III SA/Wr 98/09
PostanowienieWSA we Wrocławiu2009-06-26
Skład orzekający: Marcin Miemiec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, pomimo odmowy referendarza sądowego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżąca wykazała, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Analiza jej sytuacji materialnej, uwzględniająca dochody, wydatki konieczne oraz wcześniejsze zwolnienia od kosztów sądowych, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na postanowienie organu odmawiające wydania mapy geodezyjnej. Następnie złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, przedstawiając swoją trudną sytuację materialną. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, jednak skarżąca wniosła sprzeciw. Sąd rozpoznał sprawę ponownie po wniesieniu sprzeciwu.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA - Marcin Miemiec po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym, w sprawie ze skargi D W na postanowienie D W I N G i K we W z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy wydania mapy geodezyjnej, wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, na skutek sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 13 maja 2009 r., sygn. akt III SA/Wr 98/09, postanawia: przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Pismem z dnia [...] D W (zwana dalej skarżącą) wniosła skargę na wskazane w sentencji niniejszego orzeczenia postanowienie D W I N G i K we W.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III z dnia [...] wezwano skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w wysokości 100 zł, w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi na to wezwanie skarżąca złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Ponadto w piśmie z dnia [...] wskazała, że nie korzysta z pomocy osób trzecich, nie pobiera żadnych świadczeń (zasiłków rodzinnych, pielęgnacyjnych, dodatków mieszkaniowych), nie ma zdolności kredytowej. Koszty związane z prowadzeniem spraw sądowych w [...] r. oraz [...] r., pokrywa środkami pochodzącymi z kredytu zaciągniętego przez [...] w wysokości [...] zł., przy czym, jak zaznaczyła "kredyt się kończy, a sprawy się nie kończą". Wskazała, że "opłaca energię elektryczną [...] zł. miesięcznie, gaz z butli [...] zł., telefon [...] zł., leki ratujące życie około [...] zł., wodę [...] zł.", zaś kwota pozostała na życie "to mniej niż minimum socjalne". Oświadczyła, że Sądowi znane są koszty wydatku na list polecony, ksero i dojazd do punktu ksero i pocztę, ze wskazaniem, że na sam dojazd do Sądu potrzebuje [...] zł. W ocenie skarżącej "dalsze oszczędzanie jest niemożliwe, bowiem stanowi zagrożenie dla jej życia i życia jej męża". Łączny dochód miesięczny skarżącej wraz z mężem wynosi [...] zł.
Postanowieniem z dnia 13 maja 2009 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy. W pisemnych motywach orzeczenia podkreślono, iż przyznanie prawa pomocy, to w istocie "kredytowanie" kosztów postępowania z budżetu Państwa i dlatego winno być udzielane wyjątkowo.
Pismem z dnia [...] skarżąca wniosła sprzeciw na postanowienie referendarza, wnosząc o jego uchylenie i o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu sprzeciw został wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd. Takie rozwiązanie normatywne oznacza, że kwestię przyznania prawa pomocy uznaje się za nierozstrzygniętą i jest ona ponownie rozpoznawana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, jako sąd pierwszej instancji.
Zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a przyznanie takiego prawa osobie fizycznej następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 245 § 2 oraz art. 256 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).
W świetle utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego, ukształtowanego na podstawie analogicznych unormowań art. 113 kodeksu postępowania cywilnego, sformułowanie, iż "osoba fizyczna (...) nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny" oznacza, że ubiegający się o zwolnienie powinien wykazać, że nie jest w stanie poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny (por. postanowienie SN z dnia 24 września 1984 r., sygn. akt II CZ 104/84).
Dokonując analizy sytuacji materialnej skarżącej (zestawienie pozyskiwanych przez nią – [...] zł i jej męża – [...] zł comiesięcznych dochodów z wydatkami, w tym wydatkami koniecznymi ponoszonymi na utrzymanie, leczenie, wyżywienie, jak również wydatkami ponoszonymi na korespondencję z Sądem) oraz mając na uwadze obecny etap postępowania, Sąd uznał, iż zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie skarżącej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Podkreślenia wymaga, iż Sąd dokonując oceny sytuacji materialnej skarżącej miał również na uwadze fakt wcześniejszego zwolnienia skarżącej od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w sprawach prowadzonych przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (sygn. akt I OPP 134/06), jak również w sprawach prowadzonych przed tutejszym Sądem (np. w sprawach o sygn. akt: III SAB/Wr 69/03, III SAB/Wr 9/05, III SA/Wr 330/04).
Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., postanowił, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło