III SA/Wr 959/15
WyrokWSA we Wrocławiu2016-02-26
Skład orzekający: Magdalena Jankowska-Szostak, Maciej Guziński, Marcin Miemiec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wynajmujący lokal, w którym zainstalowano automaty do gier hazardowych, może być uznany za "urządzającego gry" w rozumieniu ustawy o grach hazardowych, nawet jeśli umowa najmu stanowi, że najemca jest właścicielem automatów i ma wyłączne prawo do dysponowania nimi?Ratio decidendi
Sam fakt wynajęcia lokalu innemu podmiotowi w celu prowadzenia działalności z wykorzystaniem automatów do gier hazardowych nie przesądza o możliwości przypisania wynajmującemu statusu "urządzającego gry". Kluczowe jest ustalenie, czy wynajmujący aktywnie organizował i prowadził przedsięwzięcie w zakresie gier hazardowych, a nie tylko udostępnił lokal. Organy celne nie zebrały wystarczających dowodów, aby przypisać skarżącemu rolę "urządzającego gry" na podstawie umowy najmu i zeznań świadka.Stan faktyczny
Skarżący został ukarany karą pieniężną w wysokości 12.000 zł za eksploatację urządzenia do gier hazardowych poza kasynem gry. Organ celny uznał, że skarżący, jako wynajmujący lokal, był "urządzającym gry" na podstawie umowy najmu z firmą, która zainstalowała automat. Skarżący zakwestionował tę decyzję, zarzucając m.in. brak wystarczających dowodów na jego rolę jako "urządzającego gry" oraz naruszenia przepisów proceduralnych.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w L. i zasądził od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Sędzia WSA Maciej Guziński, Marcin Miemiec, , Protokolant Katarzyna Kiermacka, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 26 lutego 2016 r. sprawy ze skargi R. R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w związku z eksploatacją urządzenia do gier poza kasynem gry I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia [...] r. nr [...] II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej we W. na rzecz skarżącego kwotę [...] ([...]) złotych kosztów postępowania.
Decyzją opisaną w sentencji niniejszego wyroku Dyrektor Izby Celnej we W. (dalej: Dyrektor IC) – po rozpatrzeniu odwołania strony (dalej także: skarżący lub zainteresowany) od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia [...] r. (Nr [...]) w sprawie nałożenia na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł w związku z eksploatacją urządzenia do gier o nazwie CASINO GAMES (DOUBLE SLIM) nr [...] poza kasynem gry – utrzymał pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie w mocy, powołując się na art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej (o.p.).
W uzasadnieniu decyzji organ ten przypomniał, że w dniu [...] r. funkcjonariusze celni dokonali kontroli w lokalu: B w L. przy ul. Ł. [...], w zakresie przestrzegania przepisów ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (jednolity tekst: Dz. U z 2015 r., poz. 612 – dalej: u.g.h.). Przeprowadzony przez funkcjonariuszy eksperyment pozwolił na stwierdzenie, że urządzenie, o którym mowa, spełnia definicyjne przesłanki gier na automatach, określone w art. 2 ust. 3 tej ustawy.
W czasie kontroli okazano pisemną umowę najmu powierzchni w lokalu użytkowym skarżącego (z dnia [...] r.), zawartą na czas nieoznaczony pomiędzy skarżącym (wynajmujący) a C Sp. z o.o. (najemca), na cele działalności gospodarczej najemcy, w szczególności zainstalowania oraz użytkowania urządzeń do gier zręcznościowych, będących własnością najemcy, ze wskazaniem na dwa takie urządzenia.
Ponieważ lokal nie był kasynem gry i uwzględniając przedstawione okoliczności Naczelnik Urzędu Celnego (dalej także Naczelnik UC) wszczął z urzędu postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej z tytułu prowadzenia przez zainteresowanego działalności w zakresie gier na automatach z naruszeniem przepisów ustawy o grach hazardowych. W ramach postępowania wyjaśniającego, organ pierwszej instancji włączył w poczet materiału dowodowego dotyczącą skontrolowanego automatu opinię biegłego sądowego, uzyskaną w prowadzonym równolegle postępowaniu karnym skarbowym.
W wyniku przeprowadzonego postępowania, wykonanych czynności
i pozyskanych dowodów (protokołu z kontroli odzwierciedlającego przebieg dokonanego przez funkcjonariuszy celnych eksperymentu na spornym urządzeniu oraz opinii biegłego sądowego), Naczelnik ustalił, że gry na tym urządzeniu są grami na automatach w rozumieniu art. 2 ust. 3 u.g.h., jednakże prowadzono je poza kasynem gry, a przy tym bez ważnego zezwolenia w tym zakresie. Wobec takich ustaleń, opisaną wcześniej decyzją nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 12.000 zł, powołując się na art. 89 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2 i art. 90 u.g.h.
W uzasadnieniu decyzji wydanej przez organ odwoławczy wskazano na art. 2 ust. 3 ustawy hazardowej, według którego grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości.
Podkreślono dalej, że – stosownie zaś do dyspozycji art. 6 ust. 1 tej samej ustawy – działalność w zakresie gier na automatach może być prowadzona na podstawie udzielonej koncesji na prowadzenie kasyna gry. Nadto, działalność ta może być prowadzona wyłącznie w miejscach uznanych i do tego przeznaczonych.
Wywiedziono, że – według art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. – karze pieniężnej podlega urządzający gry na automatach poza kasynem gry, w związku z czym w art. 89 ust. 2 pkt 2 tej ustawy przewidziano karę w kwocie 12.000 zł od każdego automatu.
Wskazano wreszcie, że – zgodnie z art. 2 ust. 5 u.g.h. – grami na automatach są także gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, organizowane w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy.
W dalszej części uzasadnienia decyzji poddanej weryfikacji sądowej w niniejszej sprawie organ wyższego stopnia przedstawił rozważania o charakterze skontrolowanego automatu, konkludując, że spełnia on ustawowe przesłanki definicji automatu do gry, pomieszczonej w art. 2 ust. 3 u.g.h.
Na podstawie tych wywodów organ odwoławczy stwierdził, że umowa najmu (zawarta na czas oznaczony) nie obowiązywała już w dniach, kiedy przeprowadzona została kontrola. Natomiast sporny automat do gry był eksploatowany na terenie sklepu skarżącego, który czerpał z niego z tego tytułu korzyści finansowe. Uznać zatem należało, że to odwołujący się był organizatorem gier hazardowych na tym automacie, co wyczerpuje znamiona przepisów art. 89 u.g.h. podmiotem urządzającym gry na wielokrotnie już wspominanym automacie.
W dalszej części uzasadnienia rozważono problematykę ewentualnego "technicznego charakteru" art. 2 ust. 3 i ust. 5, art. 6, art. 14 ust. 1 i art. 89 ustawy
o grach hazardowych w rozumieniu art. 8 ust. 1 unijnej dyrektywy Nr 98/34/WE z 1998 r. (dalej: "dyrektywa 98/34/WE"), w kontekście wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 lipca 2012 r. w połączonych sprawach C-213/11, C-214/11 i C-217/11). Organ doszedł do ostatecznej konkluzji o dopuszczalności stosowania wymienionych przepisów w rozpatrywanym przypadku.
W tej sytuacji w opinii Dyrektora Izby Celnej stosownie do dyspozycji art. 90 ust. 1 u.g.h., Naczelnik Urzędu Celnego we W. prawidłowo wymierzył karę pieniężną.
Dyrektor IC uznał za niezasadne, podniesione w odwołaniu zarzuty rzekomych naruszeń przepisów procesowych, a także przepisów ustawy o Służbie Celnej.
W konkluzji organ wyższego stopnia uznał pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie za zgodne z prawem, otrzymując je w mocy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. skarżący zarzucił rozstrzygnięciu organu II instancji:
1) naruszenie art. 165b §1 Ordynacji w zw. z art. 91 ustawy z dnia 19 listopada 2009 roku o grach hazardowych poprzez naruszenie określonego 6-miesięcznego terminu do wszczęcia postępowania podatkowego, 2) naruszenie art.2 ust.6 ustawy z dnia 19 listopada 2009 roku o grach hazardowych (zwanej dalej Ustawą), poprzez wydanie zaskarżonej decyzji z pominięciem tego przepisu, tj. z pominięciem ustalenia czy gra lub zakład posiadające cechy wymienione w art. 2 ust. 1-5 jest grą na automacie w rozumieniu ustawy; 3) naruszenie art. 89 ust.1 pkt. 1 Ustawy poprzez przyjęcie, że skarżący może być w przedmiotowej sprawie uznany za osobę urządzającą grę
w rozumieniu Ustawy, a przez to wymierzenie skarżącemu kary pieniężnej w przypadku, w którym skarżący gier nie urządzał, 4) naruszenie art. 2 ust.3, ust.4 i ust.5, art. 89 ust. 1 pkt. 2, art. 89 ust.2 pkt. 2 Ustawy poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, które doprowadziło do wymierzenia kary; 5) rażącą obrazę przepisów art. 120 w zw. z art. 201 § 1 pkt.2 w zw. z art. 235 Ordynacji w zw. z art. 91 w zw. z art. 2 ust.6 Ustawy poprzez zaniechanie obligatoryjnego zawieszenia przedmiotowego postępowania, gdy rozpatrzenie niniejszej sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych - czy gra na przedmiotowym urządzeniu stanowi grę na automacie w rozumieniu przepisów Ustawy; 6) naruszenie art. 121 §1 Ordynacji poprzez naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych; 7) naruszenie prawa materialnego, polegające na błędnej wykładni i zastosowaniu przepisów art. 14 ust. 1 oraz art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 91 Ustawy mimo braku notyfikacji projektu ustawy wymaganego przez art. 8 ust. 1 oraz art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r., ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasady dotyczące usług społeczeństwa informacyjnego, zmienionej dyrektywą Rady 2006/96/WE z dnia 20 listopada 2006 roku; 8) naruszenie przepisów art. 187 §1, art. 191, art. 192 w zw. z art. 120 oraz 121 §1 Ordynacji w zw. z art. 91 Ustawy poprzez dokonanie całkowicie dowolnej oceny dowodów zgromadzonych w postępowaniu i ich wybiórczą ocenę; 9) naruszenie przepisów art. 216 w zw. z art. 180 §1 w zw. z art. 181 Ordynacji w zw. z art. 2, art. 14 i art. 89 Ustawy poprzez przyjęcie, bez przeprowadzenia w tym zakresie postępowania dowodowego, iż gra na opisanych wyżej urządzeniach jest grą, która w świetle przepisów Ustawy prowadzona może być wyłącznie w kasynie gry; 10) naruszenie art. 120 Ordynacji w zw. z art. 2 ust.6 w zw. z art. 91 Ustawy poprzez uznanie i przyjęcie, że gra na spornym automacie jest grą na automacie w rozumieniu art. 2 ust.5 Ustawy mimo braku ustawowych kompetencji do rozstrzygania w tym zakresie; 11) naruszenie przepisów art. 216 w zw. z art. 180 §1 w zw. z art. 181 w zw. z art. 284a § 2 - 3 Ordynacji w zw. z art. 91 Ustawy oraz w zw. z art. 36 ust.5 w zw. z art. 54 i 55 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 roku
o Służbie Celnej oraz art. 77 ust.6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie.
W piśmie procesowym z dnia [...]r, skarżący wskazał na naruszenia przed organ przy wydaniu zaskarżonej decyzji art. 89 ust, 1 pkt 2 i ust. 2 poprzez błędne zastosowanie zamiast zastosowania art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. oraz naruszenie art. 180 § 1 o.p. poprzez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego w celu wyjaśnienia wysokości kary pieniężnej jaka ewentualnie może być nałożona na skarżącego zgodnie z przepisami art. 89 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 u.g.h. i wniósł
o zawieszenia postepowania w związku z pytaniem prejudycjalnym skierowanym przez Sąd Okręgowy w Łodzi do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153. poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej ( art.1 § 2 tej ustawy).
Zakres kontroli administracyjnej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne na co wskazuje treść art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz.270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a"), w tym także na decyzje wydawane przez Dyrektora Izby Celnej.
Kryterium legalności przewidziane w art.1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzje administracyjne uchybiające prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy ( art. 145 §1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.), jak też rozstrzygnięcie dotknięte wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
Podkreślenia wymaga, że wojewódzkie sądy administracyjne nie zastępują organów administracji publicznej i nie prowadzą postępowania dowodowego we własnym zakresie, Sąd wskazuje, że jest kompetentny jedynie do oceny legalności zaskarżonej decyzji wydanej w przedmiocie wymierzenia skarżącemu kary pieniężnej w wysokości 12.000,00 zł. z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry. Należy również podkreślić, że Sąd nie ocenia zaskarżonej decyzji z punku widzenia jej celowości czy słuszności.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, to jest oceniając czy organ orzekający w sprawie prawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego Sąd zgodnie z treścią art. 134 p.p.s.a. rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami
i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Oceniając zaskarżone decyzje według kryterium zgodności z prawem skład orzekający Sądu uznał, że zakwestionowane decyzje zostały wydane z naruszeniem prawa, uzasadniającym ich wyeliminowanie z obrotu.
Kontroli tut. Sądu podlegała decyzja Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia
[...] r. ([...]) utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia [...] r.
w przedmiocie wymierzenia skarżącemu kary pieniężnej w związku z eksploatacją urządzenia do gier poza kasynem gry.
Kwestionowane decyzje administracyjne zostały wydane na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2, ust. 2 oraz art. 89 ust. 2 pkt 2 i art. 90 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (j.t. Dz. U. 2015 r. poz. 612 ze zm. dalej w skrócie u.g.h.), które należą do sfery materialnego prawa administracyjnego, co podporządkowuje czynności procesowe, w tym orzeczenie podejmowane w sprawie, której przedmiot regulowany jest tą ustawą, przepisom ordynacji podatkowej (art. 8 u.g.h.). Wymagało to od organów orzekających w niniejszej sprawie przeprowadzenia postępowania administracyjnego przy zachowaniu reguł wynikających z art. 120, art. 122, art. 187, art. 188 i art. 191 ordynacji podatkowej oraz przedstawienia wyników tego postępowania w uzasadnieniu decyzji z uwzględnieniem wskazówek zawartych w art. 210 § 4 o.p. oraz art. 124 o.p.
Dla realizacji zasadniczego celu postępowania administracyjnego jakim jest rozstrzygnięcie sprawy, pierwszorzędne znaczenie ma ustalenie obowiązującej normy prawa, odpowiedniej dla rozstrzygnięcia danej sprawy, co nieodzownie wiąże się
z koniecznością prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy. W doktrynie podkreśla się wynikający dla organów administracji publicznej z tej zasady nakaz wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa.
Jak wynika z przedstawionego stanu sprawy na skarżącego została nałożona kara administracyjna w wysokości 12 tysięcy złotych za prowadzenie działalności w zakresie urządzania gier na automacie CASINO GAMES (DOUBLE SLIM) nr [...] poza kasynem gry.
Zgodnie z art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. i ust. 2 pkt 2 u.g.h., które stanowiły materialnoprawną podstawę dla ukarania skarżącego przywołaną przez organy celne, "Karze pieniężnej podlega urządzający gry na automatach poza kasynem gry" (ust. 1 pkt 2); "Wysokość kary pieniężnej wymierzanej w przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 2 - wynosi 12 000 zł od każdego automatu;"
W rozpoznawanej sprawie na podstawie kontroli administracyjnej w lokalu B położonego w L. przy ul. Ł. [...] pracownicy organu celnego, przeprowadzili eksperyment na urządzeniu CASINO GAMES (DOUBLE SLIM) nr [...] mający na celu ustalenie przebiegu gry na tym automacie.
Dodatkowo przesłuchano K.P. osobę zatrudnioną przez skarżącego, która zeznała, że "...wykonuję pracę w pijalni piwa w L. przy ul. I. Ł. [...] w L. w charakterze barmanki. Odnośnie automatów do gier, które znajdują się w lokalu to moja rola ogranicza się tylko do ich włączania i wyłączania. Nie posiadam żadnych kluczy do tych automatów. Automaty same wypłacają pieniądze i ja ich nie obsługuję. Nie mam żadnych numerów telefonów do serwisantów, jeżeli coś się dzieje
z automatami to mam dzwonić do właściciela Pana R. R. Od kiedy zaczęłam pracę nie byłam świadkiem aby ktoś przyjeżdżał do automatów i je otwierał...."
Na podstawie ekspertyzy biegły sądowy potwierdził, że zbadane urządzenie jest automatem do gier, w którym zainstalowano gry komputerowe o charakterze losowym, gdyż grający poprzez swoją zręczność nie ma wpływu na wynik gry. Ekspertyza potwierdziła również komercyjny charakter gier na badanym automacie, rozpoczęcie gry wymaga zasilenia automatu pieniędzmi, a gry prowadzone są za środki pieniężne, którymi zasilano automat.
Nadto organy ustaliły, że na podstawie umowy najmu powierzchni w lokalu użytkowym zawartej w dniu [...] r pomiędzy skarżącym a spółką
z ograniczoną odpowiedzialnością C skarżący spełniał rolę urządzającego gry na automacie. Organy wskazały że B położona przy ul Ł. [...] w L. nie jest kasynem, a skarżący nie posiadał zarówno zezwolenia na urządzenie i prowadzenie gier na automatach oraz poświadczenia rejestracji przedmiotowego urządzenia wymaganego przepisami ustawy o grach hazardowych.
W opinii organu skarżący prowadzi działalność gospodarczą w celu prowadzenia przez spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością C gier w tym gier na automatach.
Okoliczności te stanowiły podstawę do utrzymania w mocy przez Dyrektora Izby Celnej decyzji Naczelnika Urzędu Celnego na podstawie, której nałożono na skarżącego karę na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2 u.g.h.
Dokonując oceny prowadzonego przez organy celne postępowania administracyjnego Sąd zauważa, że w rozpoznawanej sprawie istota problemu polega na ustaleniu czy skarżąc jest ona osobą urządzającą gry na skontrolowanym automacie.
Zdaniem Sądu w pełni uzasadniony jest zarzut skarżącego, wymierzenia mu kary, mimo, że brak dostatecznych dowodów na to, że to właśnie skarżący był podmiotem urządzającym gry na skontrolowanym automacie. Sąd stwierdza bowiem, wbrew odmiennemu zapatrywaniu wyrażonemu przez organy celne, że dla sformułowania tezy iż działanie skarżącego polegające na zawarciu przez niego umowy najmu z dnia [...] r. jest wystarczające dla ukarania go na podstawie art.89 ust. 1 u.g.h. nie jest właściwe. Zdaniem Sądu treść spornej umowy najmu nie jest wystarczającym dowodem dla przypisania skarżącemu roli "urządzającego gry" w rozumieniu art. 89 u.g.h., w szczególności wobec informacji uzyskanych przez organy w wyniku przesłuchania świadka.
Problematykę wspomnianej umowy należy rozpocząć od uwagi ogólniejszej natury. Sam fakt wynajęcia (wydzierżawienia, użyczającemu czy też udostępnienia) lokalu innemu podmiotowi, w celu prowadzenia przez ten drugi podmiot działalności gospodarczej z wykorzystaniem automatów do gier hazardowych, o których mowa w art. 2 ust. 3 bądź ust. 5 u.g.h., nie przesądza jeszcze wcale o możliwości przypisania wynajmującemu (wydzierżawiającemu, użyczającemu czy też udostępniającemu) statusu podmiotu "urządzającego gry", w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 1) i pkt 2) tej samej ustawy. Żaden z przepisów tej ustawy nie zakazuje bowiem zawierania umów, na podstawie których inny podmiot takie gry będzie dopiero urządzał (ani nie penalizuje tego rodzaju zachowań). W razie zawarcia jakiejkolwiek umowy tego rodzaju, z jej treści powinno wprost wynikać (niezależnie od tytułu nadanego umowie przez strony), że w istocie działalność taką będzie prowadził sam wynajmujący (wydzierżawiający, użyczający lub udostępniający) albo że urządzanie gier – a więc ich organizowanie, w celu osiągnięcia przychodu z takiej działalności – będzie w istocie wspólnym przedsięwzięciem gospodarczym obu stron umowy.
Bezspornym jest, że "urządzanie gier" nie ma definicji ustawowej. Natomiast samo pojęcie "urządzanie" rozumiane jest jako synonim pojęć takich jak "utworzyć, uporządkować zagospodarować", "zorganizować, przedsięwziąć, zrobić" (Słownik poprawnej polszczyzny, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1994).
W tym kontekście "urządzanie gier" obejmuje niewątpliwie podejmowanie (aktywnych) działań, czynności dotyczących zorganizowania i prowadzenia przedsięwzięcia w zakresie gier hazardowych (eksploatacji automatów), w znaczeniu art. 2 ust. 3 i ust. 5 ustawy. Natomiast urządzający gry w rozumieniu art. 89 ust. 1 u.g.h., to podmiot realizujący (wykonujący) te działania, czynności. W sprawie, organ II instancji co prawda wskazał, że z umowy najmu wynika, że skarżący prowadzi działalność gospodarczą w celu prowadzenia przez spółkę gier w tym gier na automatach. W opinii Sądu takie twierdzenie organu są przedwczesne bowiem nie znajdują oparcia w zebranym materiale dowodowym sprawy.
Podkreślenia wymaga, że zawarta przez skarżącego umowa najmu jest kontraktem cywilnoprawnym z tego powodu skutki tego kontraktu, podlegają cywilnoprawnym regulacjom. Zgodnie z treścią art. 65 § 2 Kodeksu cywilnego w umowach należy raczej badać, jaki był zgodny zamiar stron i cel umowy, aniżeli opierać się na jej dosłownym brzmieniu Sąd biorąc pod uwagę ww. regulację, wskazuje, że strony spornej umowy określiły jej cel sformułowany w art. 3, art. 4 tej umowy z którego wynika, że C spółka z o.o. zawarła umowę najmu w celu zainstalowania automatów, których jest właścicielem, ma wyłączne prawo do dysponowania
i rozporządzania tymi automatami, zobowiązuje się do używania zainstalowanych automatów na podstawie tej umowy, natomiast skarżący zawarł niniejsza umowę w celu wynajmowania spółce powierzchni użytkowej. Sąd stwierdza, że cel obu stron umowy został jasno, czytelnie określony przez strony, natomiast organy w żaden sposób skutecznie go nie zakwestionowały.
W tym stanie nie sposób jednoznaczne ocenić zachowania skarżącego jako działanie mające na celu urządzanie gier. Tym bardziej, że z zeznań świadka nie wynika również aby skarżący aktywnie uczestniczył w prowadzeniu działalności podlegającej pod ustawę o grach hazardowych. Natomiast jak już wskazano, w sprawie samo oddanie w formie umowy najmu lokalu za stały czynsz do władania innemu podmiotowi pod eksploatację automatów nie sposób traktować jako jedyną, wystarczającą okoliczność wyczerpującą pojęcie "urządzanie gier", w świetle ustawy
o grach hazardowych.
Pamiętać należy, że zgodnie z zasadami ogólnymi postępowania administracyjnego wynikającymi z przepisów ordynacji podatkowej, organ administracji publicznej rozpoznający sprawę, a w efekcie wydający decyzję, powinien prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa (art. 121 § 1 o.p.). Winien więc działać na podstawie przepisów prawa (art. 120 o.p.), wyczerpująco informować strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 121 § 2 o.p.) i w toku postępowania stać na straży praworządności oraz podejmować wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy (art. 122 o.p.), jak i wyjaśniać stronom zasadność przesłanek rozstrzygnięcia, którymi kierował się przy załatwianiu sprawy (art.124 o.p.). Powinien też mieć na względzie, że zasady ogólne postępowania administracyjnego są integralną częścią przepisów regulujących to postępowanie i są dla niego wiążące na równi z innymi przepisami postępowania.
Analiza zgromadzonego materiału dowodowego sprawy wskazuje jednak – zdaniem Sądu – że organ uchybił wielu z przedstawionych wyżej zasad w trakcie postępowania kontrolnego, jak i przy rozstrzyganiu sprawy. Organy nie dysponowały bowiem wystarczającymi dowodami dla uznania, że skarżąca urządzała gry na automacie.
Z jednej strony w aktach sprawy znajduje się umowa najmu z której wynika, że rola strony skarżącej polega przede wszystkim na odpłatnym udostępnieniu innemu podmiotowi powierzchni skontrolowanego lokalu, który to najemca miał zamiar prowadzić w tym lokalu działalność gospodarczą polegającą na eksploatacji skontrolowanego urządzenia (art.3, art. 4 umowy), z drugiej strony w aktach sprawy brak jest wyjaśnień samego skarżącego, a z zeznań świadka jednoznacznie wynika, że pracują w niniejszym lokalu lokalu nie brał on w żaden sposób udziału w organizowaniu gier na wstawionych do tego lokalu automatach. Sąd stwierdza natomiast, że obowiązki wynajmującego odnoszące się do zapewnienia serwisantom dostępu do automatu, czy dostarczenia do automatu energii elektrycznej, pobieranie opłaty za najem nie są wystarczające dla przypisania skarżącej roli "urządzającej gry", w świetle tej konkretnej sprawy. Dlatego nie sposób jednoznaczne ocenić, że skarżący był osobą urządzającą gry.
Należy pamiętać, że przywołany wcześniej obowiązek zebrania całego materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym oznacza, że organ administracji publicznej winien z własnej inicjatywy gromadzić w aktach dowody, które jego zdaniem będą konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Stanowisko organu prowadzącego postępowanie powinno zaś znaleźć swój wyraz w uzasadnieniu decyzji, stosownie do art. 210 o.p.
W konsekwencji jako przedwczesne należy uznać stanowisko organu uznające skarżącego za podmiot urządzający gry podlegający karze pieniężnej w trybie art. 89 ust.1 u.g.h.
Należy również podkreślić, biorąc pod uwagę bardzo dotkliwe sankcje przewidziane przez ustawodawcę wobec urządzających gry na automatach wbrew wymogom ustawy o grach hazardowych, konieczne staje się niezwykle wnikliwe
i staranne badanie każdej tego rodzaju sprawy przez organy administracji publicznej.
W sprawie doszło do naruszeń procesowych a w konsekwencji także do naruszenia art. 89-90 u.g.h. Tym samym zgodzić się należy z zarzutami zawartymi w punktach 1, 3, 6, 8, skargi.
Z powodu uchybień procesowych, które nie pozwalają stwierdzić, że ustalony przez organy stan faktyczny jest prawidłowy, przedwczesnym jest odnoszenie się Sądu do zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego.
Z przedstawionych wyżej względów uznać należało, że zaskarżana decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji wydane zostały z naruszeniem prawa procesowego tj. art. 122, art. 187 § 1, art. 210 § 4 mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co obligowało Sąd do ich uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c w związku z art. 134 i art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy rzeczą kompetentnego organu będzie zatem wszechstronne wyjaśnienie okoliczności faktycznych sprawy, zwłaszcza zaś stwierdzenie, czy w świetle wyjaśnień świadka – pracownicy skarżącego był on urządzającym gry na urządzeniu do gier o nazwie CASINO GAMES (DOUBLE SLIM) nr [...] w lokalu przy ul. Ł. [...] w L. Organ powinien również ewentualnie rozważyć możliwość dodatkowego ustalenia czym rzeczywiście zajmował się skarżący w zakresie jego obowiązków wynikających z zawartej umowy najmu z dnia [...] r.
Ocena dokonana w tym zakresie powinna znaleźć wyczerpujące umotywowanie
w uzasadnieniu decyzji – zgodnie z wymogami art. 210 § 4 o.p.
Biorąc pod uwagę przedstawione wyżej okoliczności faktyczne i prawne Sąd uznał za przedwczesne odnoszenie się do pozostałych zarzutów skargi. Z powyższych przyczyn Sąd nie uwzględnił również wniosku skarżącego o zawieszenie postępowania
Sąd orzekł o kosztach postępowania na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło