III SAB/Wr 189/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Moskała, Sędziowie Sędzia WSA Anetta Chołuj (sprawozdawca), Sędzia WSA Katarzyna Borońska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi Z. M. na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie wydania decyzji postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia [...] stycznia 2019 r. Z. M. (zwany dalej: skarżącym) wniósł skargę na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w sprawie braku wydania decyzji odnośnie naliczenia wysokości zajęcia komorniczego z świadczeń emerytalnych na podstawie art. 141 ust. 1 pkt 3, w związku z art. 139 ust. 1 pkt 5, 141 ust. 1 pkt 1 ppkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2018 r. poz. 1270, dalej jako: ustawa emerytalna). W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wniósł o jej odrzucenie podnosząc, iż rozpatrzenie przedmiotowej skargi nie jest objęte zakresem art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 j.t.) – dalej: p.p.s.a. Podniósł jednocześnie, że w sprawie nie była wydawana decyzja dotycząca przeliczenia świadczenia z ZUS. Przepisy emerytalne obligują organ rentowy do dokonywania potrąceń ze świadczenia po wypłynięciu zajęcia od komornika sądowego. Na skutek otrzymanego zajęcia świadczenia przez komornika, ZUS informuje świadczeniobiorcę o wprowadzonych potrąceniach oraz o dacie ich rozpoczęcia w formie zawiadomienia – sprawa nie jest rozstrzygana poprzez wydanie decyzji. Jednocześnie nadmienił, że na każde pismo skarżącego w zakresie potrąceń komorniczych, organ udzielił stosownej odpowiedzi. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy szczególne nie stanowią inaczej. Z kolei art. 3 § 1 i § 2 p.p.s.a., stanowi, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996 i 1579), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. W myśl art. 3 § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Skarga na bezczynność organu jest zatem dopuszczalna, ale tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, określone postanowienia oraz akty i czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. W przedmiotowej sprawie skarżący wniósł skargę na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w sprawie braku wydania decyzji odnośnie naliczenia wysokości zajęcia komorniczego z świadczeń emerytalnych. Z akt sprawy wynika, że do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w dniu 20 lipca 2018 r. wpłynęło zajęcie świadczeń emerytalno - rentowych skarżącego na poczet alimentów dokonane przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w W. (sygn.[...]). Potrącenie zostało dokonane począwszy od miesiąca sierpnia 2018 r. Następnie 27 września 2018 r. wpłynęło pismo dotyczące aktualizacji ww. zajęcia na poczet alimentów, które dotyczyło umorzenia alimentów bieżących oraz zaległych oraz ustalenia zaległości względem GOPS w B. D., Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz kosztów. Od października 2018 r. ZUS realizuje na rzecz Komornika Sądowego potrącenia w wysokości 25% świadczenia na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 3 ustawy emerytalnej z tytułu należności na rzecz likwidatora funduszu alimentacyjnego. Zgodnie natomiast z art. 142 ustawy emerytalnej, w zakresie nieuregulowanym w art. 139-141 do egzekucji ze świadczeń pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania cywilnego albo przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Mając na uwadze powyższe, uznać należy, że zakres aktów i czynności o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. nie obejmuje wniosku skarżącego w sprawie naliczenia wysokości zajęcia komorniczego. Zasadnie w tym kontekście w odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu administracji wyjaśnił, iż kwestia wysokości świadczenia, dokonywanych potrąceń z świadczeń na podstawie prowadzonej egzekucji przez komornika nie jest sprawą z zakresu właściwości kontroli sądów administracyjnych. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 58 § 3 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu orzekł jak w sentencji postanowienia.