III SA/Wr 939/16

WyrokWSA we Wrocławiu2016-12-06

Skład orzekający: Maciej Guziński, Mirosława Rozbicka-Ostrowska, Anna Siedlecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przewóz osób, który odbywa się codziennie o tych samych porach, z określonych miejsc do określonych miejsc, z wyłączeniem osób spoza grupy pracowników, może być uznany za przewóz regularny specjalny, wymagający zezwolenia, nawet jeśli nie wszystkie formalne przesłanki z definicji przewozu regularnego są spełnione, a strona skarżąca twierdzi, że były to przewozy okazjonalne?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ administracji nie dopełnił formalności starannego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Organ nie wykazał w sposób jednoznaczny i udokumentowany, czy wykonywany przewóz był przewozem regularnym specjalnym, opierając się jedynie na zeznaniach świadków i nie odnosząc się do argumentów strony skarżącej o charakterze okazjonalnym przewozu. W konsekwencji, przedwczesne było nałożenie kary pieniężnej za naruszenie przepisów.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na "A" sp. j. przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego za wykonywanie przewozu regularnego specjalnego bez wymaganego zezwolenia. Organ I instancji nałożył karę, a organ II instancji utrzymał ją w mocy, uznając, że przewóz pracowniczy odbywał się regularnie i na określonej trasie. Strona skarżąca zarzuciła błędną wykładnię przepisów, niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego oraz naruszenie przepisów postępowania, twierdząc, że przewozy miały charakter okazjonalny i nie zostały uwzględnione jej wnioski dowodowe.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego i zasądził od organu na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Guziński (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska, Sędzia WSA Anna Siedlecka, Protokolant sekretarz sądowy Ewa Zawal, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 6 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi "A" sp. j. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2016 r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz strony skarżącej kwotę 320 (słownie: trzysta dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2016 r. – działając na podstawie: art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 267, ze zm.); art. 4 pkt 7 i 9 oraz pkt 22, art. 18 ust. 1, art. 87 ust. 1, art. 92a ust. 1, 2 i 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 1414 ze zm.; przywoływanej dalej w skrócie także jako: "u.t.d.") oraz lp. 2.1 i Ip. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym - po rozpatrzeniu odwołania A (dalej jako: "strona", "strona skarżący") od decyzji D. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości [...] zł – Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu przytoczono, że podstawę faktyczną decyzji stanowiło naruszenie w zakresie: wykonywania przewozu regularnego bez wymaganego zezwolenia, bez zaświadczenia na wykonywanie publicznego transportu zbiorowego albo potwierdzenia zgłoszenia przewozu w publicznym transporcie zbiorowym, Dnia [...] września 2015 roku w miejscowości B., Inspekcja Transportu Drogowego przeprowadziła kontrole drogowa autobusu marki [...] o nr rej. [...]. W toku kontroli ustalono, że kontrolowanym autobusem przewożeni byli pracownicy B na trasie B. W trakcie czynności kontrolnych kierowca okazał m.in. wypis z licencji nr [...] dotyczącej międzynarodowego autobusowego i autokarowego zarobkowego przewozu osób oraz pustą, niewypełnioną listę osób przewożonych na tej trasie. Kierujący nie okazał natomiast stosownego zezwolenia na wykonywanie regularnego specjalnego przewozu osób. Ustalenia z kontroli zostały zawarte w protokole nr [...]. Pismem z dnia [...] września 2015 roku D. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, jako organ I instancji, zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu. Postępowanie zakończyło się wydaniem przez D. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego decyzji z dnia [...] stycznia 2016 roku nakładającej na stronę karę pieniężną w wysokości [...] zł. W odwołaniu strona zarzuciła błędną wykładnię przepisów prawa materialnego, poprzez przyjęcie, że wykonywany przewóz stanowi przewóz regularny specjalny wymagający posiadania stosownego zezwolenia, oraz art. 42 Konstytucji RP, a także przepisów art. 8 i 107 § 3 kpa. Po rozpoznaniu odwołania, Główny Inspektor Transportu Drogowego wydał zaskarżaną decyzję. W uzasadnieniu wskazał, że jak stanowi art. 4 pkt 7 ustawy o transporcie drogowym, przewóz regularny jest to publiczny przewóz osób i ich bagażu w określonych odstępach czasu i określonymi trasami, na zasadach określonych w ustawie i w ustawie z dnia 15 listopada 1984 r. - Prawo przewozowe (Dz. U. z 2000 r. Nr 50, poz. 601 z późn. zm.). Stosownie zaś do art. 4 pkt 9 ustawy o transporcie drogowym, przewóz regularny specjalny to niepubliczny przewóz regularny określonej grupy osób, z wyłączeniem innych osób. W myśl art. 4 pkt 22 ustawy o transporcie drogowym, obowiązki lub warunki przewozu drogowego wynikają z przepisów ww. ustawy. Z kolei zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, wykonywanie przewozów regularnych i przewozów regularnych specjalnych wymaga zezwolenia Wskazał, że zgodnie z art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę kierowcy, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku oraz zaświadczenie albo oświadczenie o niekierowaniu pojazdem, o których mowa w art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców, a ponadto wykonując przewóz drogowy osób przy wykonywaniu przewozów regularnych i regularnych specjalnych - odpowiednie zezwolenie lub wypis z zezwolenia wraz z obowiązującym rozkładem jazdy. Natomiast, zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty 10000 złotych (ust. 2). Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa ust. 1, oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 6 ustawy o transporcie drogowym). Z kolei na mocy postanowień lp. 2.1 załącznika nr 3 do ustawy - wykonywanie przewozu regularnego bez wymaganego zezwolenia, bez wymaganego zaświadczenia na wykonywanie publicznego transportu zbiorowego albo potwierdzenia zgłoszenia przewozu w publicznym transporcie drogowym skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w wysokości [...] zł. Wskazano następnie, że podczas kontroli drogowej kierowca okazał wypis z licencji nr [...] dotyczącej międzynarodowego autobusowego i autokarowego zarobkowego przewozu osób. Kierujący w chwili kontroli nie okazał natomiast zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych specjalnych. Wskazano, że D. H. przesłuchany w charakterze świadka zeznał: "W B pracuję ponad [...] miesiące, od [...] czerwca 2015 r.. Praca ma charakter dwuzmianowy - dniówki i nocki, dniówki na [...], nocki od [...]. Zmiany w jakich pracuję mają charakter regularny, pracuję tak od [...], na przemian miesiąc nocki i miesiąc dniówki. Do pracy dojeżdżam tym właśnie autobusem, który jest teraz kontrolowany, od ok. [...], wcześniej był to inny pojazd. Wsiadłem w miejscowości J. o godzinie [...], by przyjechać na [...] do pracy, ok. [...] wsiadam po pracy do tego samego auta i wracam do domu, w J. jestem ok. [...]. Jest to przewóz wyłącznie pracowniczy, nie są wożone żadne inne osoby poza pracownikami firmy B. Przed tą kontrolą również dojeżdżałam regularnie do pracy tym samym autobusem i tym samym kierowcą od ok. [...]. Przejazdy mają charakter regularny, dopasowany do zmian mojej pracy." Przesłuchany także w charakterze świadka inny pasażer (J. K.), zeznał: "W B pracuję od [...] miesięcy. Praca ma charakter dwuzmianowy — dniówki i nocki, dniówki na [...], nocki od [...]. Zmiany w jakich pracuję mają charakter regularny, pracuję tak od [...], na przemian miesiąc nocki i miesiąc dniówki. Dojeżdżam do B. prywatnym pojazdem, w B. wsiadam do tego autobusu, który jest teraz kontrolowany, jest tak od [...] tygodni, wcześniej był to inny pojazd. Z tego co wiem teraz wozi mnie firma A, wcześniej była to inna firma C. W B. wsiadam o godzinie [...] by przyjechać na [...] do pracy, ok. [...] wsiadam po pracy do tego samego auta i wracam do domu, w B. jestem ok. [...]. Jest to przewóz wyłącznie pracowniczy, nie są wożone żadne inne osoby poza pracownikami firmy B. Przed tą kontrolą również dojeżdżałam regularnie do pracy tym samym autobusem, kierowcy się zmieniają - od ok. [...] tygodni tym samym pojazdem. Przejazdy mają charakter regularny, dopasowany do zmian mojej pracy." Podniesiono, że w świetle tych ustaleń zasadnym jest uznanie dokonywanego w dniu kontroli przewozu przez stronę za przewóz regularnym specjalny, w rozumieniu art. 4 pkt 9 u.t.d. Skontrolowanym pojazdem byli przewożeni pracownicy przedsiębiorstwa B. Z zeznań dwóch pasażerów bezsprzecznie wynika że, przewozy dokonywane przez stronę odbywają się codziennie, o tych samych porach, co świadczy o ich regularności, cykliczności i o określonej trasie. Natomiast analiza zezwolenia Nr [...] na wykonywanie przewozów regularnych osób w krajowym transporcie drogowym w ramach linii regularnej B. oraz załączonego do niego rozkładu jazdy, wynika, że rozkład jazdy nie pokrywa się z trasą po jakiej porusza się kontrolowany pojazd, jak również zezwolenie jest na zupełnie inną treść. Wskazano, że w świetle orzecznictwa administracyjnego do uznania przewozu za przewóz regularny specjalny wystarczy spełnienie dwóch przesłanek, gdyż przewóz regularny specjalny, to niepubliczny przewóz regularny określonej grupy osób, z wyłączeniem innych osób. ( wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...]04.2013 r. sygn. akt II GSK 165/12 (LEX nr 1337102). Sąd podkreślił, że do uznania przewozu za regularny, nie jest konieczne wykazanie spełnienia wszystkich przesłanek (w dosłownym rozumieniu) zamieszczonych w art. 4 pkt 7 ustawy o transporcie drogowym. Podstawowymi dwoma cechami charakteryzującymi przewóz regularny specjalny jest jego regularność oraz przewożenie określonej kategorii osób (pasażerów), z wyłączeniem innych osób (pasażerów). Dalej podniesiono w uzasadnieniu, że w światle powyższego, strona winna posiadać zezwolenie na wykonywanie regularnych specjalnych przewozów osób w transporcie drogowym. W związku z tym, że podczas kontroli strona takiego zezwolenia nie posiadała, zasadne stało się nałożenie kary pieniężną w wysokości [...] zł, na podstawie art. 92a ust. 1, 2 i 6 oraz lp. 2.1 załącznika nr 3 ustawy o transporcie drogowym. Odnosząc się do innych zarzutów organ odwoławczy podniósł w uzasadnieniu, że art. 42 Konstytucji RP nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie, bowiem przepis ten odnosi się jedynie do prawa karnego, nie zaś do postępowania administracyjnego i związanych z nim naruszeń. Podniósł, że organ I instancji podejmował wszelkie czynności zgodnie z obowiązującymi przepisami. Ponadto podejmował wszelkie czynności niezbędne do dokładnego i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego i poinformował stronę o treści art. 10 § 1 kpa. W toku postępowania organ I instancji organ zbadał wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadził dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej i tym samym nie naruszył art. 7 i art. 77 kpa. Swoje rozstrzygnięcie organ I instancji oparł na materiale dowodowym prawidłowo zebranym w toku kontroli i prawidłowo dokonał jego wszechstronnej oceny oraz uzasadnił swoje stanowisko wyrażone w decyzji, w sposób wymagany przez normę prawa zawartą w przepisie art. 107 § 3 kpa. Wskazano także, że w przedmiotowej sprawie nie zaistniały okoliczności uzasadniające zastosowanie art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Skarżący nie posiadał zezwolenia potrzebnego mu do wykonywania przewozów regularnych specjalnych. Dlatego należy uznać, że skarżący miał wpływ na powstanie naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o uchylenie w całości decyzji wydanych w obu instancjach, skarżący zarzucił naruszenie: prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie norm prawnych - niewłaściwą subsumpcję stanu faktycznego do stanu prawnego poprzez przyjęcie, że to przedsiębiorca swoim zaniedbaniem naruszył przepis sankcjonowany z Ip. 2.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 11 kpa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez brak wyczerpujących ustaleń w zakresie tego, czy badany przewóz miał cechy przewozu regularnego-specjalnego w rozumieniu art. 4 pkt. 7 i 9 ustawy o transporcie drogowym, prawa materialnego, poprzez niewłaściwą wykładnię przepisów art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, skutkującą dokonaniem niewłaściwej oceny stanu faktycznego oraz naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć wpływ na wynik postępowania, przez naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 kpa ), poprzez oddalenie wniosków o przesłuchanie kontrolowanego przedsiębiorcy oraz pracownika firmy B, norm kodeksu postępowania administracyjnego, w tym w szczególności art. 7 kpa, art. 8 kpa, art. 77 § 1 kpa, art. 80 Kpa, i art. 107 § 3 kpa, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy, poprzez brak staranności organu w podejmowaniu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, art. 77 i art. 78 § 1 kpa, poprzez niezbadanie sprawy pod względem faktycznym i prawnym, rozpatrzenie sprawy na podstawie niekompletnego materiału dowodowego, brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz uchylanie się organu I instancji od ustalenia całokształtu okoliczności faktycznych, decydujących o ustaleniu charakteru kontrolowanego przewozu, art. 42 Konstytucji RP, bowiem wydano decyzję na podstawie domniemanej winy przedsiębiorcy, zasad ogólnych postępowania administracyjnego wynikających z art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 kpa, tj. zasady praworządności i działania na podstawie przepisów prawa, zasady dążenia do prawdy obiektywnej, zasady pogłębiania zaufania do władzy publicznej, zasady udzielania informacji. W uzasadnieniu podniesiono, że - wbrew stanowisku organu - ustalenia dokonane w oparciu o przedstawione dowody nie dawały podstaw do stwierdzenia w sposób niebudzący wątpliwości, że w dniu kontroli wykonywany był przewóz regularny specjalny pracowników B. Nie przesłuchano kontrolowanego kierowcy, który mógł wnieść istotne okoliczności, dotyczące charaktery tego przewozu, nie pytano kierowcy nawet skąd i w jakim celu jedzie Nie wiadomo kim byli świadkowie, których zeznania stanowiły jedyny dowód w sprawie. Nie dokonano żadnej oceny ich zeznań w kontekście ustalenia rodzaju skontrolowanego przewozu. Nie ustalono ilu było pasażerów, nie wiadomo czy wszyscy byli pracownikami B. Wnioski strony o przesłuchanie przedsiębiorcy i przedstawiciela firmy B, pozostały bez odpowiedzi. Podniesiono, że nie jest prawdą, że w tym okresie przewozy były regularne, wsiadanie i wysiadanie w tych samych miejscach i dotyczyły zawsze tych samych pracowników. W tym okresie niezbędnym do zorganizowania przewozów osób i zawarcie takich umów, aby przewozy te odbywały się zgodnie z prawem i możliwe było uzyskanie stosownego zezwolenia we właściwym organie, wykonywane były okazjonalne przewozy, we współpracy z pracownikiem kadr firmy B, w różnych miejscowościach i adresach oraz w różnym czasie. Nie miały regularnego charakteru. Sprawdzano trasy i miejsca wsiadania tak, aby obejmowały jak najliczniejszą grupę nowych pracowników. Nie wyjaśniono, czy w sprawie organizacji przewozów pracowników B, strona skarżąca i kiedy dokładnie wniosła o wydanie stosownego zezwolenia. Przecież uzgodnienia dotyczące trasy i przystanków wymagają czasu i współpracy z urzędem. Po niezbędnym uzgodnieniu przystanków i podpisaniu umowy z firmą B, w dniu [...]10.2015 r. wydane zostało zezwolenie na regularne specjalne przewozy osób. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2014 r., poz. 1647 ze zm.), sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2016 r., poz. 718, zwanej dalej – w skrócie – "p.p.s.a."), w tym także na decyzje wydawane przez organy Inspekcji Transportu Drogowego. Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej, umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a"), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. "b"), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. "c"). Godzi się dodatkowo podkreślić, iż – stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. – rozstrzygając w granicach sprawy, sąd nie jest jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną w niej podstawą prawną. W ocenie Sądu skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego narusza prawo procesowego i materialne. Zaznaczyć należy, że decyzje administracyjne nakładające kary pieniężne za naruszenia przepisów prawnych regulujących sprawy transportu drogowego, stosownie do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, ze zm., dalej: ustawa; u.t.d.) mają charakter szczególny, gdyż są wydawane w ramach tzw. uznania związanego, nie stwarzającego właściwym organom administracji praktycznie żadnych luzów interpretacyjnych. Odpowiedzialność administracyjna za popełnione wykroczenia drogowe, określona zarówno w u.t.d., innych przepisach krajowych oraz przepisach unijnych, jest co do zasady oderwana od kwestii winy. Organ orzekający ma obowiązek stwierdzenia, czy nastąpiło wykroczenie określone powołanymi wyżej przepisami, bez wnikania jakie były jego przyczyny i kto ponosi za to winę. Stwierdzenie określonego ustawą wykroczenia musi spowodować jego odpowiednią, zgodną z przepisami ustawy kwalifikację, a następnie nałożenie kary w wymaganej tą ustawą wysokości. Stąd nietrafny zarzut naruszenia art. 42 Konstytucji RP. Przechodząc do oceny legalności spornej decyzji wskazać należy, że zgodnie z przepisem art. 92a ust. 1 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie. Wskazać należy, że stosownie do art. 4 pkt 22 u.t.d., przez obowiązki lub warunki przewozu drogowego rozumie się obowiązki lub warunki wynikające z przepisów tej ustawy. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w art. 92a ust. 1 u.t.d. oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do cytowanej ustawy (art. 92a ust. 6). Według lp. 2.1 załącznika nr 3 do u.t.d., kara za naruszenie prawa polegające na wykonywaniu w dniu kontroli przewozów regularnych specjalnych bez wymaganego zezwolenia wynosi [...] zł Stosownie do art. 4 pkt 7 u.t.d., przewóz regularny, to publiczny przewóz osób i ich bagażu w określonych odstępach czasu i określonymi trasami, na zasadach określonych w ustawie i w ustawie z dnia 15 listopada 1984 r. – Prawo przewozowe (Dz. U. z 2012 r. poz. 1173, ze zm.). Według pkt 9) powołanego artykułu, przewóz regularny specjalny to - niepubliczny przewóz regularny określonej grupy osób, z wyłączeniem innych osób. W świetle orzecznictwa sądowoadministracyjnego, dla uznania przewozu za regularny, nie jest konieczne wykazanie spełnienia wszystkich przesłanek (w dosłownym rozumieniu) zamieszczonych w art. 4 pkt 7 u.t.d. Podstawowymi dwiema cechami charakteryzującymi przewóz regularny specjalny jest regularność tego przewozu oraz przewożenie określonej kategorii osób (pasażerów), z wyłączeniem innych osób (wyroku NSA z [...] kwietnia 2013 r. sygn. I GSK 165/12, LEX nr 1337102). Przy ustalaniu, czy zachodzi "regularność przewozów" należy mieć na względzie pewną cykliczność, powtarzalność kursów, z i do określonych miejsc, wprowadzone stałe zasady przewozu w zakresie jego częstotliwości, podane do wiadomości pasażerom, a nie to, czy rozkład jazdy w ciągu roku ulega czasem zmianie. Chodzi tu o przyjętą przez przewoźnika określoną w danym czasie systematyczność, według ustalonego i znanego pasażerom schematu, jeżeli zaś tenże schemat zakłada element zmienności, elastyczności co do godzin przejazdu oraz tras (przystanków) uwarunkowanych pewnymi czynnikami, przykładowo - porą roku, sezonowością, zwiększonym lub zmniejszonym zapotrzebowaniem na przewóz etc., to fakt ten sam w sobie nie wyklucza regularnego charakteru przewozu. Na tle obowiązującego stanu prawnego oraz zaprezentowanej wykładni przytoczonych przepisów obowiązkiem organów rozstrzygających w sprawie było ustalenie, czy wykonywany przez stronę skarżącą przewóz spełniał opisane przesłanki uznania go za przewóz regularny specjalny, a zatem, czy miał charakter publiczny, odbywał się na określonej trasie i w określonych odstępach czasu, znanych pasażerom, dotyczył określony kategorii osób. Kontrolując prawidłowość wydanych w sprawie decyzji należy więc ocenić, czy ich wydanie zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem co do ustalenia stanu faktycznego w powyższym zakresie – uznania przewozu za przewóz regularny specjalny wykonywany z naruszeniem przepisów o transporcie drogowym. Tylko należycie ustalony stan faktyczny sprawy pozwala ocenić zasadność zastosowania konkretnych norm prawa materialnego. W szczególności idzie o ocenę przeprowadzenia postępowania administracyjnego zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, obligującą do podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, zebrania w sposób wyczerpujący i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, zgodnie z art. 7, 77 k.p.a. Powyższe ustalenia powinny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, zgodne z wymogami określonymi w art.107 § 3 k.p.a. Dopiero bowiem dokładne ustalenia faktyczne pozwolą na wydanie decyzji w sprawie. Jeżeli organ nie rozpatrzył wyczerpująco całego materiału dowodowego i nie wyjaśnił należycie stanu faktycznego, nie mógł też sporządzić uzasadnienia odpowiadającego wymogom wynikającym z art.107 § 3 kpa. Odnosząc poczynione uwagi do rozpatrywanej sprawy, na podstawie analizy akt sprawy, Sąd uznał, że organ nie dopełnił formalności starannego wyjaśnienia sprawy, z zachowaniem powyższych zasad. Organ odwoławczy, utrzymując w mocy rozstrzygniecie organu pierwszej instancji, nie wyjaśnił bowiem w sprawie w sposób jednoznaczny, udokumentowany w oparciu o prawidłowo zgromadzony materiał dowodowy, czy wykonywany przewóz był przewozem regularnym specjalnym. W konsekwencji przedwczesne było uznanie, że strona naruszyła przepisy zagrożone karą pieniężną orzeczoną w sprawie. W rozpoznawanej sprawie organ powołał się na dowody w postaci zeznań dwóch świadków (pasażerów autobusu). Uznał, że z tego materiału dowodowego bez żadnych wątpliwości wynika, że przewóz osób wykonywany przez stronę skarżącą w dniu kontroli był przewozem regularnym specjalnym. Wynika, że skontrolowanym pojazdem byli przewożeni pracownicy przedsiębiorstwa B, że przewozy dokonywane przez stronę skarżącą odbywały się codziennie, o tych samych porach, co świadczy o ich regularności, cykliczności i na określonej trasie. Natomiast, zdaniem strony skarżącej, przewóz dokonywany w dniu kontroli nie był przewozem regularny, wsiadanie i wysiadanie nie odbywało się w tych samych miejscach i dotyczyły zawsze tych samych pracowników. W okresie niezbędnym do zorganizowania przewozów osób i zawarcie takich umów (na przewozy regularne specjalne), aby przewozy te odbywały się zgodnie z prawem i możliwe było uzyskanie stosownego zezwolenia we właściwym organie, wykonywane były okazjonalne przewozy, we współpracy z pracownikiem kadr B, w różnych miejscowościach i adresach oraz w różnym czasie. Były to przewozy okazjonalne, w rozumieniu art. 18 ust. 3 ustawy o transporcie drogowym. Podniesiono, że na powyższą okoliczność strona wnosiła o przesłuchanie kierowcy, przedsiębiorcy i przedstawiciela firmy B, wnioski jednak pozostały bez odpowiedzi. W tym stanie, w oparciu o zgromadzony przez organy materiał dowodowy w sprawie, nie sposób jednoznacznie uznać, iż przewozy wykonywane przez stronę skarżącą w dniu kontroli były przewozami regularnymi specjalnymi, że strona przewoziła konkretną kategorię osób - pracowników B, że była przewożona zawsze ta sama grupa osób, po określonej trasie w określonym przedziale czasowym. Nie można o prawidłowej subsumpcji stanu faktycznego w sprawie do obowiązującego stanu prawnego, w kontekście przepisów art. 4 ust. 7 i 9 u.t.d. Jak podniesiono w odwołaniu i w skardze, nie wyjaśniono w sprawie ile osób przewożono przedmiotowemu autobusem, czy wszyscy byli pracownikami B. Dlaczego nie przesłuchano kierowcy samochodu na powyższa okoliczność. Czy strona skarżąca miała podpisaną i jaką umowę w przedmiocie przewozu osób z B. Tych zastrzeżeń podnoszonych przez stronę skarżącą organ odwoławczy nie wziął pod uwagę, nie odniósł do nich w rozstrzygnięciu, akceptując w pełni ustalenia poczynione przez organ pierwszej instancji. Tym samym przedwczesne jest uznanie, że skontrolowany przewóz wyczerpuje przesłanki do przyjęcia, że skarżący wykonywał przewóz regularny specjalny. Bez wcześniejszego odniesienia się argumentów i dowodów wskazanych przez stronę skarżącą na okoliczność dokonywania przewozu okazjonalnego, w rozumienia. 18 ust. 3 u.t.d. Za uzasadnione należy więc uznać zarzuty skargi naruszenia wskazanych przepisów proceduralnych w zakresie w ustaleniach faktycznych i w konsekwencji wadliwego zastosowania przepisów prawa materialnego. Nie przesadzając kierunku rozstrzygnięcia wskazać należy, że w toku ponownego rozpatrzenia sprawy organ winień uwzględni wskazane powyżej zastrzeżenie, w zakresie ustalenia stanu faktycznego sprawy i jego odniesienia do przepisów prawa materialnego i po ich rozważeniu podjąć stosowne rozstrzygnięcie. Dotychczasowe rozważania dowodzą, iż poddane kontroli rozstrzygnięcie narusza prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie z obrotu. Kierując się przeto dyspozycją art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) c), Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania rozstrzygnięto stosownie do art. 200 i art. 205 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło