III SAB/Wr 19/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marcin Miemiec, Sędziowie Sędzia WSA Maciej Guziński, Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska (sprawozdawca), Protokolant Katarzyna Dziok, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi A w D. na bezczynność Zarządu Województwa D. – D. Służba Dróg i Kolei we W. w przedmiocie nierozpoznania wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego oddala skargę. Stowarzyszenie A (zwane dalej stroną skarżącą) złożyło w dniu [...] r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. na bezczynność Zarządu Województwa D. – D. Służby Dróg i Kolei we W. – polegającej na nierozpatrzeniu wniosku z dnia [...] roku o wszczęcie z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zajęcia pasa drogowego bez wymaganego zezwolenia. W uzasadnieniu, na poparcie skargi podano, że organ pozostaje w zwłoce w sprawie wszczęcia postępowania i dopuszczenia strony skarżącej do postępowania na prawach strony. Sprawa o numerze [...] nie została załatwiona pomimo postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] roku ([...]), na mocy którego wyznaczono termin do załatwienia sprawy oraz mimo postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] roku ([...]). W odpowiedzi strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi albowiem nie zachodzą przesłanki bezczynności, ponieważ organ podejmował niezbędne czynności procesowe w sprawie, która została zakończona postanowieniem nr [...] z dnia [...] r. o sygnaturach akt [...] oraz [...], w którym odmówiono stronie skarżącej wszczęcia postępowania w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył co następuje. Art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr, 153 poz. 1269 ze zm.) stanowi, że sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.", obejmuje również rozpatrywanie skarg na bezczynność organów administracji publicznej. Na wstępie należy ocenić dopuszczalność rozpoznania wniesionej skargi w kontekście spełnienia wymogów z art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. Stosownie do art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Według § 2 zaś - przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. W wypadku skargi na bezczynność środkiem takim będzie zażalenie przewidziane w art. 37 § 1 k.p.a. Z lektury akt administracyjnych oraz analizy treści skargi wynika, że strona skarżąca w istocie w dniu [...] r. złożyła wniosek o wszczęcie z urzędu postępowania w sprawie zajęcia bez zezwolenia pasa drogowego w D. i dopuszczenie do udziału w postepowaniu. Sprawie tej nadano w organie pierwszej instancji numer liczby dziennika - [...]. Po złożeniu zażalenia w trybie art. 37 § 2 k.p.a. na niezałatwienie tej sprawy w ustawowym terminie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. postanowieniem z dnia [...] roku nr [...] uznało zażalenie za uzasadnione i wyznaczyło organowi pierwszej instancji dodatkowy termin 30 dni do załatwienia między innymi tej sprawy (poza inną sprawą o licznie dziennika [...], dotyczącą wniosku strony skarżącej z dnia [...] r.) oraz zarządziło wyjaśnienie przyczyn i ustalenia osób winnych niezałatwienia spraw w terminie. W dniu [...] r. strona skarżąca ponownie wniosła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. zażalenie na bezczynność w sprawie niezałatwienia tych samych wniosków. Postanowieniem z dnia [...] roku ([...]).organ drugiej instancji, działając na podstawie art. 37 § 2 k.p.a., odmówił wyznaczenia dodatkowego terminu załatwienia spraw, podając między innymi w motywach orzeczenia, że stronie służy skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność organu. W tych okolicznościach należy uznać, że strona skarżąca przed złożeniem skargi na bezczynność wyczerpała przysługujące jej środki zaskarżenia w administracyjnym toku instancji a skoro tym samym doszło do spełnienia wymogów określonych normą art. 52 § 1 i § 2, skarga zatem mogła zostać rozpoznana merytorycznie. W tej materii zaś należy podkreślić, że bezczynność organu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, a mających na celu usunięcie przeszkody do wydania decyzji. (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, str. 86). W procedurze skargi na bezczynność nie chodzi zatem o zbadanie merytorycznej zasadności już podjętych rozstrzygnięć, lecz o ustalenie – w sytuacji w której brak jest działania organu - czy organ był zobowiązany przepisami prawa do podjęcia określonego działania i czy podjął wymaganą czynność lub akt oraz czy nastąpiło to we właściwej formie. Organ pozostaje w bezczynności dotąd, dopóki nie załatwi sprawy lub nie podejmie innej czynności prawem przewidzianej. Naruszający prawo stan bezczynności wówczas ustaje. Uwzględniając przywołane zasady dokonywanej przez Sąd oceny bezczynności organów administracji publicznej, należy stwierdzić, że skarga nie mogła być uwzględniona. Skarżące Stowarzyszenie zarzuciło bezczynność polegającą na nierozpatrzeniu złożonego przez nie wniosku o wszczęcie z urzędu postępowania w sprawie zajęcia bez zezwolenia pasa drogowego w Dzierżoniowie i dopuszczenie Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu. Tymczasem, jak bezspornie wynika z akt administracyjnych, wniosek złożony w dniu [...] r. został rozpoznany, bowiem postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] w sprawach l.dz. [...] oraz [...] Zarząd Województwa D., działając na mocy art. 31 § 2 k.p.a. odmówił wszczęcia postępowania, pouczając stronę o trybie zaskarżenia orzeczenia. Sprawa została zatem, w aspekcie formalnym, procesowym, załatwiona w sposób prawem przewidziany przez wydanie postanowienia albowiem zgodnie z przepisem art. 31 § 2 k.p.a. organ administracji publicznej, uznając żądanie organizacji społecznej za uzasadnione, postanawia o wszczęciu postępowania z urzędu lub o dopuszczeniu organizacji do udziału w postępowaniu, zaś według brzmienia zdania drugiego powołanego przepisu – na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania lub dopuszczenia do udziału w postępowaniu organizacji społecznej służy zażalenie. Skoro wniosek strony skarżącej został już rozpoznany przez organ, nie można uwzględnić skargi na bezczynność bez względu na to czy organ dotrzymał obowiązujących terminów do załatwienia sprawy (por. wyroki – WSA w Białymstoku z dnia 30 listopada 2011 r., sygn.. akt II SAB/Bk 66/10, LEX nr 746653, NSA z dnia 3 listopada 2010 r., sygn.. akt II OSK 1573/10, LEX nr 746653). Z tych względów – stosownie do dyspozycji art. 151 p.p.s.a. – należało orzec jak w sentencji wyroku.