III SAB/Wr 3/24
WyrokWSA we Wrocławiu2025-02-20
Skład orzekający: Magdalena Jankowska-Szostak, Katarzyna Borońska, Anna Kuczyńska-Szczytkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przewlekłe prowadzenie postępowania przez podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych w zakresie udostępnienia dokumentacji medycznej pacjentowi stanowi naruszenie prawa i jakie są skutki takiego przewlekłego prowadzenia postępowania?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że W. Sp. z o.o. przewlekle prowadził postępowanie w sprawie udostępnienia dokumentacji medycznej, jednak przewlekłość ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Organ był zobowiązany do załatwienia sprawy niezwłocznie, a działania spółki, polegające na wielokrotnym przesyłaniu wadliwej dokumentacji, stanowiły przewlekłość. Mimo to, brak było podstaw do przyznania stronie sumy pieniężnej lub nałożenia grzywny.Stan faktyczny
Skarżąca I. P. wniosła skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez W. Sp. z o.o. dotyczące udostępnienia pełnej dokumentacji medycznej. Pomimo wielokrotnych wniosków i przesłania dokumentacji, skarżąca otrzymała kopie nieczytelne i niekompletne. Rzecznik Praw Pacjenta potwierdził naruszenia w zakresie dokumentacji. Spółka twierdziła, że dokumentacja została udostępniona w terminie, a zarzuty skarżącej były nieuzasadnione.Rozstrzygnięcie
I. Stwierdził przewlekłe prowadzenie postępowania przez W. Sp. z o.o.; II. Stwierdził, że przewlekłość nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. Zobowiązał organ do załatwienia sprawy w terminie 14 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku; IV. Oddalił dalszą skargę; V. Zasądził od spółki na rzecz skarżącej 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Borońska Asesor WSA Anna Kuczyńska-Szczytkowska po rozpoznaniu w Wydziale III w dniu 20 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi I. P. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez W. Sp. z o.o. z siedzibą we W. w przedmiocie udostępnienia dokumentacji medycznej I. stwierdza, że W. Sp. z o.o. z siedzibą we W. przewlekle prowadził postępowanie w sprawie z wniosku strony skarżącej; II. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez W. Sp. z o.o. z siedzibą we W. nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zobowiązuje organ do załatwienia sprawy w terminie 14 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; IV. dalej idącą skargę oddala; V. zasądza od W. Sp. z o.o. z siedzibą we W. na rzecz strony skarżącej kwotę100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Pismem z 30 listopada 2023 r. I. P. (dalej: strona, skarżąca) wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie wydania pełnej dokumentacji medycznej przez W. Sp. z o.o. we W. (dalej: spółka, przychodnia, podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych, organ).
Strona wniosła skargę na podstawie art. 50 § 1, w zw. z art. 3 ust. 2 pkt. 8, w zw. z art. 52 § 1, art. 53 § 2b, art. 54 § 1 oraz art. 57 § 1 pkt. 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej jako p.p.s.a.).
Na podstawie art. 57 § 1 pkt 3 p.p.s.a., strona zarzuciła naruszenie art. 8 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej jako k.p.a.), art. 12 § 1 k.p.a., art. 35 § 1 i 3 k.p.a., art. 36 § 1 k.p.a. i art. 37 § 5 k.p.a. poprzez przekroczenie terminów załatwienia sprawy, tj., przewlekłe prowadzenie sprawy przez spółkę. Strona wniosła o: 1) stwierdzenie przewlekłego prowadzenia sprawy przez przychodnię i niezałatwienia sprawy w terminie; 2) zobowiązanie spółki do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 3) przyznanie od spółki na jej rzecz sumy pieniężnej w kwocie 8.000,00 zł (słownie: pięć tysięcy złotych) na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a.; 4) nałożenie na spółkę grzywny w wysokości 10.000,00 zł (słownie: dziesięć tysięcy złotych), celem poprawy pracy przychodni na rzecz pacjentów tejże placówki, z przeznaczeniem na rzecz Kliniki [...] i [...[. we W.
Jednocześnie skarżąca podniosła, że do dnia złożenia skargi nie została poinformowana o przekazaniu ponaglenia do organu drugiej instancji.
Skarżąca wyjaśniła, że sprawa dotyczy wydania jej pełnej dokumentacji medycznej, wraz z wynikami badań od specjalistów, w których posiadaniu jest nadal przychodnia. Strona podkreśliła, że o wydanie powyższych dokumentów wniosła w dniu 16 października 2023 r., następnie w dniu 25 października 2023 r. i 8 listopada 2023 r. i do chwili wniesienia skargi nie otrzymała pełnej dokumentacji medycznej. Strona oświadczyła, że kopie, które zostały do niej wysłane były nieczytelne, nie przesyłano wielu odbytych wizyt, w ogóle nie zostały przesłane wyniki badań oraz wizyty od specjalistów, które doręczyła przychodni. Skarżąca zaznaczyła, że prosiła ponownie o przesłanie nowej kopii, wyjaśniła również, że prośbę o udostępnienie dokumentacji medycznej uzasadniła potrzebą przedstawienia jej w Sądzie Pracy. Strona poinformowała, że kierownik przychodni skreślił ją wraz z rodziną z listy swoich pacjentów i wskazała, że skargę na postępowanie kierownika placówki medycznej złożyła cała jej rodzina w NFZ i u Rzecznika Praw Pacjenta.
Skarżąca podkreśliła, że wniesione ponaglenie wraz z drugą i trzecią petycją o ponowne wysłanie prawidłowo przygotowanej i pełnej dokumentacji medycznej nie przyniosło oczekiwanych rezultatów do dnia wniesienia skargi. Skarżąca podniosła, że przychodnia powinna załatwić niniejszą sprawę niezwłocznie tymczasem strona oczekuje na rozstrzygniecie już ponad sześć tygodni.
W odpowiedzi na skargę pełnomocnik spółki wniósł o jej oddalenie w całości. Organ przyznał, że za pośrednictwem wiadomości e-mail z 16 października 2023 r. skarżąca zwróciła się do przychodni o wydanie swojej dokumentacji medycznej i podkreślił, że 20 października 2023 r. dokumentacja medyczna została za pośrednictwem Poczty Polskiej przesłana skarżącej, zaś 24 października 2023 r. została skutecznie doręczona. Dokumentacja została również udostępniona skarżącej w dniu 31 października 2023 r. i w dniu 13 listopada 2023 r. Spółka wskazała, że za każdym razem dokumentacja była przesyłana skarżącej już po 4 dniach od wpływu wniosku.
Pełnomocnik zgodził się, że każdorazowo skarżąca wskazywała na różne naruszenia praw pacjenta - m.in. dalszą niekompletność dokumentacji medycznej (pomimo uzupełnienia dokumentacji przez podmiot udzielający świadczeń w całości), czy też brak złączenia stron dokumentacji oraz brak chronologicznego ułożenia kart, nie wskazując jednak, które przepisy obowiązującego prawa zostały naruszone.
W dalszej części odpowiedzi na skargę przywołano treść art. 26 ust 1 i art. 27 ust. 1 pkt 1 i 4 oraz 5 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (obecnie Dz. U. z 2024 r., poz. 581, dalej jako u.p.p.) i wyjaśniono, że skarżącej udostępniono wnioskowaną dokumentację medyczną w sposób określony w art. 27 ust. 1 pkt 2 u.p.p. poprzez sporządzenie kopii dokumentacji, a następnie przesłano ją za pośrednictwem operatora pocztowego. Spółka podkreśliła, że co prawda skarżąca wskazywała na "różne naruszenia praw pacjenta", jednak nie wyjaśniła konkretnie na czym te naruszenia miały polegać, ani nie wskazała które przepisy obowiązującego prawa zostały naruszone. Przychodnia nadmieniła, że art. 27 ust. 1 u.p.p. nie wprowadza terminu, w jakim dokumentacja medyczna powinna zostać udostępniona podmiotom uprawnionym w tym zakresie, zaznaczyła jednak, że udostępniła dokumentację medyczną skarżącej trzykrotnie każdorazowo cztery dni od wpływu wniosków. Spółka zacytowała treść § 70 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 kwietnia 2020 r. w sprawie rodzajów, zakresu i wzorów dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania (obecnie Dz. U. z 2024 r., poz. 798, dalej jako rozporządzenie) oraz 35 § 1 k.p.a. i wskazała, że wniosek o udostępnienie dokumentacji medycznej wpłynął do przychodni 16 października 2023 r., zaś już w dniu 20 października 2023 r. spółka przesłała skarżącej wnioskowaną dokumentację. Spółka podkreśliła, że w orzecznictwie przyjmuje się, że udostępnienie dokumentacji medycznej następuje w formie czynności materialno-technicznej i w tym zakresie nie stosuje się przepisów k.p.a. W konsekwencji spółka podkreśliła, że w przedmiotowej sprawie nie mają zastosowania przepisy k.p.a. i miesięczny termin wskazany w art. 35 § 3 k.p.a., na który powołuje się skarżąca. Przychodnia wskazała jednak, że nawet gdyby przyjąć odmiennie to należy zważyć, iż spółka udostępniła skarżącej wnioskowaną dokumentację medyczną przed upływem miesięcznego terminu, tj. przed 16 listopada 2023 r., uczyniła to w terminie czterech dni od dnia wpływu wniosku skarżącej. Ponadto wskazała, że wbrew twierdzeniom skarżącej, do przychodni nie wpłynęło ponaglenie, albowiem ponaglenie jest podaniem (żądaniem), do którego stosuje się m.in. art. 63 k.p.a., natomiast w piśmie skarżącej z 25 października 2023 r. brak było żądania stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości oraz wykazania, że spółka mogła załatwić sprawę przed upływem terminu, w konsekwencji przyjęto, że pismo to stanowiło wniosek o uzupełnienie dokumentacji medycznej. W opinii przychodni nie zostało ono należycie sporządzone, wobec powyższego niemożliwe było jego zrealizowanie. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę, wyraźnie podkreślono, że podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych udostępnił skarżącej wnioskowaną dokumentację medyczną w terminie krótszym niż miesiąc. Wskazano, że u.p.p. przewiduje możliwość udostępnienia dokumentacji medycznej także do wglądu w siedzibie podmiotu udzielającego świadczeń zdrowotnych z zapewnieniem możliwości sporządzenia notatek lub zdjęć, za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej, czy też na informatycznym nośniku danych. Natomiast w opinii spółki skarżąca w wypadku zastrzeżeń co do sposobu udostępnienia dokumentacji medycznej w formie papierowej bez przeszkód mogła zwrócić się do podmiotu udzielającego świadczeń zdrowotnych o udostępnienie ww. dokumentacji w dowolnej innej formie przewidzianej prawem. Zdaniem spółki nie jest uprawniony zarzut skarżącej, jakoby podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych przekroczył termin do załatwienia sprawy (albowiem taki termin nie istnieje, gdyż obowiązujące przepisy prawa mówią jedynie o "braku zbędnej zwłoki" w zakresie udostępniania dokumentacji medycznej), czy też dopuścił się przewlekłości postępowania lub bezczynności. Ponadto w kwestii zarzutów rzekomej niekompletności dokumentacji medycznej podnoszonych przez skarżącą przychodnia nadmieniła, że są to jedynie twierdzenia skarżącej, niepoparte dowodowo, zaś podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych przekazał skarżącej całość posiadanej przez siebie dokumentacji medycznej. Pełnomocnik spółki podkreślił, że nieuzasadnione i nieuprawnione w żaden sposób są również wnioski skarżącej w przedmiocie wymierzenia grzywny oraz przyznania na rzecz skarżących sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. W opinii spółki w przedmiotowej sprawie nie doszło do przewlekłości żadnego rodzaju, albowiem podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych trzykrotnie udostępnił skarżącej wnioskowaną dokumentację medyczną, toteż uznać należało, iż sprawa została załatwiona w całości. Jednocześnie spółka wskazała, że do odpowiedzi na skargę nie załącza dokumentacji medycznej skarżącej, a to z uwagi na art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (obecnie t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1287 ze zm.), zgodnie z którym lekarz ma obowiązek zachowania w tajemnicy informacji związanych z pacjentem, a uzyskanych w związku z wykonywaniem zawodu, a także z uwagi na treść art. 27 ust. 1 pkt 3) u.p.p., zgodnie z którym dokumentacja medyczna jest udostępniana przez wydanie oryginału za potwierdzeniem odbioru i z zastrzeżeniem zwrotu po wykorzystaniu, na żądanie organów władzy publicznej albo sądów powszechnych.
W pismach procesowych składanych do Sądu (23 kwietnia 2024 r., 23 maja 2024 r., 4 sierpnia 2024 r., 14 sierpnia 2024 r., 1 września 2024 r., 13 października 2024 r.) skarżąca opisywała konflikt pomiędzy nią jako pacjentką, a podmiotem świadczącym usługi medyczne i konsekwentnie twierdziła, że przychodnia przysłała jej kopie dokumentacji medycznej, ale tylko wewnętrznej i to niepełnej, i że nadal nie posiada żadnego dokumentu zewnętrznego, który stanowi również dokumentację pacjenta zgodnie z ustawą o prawach pacjenta, gdyż jest nadal w posiadaniu spółki. Natomiast otrzymała kopię wersji papierowej dokumentacji medycznej, ale nie była w stanie odczytać niektórych wizyt, ponieważ druk był w połowie skopiowany.
Pismem z dnia 4 sierpnia 2024 r. skarżąca załączyła pismo Rzecznika Praw Pacjenta (dalej jako Rzecznik) z dnia 23 lipca 2024 r., znak: RzPP-DPW-WPII.431.129.2024, w którym stwierdzono naruszenie prawa pacjenta – strony skarżącej – przez spółkę. Naruszenie dotyczyło praw pacjenta do dokumentacji medycznej. W uzasadnieniu ww. pisma Rzecznik wskazał, że skarżąca pismem z dnia 16 października 2023 r. przesłała wiadomość e-mailową z prośbą o udostępnienie "całej historii choroby", co w ocenie Rzecznika spółka powinna rozumieć jako udostepnienie kompletnej dokumentacji medycznej posiadanej przez nią. Rzecznik wskazał, że nie ma wątpliwości co do trafności zarzutu o niedbale skserowanych kartach dokumentacji medycznej, niektóre ze stron dokumentacji zostały skserowane tak, że część wpisów nie jest w pełni widoczna, strony dokumentacji medycznej nie są ponumerowane. Powyższe jest niezgodne z zasadami prowadzenia dokumentacji medycznej. W konsekwencji Rzecznik stwierdził naruszenie prawa pacjenta do dokumentacji medycznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej, sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów administracji oraz na przewlekłe prowadzenie postępowania przez te organy w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4. Na podstawie tego przepisu skarga do Sądu przysługuje w sprawach, w których są wydawane decyzje i postanowienia (pkt 1-3) oraz w tych sprawach, w których mogą być wydawane akty lub podejmowane czynności dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, określone w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
Sąd administracyjny, rozpoznając skargę na przewlekłość organu, obowiązany jest w pierwszej kolejności ustalić, czy sprawa, w której została wniesiona skarga, jest sprawą określoną w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. Następnie powinien rozważyć, czy dopuszczalność skargi uwarunkowana jest zachowaniem określonego trybu przeciwdziałania przewlekłości oraz czy taki tryb przed wniesieniem skargi został wyczerpany. W dalszej kolejności, o ile wynik badania dwóch pierwszych kwestii będzie pozytywny, sąd musi ustalić, czy organowi można przypisać przewlekłość czyli czy prowadził on postępowanie dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy.
W uzasadnieniu uchwały NSA z dnia 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19 wskazano, że stwierdzenie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., iż organ dopuścił się bezczynności/przewlekłości, następuje w wyniku uwzględnienia skargi na bezczynność/przewlekłość, której przedmiot określony jest zdefiniowanym w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. stanem bezczynności/przewlekłości, istniejącym w dacie wniesienia skargi i zakwestionowanym ponagleniem. Z tego powodu należy przyjąć, że ocena zasadności skargi na bezczynność/przewlekłość może być dokonana jedynie na dzień wniesienia skargi (por. analogicznie T. Woś [w] T. Woś, H. Knysiak-Sudyka, M Romańska; Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, komentarz, 6 wyd., str. 876; A. Kabat [w] B. Dauter, A. Kabat. M. Niezgódka- Medek; Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, wyd. 7, str. 490). Stan przewlekłości organu ocenia się zatem na dzień wniesienia skargi.
W rozpoznawanej sprawie skarga dotyczy przewlekłości w udostępnieniu skarżącej jej własnej dokumentacji medycznej.
Oceny dopuszczalności skargi na przewlekłość w udostępnieniu dokumentacji medycznej należy dokonywać w świetle art. 51 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z którym każdy ma prawo dostępu do dotyczących go urzędowych dokumentów i zbiorów danych. Ograniczenie tego prawa może określić ustawa. W dalszej kolejności należy więc posłużyć się art. 26 ust. 1 u.p.p., zgodnie z którym podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych udostępnia dokumentację medyczną pacjentowi lub jego przedstawicielowi ustawowemu, bądź osobie upoważnionej przez pacjenta. Sposoby udostępniania dokumentacji medycznej wymienione zostały w art. 27 tej ustawy, a mianowicie są to: 1) wgląd w dokumentację w miejscu udzielania świadczeń zdrowotnych, z wyłączeniem medycznych czynności ratunkowych, albo w siedzibie podmiotu udzielającego świadczeń zdrowotnych, z zapewnieniem pacjentowi lub innym uprawnionym organom lub podmiotom możliwości sporządzania notatek lub zdjęć, 2) sporządzenie wyciągów, odpisów, kopii lub wydruku, 3) wydanie oryginału za pokwitowaniem odbioru i z zastrzeżeniem zwrotu po wykorzystaniu, na żądanie organów władzy publicznej albo sądów powszechnych, a także w przypadku gdy zwłoka w wydaniu dokumentacji mogłaby spowodować zagrożenie życia lub zdrowia pacjenta, 4) za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej, 5) na informatycznym nośniku danych. Nie bez znaczenia dla oceny dopuszczalności skargi jest też § 70 rozporządzenia, w myśl którego dokumentację udostępnia się z zachowaniem jej integralności, poufności oraz autentyczności, bez zbędnej zwłoki (ust. 1), w przypadku gdy dokumentacja jest udostępniana w formie wydruku, osoba upoważniona przez podmiot potwierdza jego zgodność z dokumentacją i opatruje swoim oznaczeniem, zawierającym imię (imiona), nazwisko, stanowisko i podpis. Wydruk sporządza się w sposób umożliwiający identyfikację osoby udzielającej świadczeń zdrowotnych, zgodnie z § 10 pkt 3 (ust. 2), wydruk dokumentacji medycznej z SWD PRM nie wymaga potwierdzenia, o którym mowa w ust. 2 (ust. 2a), w przypadku udostępnienia dokumentacji w postaci papierowej w sposób określony w art. 27 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta pozostawia się kopię lub pełny odpis wydanej dokumentacji (ust. 3). Należy też wskazać na § 71 rozporządzenia, który stanowi, że w przypadku gdy udostępnienie dokumentacji nie jest możliwe, odmowę przekazuje się w postaci elektronicznej albo papierowej, zgodnie z żądaniem uprawnionego organu lub podmiotu. W każdym przypadku wymagane jest podanie przyczyny odmowy.
Ponadto w świetle powołanych przepisów ustawy o prawach pacjenta oraz rozporządzenia i w orzecznictwie sądów administracyjnych (z którym Sąd orzekający w tej sprawie się zgadza) przyjmuje się, że zakład opieki zdrowotnej jest zakładem administracyjnym, który z uwagi na unormowania stanowiące podstawę tworzenia i działalności tego rodzaju zakładów, w określonym zakresie wykonuje funkcje z zakresu administracji publicznej. Zaznaczenia wymaga, że do takich podmiotów należą również podmioty lecznicze prowadzące działalność w jednej z form przewidzianych dla wykonywania działalności gospodarczej, jeżeli bowiem prywatny podmiot realizuje część świadczeń na podstawie na podstawie kontraktu z NFZ to stosunek prawny pomiędzy takim zakładem a pacjentem, w zakresie udostępniania pacjentowi dotyczącej jego osoby dokumentacji medycznej jest stosunkiem administracyjnoprawnym, udostępnienie zaś tej dokumentacji następuje w drodze działania (czynności) zakładu, które może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego.
Wyczerpującej oceny tej kwestii dokonał już Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 maja 2003 r., sygn. akt OSA 1/03, LEX nr 80109, wskazując, że sprawa o udostępnienie pacjentowi dokumentacji medycznej nie jest rozstrzygana w drodze decyzji administracyjnej, gdyż takiej prawnej formy załatwienia tej sprawy nie przewiduje ustawa. Udostępnienie dokumentacji medycznej pacjentowi następuje w drodze działania (czynności) zakładu. Jest to czynność w sprawie uznania uprawnienia pacjenta wynikającego z mocy przepisu prawa. Takimi czynnościami (aktami) z zakresu administracji publicznej są wszelkie akty (czynności), działania i sprawy, które nie mają charakteru cywilnoprawnego, załatwiane przez organy administracji publicznej w szerokim tego słowa znaczeniu, w tym także przez zakłady administracyjne. W sprawach dotyczących tego rodzaju czynności lub aktów przysługuje skarga do sądu administracyjnego.
Sąd orzekający w niniejszej sprawie powyższe stanowisko podziela w odniesieniu do przepisów obecnie obowiązujących ustaw o ustroju sądów administracyjnych i postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W konsekwencji skarga na przewlekłość postępowania w sprawie czynności w zakresie wydania dokumentacji medycznej jako czynności materialno-technicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej (zob. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 12 stycznia 2017 r. , sygn. akt II SAB/Go 156/16 i powołane w nim orzecznictwo).
Sąd wyraźnie podkreśla, że przyjęcie, iż w tej sprawie do udostępniania dokumentacji medycznej nie mają zastosowania przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie oznacza, że działania placówki świadczącej usługi medyczne poddane kontroli sądu administracyjnego mogą być dowolne i nie ograniczone żadnymi terminami. W tym miejscu należy przywołać treść art. 17 Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji, dalej jako EKDA, zgodnie z którym urzędnik zapewni, że w sprawie każdego wniosku lub każdego zażalenia skierowanego do instytucji zostanie podjęta decyzja w stosownym terminie, niezwłocznie, a w żadnym razie nie później niż w dwa miesiące od daty wpływu tego wniosku lub zażalenia. Taka sama zasada obowiązuje w odniesieniu do odpowiedzi na pisma jednostek i do przekazywania odpowiedzi na informacje administracyjne przekazywane przez urzędnika swoim przełożonym wraz z prośbą o wydanie poleceń w sprawie podjęcia koniecznych decyzji (ust.1). Mając na uwadze treść art. 17 EKDA oraz przywołane w treści uzasadnienia wyroku przepisy art. 26 ust 1 u.p.p. w zw. z § 70 ust. 1 rozporządzenia oraz okoliczność, że skarżąca domaga się dostarczenia dokumentacji medycznej dotyczącej jej osoby, będącej w posiadaniu przychodni, Sąd przyjmuje, że sprawa powinna być załatwiona niezwłocznie, czyli tak szybko jak jest to możliwe.
W rozpoznawanej sprawie skarżąca wystąpiła z prośbą o udostępnienie jej dokumentacji medycznej dotyczącej wizyt w przychodni. Bezspornym jest, że placówka medyczna przesłała skarżącej kopie sporządzonej dokumentacji za pośrednictwem poczty polskiej, przesyłka została odebrana 24 października 2023 r. Skarżąca ponownie wniosła o przesłanie dokumentacji w dniu 25 października 2023 r. ponieważ udostępnione jej wcześniej dokumenty były skserowane krzywo, niektórych z wizyt nie było widać w całości, występowały błędy, nie podliczono stron i ich nie oznakowano, ukryto niektóre wizyty, wizyty nie były skserowane w prawidłowej kolejności, strony różniły się góra/dół. Spółka odpowiedziała na wniosek pismem z dnia 31 października 2023 r. Ponownie skarżąca pismem z dnia 8 listopada 2023 r. wniosła o udostępnienie dokumentacji bowiem poprzednio przesłana dokumentacja nie obejmowała wszystkich wizyt, wizyty nie były skserowane w prawidłowej kolejności, brak było chronologicznie podpisanych stron i spięcia dokumentacji w całość. Pełnomocnik spółki wskazał w odpowiedzi na skargę, że udostępniono ponownie dokumentację medyczną skarżącej w dniu 13 listopada 2023 r. Pomimo powyższych działań Spółki, skarżąca zdecydowała się na wniesienie skargi do tut. Sądu wskazując, że nadal oczekuje na dokumentację medyczną.
W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Spółki wskazał, że za każdym razem Spółka odpowiadała skarżącej i to w terminie krótszym niż miesiąc. Przesyłane przez Spółkę dokumenty nie były jednak udostępniane w wersji prawidłowej. Fakt niedbale skserowanej dokumentacji potwierdził również Rzecznik.
Należy wyjaśnić, że w myśl art. 51 ust. 3 Konstytucji RP w zw. z art. 26 ust. 1 u.p.p. oraz § 70 ust. 1 rozporządzenia dokumentację medyczną pacjenta na jego żądanie udostępnia się niezwłocznie/bez zbędnej zwłoki. Natomiast z przewlekłością postępowania mamy do czynienia, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, a podejmowane przez niego działania nie charakteryzują się koncentracją, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. O przewlekłym prowadzeniu postępowania można mówić wówczas, gdy organowi będzie można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie przedstawić zarzut przeprowadzania czynności (w tym dowodowych), pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia lub pozornych. Przewlekłość postępowania zachodzi zatem, gdy jest ono długotrwałe, prowadzone rozwlekle i trwa ponad konieczność wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych niezbędnych do finalnego rozstrzygnięcia. Ocena, czy postępowanie trwa dłużej niż to konieczne, dokonywana musi być przy tym jednak na podstawie zarówno analizy charakteru podejmowanych czynności, jak i stanu faktycznego sprawy. Pojęcie przewlekłości postępowania obejmować będzie więc opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy (por. wyrok WSA we Wrocławiu w sprawie o sygn. akt II SAB/Wr 69/15 oraz o sygn. akt II SAB/Wr 7/16, i sygn. III SAB/Wr 5/17).
Nadto w judykaturze wskazuje się, że oceniając zwłokę organu w załatwieniu konkretnej sprawy administracyjnej nie można abstrahować od jej indywidualnego charakteru. Tym samym rozsądny termin postępowania musi zostać określony w świetle wszystkich okoliczności danej sprawy oraz w oparciu o takie kryteria jak: złożoność sprawy, postawę samej strony skarżącej i właściwych organów, znaczenie przedmiotu postępowania dla strony skarżącej.
Co również istotne, dla uznania prowadzonego postępowania za przewlekłe, konieczne jest stwierdzenie że było ono prowadzone przez czas dłuższy niż wymagany do jego zakończenia oraz bez uzasadnionej i ważnej przyczyny nie zmierzało do bezpośredniego załatwienia sprawy (art. 12 k.p.a.). Przewlekłość postępowania występuje więc w sytuacji nieefektywnego działania organu, dokonywania czynności w dużym odstępie czasu, wykonywania czynności pozornych, maskujących przewlekłość w sposób formalny, gdy dochodzi do mnożenia czynności i dokonywania czynności niepotrzebnych, zbędnych, co prowadzi do przedłużenia postępowania. Ponadto oznacza opieszałe, niesprawne i nieskuteczne lub nieporadne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym (zob. wyrok NSA z 24 maja 2018 r., w sprawie II OSK 349/18, wyrok WSA w Gdańsku z 25 maja 2021 r., w sprawie akt II SAB/Gd 26/21 i powołane tam orzecznictwo NSA, dostępne w CBOSA).
Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy wskazać należy, że skoro wolą strony było domaganie się pełnej dokumentacji medycznej dotyczącej jej osoby to obowiązkiem placówki medycznej było udostępnienie dokumentacji indywidualnej rozumianej w myśl § 2 ust. 2 rozporządzenia, zgodnie z którym dokumentacja indywidualna obejmuje: 1) dokumentację indywidualną wewnętrzną - przeznaczoną na potrzeby podmiotu: 2) dokumentację indywidualną zewnętrzną - przeznaczoną na potrzeby pacjenta. Dokumentację indywidualną zewnętrzną stanowią natomiast – zgodnie z § 2 ust. 4 rozporządzenia:
1) skierowanie do szpitala lub innego podmiotu, udzielającego stacjonarnych i całodobowych świadczeń zdrowotnych innych niż szpitalne;
2) skierowanie na badanie diagnostyczne, konsultację lub leczenie;
2a) skierowanie na szczepienie przeciwko COVID-19;
3) karta przebiegu ciąży;
4) książeczka zdrowia dziecka;
5) karta informacyjna z leczenia szpitalnego;
5a) karta segregacji medycznej - w przypadku, o którym mowa w § 20a ust. 3;
6) informacja dla lekarza kierującego świadczeniobiorcę do poradni specjalistycznej lub leczenia szpitalnego o rozpoznaniu, sposobie leczenia, rokowaniu, ordynowanych produktach leczniczych, środkach spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego i wyrobach medycznych, w tym okresie ich stosowania i sposobie dawkowania oraz wyznaczonych wizytach kontrolnych, o której mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 137 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 146);
6a) Indywidualny Plan Opieki Medycznej;
7) książeczka szczepień, o której mowa w ustawie z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi;
7a) Karta Szczepień;
8) karta medycznych czynności ratunkowych;
8a) karta medyczna lotniczego zespołu ratownictwa medycznego;
9) zaświadczenie, orzeczenie, opinia;
10) dokumentacja określona w innych przepisach prawa powszechnie obowiązującego.
Bezspornym jest, że spółka była w posiadaniu dokumentacji medycznej swojego pacjenta - strony postępowania, tak więc oczywistym jest, że na jej prośbę miała możliwość i obowiązek zareagować niezwłocznie. Z akt sprawy wnika, że spółka co prawda każdorazowo odpowiadała na wnioski strony skarżącej jednak finalna forma przesyłanej dokumentacji, zawierająca liczne wady, a także ilość dosyłania wnioskowanej dokumentacji (przesłanie 3 razy wadliwej dokumentacji) wskazuje na podejmowanie działań, które można określić mianem pozornych, maskujących przewlekłość w udostępnieniu dokumentacji. W aktach sprawy znajduje się pismo Rzecznika potwierdzające fakt skierowania do skarżących niedbale skserowanej dokumentacji, co w konsekwencji wpłynęło na stwierdzenie przez niego naruszenia przez spółkę praw pacjenta do dokumentacji medycznej (k-106 akt sądowych). Placówka medyczna naruszyła zasady i terminy określone w art. 26 ust. 1 u.p.p. oraz w § 70 ust. 1 rozporządzenia, tym samym w opinii Sądu spółka prowadząc postępowanie w tej sprawie pozostawała w zwłoce podejmując pozorowane działania do momentu wniesienia skargi przez stronę. Powyższe świadczy o przewlekłym prowadzeniu postępowania przez przychodnię, o czym Sąd orzekł w pkt I sentencji wyroku.
Sąd uznał, że przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa, przez które należy rozumieć oczywiste naruszenie obowiązku wynikającego z przepisów prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.), co orzeczono w pkt II sentencji wyroku.
W orzecznictwie sądów administracyjnych akcentuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia, jako rażące, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, że dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Ponadto rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być w oczywisty sposób pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Zdaniem Sądu, sytuacja taka w rozpatrywanej sprawie nie miała miejsca. Stwierdzona przewlekłość nie wynikała wyłącznie z postawy (zaniechań) Spółki, ale również z nieprecyzyjnych żądań samej skarżącej. Ponadto należy wziąć pod uwagę okoliczność, że organ na żądanie strony reagował w miarę szybko. Biorąc zatem pod uwagę powyższe oraz czas trwania postępowania, jak i opisaną wyżej postawę przychodni, Sąd uznał, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez spółkę nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
W konsekwencji Sąd odstąpił od uznania żądania strony w zakresie przyznania sumy pieniężnej i oddalił wnioski skarżącej w tym zakresie a także w zakresie wymierzenia spółce grzywny. Zgodnie z przyznaną prawem kompetencją (Sąd "może") - jednak nie będąc związany wnioskami skargi (art. 134 § 1 p.p.s.a.) – nie musi takiej kwoty orzec. Sąd stwierdził, że opisana postawa spółki nie uzasadnia przyznania w sprawie sumy pieniężnej ani grzywny.
Z przedstawionych wyżej względów, Sąd - na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i pkt 3 § p.p.s.a. orzekł jak w pkt I, II, III i IV sentencji wyroku.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. (pkt V sentencji wyroku). Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło