III SA/Wr 922/15
WyrokWSA we Wrocławiu2016-03-04
Skład orzekający: Marcin Miemiec, Katarzyna Borońska, Maciej Guziński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wynajmujący lokal, który udostępnia go podmiotom eksploatującym automaty do gier hazardowych, może być uznany za "urządzającego gry" w rozumieniu art. 89 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, nawet jeśli nie podejmuje aktywnie działań związanych z organizacją i oferowaniem tych gier?Ratio decidendi
Sąd uznał, że sam fakt wynajęcia lokalu podmiotom eksploatującym automaty do gier hazardowych nie przesądza o możliwości przypisania wynajmującemu statusu "urządzającego gry" w rozumieniu art. 89 ust. 1 ustawy o grach hazardowych. Termin "urządzanie" wymaga aktywnego udziału w przedsięwzięciu polegającym na organizowaniu i oferowaniu gier hazardowych. Wykazanie jedynie udostępnienia lokalu jest niewystarczające do przypisania odpowiedzialności administracyjnej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na K.M. za urządzanie gier na automacie poza kasynem gry. Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego, uznając, że skarżąca, jako wynajmująca lokal pod instalację automatu, jest "urządzającym gry". Skarżąca wniosła skargę, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych, w tym brak notyfikacji przepisów technicznych oraz błędną wykładnię pojęcia "urządzającego gry".Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. w całości i zasądził od Dyrektora Izby Celnej na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marcin Miemiec, Sędziowie Sędzia WSA, Sędzia WSA Katarzyna Borońska (sprawozdawca), Maciej Guziński, Protokolant starszy sekretarz sądowy Jolanta Ryndak, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 4 marca 2016 r. sprawy ze skargi K.M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry I. uchyla zaskarżoną decyzję we całości; II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej we W. na rzecz strony skarżącej kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją opisaną w sentencji niniejszego wyroku Dyrektor Izby Celnej we W. (dalej: "Dyrektor IC") – po rozpatrzeniu odwołania K. M. (dalej także: "skarżąca", "ukarana" lub "zainteresowana") od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w L. (dalej także: "Naczelnik UC") z dnia [...] maja 2015 r. (Nr [...]) w sprawie nałożenia na skarżącą kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł z tytułu urządzania gier na automacie o nazwie HOT FUN (Nr[...]) poza kasynem gry – utrzymał pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie w mocy, powołując się na art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.; dalej: O.p.).
W uzasadnieniu Dyrektor IC wskazał, że w dniu 23 kwietnia 2014 r. funkcjonariusze celni dokonali kontroli w lokalu w B., w zakresie przestrzegania przepisów ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (jednolity tekst: Dz. U z 2015 r., poz. 612 – dalej: "u.g.h."). Przeprowadzony przez funkcjonariuszy eksperyment pozwolił na stwierdzenie, że urządzenie, o którym mowa, spełnia definicyjne przesłanki gier na automatach, określone w art. 2 ust. 3 tej ustawy. Lokal nie był kasynem gry.
W czasie kontroli okazano pisemną umowę najmu powierzchni w lokalu użytkowym skarżącą, zawartą na czas nieoznaczony między skarżącą (wynajmujący) a spółką ""A" " (najemca). Zgodnie z umową, skarżąca wynajmuje powierzchnię 3 m2, w celu prowadzenia przez spółkę gier na automatach losowych w rozumieniu art. 2 ust.3-5 u.g.h. w zamian za miesięczny czynsz w wysokości 50 % od przychodów (kwota brutto, zawierająca podatek VAT).
Ponieważ lokal nie był kasynem gry i uwzględniając przedstawione okoliczności Naczelnik UC wszczął z urzędu postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej z tytułu prowadzenia przez zainteresowanego działalności w zakresie gier na automatach z naruszeniem przepisów ustawy o grach hazardowych. W ramach postępowania wyjaśniającego, organ pierwszej instancji włączył w poczet materiału dowodowego dotyczącą skontrolowanego automatu opinię biegłego sądowego, uzyskaną w prowadzonym równolegle postępowaniu karnym skarbowym.
W wyniku przeprowadzonego postępowania, wykonanych czynności
i pozyskanych dowodów (protokołu z kontroli odzwierciedlającego przebieg dokonanego przez funkcjonariuszy celnych eksperymentu na spornym urządzeniu oraz opinii biegłego sądowego), Naczelnik UC ustalił, że gry na tym urządzeniu są grami na automatach w rozumieniu art. 2 ust. 3 u.g.h., jednakże prowadzono je poza kasynem gry, a przy tym bez ważnego zezwolenia w tym zakresie. Wobec takich ustaleń, opisaną wcześniej decyzją nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 12.000 zł, powołując się na art. 89 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2 i art. 90 u.g.h.
W uzasadnieniu decyzji wydanej przez organ odwoławczy wskazano na art. 2 ust. 3 u.g.h., według którego grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości.
Podkreślono dalej, iż – stosownie do dyspozycji art. 6 ust. 1 tej samej ustawy – działalność w zakresie gier na automatach może być prowadzona na podstawie udzielonej koncesji na prowadzenie kasyna gry. Nadto, działalność ta może być prowadzona wyłącznie w miejscach uznanych i do tego przeznaczonych.
Wywiedziono, że – według art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. – karze pieniężnej podlega urządzający gry na automatach poza kasynem gry, w związku z czym w art. 89 ust. 2 pkt 2 tej ustawy przewidziano karę w kwocie 12.000 zł od każdego automatu.
Wskazano wreszcie, iż – zgodnie z art. 2 ust. 5 u.g.h. – grami na automatach są także gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, organizowane w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy.
Zdaniem Dyrektora IC, przytoczone wcześniej postanowienia umowy najmu (organ powtórzył je na s. 3 uzasadnienia weryfikowanej przez Sąd decyzji) potwierdzają, iż skarżąca była podmiotem urządzającym gry na zbadanym automacie.
W dalszej części uzasadnienia (s. 4) organ wyższego stopnia przedstawił charakterystykę skontrolowanego automatu – na podstawie wyników eksperymentu oraz ustaleń zawartych w opinii biegłego sądowego – konkludując, że spełnia on ustawowe przesłanki definicji automatu do gry, pomieszczonej w art. 2 ust. 3 u.g.h. Podkreślono przy tym legalność tych dowodów, świetle art. 30 i art. 32 ust. 1 pkt 13 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323 ze zm.) oraz przepisów art. 180 § 1, art. 181 § 1, art. 187 § 1 i art. 191 o.p.
Organ odwoławczy nie podzielił zapatrywania odwołującej się, iż wyłącznie Minister Finansów posiada kompetencję, wynikającą z art. 2 ust. 6 i ust. 7 u.g.h. do rozstrzygania (w drodze decyzji), czy dana gra jest grą na automacie, w rozumieniu przepisów tej ustawy. Zdaniem Dyrektora IC, jeśli urządzający gry nie skorzysta z uprawnienia do wystąpienia o decyzję na podstawie wskazanych przepisów, organy celne uzyskują autonomiczne uprawnienie do poczynania własnych ustaleń, co do wystąpienia przesłanek uzasadniających wymierzenie kary na podstawie art. 89 i art. 90 u.g.h. Organy mają także prawo do samodzielnej oceny dokonanych ustaleń, z zachowaniem procedur przewidzianych w ordynacji podatkowej (art. 8 i art. 91 ustawy hazardowej).
Kolejny, najobszerniejszy fragment uzasadnienia decyzji wydanej w drugiej instancji (s. 6-17) poświęcono rozważeniu problematyki ewentualnego "technicznego charakteru" art. 89 w związku z art. 14 ustawy o grach hazardowych w rozumieniu art. 8 ust. 1 unijnej dyrektywy Nr 98/34/WE z 1998 r. (dalej: "dyrektywa 98/34/WE"), w kontekście wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 lipca 2012 r. w połączonych sprawach C-213/11, C-214/11 i C-217/11). Analizując sam wyrok TSUE (na tle innych judykatów tego Trybunału), a także orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego, Sądu Najwyższego i sądów administracyjnych (w tym również wyroki tutejszego Sądu wydane w podobnych sprawach), organ doszedł do ostatecznej konkluzji o dopuszczalności stosowania sankcji przewidzianych w art. 89 u.g.h.
Ponieważ skontrolowane urządzenie pozwalało na gry na automacie określone w art. 2 ust. 3 ustawy o grach hazardowych, poza kasynem gry i bez zezwolenia, to zgodnie z art. 89 ust. 1 pkt 2 tejże ustawy należało wymierzyć jej karę w wysokości 12.000 zł. W tej sytuacji, stosownie do dyspozycji art. 90 ust. 1 u.g.h., Naczelnik UC prawidłowo wymierzył karę pieniężną.
W skardze na powyższą decyzję Dyrektora IC pełnomocnik strony wniósł o jej uchylenie w całości oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zarzucając wydanie decyzji z naruszeniem:
1) art. 89 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2 u.g.h. – przez ich zastosowanie w sprawie, podczas gdy przepisy te, wespół z art. 14 ust. 1 u.g.h. stanowią "regulację techniczną" w rozumieniu dyrektywy nr 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 2 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. U. UE. L 98.204.37 ze zm.; dalej "dyrektywa 98/34/WE"), a w konsekwencji, w braku notyfikacji projektu ustawy o grach hazardowych Komisji Europejskiej, nie mogą być one stosowane, zaś postępowanie wobec strony powinno zostać umorzone;
2) art. 2 ust. 6 i ust. 7 u.g.h. – poprzez ich niezastosowanie w sprawie, mimo iż na podstawie tych przepisów tylko Minister Finansów posiada wyłączną kompetencję do rozstrzygania decyzją między innymi tego, czy dana gra jest grą na automacie w rozumieniu ustawy.
W piśmie procesowym z dnia 23 grudnia 2015 r. skarżący podtrzymał zarzut dotyczący konsekwencji dla sprawy braku notyfikacji art. 14 ust. 1 u.g.h. oraz dotychczasowe wnioski strony, cofnął natomiast zarzut dotyczący naruszenia art. 2 ust. 6 i 7 u.g.h. Dodatkowo podniósł zarzut naruszenia art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. poprzez błędną wykładnię pojęcia "urządzającego gry" jako obejmującego również podmiot, którego czynności sprowadzały się wyłącznie do wynajęcia powierzchni lokalu podmiotowi eksploatującemu automaty do gier, bez dokonywania żadnych innych czynności, a tym samym niezasadne objęcie go zakresem podmiotowym normy z art. 89 ust. 1 pktr 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. w związku z art. 14 ust. 1 u.g.h. i niezasadne nałożenie na skarżącego kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry.
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor IC podtrzymał stanowisko z decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Oceniając zaskarżoną decyzję według kryterium zgodności z prawem (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 i art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej: p.p.s.a.), Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie wszystkie podniesione w skardze zarzuty były zasadne.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do podstawowej w sprawie kwestii tj. tego, czy kontrolowane urządzenie umożliwiało grę na automatach w rozumieniu art. 2 ust. 3 u.g.h., Sąd uznał, że dokonana przez organy w tym zakresie ocena była prawidłowa. Według tego unormowania, grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości.
Jak wynika z akt sprawy, w tym z przeprowadzonego przez funkcjonariuszy Służby Celnej eksperymentu oraz opinii biegłego: urządzenie umożliwia grę po wpłaceniu środków płatniczych; wynik gry na przedmiotowym urządzeniu uzyskiwany jest przypadkowo; przebieg gry, jak i jej wynik ma charakter losowy; automat umożliwia wypłatę wygranych pieniężnych bezpośrednio z automatu w postaci monet 5 zł; badane urządzenie elektroniczne jest automatem do gier, w którym zainstalowano gry komputerowe o charakterze losowym; wyposażenie automatu umożliwia prowadzenie działalności komercyjnej - warunkiem uruchomienia automatu jest zakredytowanie go przez grającego wybraną kwotą pieniędzy; za wprowadzoną kwotę grający otrzymuje określoną liczbę punktów na liczniku Kredyt, przeznaczonych na prowadzenie gier losowych; w automacie zainstalowany jest tzw. hopper służący do wypłaty wygranych; w trakcie ekspertyzy po naciśnięciu pola "End Game " automat wyświetlił komunikat: "Hopper Pay Out" i dokonał wypłaty wygranych; gry rozgrywane na badanym urządzeniu mają charakter losowy - wynik niezależny od umiejętności (zręczności) grającego bądź jego zdolności psychomotorycznych, grający nie ma realnego wpływu na to, w jakiej konfiguracji zatrzymują się i układają symbole skutkujące wygraną.
Na podstawie powyższego oraz wspierając się doświadczeniem z podobnymi urządzeniami oraz znajomością gier oferowanych na urządzeniu i zaobserwowanymi podobieństwami pomiędzy automatem, na którym przeprowadzono eksperyment oraz pozostałymi znajdującymi się w lokalu, organy zasadnie wywiodły, ze badany automat jest urządzeniem elektronicznym, że gry na nim urządzane zawierają element losowości, jak również umożliwiły osiąganie wygranych pieniężnych, a tym samym, że przedmiotowe urządzenie spełnia przesłanki o których mowa w art. 2 ust. 3 ustawy. Ponadto z ustaleń wynika, że gry były organizowane w celach komercyjnych. Uruchomienie gry warunkowane bowiem było koniecznością wniesienia opłaty. W takim stanie rzeczy, Dyrektor Izby Celnej trafnie ocenił charakter badanego urządzenia. Jego ustalenia - niepodważone skutecznie przez skarżącą - wykazały, że automat umożliwia grę na automacie opisaną w art. 2 ust. 3 u.g.h.
Po stwierdzeniu, że gra na badanym automacie odpowiada warunkom przewidzianym w art. 2 ust. 3 u.g.h., można przejść do oceny działań organów celnych w zakresie zastosowania unormowań dotyczących nałożenia kary pieniężnej na stronę skarżącą. Podstawowe znaczenie mają tu postanowienia art. 89 ust. 1 u.g.h., statuujące odpowiedzialność administracyjną w postaci kary pieniężnej, której podlega:
1) urządzający gry hazardowe bez koncesji lub zezwolenia, bez dokonania zgłoszenia, lub bez wymaganej rejestracji automatu lub urządzenia do gry;
2) urządzający gry na automatach poza kasynem gry;
3) uczestnik w grze hazardowej urządzanej bez koncesji lub zezwolenia.
Z przytoczonej regulacji wynika zatem, że sankcją w postaci kary pieniężnej objęty jest taki podmiot, któremu można przypisać status "urządzającego gry hazardowe". Samo pojęcie "urządzającego gry" nie zostało zdefiniowane na gruncie ustawy o grach hazardowych. W zaskarżonej decyzji wskazano, "urządzającym jest ten, kto zapewnia/stwarza/ organizuje komuś warunki umożliwiające udział w: loterii pieniężnej, loterii fantowej, bingo fantowe, grze hazardowej, turnieju pokera, grze liczbowej, grze hazardowej prowadzonej bez licencji lub zezwolenia, czy w końcu na grze prowadzonej poza kasynem gry. Powołując się na łączącą skarżącą z właścicielem automatu umowę najmu części powierzchni lokalu, organy uznały, że za urządzającego gry może w niniejszej sprawie być uznana skarżąca, jako że udostępniła odpłatnie miejsce w lokalu, stwarzając tym samym warunki do zorganizowania niezgodnej z prawem działalności, czerpiąc z tego zysk.
W przekonaniu Sądu przytoczona wyżej argumentacja organu nie dowodzi dostatecznie podstaw do uznania, że skarżąca faktycznie była podmiotem "urządzającym gry" w rozumieniu art. 89 u.g.h.
Przede wszystkim należy stwierdzić, że treść umowy najmu, na którą powołuje się organ, nie daje żadnych podstaw do stwierdzenia, że strony porozumiały się co do wspólnej eksploatacji urządzeń do gier rozrywkowych. Z umowy tej wynika jedynie, że skarżąca zobowiązała się wydzierżawić właścicielowi automatu część powierzchni swojego lokalu, pod instalację opisanego na wstępie automatu do gier, który będzie wykorzystywany i eksploatowany przez spółkę, do której ów automat należy, zaś skarżącej będzie z tego tytułu przysługiwać czynsz w stałej wysokości połowy przychodu z gier (rozumianego jako różnicę pomiędzy wpłatami i wypłatami z automatu) miesięcznie. Tymczasem sam fakt wynajęcia (wydzierżawienia, użyczającemu czy też udostępnienia) lokalu innemu podmiotowi, w celu prowadzenia przez ten drugi podmiot działalności gospodarczej z wykorzystaniem automatów do gier hazardowych, o których mowa w art. 2 ust. 3 bądź ust. 5 u.g.h., nie przesądza jeszcze, zdaniem Sądu, o możliwości przypisania wynajmującemu (wydzierżawiającemu, użyczającemu czy też udostępniającemu) statusu podmiotu "urządzającego gry", w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 1) i pkt 2) tej samej ustawy. Żaden z przepisów tej ustawy nie zakazuje bowiem zwierania umów, na podstawie których inny podmiot takie gry będzie dopiero urządzał (ani nie penalizuje tego rodzaju zachowań). Zdaniem Sądu, termin "urządzanie" wskazuje na to, że w kontekście art. 89 u.g.h. konieczna jest przynajmniej jakaś forma aktywnego udziału w przedsięwzięciu polegającym na organizowaniu i oferowaniu gier hazardowych. Wykazanie samej tylko okoliczności udostępnienia innemu podmiotowi lokalu/części lokalu, celem umożliwienia mu prowadzenia działalności w tym zakresie należy uznać za niewystarczające. Akceptacja przeciwnej tezy oznaczałaby bowiem, że w przypadku, gdy dany lokal (dana lokalizacja) nie stanowi własności podmiotu eksploatującego automat do gier, to zawsze występuje wielość urządzających gry, tj. nie tylko podmiot eksploatujący automat, ale i podmiot oddający temu podmiotowi powierzchnię do eksploatacji automatów. Natomiast zgodnie z art. 35 pkt 6 u.g.h., wniosek o koncesję na kasyno gry powinien zawierać "odpis dokumentów wskazujących na prawo do władania budynkiem (lokalem) lub umowy zobowiązującej do oddania we władanie budynku (lokalu), w którym będą urządzane gry". Wskazuje to niewątpliwie w przepisach u.g.h., na brak tożsamości pomiędzy urządzaniem gier a zawarciem umowy zobowiązaniowej oddającej prawo do korzystania z lokalu. Tym samym nie sposób uznać, jak chce organ, że już samą czynność cywilnoprawną - oddania lokalu (jego części) do władania innemu podmiotowi dla eksploatacji automatów za stały czynsz, w formie umowy najmu - należy traktować jako "urządzanie gier", w znaczeniu art. 89 ust.1 u.g.h. W konsekwencji uznać, samo oddanie lokalu, jako wystarczającą przesłankę do kwalifikowania podmiotu wynajmującego lokal pod eksploatację automatów, za urządzającego gry i podlegającego karze pieniężnej (por. Wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 15 stycznia 2016 r., sygn. akt III SA/Wr 759/15, dostępny w internetowej bazie orzeczeń CBOiSNSA).
Jeżeli zatem organ wywodzi przymiot "urządzającego gry" z umowy (najmu, dzierżawy, innej), łączącej stronę z właścicielem urządzenia, na którym prowadzone są gry, to z treści tej umowy powinno jednoznacznie wynikać - niezależnie od tytułu nadanego umowie przez strony - że w istocie działalność w zakresie gier hazardowych będzie prowadził sam wynajmujący/wydzierżawiający/użyczający/udostępniający albo że urządzanie gier – a więc ich organizowanie, w celu osiągnięcia przychodu z takiej działalności – będzie w istocie wspólnym przedsięwzięciem gospodarczym obu stron umowy. W rozpoznawanej sprawie, jak wywiedziono powyżej, zawarta przez skarżącą umowa najmu, nie dawała podstaw do wyciągnięcia takich wniosków. Sama tylko okoliczność ustalenia czynszu najmu poprzez wskazanie stawki procentowej od przychodu /dochodu z posadowionego w lokalu skarżącego automatu również nie przesądza, zdaniem Sądu, o wspólnym z właścicielem automatu urządzaniu gier hazardowych. Jakkolwiek bowiem niewątpliwie wynajmujący w takiej sytuacji czerpie pośrednio zysk z działalności najemcy, to trzeba mieć na uwadze, że również razie ustalenia stawki kwotowej czynszu najmu najemca pośrednio uzyskuje przychód dzięki działalności najemcy – w obu jednak przypadkach bezpośrednim źródłem tego przychodu jest najem, a nie działalność w zakresie urządzania gier hazardowych. Trudno zatem tylko na tej podstawie przypisać wynajmującemu przymiot "urządzającego gry", jeśli jednocześnie nie stwierdzono po jego stronie aktywnych działań związanych z oferowaniem i organizowaniem gier hazardowych. Tymczasem organ nie wskazał na inne okoliczności i dowody, które świadczyłyby o tym, że – bez względu na treść samej umowy, łączącej skarżącą z właścicielem automatu do gier, strony tej umowy działały w ramach porozumienia biznesowego co do wspólnej eksploatacji i urządzania gier na tym automacie lub że skarżąca podejmował takie działania, które pozwalałyby jej tylko przypisać status "urządzającego gry". Również przewidziane w tej umowie i jej załączniku dodatkowe zobowiązania skarżącej, takie jak obowiązek zapewnienia dostępu do urządzeń, współpraca z podmiotem serwisującym, nie pozwalają jeszcze podważyć charakteru umowy łączącej skarżącą z właścicielem, bowiem nie pozbawiają jej cech umowy najmu. I jakkolwiek mogą one uzasadniać podejrzenie, że współpraca pomiędzy skarżącą, a właścicielem urządzeń w rzeczywistości wykraczała poza to, co wiąże się z najmem powierzchni i zapewnieniem najemcy warunków korzystania z lokalu dla celów jego działalności, to jednak tego rodzaju przypuszczenie wymaga przedstawienia na tę tezę dowodów, które kwestionowałyby treść pisemnej umowy między stronami i wskazywały na istnienie między nimi faktycznie takiego porozumienia, które przewidywałoby rzeczywisty udział skarżącego w urządzaniu gier.
Przypomnieć należy, że ocena materiału dowodowego, dokonywana przez organ na podstawie art. 191 o.p. musi spełniać określone wymogi tj. być logiczna, zgodna z akceptowanymi zasadami rozumowania i doświadczeniem życiowym, a przede wszystkim dotyczyć kompletnego i prawidłowo zgromadzonego materiału dowodowego (a więc z zachowaniem obowiązków wynikających m.in. z ar. 122, art. 180 i 187 o.p.) i uwzględniać łączne znaczenie wszystkich dowodów i okoliczności sprawy. W rozpoznawanej sprawie powyższe warunki nie zostały spełnione, a w konsekwencji jako przedwczesne należy uznać stanowisko organu uznające skarżącą za podmiot urządzający gry podlegający karze pieniężnej w trybie art. 89 ust.1 u.g.h. To zaś czyni zasadnym zarzut naruszenia prawa procesowego w zakresie ustalenia podmiotu, wobec którego może być stosowana sankcja z art. 89 u.g.h., co jest naruszeniem mogącym mieć wpływ na wynik spraw, a zatem uzasadniającym uchylenie decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a.
Niezasadne okazały się natomiast pozostałe zarzuty skargi.
Nie mógł odnieść zamierzonego przez stronę skarżącą skutku zarzut o naruszeniu przez organy celne prawa materialnego, tj. art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. w związku z art. 14 ust. 1 u.g.h przez ich błędną interpretację, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie ustawy, która nie została notyfikowana, a więc nie powinna być stosowana według wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 lipca 2012 r.
Lektura wskazanego w skardze wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej nie daje bowiem podstaw do twierdzenia, że przedmiotem oceny Trybunału były unormowania dotyczące kar pieniężnych za niezgodne z prawem działania osób urządzających gry na automatach. Są to bowiem normy - podobnie jak art. 107 § 1 K.k.s. i art. 128 § 1 Kodeksu wykroczeń - zmierzające z jednej strony do negatywnej oceny działań podejmowanych bezprawnie w sferze gier hazardowych bez zachowania elementarnych zasad i procedur, z drugiej zaś do ochrony osób korzystających z tak specyficznych usług przed nierzetelnym urządzaniem gier wskutek wprowadzania do obrotu automatów lub urządzeń niepodlegających jakiejkolwiek weryfikacji (certyfikacji).
Już choćby z tego względu chybione jest powoływanie się strony skarżącej na nieobowiązywanie norm dających się wyprowadzić z przepisów art. 89-91 u.g.h.
Nieuprawnione jest przy tym rozciąganie skutków braku notyfikacji na całą ustawę o grach hazardowych (na wszystkie jej unormowania), gdyż takiego wniosku nie można wyprowadzić ani z dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasady dotyczące usług społeczeństwa informacyjnego, ani z orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 lipca 2012 r.
Lektura zaskarżonej decyzji potwierdza, że - wbrew zarzutom skargi - Dyrektor IC analizował kwestię ewentualnego uznania przepisów będących podstawą jego rozstrzygnięcia za przepisy techniczne w rozumieniu dyrektywy 98/34. Fakt że zajął on stanowisko odmienne od prezentowanego przez skarżącą, nie dowodzi, że nie rozważył on przedmiotowej sprawy także w tym aspekcie. Stanowisko organu zostało poparte argumentami, zaś to, że strona nie uznaje tych argumentów za przekonujące i dostateczne i świadczy o naruszeniu zasady przekonywania.
Mimo bezzasadności zarzutów opisanych w poprzedzającej części niniejszego uzasadnienia, w sprawie doszło do wskazanych naruszeń procesowych w zakresie ustalenia osoby "urządzającego gry" hazardowe a w konsekwencji także do naruszenia art. 89-90 u.g.h. Rozpoznając ponownie sprawę organy będą obowiązane uwzględnić uwagi poczynione w niniejszym wyroku co do ciążących na nich obowiązków w zakresie postępowania dowodowego oraz wymogów stawianych swobodnej ocenie dowodów.
Dlatego też – stosownie do dyspozycji art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) p.p.s.a. – należało uchylić zaskarżoną decyzję.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło