III SA/Wr 97/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Strzebińczyk (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska Asesor WSA Magdalena Jankowska-Szostak Protokolant Monika Tarasiewicz po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 29 października 2008 r. sprawy ze skargi B M na decyzję W D z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie anulowania czynności materialno-technicznej w postaci przyjęcia i zarejestrowania zgłoszenia pobytu czasowego oddala skargę. Decyzją z dnia [...]., nr [...] W po rozpoznaniu odwołania U K od decyzji B M [...] z dnia[...] ., nr [...] w sprawie o wymeldowanie U K z lokalu przy ul [...]. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji przedstawił przebieg postępowania, wszczętego na wniosek K O dysponującej tytułem prawnym do przedmiotowego lokalu. Według wnioskodawczyni U K opuściła lokal w listopadzie 2006 roku, od tego też okresu nie uiszczała opłat za lokal i zamieszkiwała w mieszkaniu przy [...] . Od listopada 2006 roku przedmiotowy lokal pozostawał niezamieszkany, natomiast koszty związane z jego utrzymaniem ponosiła wyłącznie wnioskodawczyni, zainteresowana obecnie zagospodarowaniem mieszkania na własne cele. Wnioskodawczyni oświadczyła, że w chwili opuszczenia mieszkania U K wraz z mężem M K zabrali swoje rzeczy osobiste, przenosząc dobrowolnie wspólne gospodarstwo domowe do mieszkania przy ul. [...] U K w piśmie skierowanym do organu pierwszej instancji podała, iż jej mąż M K jest wnukiem wnioskodawczyni, K O . Razem zamieszkiwali w lokalu przy ulicy [...] , dokonywali tam też na własny koszt remontów. Z pisma U K wynika, że po wyprowadzeniu się z mieszkania na ulicy [...] w grudniu 2006r., razem z mężem zamieszkali w różnych lokalach, natomiast od miesiąca kwietnia 2007 wynajmują mieszkanie przy ulicy [...] . Skarżąca wyjaśniła, iż lokal przy ulicy [...] opuściła z uwagi na nieporozumienia z właścicielką K O . Jednocześnie skarżąca wniosła o przeprowadzenie oględzin lokalu, wspólne przesłuchanie stron i jej męża M K. W dniu 3 września 2007 w postępowaniu pierwszoinstancyjnym przesłuchano M K , który oświadczył, że wraz z żoną opuścili mieszkanie na ulicy [...] około grudnia 2006r., wówczas w lokalu tym nie zostały żadne rzeczy osobiste jego żony. Zgodnie z zeznaniami M K , U K mieszkanie opuściła dobrowolnie i nie ma zamiaru do niego wrócić. Przesłuchany wskazał ponadto, iż lokal nie nadaje się do zamieszkania, albowiem brak w nim energii, wody oraz kanalizacji. M K oświadczył ponadto, iż sam również nie ma zamiaru wrócić do mieszkania przy ulicy [...] Kolejnym pismem skierowanym do organu pierwszej instancji U K poinformowała organ o swej rezygnacji z wynajmowania lokalu przy ulicy [...], podając jako adres do korespondencji mieszkanie przy ulicy [...] W dniu 21 września 2007r., zgodnie z wnioskiem skarżącej w lokalu przy ulicy [...] przeprowadzone zostały oględziny, w trakcie których stwierdzono brak śladów, dowodów zamieszkiwania. W mieszkaniu znajdowały się części mebli kuchennych, cześć kabiny prysznicowej, podłoga w lokalu została częściowo rozebrana. Stwierdzono jednocześnie brak energii i wody. W trakcie oględzin przesłuchano zgodnie z wnioskiem skarżącej strony i świadka M K . Skarżąca podniosła, że mieszkanie zostało zdewastowane przez jej męża, natomiast ona obecnie nie ma gdzie mieszkać. Skarżąca wyraziła chęć zamieszkania w lokalu przy ulicy [...] , jednakże mąż M K odmawia remontu przedmiotowego lokalu. Ponadto skarżąca oświadczyła, że po wyprowadzeniu się z mieszkania przy ulicy [...] pozostawiła tam rzeczy osobiste, których w dniu oględzin tam nie było. Przesłuchany następnie M K oświadczył, iż nie będzie przeprowadzał remontu przedmiotowego mieszkania ponieważ dokonał wymeldowania i nie będzie w nim zamieszkiwał. Świadek oświadczył, że dewastacja mieszkania nastąpiła z powodu przeprowadzki, natomiast skarżąca zabrała ze sobą wówczas wszystkie rzeczy osobiste. W drodze czynności zmierzających do ustalenia pobytu U K , za pośrednictwem właściwego K P ustalono, iż skarżąca pomimo treści pisma skierowanego do organu pierwszej instancji, w dalszym ciągu przebywa w mieszkaniu przy ulicy [...] W tym stanie rzeczy w dniu [...] ., B M N R decyzją o nr [...] orzekł o wymeldowaniu U K i jej dziecka K K z lokalu przy ulicy [...] , przyjmując spełnienie przesłanek wskazanych w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Organ pierwszej instancji argumentował ponadto, że na podstawie przeprowadzonych dowodów należy wyprowadzić wniosek o trwałym opuszczeniu lokalu, albowiem strona - U K - poprzez zabranie swych rzeczy osobistych skoncentrowała swoje życie w innym miejscu. Od decyzji tej U K wniosła odwołanie, nie godząc się z decyzją organu pierwszej instancji albowiem wniosek K O nie zawierał zgodnych z prawdą informacji, gdyż w tej samej sytuacji jak ona był jej mąż M K, a wniosek o wymeldowanie dotyczył tylko skarżącej. Wniosek został złożony jeszcze przed urodzinami jej dziecka, a mimo to decyzja organu pierwszej instancji odnosiła się również do córki U K . Skarżąca wskazała także, że mieszkania nie opuściła dobrowolnie i nie zabrała z niego swoich rzeczy osobistych. Po rozpoznaniu powyższego odwołania W D decyzją z dnia [...] ., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, motywując, że z dokonanych ustaleń jawi się ewidentnie fakt opuszczenia przez U K lokalu przy ulicy [...] w rozumieniu art. 15 ust. 2 cytowanej wcześniej ustawy. Organ drugiej instancji wskazał, iż z zebranego materiału dowodowego nie wynika, by zmiana przez U K miejsca zamieszkania była wynikiem przeszkód ze strony K O , właścicielki lokalu. Organ wskazał, iż opuszczenie lokalu przez skarżącą było dobrowolne oraz trwałe, na co wskazuje ujawniony w trakcie oględzin lokalu, brak rzeczy osobistych odwołującej się. Ponadto organ drugiej instancji podniósł, iż skarżąca uzależnia swój powrót do mieszkania przy ulicy [...] od uprzedniego przeprowadzenia tam remontu przez M K , który z kolei jak wynika z oświadczenia złożonego do protokołu, przeprowadzeniem takiego remontu nie jest zainteresowany. Wobec powyższego w ocenie organu, trudno jest uznać, by zamiar powrotu U K do przedmiotowego mieszkania był rzeczywisty i możliwy do spełnienia. Odnosząc się do zarzutu skierowanego w odwołaniu, organ drugiej instancji wskazał, iż dziecko zgodnie z obowiązującym stanem prawnym zameldowane zostało w lokalu pod adresem zameldowania matki, wobec czego decyzja organu pierwszej instancji dotyczyła również dziecka skarżącej. Nie godząc się z ostatecznym rozstrzygnięciem U K wystąpiła ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżąca po raz kolejny podniosła, iż nie opuściła mieszkania dobrowolnie, lecz ze względu na bezpieczeństwo własne i dziecka. Skarżąca zarzuciła, że przeprowadziła się do swojej matki tymczasowo i zostawiła wszystkie swoje rzeczy osobiste w mieszkaniu przy ulicy [ ...] . Wniosek o jej wymeldowanie mija się z prawdą, albowiem w tej samej sytuacji znajduje się mąż skarżącej, co do którego wniosek jednakże nie został skierowany. Skarżąca ponadto oświadczyła, iż pod jej nieobecność lokal został zamknięty i zdewastowany, natomiast jej rzeczy osobiste zostały usunięte przez przed drugim terminem oględzin lokalu. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (§1), a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§2). Nadto zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm., powoływanej w dalszych wywodach w skrócie jako "p.p.s.a.") sądy te sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone ustawą. Powyższe oznacza, że skarga może zostać uwzględniona, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy ( art. 145 p.p.s.a.). W ocenie Sądu wydane w sprawie decyzje nie uchybiają obecnie obowiązującemu prawu. Stosownie do treści art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm. zwanej dalej w skrócie ustawą ewidencyjną), który stanowił podstawę merytorycznego rozstrzygnięcia tej sprawie - organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Na tle brzmienia cytowanej normy prawnej należy jednocześnie nadmienić, iż źródłem powinności organu administracji dokonania czynności wymeldowania jest sam fakt opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu przez osobę podlegającą wymeldowaniu. Nie ma przy tym znaczenia to czy strona posiadała, czy też nadal posiada uprawnienie do przebywania w tym miejscu (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 października 2004r., V są 3089/03, LEX nr 16072; wyrok NSA z dnia 6 lutego 2003r., V są 1398/02, LEX nr 159189). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, zgodnie z którym przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy ewidencyjnej jest spełniona w wypadku, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Należy przy tym podkreślić, iż tak rozumianym opuszczeniem lokalu jest nie tylko fizyczne nieprzebywanie, ale i zamiar opuszczenia danego lokalu, z jednoczesnym zerwaniem związków z dotychczasowym lokalem i założeniem w nowym ośrodku swoich osobistych i majątkowych interesów. Przedstawiony w ten sposób zamiar, rozumiany jako przejaw woli osoby opuszczającej lokal, powinien być jednakże oceniany na podstawie obiektywnych okoliczności, a nie treści ujętych w oświadczeniach zainteresowanej osoby (wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007r., II OSK 133/06). Biorąc pod uwagę powyższe, rozpoznanie sprawy wymeldowania skarżącej i jej małoletniej córki wymagało ustalenia przez organy administracyjne obu instancji, czy opuściła ona miejsce dotychczasowego pobytu stałego przy ulicy [...] i czy opuszczenie to miało w rozumieniu przepisu art. 15 ust 2 cytowanej ustawy, charakter trwały i dobrowolny. Wskazać należy, iż ustalenia powyższe winny były zostać poczynione zgodnie z przepisami prawa procesowego, w tym przede wszystkim zgodnie z wynikającą z art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego, zasadą prawdy obiektywnej, w świetle której organ orzekający winien podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia oraz załatwienia sprawy. W tym też celu, zgodnie z wymogami określonymi w treści art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a., organ obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W myśl art. 107 § 1 i 3 k.p.a., decyzja organu powinna zawierać powołanie podstawy prawnej oraz uzasadnienie faktyczne i prawne. Odnosząc wskazane reguły procesowe do rozpatrywanej sprawy Sąd przyjął, że organy meldunkowe wyczerpująco zebrały materiał dowodowy, który następnie oceniony został w granicach prawem przewidzianej swobody, co w efekcie doprowadziło do prawidłowych ustaleń stanu faktycznego przedstawionego w uzasadnieniu kontrolowanej decyzji ostatecznej. Opierając się na prawidłowo dokonanych ustaleniach uznać należało spełnienie wymaganej prawem przesłanki do wymeldowania skarżącej z miejsca dotychczasowego stałego zameldowania - w postaci niewątpliwego ustania pobytu skarżącej z córką w spornym lokalu. Sam fakt opuszczenia lokalu nie był zresztą przez skarżącą kwestionowany; co więcej U K wielokrotnie podkreślała, że mieszkanie opuściła w grudniu 2006 r. i od tego czasu zamieszkiwała w różnych miejscach. Warto w tym miejscu podkreślić, iż wyjaśnienia skarżącej w przedmiocie okoliczności opuszczenia lokalu i powodów zamieszkania w innym mieszkaniu są wyjątkowo niespójne i jako bezsporny fakt pozostawiają jedynie opuszczenie lokalu przy ulicy [...]. W tym stanie rzeczy podkreślić należy, iż twierdzenia skarżącej mające wskazywać na niedobrowolne i wymuszone postawą wnioskodawczyni opuszczenie miejsca stałego pobytu, a także na bezprawne utrudnianie powrotu do tego miejsca nie znajdują potwierdzenia w prawidłowo zebranym i ocenionym przez organy materiale dowodowym. W ocenie Sądu, organy właściwie uznały, że skarżąca opuściła miejsce stałego pobytu w sposób trwały i dobrowolny, w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy ewidencyjnej. Wbrew bowiem twierdzeniom skarżącej, w prowadzonym postępowaniu nie zostało potwierdzone, by opuszczenie mieszkania przez skarżącą spowodowane było bezprawnym działaniem innych osób, natomiast ponad wszelką wątpliwość ustalono, iż U K dobrowolnie opuściła miejsce stałego pobytu, tj. miejsce, w którym stale realizowała swoje podstawowe funkcje życiowe. W trakcie postępowania administracyjnego przesłuchano świadka wskazanego przez skarżącą - w osobie jej męża, który potwierdził opuszczenie lokalu przez skarżącą oraz fakt jej zamieszkiwania w mieszkaniu przy ulicy [...]. Świadek ten ponadto zeznał, iż w trakcie opuszczania mieszkania skarżąca zabrała ze sobą wszystkie rzeczy osobiste, nadto okoliczność ta znalazła odzwierciedlenie w trakcie przeprowadzonych również na żądanie skarżącej, oględzin mieszkania przy ulicy [...] Ponadto świadek nie potwierdził podnoszonych przez skarżąca zarzutów, z których wynikało, iż do opuszczenia mieszkania zmuszona została przez K O . Świadek konsekwentnie podkreślał, iż mieszkanie wraz ze skarżącą opuścili dobrowolnie. Fakt zamieszkiwania w mieszkaniu przy ulicy [...] pomimo deklaracji oprzeciwnej treści złożonej na piśmie do organu pierwszej instancji, znalazł potwierdzenie w informacji przesłanej przez właściwy Komisariat P w [...] . Należy podkreślić, iż skarżąca zmieniła miejsce zamieszkania i wyprowadziła się z mieszkania przy ulicy K dopiero po zapoznaniu się z pismem K P . Biorąc powyższe pod uwagę, kwestią wymagającą wyjaśnienia w postępowaniu pozostał jedynie charakter opuszczenia miejsca zameldowania i wola skarżącej w tym względzie. W tym zakresie, wbrew twierdzeniom skarżącej, przedstawionych w toku postępowania, z których wynikało, iż nie wyprowadziła się z mieszkania dobrowolnie, podjęta przez U K inicjatywa dowodowa, nie doprowadziła do ujawnienia okoliczności, które mogłyby uprawdopodobnić jej stanowisko. Wręcz przeciwnie, zawnioskowany przez skarżącą świadek przedstawił odmienny stan faktyczny, zgodnie z którym wraz z żoną dobrowolnie opuścili mieszkanie przy ulicy [...] zabierając ze sobą rzeczy osobiste oraz inne przedmioty gospodarstwa domowego, niezbędne do zamieszkania w nowozajmowanym lokalu. W ocenie Sądu bezsporny jest fakt, iż poprzez podjęte działania skarżąca i jej mąż przenieśli dotychczasowe centrum życiowe do lokalu przy ulicy [...]. Należy zaaprobować również stanowisko organów administracji, że zgłaszany przez skarżącą zamiar powrotu do przedmiotowego lokalu był nierzeczywisty i niemożliwy do spełnienia. Skarżąca bowiem uzależniła powrót do miejsca zameldowania od uprzedniego wyremontowania go przez męża, natomiast M K przesłuchany w sprawie w charakterze świadka zdecydowanie wykluczył taką możliwość. Na podkreślenie zasługuje ponadto fakt, iż przeprowadzone oględziny ujawniły istotne braki lokalu mieszkalnego - brak energii, wody, kanalizacji, posadzki - de facto uniemożliwiające zamieszkanie w nim. W ocenie Sądu wskazane okoliczności dostatecznie uzasadniły przyjęcie przez organy, iż wyrażony przez skarżącą zamiar powrotu do lokalu przy ulicy [...] jest nierealny, przeczą mu bowiem obiektywnie istniejące okoliczności sprawy. Na marginesie należy wskazać, iż organy administracji prawidłowo odniosły się do zarzutu skarżącej, odnośnie nie objęcia wnioskiem o wymeldowanie jej męża, przyjmując trafnie, że osoba M K nie pozostaje w związku z rozpoznawanym wnioskiem, obejmującym zgodnie z prawem i niezależnie od istniejącej między skarżącą a jej mężem wspólnoty majątkowej, wyłącznie osobę U K i jej małoletnią córkę. Zakres postępowania, wszczętego na wniosek osoby uprawnionej, tj. właścicielki lokalu, został wyznaczony granicami jej żądania. Zdaniem Sądu organy meldunkowe dokonując ustaleń odnoszących się do charakteru opuszczenia przez skarżącą miejsca zameldowania i woli skarżącej w tym zakresie nie uchybiły wymaganiom procedury dowodowej omówionym w uzasadnieniu tego wyroku. Organy administracji zapewniły stronom aktywny udział w postępowaniu, uwzględniając jednocześnie wszystkie wnioski dowodowe skarżącej. Z podanych wyżej względów - skoro podniesione zarzuty są niezasadne a zaskarżona decyzja nie uchybia prawu - skarga podlegała oddaleniu. Sąd działając zatem na mocy art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.