III SA/Wr 892/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Moskała Sędziowie Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska Sędzia WSA Marcin Miemiec (sprawozdawca) Protokolant Aneta Szmyt po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 2 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych I. oddala skargę; II. zasądza od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na rzecz adw. K. W. kwotę 5400 zł (pięć tysięcy czterysta złotych) z 23% VAT tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2013 r. nr [...], Dyrektor Oddziału Regionalnego (DOR) ARiMR we W. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych za lata 2005 - 2008 w kwocie [...] zł, która wynikała z zaprzestania realizacji 5 - letniego zobowiązania podjętego przez M. W. na mocy decyzji [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r. Zobowiązanie przejęła w 2007 r. B. K. na podstawie umowy użyczenia z dnia [...] sierpnia 2007 r. zawartej z M. W. Stwierdzone uchybienie dotyczyło pakietu P01 Utrzymanie łąk ekstensywnych w wariancie P01b Półnaturalne łąki dwukośne o powierzchni 51,23 ha oraz pakietu S02 Rolnictwo ekologiczne w wariancie S02b01 Trwałe użytki zielone (bez certyfikatu zgodności) o powierzchni 51,23 ha. Biorąc pod uwagę fakt, że jednostka certyfikująca nie wykazała w 2009 r. gospodarstwa strony jako producenta spełniającego wymagania produkcji ekologicznej, organ stwierdził, że strona nie wypełniła rozpoczętego w 2005 r. pięcioletniego okresu zobowiązania do prowadzenia działalności rolniczej w zakresie rolnictwa ekologicznego na obszarze 51,23 ha. Zmniejszenie powierzchni zobowiązania było natomiast następstwem kontroli na miejscu przeprowadzonej w gospodarstwie strony w dniu [...] sierpnia 2009 r., w wyniku której na działce [...] o zgłoszonej powierzchni 12,20 ha stwierdzono jedynie powierzchnię 11,51 ha, czyli mniejszą o 0,69 ha niż zadeklarowana przez stronę we wniosku na 2009 r. oraz deklarowaną w poprzednich latach. Wyniosło to 5,9% przekroczenia powierzchni tej działki. Biorąc to pod uwagę Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B., w związku ze zmniejszeniem zobowiązania rolnośrodowiskowego, obliczył nienależnie pobrane płatności i wystosował do strony dnia [...] lutego 2013 r. informację o możliwości dokonania ich dobrowolnego zwrotu. Strona nie skorzystała z tej możliwości. Zatem organ zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalania kwot nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt, a następnie w dnia [...] sierpnia 2013 r. wydał decyzję nr [...] o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w wysokości [...] zł. Od tej decyzji Strona wniosła odwołanie do Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR we W., który decyzją nr [...] z dnia [...] września 2013 r. utrzymał w mocy decyzję I instancji. Organ stwierdził przy tym, że w rozpatrywanej sprawie nie zachodzą okoliczności wyłączające obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności, uregulowane w art. 73 ust. 4 i 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004. Strona nie godząc się z rozstrzygnięciem wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, w której wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości jako naruszającej prawo. Zakwestionowała wymagane przez organ dotrzymanie zobowiązań rolnośrodowiskowych w formie przekazania przez jednostkę certyfikującą ministrowi właściwemu do spraw rolnictwa oraz Prezesowi ARiMR w formie papierowej i za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej, do dnia 31 października każdego roku, wykazu producentów w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów. Powołała się na wymogi § 2 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju w wiejskich (Dz.U. Nr 174, poz. 1809), według którego zdaniem skarżącej umieszczenie gospodarstwa na wykazie producentów prowadzonym przez jednostki certyfikujące nie stanowi warunku prowadzenia działalności rolnej zgodnie z zasadami zwykłej dobrej praktyki rolniczej. Jest to tylko warunek do otrzymania dopłat, o które rolnik nie jest zobligowany wnioskować. Skarżąca podniosła, że złożyła zgodnie z art. 75 § 2 k.p.c. oświadczenie, że jej gospodarstwo jest w dalszym ciągu prowadzone zgodnie z zasadami zwykłej dobrej praktyki rolniczej. Nie uwzględniono tego jednak przy wydawaniu decyzji. Z dowodów powołanych w tej decyzji nie wynika, że przesłanki § 17 powołanego rozporządzenia z dnia 20 lipca 2004 r. zostały spełnione. Skarżąca stwierdziła, że oddzielną kwestią jest sporządzanie przez jednostki certyfikujące wykazu i przekazywanie go ministrowi właściwemu do spraw rolnictwa oraz Prezesowi ARiMR bez udziału i wiedzy rolnika. Rolnik nie ma możliwości kontroli prac jednostki certyfikującej. Wymiana informacji w tej materii ma charakter wewnętrzny, gdyż następuje między wskazanymi organami. Skarżąca wskazała, że przepisy zmieniają się tak często, że nawet zawodowy prawnik ma problemy z nadążeniem za zmianami. Laik, jakim jest rolnik, nie ma nawet wiedzy i świadomości, jakie informacje są przekazywane między wskazanymi instytucjami. Twierdzenie organu o celowym i świadomym działaniu rolnika jest więc bezzasadne. Należało uwzględnić art. 77 §1 k.p.a., zobowiązujący organ administracji publicznej, aby w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, a także art. 78 § 1 k.p.a., według którego żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Prośba skarżącej o zebranie materiału dowodowego nie została jednak uwzględniona przez ARiMR BP w B., która nie wyjaśniła przyczyny nieumieszczenia gospodarstwa skarżącej na liście przez jednostkę certyfikującą. Według skarżącej kuriozalne jest przerzucanie obowiązków urzędu na zwykłego obywatela i obarczanie go odpowiedzialnością za wywiązywanie się przez urząd z jego obowiązków ustawowych. W rozpatrywanej sprawie nie można więc mówić o działaniu rolnika w złej wierze, czy o niedochowaniu obowiązków utrzymania gruntów w dobrej kulturze rolnej. Umieszczenie gospodarstwa przez jednostkę certyfikującą na wykazie przekazywanym ARiMR nie jest bowiem warunkiem, jaki rolnik musi spełnić. Brak wpisu z niewyjaśnionych przyczyn nie świadczy też o niedotrzymaniu obowiązków. Jeśli idzie o błędy dotyczące podawanej powierzchni, skarżąca podniosła, że powierzchnię tę podawała w kolejnych latach na podstawie danych z ewidencji gruntów i budynków oraz informacji z umowy dzierżawy. Są to źródła państwowe i wiarygodne. Stąd brak jest podstawy do podważania ich prawidłowości i wiarygodności. Dziwi więc skarżącą podważanie przez ARiMR kompetencji i informacji podawanych przez instytucje państwowe, czyli wydział ewidencji gruntów i budynków czy przez inną instytucję państwową. Agencja opiera się na danych firmy "A" S.A., która robiła pomiary. W aktach sprawy nie ma jednak żadnych informacji odnośnie licencji geodezyjnych, rodzaju i sprzętu, czy kwalifikacji osób dokonujących pomiary. W 2009 r. Sąd Rejonowy w B.-B. ogłosił upadłość tej spółki. Zgodność pomiarów przez "A" SA jest więc wątpliwa, tym bardziej, że Komisja Europejska miała sporo wątpliwości co do jakości i sposobu przeprowadzania takich kontroli i z tego powodu nałożyła na Polskę wielomilionowe kary. Według skarżącej procent zmniejszenia powierzchni wynosił 1,25% całkowitej powierzchni objętej dopłatami. Jest to o wiele mniej niż procent błędu pomiaru. Jest oczywiste, że rolnik niedysponujący ani sprzętem, ani wiedzą, opiera się w swoich informacjach na wiarygodnych źródłach państwowych i nie można mu zarzucać świadomego podawania błędnych danych. O prawidłowości tych informacji może też świadczyć to, że Urząd Gminy, dzierżawca i Agencja Nieruchomości Rolnych nie kwestionowali prawidłowości danych obszarowych do celów podatkowych czy do naliczania czynszu dzierżawy. Skarżąca podkreśliła, że jej działania były zgodne z przepisami części II. p. 2 zał. nr 1 powołanego rozporządzenia z dnia 20 lipca 2004 r. Dziwi ją więc fakt, że próbuje się wyciągać konsekwencje za przestrzeganie przez nią prawa. Tym bardziej nie można mówić o jej działaniu w złej wierze. ARiMR nie informowała skarżącej w myśl przepisu art. 73 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 w ciągu 12 miesięcy od daty płatności o podnoszonych obecnie, po 8 latach, wątpliwościach. Zdaniem skarżącej traktowanie nieprzyznania płatności w części lub w całości jako argumentu niedotrzymania zobowiązań 5 - letnich jest też chybione. Nieprzyznanie płatności nie świadczy bowiem o nieutrzymaniu gospodarstwa zgodnie z zasadami zwykłej dobrej praktyki rolniczej. Skarżąca wskazała, że decyzje o płatności wydawane są corocznie na wniosek beneficjenta, a nie jednorazowo na okres pięciu lat. Każda decyzja zgodnie z art. 104 § 2. k.p.a. jest więc odrębną decyzją i nie może być powiązana z decyzjami z lat poprzednich lub przyszłych. Według skarżącej w świetle podniesionych okoliczności roszczenie o zwrot płatności jest w myśl art. 73 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 bezzasadne i niezgodne z prawem europejskim. W uzupełnieniu skargi pełnomocnik skarżącej z urzędu w piśmie z dnia 18 czerwca 2014 r. zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: 1) art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia, powodujące dowolną, a nie swobodną ocenę zebranych dowodów, a także bezpodstawne przyjęcie, że w rozpatrywanej sprawie nie zaistniały przesłanki z art. 68 ust. 1, art. 73 ust. 4 i 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz.UE L nr 141 z dnia 30 kwietnia 2004 r., str. 18), 2) art. 8, 9 i 10 k.p.a. przez brak należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego oraz brak udzielania niezbędnych wyjaśnień i wskazówek, a przez to ograniczenie zrealizowania zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, a także działanie w sposób budzący brak zaufania do organów administracji i władzy publicznej, 3) art. 107 § 1 i 3 k.p.a., przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji, w szczególności nieodniesienie się do wszystkich zarzutów odwołania, a także niewyjaśnienie i nieodniesienie się do znajdujących zastosowanie w sprawie przesłanek określonych w art. 68 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, 4) art. 21 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 173 ze zm.) przez ich uwzględnienie mimo to, że te przepisy nie znajdują zastosowania, bowiem dotyczą postępowania w sprawie przyznania płatności na wniosek producenta rolnego, gdy zakończone zaskarżoną decyzją postępowanie administracyjne nie było wszczęte z wniosku strony o przyznanie płatności. W oparciu o art. 106 § 3 p.p.s.a. pełnomocnik wniósł o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z pisma Podsekretarza Stanu w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...], na okoliczności wskazane w treści tego pisma, w tym błędu organu polegającego na zastosowaniu dla działek rolnych niewłaściwej powierzchni referencyjnej ustalonej w oparciu o błędny system informacji, czego wynikiem było błędne ustalenie stanu faktycznego, mające wpływ na naliczenie płatności. W obszernym uzasadnieniu pełnomocnik skarżącej rozwinął też argumentację zawartą już w skardze. Według niego to nie skarżąca, lecz organy orzekające miały obowiązek udowodnienia, że gospodarstwa rolnego skarżącej nie umieszczono w wykazie Jednostki Certyfikującej na 2009 r., podczas gdy przejęte przez nią gospodarstwo rolne od poprzednika prawnego umieszczono w tym wykazie. Nie powiadomiły też skarżącej o braku wpisu za 2009 r. do wykazu. Organy te miały obowiązek wyjaśnienia przyczyn zarzucanego uchybienia, w szczególności powinny były zwrócić się do Jednostki Certyfikującej w tej sprawie. W aktach administracyjnych sprawy jest brak protokołu kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie rolnym skarżącej w 2009 r. przez Jednostkę Certyfikującą. Brak jest informacji o przyczynach odmowy wydania skarżącej certyfikatu. Nie wystarczyło jedynie wskazanie uchybienia przez organ. Skoro od tego zależała treść decyzji, organ powinien to był wyjaśnić. Nie ma przy tym znaczenia dla sprawy fakt, że skarżąca podpisywała w kolejnych wnioskach oświadczenia, że znane jej są warunki przyznawania płatności rolnośrodowiskowych. Produkcja zgodna z przepisami o rolnictwie ekologicznym to tylko jedno z zadań realizowanych w ramach pakietu "Rolnictwo ekologiczne", zgodnie z zał. nr 1 pkt II rozporządzenia Rady Ministrów z 2004 r. Postępowanie w sprawie zwrotu płatności wszczęto dopiero po 4 latach od stwierdzenia domniemanego uchybienia. Zdaniem pełnomocnika skarżącej istotny nie jest formalny brak wpisu w wykazie lecz to, że gospodarstwo rolne skarżącej spełniało materialne wymogi prowadzenia produkcji rolnej zgodnie z zasadami rolnictwa ekologicznego. Organy nieprecyzyjnie informowały skarżącą co do lat, za które należało zwrócić otrzymane dopłaty (k. 33, 35, 36 i 41 akt administracyjnych). Pełnomocnik nie zgodził się z twierdzeniem organu powołującego się na obowiązki beneficjenta wynikające z art. 21 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu obszarów wiejskich z udziałem Europejskiego Funduszu Rolnego na Rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. z 2013 r. poz. 173, dalej także ustawa z dnia 7 marca 2007 r.). Wskazał art. 21 ust. 2 tej ustawy, nakładający na organ określone tam obowiązki. Z uwagi na to, że przedmiotowe postępowanie nie było wszczęte na wniosek strony, powinny mieć do niego zastosowanie przepisy k.p.a. Organ nie wyjaśnił, na jakich zasadach organ zweryfikował przesłanki z art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, a w szczególności, dlaczego nie uznał, że skarżąca działała w dobrej wierze (z czym jest związany 4 letni okres przedawnienia) i dlaczego zastosował wobec niej 10 letni okres przedawnienia. Jest to zasadne tym bardziej, że pierwsze powiadomienie skarżącej o nienależnej płatności nastąpiło dopiero po upływie 4 lat od stwierdzenia domniemanych uchybień. Pełnomocnik zarzucił, że w uzasadnieniu decyzji nie wskazano działki, której powierzchnia została zakwestionowana. Można jedynie wywnioskować z dokumentu kontroli, że chodzi o działkę [...], położoną w powiecie l., gmina P., obręb Z. W sytuacji corocznego deklarowania w latach 2005-2008 powierzchni 12,20 ha, większej o 0,69 ha od powierzchni stwierdzonej w wyniku kontroli, należało to ocenić według kryterium dobrej lub złej wiary. Także i w tym przypadku powinny znaleźć zastosowanie przepisy art. 68 ust. 1 oraz art. 73 ust. 4 i 5 rozporządzenia nr 796/2004. Pełnomocnik dokonał interpretacji tych przepisów i wywiódł, że z uwagi na domniemanie dobrej wiary należałoby udowodnić, że skarżąca nie była w dobrej wierze, a organ tego nie uczynił. Istotne jest to, że skarżąca przystąpiła do programu i powtarzała identyczne w treści wnioski takie, jak składane przez jej poprzednika, w tym deklarowała powierzchnię 12,20 ha działki nr [...]. Skarżąca nie zmieniała także sposobu gospodarowania na działkach. Stąd skarżąca mogła zasadnie przypuszczać, że postępuje zgodnie z wymogami. Istotne jest także to, że kontrola z 2009 r. nie była przeprowadzona z uwagi na stwierdzone uprzednio nieprawidłowości, lecz w celu aktualizowania bazy referencyjnej Systemu Identyfikacji Działek Rolnych LPIS. Organ zakwestionował powierzchnię działki deklarowaną w latach 2005 - 2008, a więc w początkowym okresie przyznawania płatności, kiedy opierano się o dane z Ewidencji Gruntów i Budynków, które były często nieaktualne. Dopiero od 2009 r. były one aktualizowane. Znajduje to potwierdzenie w załączonym piśmie z dnia [...] sierpnia 2009 r. podsekretarza Stanu w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Pełnomocnik wywiódł z tego pisma, że w sytuacji skarżącej, kiedy to płatność została dokonana wskutek pomyłki organu, a błąd nie mógł być wykryty przez rolnika, nie można żądać zwrotu płatności z tytułu przedeklarowania powierzchni działki. W konkluzji pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji I instancji. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w granicach określonych w art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270, zwana dalej p.p.s.a.), Sąd nie stwierdził naruszenia prawa uzasadniającego stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, ani jej uchylenie na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a. Skarga nie zasługiwała zatem na uwzględnienie. Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR we W. z dnia [...] września 2013 r. nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych za lata 2005 - 2008 w kwocie [...] zł. Należność ta powstała w następującym stanie faktycznym. Skarżąca przejęła na podstawie umowy użyczenia z dnia [...] sierpnia 2007 r., zawartej z M. W., gospodarstwo rolne wraz z ciążącym na nim pięcioletnim zobowiązaniem rolnośrodowiskowym obejmującym lata 2005 - 2009, podjętym na mocy decyzji [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r., obejmującym: pakiet P01 "Utrzymanie łąk ekstensywnych w wariancie P01b Półnaturalne łąki dwukośne" do powierzchni 51,23 ha oraz pakiet S02 "Rolnictwo ekologiczne w wariancie S02b01 Trwałe użytki zielone (bez certyfikatu zgodności)" do powierzchni 51,23 ha. Zgodnie z § 14 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 174, poz. 1809, z późn. zm.) skarżąca zobowiązała się zatem do kontynuacji programu rolnośrodowiskowego do końca 5 - letniego okresu objętego zobowiązaniem podjętym przez jej poprzednika prawnego, czyli do końca 2009 r. Z tytułu realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego na powierzchni 51,23 ha wypłacono łącznie zł [...] zł (za 2005 r. - [...] zł; za 2006 r. - [...] zł; za 2008 r. - [...] zł). W toku postępowania o przyznanie na 2009 r. płatności w ramach pakietu "Rolnictwo ekologiczne" stwierdzono, że jednostka certyfikująca nie wykazała w 2009 r. gospodarstwa strony jako producenta spełniającego wymagania produkcji ekologicznej. Organ I instancji stwierdził zatem, że skarżąca nie wypełniła rozpoczętego w 2005 r. pięcioletniego okresu zobowiązania do prowadzenia działalności rolniczej w zakresie rolnictwa ekologicznego na obszarze 51,23 ha. W wyniku tego ten wydał decyzję w sprawie zwrotu tych kwot, a organ II instancji utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W zakresie pakietu "Utrzymanie łąk ekstensywnych", na podstawie kontroli przeprowadzonej na miejscu w dniu [...] sierpnia 2009 r. w gospodarstwie rolnym skarżącej, na działce [...] o zgłoszonej powierzchni 12,20 ha stwierdzono powierzchnię 11,51 ha, czyli mniejszą o 0,69 ha niż zadeklarowana przez stronę we wniosku na 2009 r. W taki sposób według organów orzekających nienależnie pobrana kwota środków pieniężnych za lata 2005 - 2008 wyniosła 2.422,73 zł. Łącznie organy orzekające ustaliły nienależną kwotę na [...] zł. Organ I instancji po bezskutecznym wezwaniu skarżącej pismem z dnia [...] lutego 2013 r. do dobrowolnego zwrotu tej kwoty, wydał decyzję z dnia [...] sierpnia 2013 r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności, którą utrzymał w mocy organ II instancji. Podstawy prawne powyższych decyzji są między innymi zawarte w powoływanym rozporządzeniu Komisji (WE) Nr 796/2004. Według art. 73 ust. 1 tego rozporządzenia w przypadku dokonania nienależnej płatności, rolnik zwraca daną kwotę powiększoną o odsetki. Według art. 3 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) Nr 937/2012 z dnia 12 października 2012 r. zmieniającym rozporządzenia (WE) nr 1122/2009 oraz (UE) nr 65/2011 w odniesieniu do metody naliczania odpowiednich odsetek od nienależnych płatności do odzyskania od beneficjentów systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników ustanowionych rozporządzeniem Rady (WE) nr 73/2009, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich ustanowionego rozporządzeniem Rady nr 1698/2005 oraz wsparcia sektora wina ustanowionego rozporządzeniem Rady (WE) nr 1234/2007 (Dz. Urz. L Nr 280 z 13.10.2012, str. 2), odsetki nalicza się za okres między terminem zwrotu płatności przez rolnika wyznaczonym w nakazie odzyskania środków, który nie może przekraczać 60 dni, a datą zwrotu lub odliczenia. Artykuł 29 ust. 7 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 214 r. poz. 138) stanowi, że do należności z tytułu nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności ustalonych decyzją stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60), z wyłączeniem przepisów dotyczących umarzania należności, odraczania płatności, rozkładania płatności na raty oraz zaokrąglania należności. Sposób naliczenia i wyliczone kwoty nie są wszakże sporne między stronami. Sporna jest natomiast zasadność naliczenia i żądania zwrotu tych kwot. Przesłanki zwrotu płatności rolnośrodowiskowych jako pobranych nienależnie uregulowane są rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. Nr 174, poz. 1809), wydanego na podstawie art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273). Według § 17 ust. 1 tego rozporządzenia płatność rolnośrodowiskowa podlega wstrzymaniu i zwrotowi, jeżeli producent rolny nie realizuje pakietu objętego wnioskiem (pkt 1 a); zmniejszył powierzchnię użytków rolnych, na których powinien być realizowany program rolnośrodowiskowy, przy czym wstrzymaniu i zwrotowi podlega ta część płatności, która została przyznana do działek rolnych objętych zmniejszeniem (pkt 1 c). Według § 17 ust. 2 płatność ta podlega zwrotowi w trybie i na zasadach określonych w przepisach powołanej ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Odnosząc się do zarzutów skarżącej trzeba stwierdzić, iż składając wniosek o przyznanie płatności jako beneficjentka płatności potwierdzała własnoręcznym podpisem, że są jej znane zasady i tryb realizacji płatności oraz że jest świadoma konsekwencji i sankcji dotyczących niewykonania zobowiązania wynikających z realizacji programu rolnośrodowiskowego. Zatem zdaniem Sądu należy uznać, że skarżącej znany był wymóg prowadzenia działalności na niezmienionej powierzchni przez 5 lat trwania zobowiązania rolnośrodowiskowego, w tym m.in. do prowadzenia działalności ekologicznej na powierzchni 51,23 ha, w związku z przejęciem 5 - letniego zobowiązania rolnośrodowiskowego od poprzednika prawnego. Skarżąca zobowiązała się do kontynuowania zobowiązania, a co za tym idzie, do prowadzenia działalności rolniczej zgodnie z postanowieniami przepisów o rolnictwie ekologicznym. W sytuacji przerwania realizacji zobowiązania, była zobowiązana do zwrotu całej płatności rolnośrodowiskowej, także otrzymanej przez poprzednika. Wynika to jasno z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. i z planu działalności rolnośrodowiskowej spełniającego wymogi rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 sierpnia 2004 r. w sprawie wzoru wniosku o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt oraz zawartości planu tego działania (Dz.U. z 2004 r. Nr 181 poz. 1878). Składając wnioski o płatności skarżąca zobowiązała się także do niezwłocznego informowania na piśmie ARiMR o każdym fakcie, który ma wpływ na przyznawanie, przedłużanie, korzystanie lub dalsze wypłacanie płatności rolnośrodowiskowej i o każdej zmianie powstałej w czasie trwania jej zobowiązań, szczególnie w zakresie wykorzystania gruntów rolnych, wielkości powierzchni oraz przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego na rzecz innego rolnika i prowadzenia rejestru działalności rolnośrodowiskowej w gospodarstwie rolnym. We wniosku o przyznanie płatności skarżąca powinna była deklarować grunty kwalifikujące się do objęcia płatnościami. Składając zatem wniosek kontynuacyjny o płatność rolnośrodowiskową na 2009 r. skarżąca powinna była podać powierzchnię działek rolnych zgodnie ze stanem faktycznym na gruncie, na podstawie pomiaru faktycznie użytkowanych gruntów rolnych i wprowadzić tak ustalone dane do wniosku. Jak trafnie zauważył organ, powierzchnia faktycznie użytkowana przez rolnika często odbiega od wielkości powierzchni działki ewidencyjnej umieszczonej na posiadanych dokumentach, np. w akcie notarialnym lub wypisie z EGiB (ewidencja gruntów i budynków), które są wykorzystywane w identyfikacji i lokalizacji przestrzennej rolnej oraz powierzchni całkowitej działki ewidencyjnej. Definicja gruntów rolnych kwalifikujących się do płatności jest inna niż definicja użytków rolnych zawarta w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454 ze zm.). Powierzchnie gruntów rolnych określone w systemie EGiB nie mogą więc stanowić powierzchni referencyjnej płatności rolnośrodowiskowych. Skarżąca powinna mieć tego świadomość jako beneficjentka przedmiotowych dopłat. Obowiązkiem skarżącej i jej poprzednika prawnego było zatem dochowanie należytej staranności w określeniu powierzchni kwalifikującej się do płatności, ponieważ każdorazowo własnoręcznym podpisem potwierdzali prawdziwość danych zawartych we wniosku. Skarżąca tego wszakże nigdy nie uczyniła. W wyniku przeprowadzonej kontroli na miejscu w gospodarstwie skarżącej w dniu [...] sierpnia 2009 r. stwierdzono mniejszą powierzchnię niż deklarowana przez nią we wniosku. Wyniki tej kontroli zawarto w raporcie z czynności kontrolnych z dnia [...] lutego 2010 r., który doręczono skarżącej dnia [...] marca 2010 r. Skarżąca nie podjęła wówczas żadnych czynności mających na celu weryfikację wyniku kontroli, w szczególności po tej kontroli nie dokonała (nie zleciła) pomiaru użytkowanych gruntów rolnych. Nie dochowała więc należytej staranności. Skutków takiego wadliwego zachowania się skarżąca nie może przerzucać na organy ARiMR. Podważanie jakości pomiarów działek rolnych z powodu upadłości dokonującej ich spółki "A" S.A. jest zdaniem Sądu bezzasadne. Skarżąca nie przedstawiła także żadnych dowodów na okoliczność, że pomiary były dokonywane przez osoby nieposiadające uprawnień, sprzętem pomiarowym bez legalizacji. Sąd stwierdza, że z pisma z dnia [...] sierpnia 2009 r. podsekretarza stanu w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi, mającego charakter aktu interpretacji prawa, na które nietrafnie powołuje się pełnomocnik strony, wynika jasno, że: "... zgodnie z art. 24 ust. 1 lit. c rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, nie można zakwalifikować do płatności powierzchni przekraczających maksymalny obszar kwalifikowany (powierzchnia PEG) na danej działce ewidencyjnej". Przyznanie płatności do powierzchni wykraczającej ponad powierzchnię spełniającą kryteria skutkuje zatem obowiązkiem ich zwrotu. Sąd nie podziela zarzutu skargi, że umieszczenie przez jednostkę certyfikującą gospodarstwa rolnego w wykazie producentów spełniających wymagania rolnictwa ekologicznego nie jest jedynym możliwym warunkiem przyjęcia, że działalność rolnicza jest prowadzona z zasadami zwykłej praktyki rolniczej. W szczególności nie można uznać za wystarczające do spełnienia tego wymogu złożenie przez skarżącą w trybie art. 75 § 2 k.p.c. oświadczenia, że gospodarstwo jest w dalszym ciągu prowadzone zgodnie z zasadami zwykłej dobrej praktyki rolniczej. W tej kwestii organ II instancji trafnie wskazał załącznik nr II "Zadania realizowanie w ramach pakietów lub wariantów" rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r., gdzie w pkt. 1 "zadania realizowane w ramach pakietu - rolnictwo ekologiczne", w ust. 1, zawarto wymóg prowadzenia produkcji rolnej zgodnie z zasadami określonymi w przepisach o rolnictwie ekologicznym. Chodzi o rozporządzenie 2092/91/EWC z dnia 24 czerwca 1991 r. w sprawie ekologicznego otrzymywania produktów rolnych oraz oznaczeń z tym związanych umieszczanych na produktach rolnych i artykułach spożywczych (Dz. Urz. EWG L 198 z 22.7.1991) oraz rozporządzenie 1804/99/WE z dnia 24 sierpnia 19991 r. uzupełniające rozporządzenie 2092/9l/EWG w sprawie produkcji ekologicznej produktów rolnych oraz znakowania produktów rolnych i środków spożywczych w celu włączenia produkcji zwierzęcej (Dz. Urz. WE L 222 z 24.8.1999). Zadania i właściwość organów i jednostek organizacyjnych w zakresie rolnictwa ekologicznego określone w tych rozporządzeniach reguluje ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o rolnictwie ekologicznym (Dz. U. Nr 93, poz. 898 ze zm.). Zgodnie z art. 9 ust. l pkt. 1 tej ustawy, upoważniona jednostka certyfikująca przekazuje do dnia 31 października każdego roku ministrowi właściwemu do spraw rolnictwa oraz Prezesowi ARiMR - wykaz producentów w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, którzy spełnili wymagania dotyczące produkcji w rolnictwie ekologicznym określone w rozporządzeniu, o którym mowa w art. 1 pkt 1. W ramach pakietów ekologicznych gospodarstwo podlega więc corocznej weryfikacji, czy na zgłaszanych gruntach rolnych prowadzi działalność ekologiczną, to znaczy, czy spełnia warunki do jej przyznania. Jednym z warunków niezbędnych do przyznania płatności rolnośrodowiskowej jest więc m.in. umieszczenie beneficjenta na wykazie Jednostki Certyfikującej producentów, którzy spełnili wymagania do otrzymania płatności z tytułu prowadzenia działalności ekologicznej. W związku z tym, że gospodarstwa skarżącej nie umieszczono na tym wykazie obejmującym 2009 r., należało uznać, tak jak to trafnie uczyniły organy orzekające, że skarżąca nie spełniła warunków przyznania wnioskowanej płatności. Nie wypełniła więc podjętego zobowiązania obejmującego prowadzenie działalności rolniczej zgodnie z zasadami określonymi w powołanych przepisach o rolnictwie ekologicznym ciągu całego 5 - letniego okresu podjętego zobowiązania. Jak już stwierdzono, obowiązek zwrotu dotyczy wszystkich otrzymanych płatności, a nie płatności z jednego roku, jak nietrafnie podnosi skarżąca. Jeśli idzie o żądania i zarzuty skarżącej co do ustalenia powierzchni gruntów czy wyjaśnienia przez ARiMR z jednostką certyfikującą nieprawidłowości z 2009 r., to organy orzekające trafnie wskazały, że obowiązek taki spoczywa na beneficjencie płatności, a nie na organach ARiMR. Według art. 21 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, obowiązującej wbrew twierdzeniom skarżącej w rozpatrywanej sprawie, to strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Organ orzekający nie ma zatem obowiązku gromadzenia dowodów lecz dokonuje ich oceny. Takiej oceny w granicach posiadanych kompetencji dokonały organy orzekające i zawarły stosowne wywody w tej kwestii w obszernych, wyczerpujących uzasadnieniach wydanych decyzji. Sąd uznaje zatem za bezzasadne zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów k.p.a. o postępowaniu dowodowym i uzasadnieniu decyzji. Mimo informowania skarżącej i jej pełnomocnika przez organy orzekające o braku potwierdzenia przez jednostkę certyfikującą prowadzenia przez gospodarstwo skarżącej produkcji rolnej zgodnej z przepisami o rolnictwie ekologicznym, nie uczynili oni nic w celu wyjaśnienia przyczyn takiej sytuacji. Nie zakwestionowali też decyzji odmawiającej przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach pakietu "Rolnictwo ekologiczne" w 2009 r. Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR rozpatrywaną sprawę załatwiono w formie decyzji administracyjnej. Przyznane płatności rolnośrodowiskowe za lata 2005 - 2008 pochodzą ze środków z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej "Sekcja Gwarancji", Europejskiego Funduszu Rolnego Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFFROW) i ze środków krajowych na finansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej, czyli z funduszy, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 i 2 lit. a tej ustawy. Przedmiotowe płatności miały charakter nienależny, czyli były przyznane niezgodnie z przepisami unijnymi wbrew warunkom przewidzianym dla danej płatności. Pojęcie płatności nienależnej nie jest wprost zdefiniowane w obowiązujących przepisach. Znaczenie to wynika z ustalenia warunków regulujących płatność należną. Organy orzekające trafnie przyjęły, że ustalenie dokonania wypłaty z uchybieniem warunków prawnych oznacza nieprawidłowe wydatkowanie kwot pomocy, których zwrotu, jako płatności nienależnej należy dochodzić w oparciu o przyjęte przez dane państwo procedury. Jeżeli idzie o zarzut przedawnienia, podniesiony przez pełnomocnika skarżącej, Sąd uznał, że w niniejszej sprawie nie doszło do przedawnienia obowiązku zwrotu nienależnie pobranej płatności w świetle art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. UE L. 2004.141.18). Stosownie do powołanego przepisu obowiązek zwrotu nie ma zastosowania, jeżeli okres między datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest dłuższy niż dziesięć lat. Jednakże jeśli beneficjent działał w dobrej wierze, okres wskazany akapicie pierwszym jest ograniczony do czterech lat. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się zgodnie, że dobra lub zła wiara beneficjenta płatności wiąże się ze sferą faktów i ich oceną. Właściwe określenia działania beneficjenta w dobrej lub w złej wierze wymaga wskazania, że obowiązujące przepisy prawa w tej mierze nie zawierają żadnych definicji. Wiąże się je z tzw. klauzulami generalnymi w prawie. Ich istotą jest możliwość uwzględnienia w ocenie stanu faktycznego różnych okoliczności faktycznych, które w oderwaniu od konkretnej sprawy nie mogą być ocenione raz na zawsze i w jednakowy sposób według schematu o walorze bezwzględnym. Dla oceny dobrej lub złej wiary istotna jest świadomość beneficjenta. Przyjmuje się, że dobra wiara polega na usprawiedliwionym w danych okolicznościach przekonaniu, że podmiotowi przysługuje prawo, czyli że działał zgodnie z prawem. Może to być więc błędne, ale w danych okolicznościach usprawiedliwione przekonanie, że taki podmiot działa zgodnie z prawem. Dobra wiara jest oparta na przesłankach obiektywnych, wywodzących się ze stosunku będącego podstawą i przyczyną konkretnego stanu faktycznego. W dobrej wierze jest ten, kto powołuje się na pewne prawo lub stosunek prawny mniemając, że to istnieje, choćby mniemanie to było błędne, jeżeli tylko błędność mniemania należy w danych okolicznościach uznać za usprawiedliwioną. W złej wierze jest natomiast ten, kto powołując się na pewne prawo lub stosunek prawny wie, że owo prawo lub stosunek prawny nie istnieje, albo też wprawdzie tego nie wie, ale jego braku wiedzy w danych okolicznościach nie można uznać za usprawiedliwiony. Zła wiara występuje, gdy brak świadomości o nieistnieniu pewnego prawa lub stosunku jest "wynikiem niedbalstwa, niezachowania normalnej w danych okolicznościach stosowności". W złej wierze działa ten, kto nie wie o prawie, ale należy przyjąć, że wiedziałby, gdyby się zachował należycie, a więc gdyby w konkretnej sytuacji postępował rozsądnie i zgodnie z zasadami współżycia społecznego (wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2012 r., sygn. akt II GSK 1209/11, Lex nr 1137853). W niniejszej sprawie, wbrew twierdzeniom skarżącej, trafne jest stanowisko organu, że nie sposób przyjąć, iż w okolicznościach sprawy skarżąca działała w dobrej wierze. W kwestionowanym orzeczeniu trafne zauważono, że przejmując zobowiązanie rolnośrodowiskowe i składając wnioski o przyznanie płatności na kolejne lata, strona podpisywała oświadczenia, zgodnie z którymi zobowiązała się do prowadzenia działalności rolniczej objętej płatnościami przez okres 5 lat, licząc od otrzymania pierwszej płatności przez jej poprzednika prawnego oraz do niezwłocznego informowania na piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o każdej zmianie powstałej w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia przyznania płatności, a w szczególności, jeżeli zmiana dotyczy: wykorzystywania gruntów rolnych, wielkości powierzchni upraw, przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego. Skarżąca nie uzyskała wymaganego certyfikatu za rok 2009, czyli przed upływem 5-letniego okresu zobowiązania. W konsekwencji, wobec tego, że w niniejszej sprawie skarżąca nie działała w dobrej wierze, nie znajdował zastosowania 4-letni, lecz 10-letni okres przedawnienia wynikający z art. 73 ust. 5 rozporządzenia nr 796/2004. Pomiędzy datą dokonania pierwszej płatności na 2005 r., a datą zawiadomienia skarżącej o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia kwot nienależnie pobranych, nie upłynął 10-letni okres przedawnienia. Tym samym ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności objęte zaskarżoną decyzją jest w pełni uzasadnione, także w świetle powołanego art. 73 ust. 5 rozporządzenia nr 796/2004. Mając powyższe na uwadze, jako że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.