III SAB/Wr 1412/19

WyrokWSA we Wrocławiu2020-03-11

Skład orzekający: Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn, Sędzia WSA Władysław Kulon, Alicja Palus (sprawozdawca)

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda dopuścił się bezczynności w sprawie wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy i pracę, a jeśli tak, to czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że Wojewoda dopuścił się bezczynności w sprawie wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy i pracę, ponieważ nie załatwił sprawy w terminie ustawowym ani w terminie wyznaczonym przez sąd w poprzednim wyroku. Bezczynność ta została uznana za mającą miejsce z rażącym naruszeniem prawa ze względu na długotrwałość postępowania, wielokrotne wezwania do uzupełnienia dokumentów oraz brak reakcji na wyrok sądu. W związku z wydaniem decyzzy przez Wojewodę po złożeniu skargi, sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu, ale przyznał stronie skarżącej zadośćuczynienie pieniężne.
Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła wniosek o zezwolenie na pobyt czasowy i pracę w dniu 6 sierpnia 2018 r. Wojewoda D. wielokrotnie wzywał do uzupełnienia dokumentów i nie załatwił sprawy w ustawowych terminach. Wcześniejszy wyrok WSA z marca 2019 r. stwierdził przewlekłość postępowania i zobowiązał organ do wydania decyzji w terminie 14 dni, jednak organ nadal zwlekał. Skarżąca wniosła skargę na bezczynność organu, domagając się stwierdzenia bezczynności, przyznania zadośćuczynienia i zobowiązania do wydania decyzji. Wojewoda wniósł o oddalenie skargi, tłumacząc opóźnienia dużą liczbą spraw. Ostatecznie Wojewoda wydał decyzję w dniu 9 grudnia 2019 r.
Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu; stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa; przyznano od Wojewody na rzecz skarżącej 1000 zł; w pozostałym zakresie skargę oddalono; zasądzono od Wojewody na rzecz skarżącej 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Sędziowie: Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn, Sędzia WSA Władysław Kulon, Alicja Palus (sprawozdawca), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 marca 2020 r. sprawy ze skargi G. G. na bezczynność Wojewody D. w przedmiocie wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu; II. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, a bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. przyznaje od Wojewody D. na rzecz strony skarżącej sumę pieniężną w kwocie 1000 (jeden tysiąc) złotych; IV. w pozostałym zakresie skargę oddala; V. zasądza od Wojewody D. na rzecz strony skarżącej kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia 5 listopada 2019 r. skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu G. G. (dalej: skarżąca), reprezentowana przez pełnomocnika wniosła skargę na bezczynność Wojewody D. (dalej: organ, Wojewoda) w sprawie z wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy i pracę, złożonego w dniu 6 sierpnia 2018 r. W petitum skargi pełnomocnik skarżącej zarzucił organowi naruszenie art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i § 3 oraz art. 36 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, dalej: k.p.a.) przez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy w postępowaniu i wniósł o: 1) stwierdzenie bezczynności organu skutkującej niezałatwieniem w terminie sprawy z wniosku skarżącej o zezwolenie na pobyt czasowy, 2) stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3) zobowiązanie organu do wydania decyzji w sprawie w terminie 14 dni od otrzymania przez organ odpisu prawomocnego wyroku, 4) przyznanie od organu na rzecz strony skarżącej kwoty 15.000 złotych na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.), 5) skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, bez przeprowadzania rozprawy, 6) zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł. Uzasadniając skargę pełnomocnik wyjaśnił, że w dniu 6 sierpnia 2018 r. skarżąca złożyła do Wojewody wniosek o zezwolenie na pobyt czasowy i pracę. W dniu 9 listopada 2018 r. pełnomocnik skarżącej wniósł ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie oraz wystąpił o wygląd w akta sprawy. W dniu 23 listopada 2019 r. skarżąca złożyła do tutejszego Sądu skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D. Organ pismem z dnia 10 grudnia 2018 r. wezwał skarżącą do uzupełnienia dokumentów sprawie, co też skarżąca uczyniła. Ponownie Wojewoda wezwał skarżącą do uzupełnienia wniosku pismem z dnia 21 stycznia 2019 r. W dniu 21 marca 2019 r. wyrokiem w sprawie o sygn. akt III SAB/Wr 270/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził, że Wojewoda prowadzi przewlekle postępowanie w sprawie z wniosku skarżącej, zobowiązał organ do załatwienia sprawy w terminie 14 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, stwierdził że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przyznano na rzecz skarżącej sumę pieniężną w kwocie 3.000 zł oraz zasądzono zwrot kosztów postępowania. Pismem z dnia 23 maja 2019 r. pełnomocnik skarżącej wezwał organ do dobrowolnego wykonania wyroku. Wojewoda wezwał skarżącą do uzupełnienia dokumentów w sprawie pismem z dnia 29 maja 2019 r. Ponownie, pismem z dnia 11 czerwca 2019 r. pełnomocnik skarżącej wezwał organ do dobrowolnego wykonania wyroku tutejszego Sądu z dnia 21 marca 2018 r. Jak podkreślił w skardze pełnomocnik skarżącej od dnia złożenia wniosku do dnia złożenia skargi w niniejszej sprawie upłynęło prawie 15 miesięcy. Podkreślono, że organ wyznaczył nowy termin do załatwienia sprawy do dnia 14 czerwca 2019 r., który przekracza termin wynikający z wyroku Sądu, w którym zobowiązano organ do załatwienia sprawy. Ponadto przedstawiona została argumentacja zmierzająca do wykazania zasadności żądania przyznania od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej i wniosku o zobowiązanie organu do wydania decyzji w sprawie w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia się wyroku. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącej zamieścił też rozważania dotyczące istoty bezczynności organów administracji publicznej. W doręczonej Sądowi w dniu 13 stycznia 2020 r. odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi jako niezasadnej na podstawie art. 151 p.p.s.a. Uzasadniając wniosek o oddalenie skargi Wojewoda wyjaśnił, że przekroczenie ustawowych terminów rozpatrzenia wniosków nie wynika z opieszałości pracowników, ale jest spowodowane ilością wniesionych przez cudzoziemców wniosków, koniecznością równoczesnego procedowania w wielu różnych sprawach, potrzebą zachowania należytej staranności oraz weryfikowania poszczególnych wniosków i wnikliwego analizowania indywidualnych przypadków, a także dużą fluktuacją pracowników. Odnosząc się do wniosku o przyznanie od organu na rzecz skarżącej kwoty 15.000 zł organ wskazał, że jest to uprawnienie dyskrecjonalne sądu, z którego można korzystać, jeżeli realia konkretnej sprawy są niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia ochrony praw strony, a nie jako bezpośrednia konsekwencja stwierdzenia bezczynności organu. W ocenie organu w realiach niniejszej sprawy wniosek o przyznanie skarżącej sumy pieniężnej jest nieuzasadniony i powinien zostać oddalony. Z przedłożonych Sądowi wraz z odpowiedzią na skargę akt administracyjnych wynika, że: w dniu 6 sierpnia 2018 r. skarżąca wniosła do Wojewody wniosek o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy. Pismem z dnia 9 listopada 2018 r. (data wpływu do organu: 27 listopada 2018 r.) pełnomocnik skarżącej wniósł ponaglenie do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców za pośrednictwem Wojewody. Ponaglenie to organ przesłał do Szefa Urzędu ds. Cudzoziemców pismem z dnia 6 grudnia 2018 r. Pismem z dnia 23 listopada 2018 r. skarżąca wniosła skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę w sprawie z wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy z 6 sierpnia 2018 r. Wojewoda pismem z dnia 10 grudnia 2018 r. wezwał skarżącą pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania do jego uzupełnienia poprzez dołączenie załącznika nr 1 do wniosku. Po uzupełnieniu braków formalnych skargi, Wojewoda pismem z dnia 21 stycznia 2019 r. zwrócił się do Policji, ABW oraz Straży Granicznej o przekazanie informacji, czy wjazd i pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej skarżącej stanowi zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony i bezpieczeństwa i porządku publicznego. Pismem z dnia 21 stycznia 2019 r. organ poinformował również na podstawie art. 35 k.p.a., że przewidywany termin zakończenia postępowania w sprawie to 22 kwietnia 2019 r. Pismem z dnia 23 stycznia 2019 r. organ skierował do tutejszego Sądu odpowiedź na skargę w przedmiocie zarzucanej mu przewlekłości postępowania. W dniu 21 marca 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny wydał wyrok w sprawie o sygn. akt III SAB/Wr 270/18, w którym stwierdzono, że Wojewoda prowadzi przewlekle postępowanie w sprawie z wniosku skarżącej, zobowiązał organ do załatwienia sprawy w terminie 14 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, stwierdził że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przyznano na rzecz skarżącej sumę pieniężną w kwocie 3.000 zł oraz zasądzono zwrot kosztów postępowania. Pismem z dnia 23 maja 2019 r. pełnomocnik skarżącej wezwał organ do dobrowolnego wykonania wskazanego wyżej wyroku. W reakcji na to pismo Wojewoda pismem z dnia 29 maja 2019 r. wyznaczył nowy termin zakończenia postępowania: 14 czerwca 2019 r. W tym samym dniu wezwano skarżącą do uzupełnienia dokumentów w sprawie. Po ich dostarczeniu przez skarżącą pismem z dnia 14 października 2019 r. ponownie wezwano organ do dobrowolnego wykonania wyroku tutejszego Sądu z 21 marca 2019 r. Pismem z dnia 5 listopada 2019 r. skarżąca złożyła skargę na bezczynność organu w przedmiotowej sprawie. Wojewoda w dniu 9 grudnia 2019 r. wydał decyzją, którą odmówiono skarżącej udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Wojewódzki Sąd Administracyjny podejmując orzeczenie w sprawie uwzględnił następujące okoliczności faktyczne i prawne: Stosownie do art. 184 (in limine) Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne sprawują w zakresie określonym w ustawie kontrolę działalności administracji publicznej. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych oznaczonych konstytucyjnie jako inne sądy administracyjne określone zostały m.in. treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 z późn. zm.).) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) i polegają na kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej, przy czym na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 powołanej powyżej ustawy procesowej kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a tego przepisu. W przedmiotowej skardze zarzucono Wojewodzie bezczynność w sprawie z wniosku złożonego w dniu 6 sierpnia 2018 r. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium i pracę skarżącej, będącej obywatelką U. Wyjaśniając przesłanki podjętego w sprawie orzeczenia należy przede wszystkim wskazać, że zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 i pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego, bezczynność oznacza sytuację, w której nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (pkt 1). Dodatkowo zakres znaczeniowy tego pojęcia będą wyznaczały ogólne zasady postępowania administracyjnego, dotyczące terminów wskazanych organom przez ustawodawcę do załatwienia sprawy. Wniesiona w niniejszej sprawie skarga na bezczynność jest środkiem prawnym uwzględnionym w przepisie art. 3 § 2 pkt 8 powołanej wcześniej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, określającym zakres jurysdykcji sądów administracyjnych i umożliwia przeprowadzenie sądowej kontroli działalności administracji publicznej, o której mowa w art. 1 § 1 wskazanej wcześniej ustawy ustrojowej. Na mocy powołanego wcześniej przepisu procesowego ustawodawca poddał ocenie Sądu zachowanie organu administracji publicznej polegające na zaniechaniu podjęcia czynności orzeczniczej (czyli bezczynności) w przypadkach określonych w ustawie procesowej. Postępowanie prowadzone w rozpoznawanej sprawie przez Wojewodę podporządkowane jest przepisom kodeksu postępowania administracyjnego, z których wynika m.in., że organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej. Przepisy procesowe określają także terminy załatwiania spraw, przy czym stosownie do przyjętej w art. 12 § 1 kpa zasady ogólnej szybkości postępowania organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie (§ 2 art. 12 kpa). W myśl art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (art. 35 § 2). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3). Do terminów określonych w przepisach poprzedzających, nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5). Artykuł 36 § 1 kpa stanowi zaś o tym, że o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2). Powyższe przepisy nakładają zatem na organy administracji publicznej obowiązek zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, o jakim mowa w art. 35 kpa, bądź w przepisach szczególnych, z podaniem przyczyny zwłoki oraz wskazania nowego terminu jej załatwienia. Podane powyżej terminy załatwienia sprawy oznaczają okres, w którym dana sprawa powinna być rozstrzygnięta w formie decyzji. W doktrynie i orzecznictwie wskazuje się trafnie (m.in. T. Woś (w: T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Postępowanie..., 2010, s. 70, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 2009 r., sygn. akt I OSK 1067/08, Lex nr 491969), że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wtedy, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył postępowania wydaniem decyzji (postanowienia lub innego aktu) albo nie podjął stosownej czynności. Obejmuje ona również sytuacje, gdy organ odmawia rozpoznania sprawy lub jej załatwienia, bo błędnie uznaje, że zachodzą okoliczności, które zwalniają go z obowiązku prowadzenia postępowania w konkretnej sprawie i zakończenia go wydaniem decyzji administracyjnej. W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie tak rozumiana bezczynność zaistniała. Wojewoda niewątpliwie uchybił przepisom określającym terminy załatwienia sprawy administracyjnej. Z przekazanych Sądowi wraz z odpowiedzią na skargę akt administracyjnych wynika, że w toku postępowania miały miejsce okresy, w których nie podejmowano żadnych czynności procesowych. Pozwala to uznać, że postępowanie prowadzone było w sposób naruszający zasadę ekonomiki procesowej, zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa i zasadę szybkości postępowania administracyjnego (art. 12 kpa oraz art. 8 kpa). Wojewoda nie realizował dyspozycji art. 36 K.p.a. oraz nie informował strony o niezałatwieniu sprawy w terminie i nie wskazywał nowego terminu załatwienia sprawy. W piśmie z 21 stycznia 2019 r., co trzeba dostrzec, Wojewoda nie powołał regulacji art. 36 K.p.a. (powołał błędnie art. 35 K.p.a.) i nie podał przyczyn zwłoki. Poprzestał na wskazaniu nowego - przewidywanego - terminu załatwienia sprawy. i pouczył o prawie do wniesienia ponaglenia. Cechę bezczynności nosi również postawa organu po wydaniu wyroku z dnia 21 marca 2019 r. przez tutejszy Sąd, w którym m. in. zobowiązano Wojewodę do załatwienia sprawy w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Z prezentaty widniejącej na piśmie przewodnim, którym przesłano organowi wyżej wskazany wyrok wraz z aktami sprawy, wynika że doręczony został Wojewodzie w dniu 23 maja 2019 r. Tymczasem Wojewoda nie wykonał wyroku tutejszego Sądu, zaś pismem z dnia 29 maja 2019 r. wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy, tj. 14 czerwca 2019 r. i wezwał o dokument wskazujący na posiadanie przez skarżącą stałego źródła dochodu. Skarżąca przedłożyła aneks do umowy zlecenia pismem z dnia 11 czerwca 2019 r., zaś organ dopiero po upływie pół roku, w dniu 9 grudnia 2019 r. wydał decyzję w sprawie. Zdaniem Sądu, taki sposób działania organu świadczył o pozostawaniu przez niego w bezczynności, o czym orzeczono w pkt. II sentencji wyroku. Zgodnie z art. 149 § 1 zdanie drugie u.p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę jednocześnie stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Przy ocenie czy do bezczynności w załatwieniu niniejszej sprawy doszło z rażącym naruszeniem prawa, należało uwzględnić, że: "rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnych wątpliwości i bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, możemy powiedzieć, że naruszono prawo w sposób oczywisty" (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl). Nadto, w literaturze przedmiotu akceptowanej przez judykaturę wskazuje się, że przy ocenie czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności jakie powinien podjąć organ, dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (por. B. Adamiak i J. Borkowski, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 1998 r., s. 808-812). Stan faktyczny i prawny winien być przy tym niewątpliwy (por. wyrok NSA z dnia 13 listopada 2013r., I OSK 1204/13). Podzielając stanowisko wyrażone w powołanym wyroku, należy wskazać, że rażące naruszenie prawa, o jakim mowa w art. 149 § 1 zdanie drugie u.p.p.s.a., jest kwalifikowaną postacią naruszenia prawa. Sąd stwierdza rażące naruszenie prawa, gdy wystąpią szczególne okoliczności uzasadniające przyjęcie takiego stanowiska. W konsekwencji nie każde naruszenie prawa wskutek bezczynności będzie naruszeniem rażącym. Ocena, czy mamy do czynienia z naruszeniem rażącym, powinna być dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie, wyznaczonej przez wiele elementów zmiennych. Nie jest bowiem możliwe przesądzenie z góry o tym, że dana kategoria naruszeń przybiera postać kwalifikowaną. W ocenie składu orzekającego, zaistniałej w niniejszym przypadku bezczynności ocenianej w kontekście okoliczności i specyfiki sprawy, należy przypisać postać kwalifikowaną, co stwierdzono w pkt. II sentencji wyroku. W doktrynie wskazuje się, że celem poddania kognicji sądów administracyjnych kwestii bezczynności przed organami administracji publicznej, było wymuszenie nadania ich czynnościom sprawnego biegu, a więc zrealizowania interesu publicznego (sprawnego funkcjonowania aparatu administracji publicznej), przy jednoczesnym polepszeniu sytuacji prawnej strony postępowania - przyznanie dodatkowego instrumentu prawnego służącego osiągnięciu jego interesu prawnego (por. P. Kornacki "Intertemporalne aspekty orzekania sądu administracyjnego w przedmiocie skargi na przewlekłość postępowania przed organem administracji publicznej", ZNSA 2011, z. 5). Wskazać ponadto należy, że instytucja skargi na bezczynność ma na celu ochronę strony przez doprowadzenie do załatwienia sprawy. Oznacza to, że jej celem jest zobligowanie organu właściwego w sprawie do wydania aktu lub dokonania wynikającej z przepisów prawa czynności. Ocena zasadności skargi na bezczynność dokonywana jest przez Sąd na podstawie akt sprawy i z uwzględnieniem stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dacie orzekania w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Stosownie do treści art. 149 § 1 pkt 1 powoływanej wcześniej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określnym terminie aktu lub interpretacji albo do dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Uwzględniając jednak okoliczność wydania w dniu 9 grudnia 2019 r. przez Wojewodę decyzji w sprawie, postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu należało umorzyć na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., o czym orzeczono w pkt. I sentencji wyroku. Ponadto Sąd, na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. przyznał stronie skarżącej sumę pieniężną w kwocie 1.000 zł (pkt III sentencji wyroku). Sąd stwierdził, że kwota ta w istocie będzie adekwatna w kontekście zaistniałych w sprawie okoliczności (opisanej wcześniej postawy organu wobec strony postępowania administracyjnego), jak i trudności, z jakimi trzeba się zmagać nie posiadając zezwolenia na pobyt na terytorium obcego państwa. Sąd wyraża nadzieję, że konieczność wypłaty w/w kwoty zdyscyplinuje organ. W ocenie Sądu, zasądzona kwota: z jednej strony, zrekompensuje stronie skarżącej negatywne przeżycia psychiczne i krzywdy moralne związane z bezczynnością organu oraz z naruszeniem prawa do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki; z drugiej, będzie stanowiła sankcję dla organu za wadliwe zorganizowanie i prowadzenie postępowania; po trzecie, jest potrzebna dla osiągnięcia celu orzeczenia rozstrzygającego skargę na bezczynność, tj. zwalczania bezczynności organu oraz jego zdyscyplinowania. Wobec powyższego w ocenie Sądu uzasadnione jest przyznanie z tego tytułu stronie skarżącej sumy pieniężnej w kwocie 1.000 zł. Z przedstawionych wyżej względów, Sąd - na podstawie art. 149 § 1 pkt 3, § 1a i § 2 oraz art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. - orzekł jak w pkt I - III sentencji wyroku. Zawarte w pkt V wyroku orzeczenie o kosztach postępowania uzasadnione jest treścią art. 200 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Za tak określone koszty Sąd uznał kwotę wpisu uiszczonego od skargi oraz koszty związane z udziałem w sprawie pełnomocnika określone w art. 205 p.p.s.a. oraz wynikające z Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 265). Sąd orzekł w sprawie na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło