III SAB/Wr 3/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska Sędziowie Sędzia NSA Józef Kremis (sprawozdawca) Sędzia WSA Marcin Miemiec Protokolant Jolanta Ryndak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 5 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi M. H. na bezczynność Wojewody D. w przedmiocie udzielenia repatriantowi pomocy na częściowe pokrycie kosztów remontu mieszkania postanawia I. umorzyć postępowanie; II. zasądzić od Wojewody D. na rzecz strony skarżącej 100 (sto) zł kosztów postępowania. W piśmie z dnia [...], skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu (wpłynęło do Sądu w dniu [...]), zatytułowanym "Skarga na bezczynność organów", M. H. o stwierdzenie przewlekłości postępowania administracyjnego prowadzonego przez Prezydenta W. oraz Wojewodę D. a także o zasądzenie na rzecz strony skarżącej odszkodowania w wysokości [...]. W uzasadnieniu skargi wskazano, że w dniu [...] M. H. wystąpiła do Prezydenta W., do Wojewody D. oraz do Starosty W. o udzielenie pomocy na częściowe pokrycie remontu. Do dnia złożenia skargi nie została wydana żadna decyzja w tej sprawie, doszło więc do naruszenia przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego terminów załatwiania spraw, organy administracji publicznej pozostają zaś w ponad pięcioletniej zwłoce. Skarżąca podkreśliła, że w dniu [...] złożyła skargę do właściwego ministra (za pośrednictwem Wojewody D.), lecz dotychczas nie otrzymała decyzji. Z tych powodów skarżąca wnosi o stwierdzenie przewlekłości postępowania, zasądzenia odszkodowania na jej rzecz a także pociągnięcia do odpowiedzialności dyscyplinarnej osób winnych niezachowania terminów. W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o oddalenie skargi, podkreślając, że w sprawie nie zachodzi zarzucana w skardze bezczynność Wojewody, który początkowo nie miał wiedzy ani od skarżącej, ani od organu pierwszej instancji o sposobie załatwienia sprawy przez ten organ. Dopiero po wniesieniu (w dniu [...]) przez M. H. skargi na niezałatwienie sprawy w terminie przez Prezydenta Miasta W., Wojewoda mógł rozpatrzyć sprawę w trybie przewidzianym w art. 37 k.p.a., wskutek czego Prezydent Miasta W. wydał w dniu [...] stosowną decyzję (Nr [...]). Po wezwaniu przez Sąd Wojewoda D. przesłał Sądowi decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] (Nr [...]), odmawiającą M. H. udzielenia pomocy na częściowe pokrycie poniesionych kosztów związanych z remontem lokalu mieszkalnego położonego we W. przy ul. S. [...], następnie zaś – wydaną po rozpatrzeniu odwołania M. H. – decyzję Wojewody D. z dnia [...] (Nr [...]) uchylającą w całości decyzję Prezydenta Miasta W. i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 w związku z punktem 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie "u.p.p.s.a."). Rozpoznając niniejszą sprawę należy przede wszystkim zauważyć, że po wniesieniu skargi na bezczynność Wojewody D. (skarga na bezczynność Prezydenta Miasta była przedmiotem odrębnego postępowania – III SAB/Wr 2/07) organ ten wydał w dniu [...] decyzję (Nr [...]), którą uchylił w całości decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] (Nr [...]) i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W sprawach ze skarg na bezczynność organów administracji publicznej, w których podnoszone jest niewydanie decyzji administracji w terminie określonym w k.p.a., kontrola sądu administracyjnego sprowadza się przede wszystkim do sprawdzenia, czy istotnie sprawa, w której skarżący zarzuca organowi administracji bezczynność podlega załatwieniu przez ten organ na drodze aktu administracyjnego (zob. wyrok NSA z dnia 13 czerwca 2001 r., IV SA 961/99, Lex Nr 78938). Odnosząc tę uwagę do rozpoznawanej sprawy, należy podkreślić, że na podstawie art. 17 ust. 6 ustawy z dnia 9 listopada 2000 r. o repatriacji (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. Nr 53, poz. 532 z późn. zm.) w związku z art. 92 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (tekst jednolity Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1592 z późn. zm.), organem właściwym do rozpatrzenia wniosku M. H. był Prezydent Miasta W., organem drugiej instancji zaś Wojewoda D. Jeżeli wymienione organy dopuszczają się bezczynności w załatwieniu takiej sprawy, to stronie postępowania przysługuje skarga przewidziana w art. 3 § 2 pkt 1-4 w związku z punktem 8 u.p.p.s.a., którą można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia (art. 52 u.p.p.s.a.). W sprawie ze skargi na bezczynność organu administracji publicznej Sąd bada jedynie, czy postępowanie zostało wszczęte przed organem oraz czy zaistniała zwłoka w wydaniu aktu i trwa ona w dacie wyrokowania (zob. wyrok NSA z dnia 19 kwietnia 2002 r., I SAB 504/01, Lex Nr 157657), przy czym Sąd rozpoznaje taką skargę według stanu sprawy z daty orzekania, ściślej zaś z daty zamknięcia rozprawy poprzedzającej orzekanie (zob. wyrok NSA z dnia 6 października 2000 r., IV SA 105/00, Lex Nr 53462). W dacie wniesienia skargi przez M. H. Wojewoda D. – działając jako organ drugiej instancji – nie podjął jeszcze decyzji dotyczącej odwołania M. H. od decyzji Prezydenta Miasta W. Jednakże po wniesieniu skargi a przed datą orzekania przez Sąd organ ten wydał w dniu [...] decyzję (Nr [...]), którą uchylił w całości decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] (Nr [...]) i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Wydanie tego aktu uczyniło bezprzedmiotowym – wszczęte przed wojewódzkim sądem administracyjnym – postępowanie skargowe w sprawie bezczynności Wojewody D., ustała bowiem, istniejąca w chwili wniesienia skargi, przyczyna zaskarżenia, czyli bezczynność organu, co jednocześnie uniemożliwiło Sądowi zastosowanie środków przewidzianych w art. 149 u.p.p.s.a. Stosownie zatem do dyspozycji art. 161 § 1 pkt 3 u.p.p.s.a., Sąd powinien wydać postanowienie o umorzeniu postępowania sądowego, gdy stało się ono bezprzedmiotowe, przy czym określenie "stało się" oznacza ujawnienie przyczyny, która w chwili skargi nie istniała, a wystąpiła dopiero w toku rozpoznawania sprawy (zob. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 18 marca 2004 r., III SA 1600/02, Lex Nr 146542). Z tych względów umorzono także postępowanie w niniejszej sprawie. Co zaś się tyczy wniosku skarżącej o zasądzenie na jej rzecz odszkodowania w kwocie [...], należy wyjaśnić, że rozpoznawanie spraw o naprawienie szkody nie należy do zakresu właściwości sądów administracyjnych (art. 3 u.p.p.s.a.). O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 201 § 1 u.p.p.s.a.