zróżnicowania działalności gospodarczej na obszarze działania LGD – które to właśnie znajdują zastosowanie w rozpoznawanej sprawie. Uregulowania te znalazły odzwierciedlenie w art. 12 ust.1 lit a ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich. W rozpoznawanej sprawie skarżący wnosił o przyznanie pomocy w ramach PROW na lata 2007-2013, w zakresie działania 4.1/413 "Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju", a ramach opisanych powyżej "małych projektów". Z uzyskanych środków skarżący zamierzał wyposażyć prowadzone gospodarstwo w sprzęt umożliwiający prowadzenie jazd konnych wierzchem w terenie oraz przejażdżek bryczką, tj. kompletny rząd koński, uprząż parokonną oraz wagonetkę. Zgodnie z załącznikiem nr 1 do Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 lipca 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007—2013 zakres realizacji małych projektów wpisuje się m. in. w rozwijanie turystyki lub rekreacji na obszarze objętym LSR, w tym przez: 1. utworzenie lub zmodernizowanie bazy informacji turystycznej oraz stron internetowych, przygotowanie i wydanie folderów oraz innych publikacji informacyjnych dotyczących obszaru objętego LSR, 2. budowę, odbudowę lub oznakowanie małej infrastruktury turystycznej, w szczególności punktów widokowych, miejsc wypoczynkowych lub biwakowych, tras narciarstwa biegowego lub zjazdowego, szlaków wodnych, szlaków rowerowych, szlaków konnych, ścieżek spacerowych lub dydaktycznych. Stosownie do pkt 8 załącznika nr 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 lipca 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju" objętego PROW na lata 2007-2013, do kosztów kwalifikowalnych w ramach realizacji małych projektów należą koszty zakupu, najmu lub dzierżawy oraz montażu maszyn, urządzeń, narzędzi, wyposażenia, sprzętu lub oprogramowania, z wyłączeniem środków transportu. Jak słusznie wskazał w zaskarżonym rozstrzygnięciu Marszałek Województwa D., przepisy ustawodawstwa polskiego nie konstruują definicji "środków transportu". Dlatego, dla rozstrzygnięcia, czy dany pojazd stanowi środek transportu czy też nie, należy w pierwszej kolejności sięgnąć do funkcjonującego w języki powszednim pojęcia "środek transportu". Stosownie do definicji zawartej w "Słowniku języka polskiego" środkami transportu są przedmioty, urządzenia umożliwiające realizację procesu (transportu) – por. "Nowy słownik języka polskiego", Towarzystwo Naukowe PWN, Warszawa 2002, str. 1009. Oznacza to, że za środek transportu należy uznać wszystkie maszyny i urządzenia, pozwalające na przemieszczanie ludzi i dóbr materialnych z jednego miejsca na drugie. Dodatkowo podnieść należy, że Jak wynika z orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawidliwości, pojęcie środków transportu musi być rozumiane szeroko. Środkiem transportu będzie każdy przedmiot, który służy do przemieszczania towarów lub osób, niezależnie od tego, jakim celom służy transport. Środek transportu nie musi mieć własnego napędu, o ile tylko służyć może przemieszczaniu towarów lub osób, np. przyczepa (Bartosiewicz Adam, Kubacki Ryszard komentarz,LEX 2010, Komentarz do ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U.04.54.535), [w:] A. Bartosiewicz, R. Kubacki, VAT. Komentarz, Lex, 2010, wyd. IV. Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawie, Sąd uznał, że zaprzęg konny, tzw. wagonetka, jest środkiem transportu, bowiem ciągnięta rzędem końskim pozwala na przemieszczanie się zarówno ludzi, jak i rzeczy z jednego miejsca do innego. I bez znaczenia są przy tym zarzuty podnoszone skardze, że wśród środków transportu nie znajdują się pojazdy napędzane siłą mięśni. Faktem notoryjnym jest bowiem np. uznawanie roweru, czy tzw. riksz rowerowych, za środek transportu, podczas gdy są to pojazdy napędzane wyłącznie siłą mięśni osoby je prowadzącej. Wskazać przy tym należy, że definicja środków transportu wynikająca z przywoływanego zarówno przez organ jak i skarżącego rozporządzenia Rady (WE) Nr 1777/2005 ustanawiającego środki wykonawcze do dyrektywy nr 77/388/EWG, jest po pierwsze definicją służącą jedynie dla celów podatku od wartości dodanej, a dodatkowo nie jest definicją zamkniętą, zawiera bowiem jedynie przykładowe wyliczenie. Dlatego jego treść nie może być uznana za przesądzającą w omawianym przypadku. Z przedstawionych powyżej powodów, Sąd uznał, że rozstrzygnięcie Marszałka Województwa z dnia [...] r. w zakresie uznania, że koszty zakupu wagonetki nie mieszczą się w kosztach kwalifikowanych w realizacji małych projektów za prawidłowe. Konsekwencją takiego uznania jest przyjęcia zasadności pozostałej części stanowiska organu administracji, bowiem skoro zakup środka transportu nie jest możliwy w ramach wnioskowanej pomocy, tym bardziej nie może być możliwe uzyskanie pomocy na zakup osprzętu do niego. W tych okolicznościach, skoro zarzuty skargi są bezzasadne, a zaskarżone rozstrzygnięcie prawa nie narusza, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji